I OSK 404/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 792/12 o odrzuceniu skargi G. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 792/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy. Jak wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżąca przed wniesieniem skargi do Sądu, pismem z dnia 14 lutego 2012 r., wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wymienioną wyżej uchwałą. Przedmiotowe wezwanie skarżąca złożyła w Urzędzie Dzielnicy [...] w dniu 14 lutego 2012 r. (data tzw. prezentaty). Pismem z dnia 29 lutego 2012 r., nr [...], organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź tę skarżąca odebrała osobiście w dniu 2 marca 2012 r., na co wskazuje data i podpis skarżącej na oryginale tego dokumentu. Następnie w dniu 3 kwietnia 2012 r. - za pośrednictwem organu – skarżąca wniosła skargę na wymienioną uchwałę. Dowodem na powyższe jest uwidoczniona na piśmie data wpływu skargi - 3 kwietnia 2012 r. W piśmie procesowym z dnia 23 maja 2012 r. skarżąca podniosła, że pismo organu z dnia 29 lutego 2012 r. odebrała w dniu 16 marca 2012 r. W związku z powyższym, pismem z dnia 13 czerwca 2012 r., Sąd wezwał organ do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez nadesłanie dowodu doręczenia stronie skarżącej pisma z dnia 29 lutego 2012 r. stanowiącego odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wskazał, że skarżąca dokonała odbioru przedmiotowego pisma osobiście w dniu 2 marca 2012 r., co poświadczyła własnoręcznym podpisem złożonym w obecności pracownika Wydziału Zasobów Lokalowych w dolnej części pierwszej strony tego dokumentu. Następnie organ pismem z dnia 17 lipca 2012 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 6 lipca 2012 r. o nadesłanie dowodu nadania przez skarżącą skargi z dnia 30 marca 2012 r., wyjaśnił, że skarga G. K. wpłynęła do organu w dniu 3 kwietnia 2012 r., zaś w aktach sprawy brak jest dowodu nadania skargi przez skarżącą, który powinien być w posiadaniu skarżącej. W związku z powyższymi informacjami, Sąd pismem z dnia 24 sierpnia 2012 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania dokumentu, z którego wynika data nadania lub wniesienia skargi z dnia 30 marca 2012 r. oraz dokumentu, z którego wynika data doręczenia stronie skarżącej pisma z dnia 29 lutego 2012 r., nr [...], stanowiącego odpowiedź organu na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie poinformował pełnomocnika skarżącej, że z wyjaśnienia skarżącej (pismo z dnia 23 maja 2012 r.) wynika, że skarżąca odebrała to pismo w dniu 16 marca 2012 r., natomiast wedle organu (pismo z dnia 22 czerwca 2012 r.) skarżąca pismo to odebrała w dniu 2 marca 2012 r. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej, pismem z dnia 2 grudnia 2012 r., przesłał do Sądu skargę G. K. z dnia 30 marca 2012 r., na której widnieje tzw. prezentata Urzędu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy – 3 kwietnia 2012 r. - oraz odpowiedź organu z dnia 29 lutego 2012 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, z której wynika, że G. K. wyżej wymieniony dokument odebrała osobiście w dniu 2 marca 2012 r. Zestawiając zatem datę doręczenia skarżącej odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – 2 marca 2012 r., z datą wniesienia skargi do Sądu za pośrednictwem organu – 3 kwietnia 2012 r., Sąd uznał, że skarga G. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], została wniesiona z uchybieniem terminu. Ostatni dzień terminu do wniesienia skargi upłynął bowiem, uwzględniając treść art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., w dniu 2 kwietnia 2012 r. (poniedziałek). Tym samym skarga jako wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., podlegała odrzuceniu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła G. K., postulując jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 1 P. p. s. a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy postępowanie organów administracji publicznej było dotknięte wadami, bo skarżąca G. K. nie została pouczona w zakresie środków odwoławczych, czym naruszono przepis art. 9, art. 107 § 1, art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja była skarżącej G. K. doręczona dwukrotnie, czym naruszono art. 7 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do brzmienia art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, jest skierowanie do właściwego organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie art. 53 § 2 P.p.s.a., co oznacza, że z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni do wniesienia skargi do sądu. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to dla dokonania tej czynności nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Takie stanowisko przyjęte w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA z 2007 r., z. 3, poz. 60) oczywiście podziela Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie. Jak wynika z powołanych wyżej przepisów, ustawodawca nie przewidział takich regulacji prawnych, które analogicznie do rozwiązań dotyczących zaskarżania decyzji administracyjnych, obligowałyby organ do informowania w każdym przypadku - z urzędu - o sposobie i terminie wnoszenia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Należy wszak pamiętać, iż to na stronie, która zamierza poddać w tym trybie konkretną uchwałę kontroli sądowej, spoczywa obowiązek dopełnienia prawem określonych warunków - w tym wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak również wniesienia skargi w odpowiednim terminie. Okoliczność braku odpowiednich pouczeń o możliwości zaskarżenia uchwały i przewidzianym do tego trybie oraz terminie może - ewentualnie - stanowić podstawę do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi. Nie wypełnia natomiast trafnej podstawy kasacyjnej. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają bowiem zastosowania ani w procesie podejmowania uchwał przez radę gminy, ani w procesie ich zaskarżania. Kwestia dwukrotnego doręczenia skarżącej odpowiedzi organu z dnia 29 lutego 2012 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa także nie miała wpływu na rozpoczęcie biegu terminu 30-dniowego na wniesienie skargi do sądu, bowiem przyjąć należy, że doręczenie wyżej wymienionej odpowiedzi nastąpiło prawidłowo w dniu 2 marca 2012 r. w siedzibie organu odwoławczego, na co wskazuje data i podpis skarżącej na oryginale tego dokumentu. Skarga wniesiona w dniu 3 kwietnia 2012 r. została zatem wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z tych względów skarga kasacyjna, jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, gdyż przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują tę kwestię, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23). Poza tym strona wnosząca o zasądzenie kosztów jest stroną przegrywającą.