III SA/Łd 390/12
WyrokWSA w Łodzi2012-06-21
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie, prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie było bezprzedmiotowe w części dotyczącej alergicznego nieżytu nosa, a w części dotyczącej astmy oskrzelowej było już wcześniej prowadzone inne postępowanie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w całości, stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Postępowanie było bezprzedmiotowe w zakresie alergicznego nieżytu nosa, ponieważ nie było ono objęte zgłoszeniem. W zakresie astmy oskrzelowej, postępowanie było bezprzedmiotowe, ponieważ wcześniej wydano już decyzję w tej samej sprawie, od której wniesiono odwołanie. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował się do wskazań zawartych w poprzednim orzeczeniu WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w całości w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej – astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego oraz alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego. Skarżąca podnosiła, że straciła zdrowie w wyniku ciężkich warunków pracy i że prawomocny wyrok WSA nie został wykonany, a sprawa trwa zbyt długo.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi H. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości oddala skargę.
III SA/Łd 390/12
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, ostatnia zmiana Dz. U. z 2011 r. Nr 63 , poz. 322), oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.., po zapoznaniu się z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 529/08 , analizie zgromadzonej dokumentacji i rozpatrzeniu odwołania H. D. od decyzji [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego oraz alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego – postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości.
Z załączonych akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny:
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ło. decyzją [...] z dnia [...] nie stwierdził u H. D. choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115).
H. D. odwołała się od tej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł..
Na skutek tego odwołania, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ło. kolejną decyzją [...] z dnia [...] nie stwierdził u H. D.. choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego wymienionych w poz. 6 i 12 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Po rozpatrzeniu odwołania strony z dnia 5 maja 2003 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...] nie uznającą u H. D. choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego i alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego. Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4.02.2005 r. - sygn. akt III SA/Łd 297/04 uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł.. Sąd uznał, iż organ administracji II instancji rozpoznając odwołanie naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wskazał ponadto, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Tymczasem zgodnie z § 10 tego rozporządzenia postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia ( dnia 3.09.2002 r.), jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, to jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11,1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294). Organ odwoławczy nie ustalił jednak, kiedy faktycznie rozpoczęło się postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej skarżącej. Sąd zauważył ponadto, że do akt sprawy załączono dwie decyzje organu I instancji, uznające brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej astmy oskrzelowej. W związku z powyższym organ odwoławczy został przez Sąd zobowiązany do podjęcia działań zmierzających do określenia daty rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, a także przedmiotowego zakresu zgłoszenia.
Po otrzymaniu akt sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...], po ponownej analizie zgromadzonej dokumentacji i po łącznym rozpatrzeniu odwołania H. D. od decyzji [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...] oraz decyzji [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...] nie stwierdzających odpowiednio choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego i choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego (ponownie) oraz alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego u H. D.:
1. uchylił w całości decyzję [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...] i nie stwierdził choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego wymienionej pod poz. 3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294),
2. Stwierdził nieważność decyzji [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie w sprawie choroby zawodowej zostało wszczęte w związku ze skierowaniem lekarza medycyny S. W. , z datą wystawienia 5.03.2002 roku, w celu diagnostyki u pacjentki zawodowej astmy oskrzelowej w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia. Termin badania ustalono telefonicznie. Wobec tego za datę rejestracji skierowania uznano datę badania 5.04.2002 r., co oznacza, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem 3.09.2002 r..tj. przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. i powinno być prowadzone na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów w sprawie chorób zawodowych, to jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. Jednocześnie organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu I instancji, co do braku podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego.
W odniesieniu do decyzji [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...] wydanej po wniesieniu przez skarżącą odwołania do PWIS w Ł., organ odwoławczy z uwagi na to, że w tej samej sprawie PPIS w Ło. wydał już wcześniej pierwszą decyzję [...] z dnia [...], dotyczącą astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, a dodatkowo w decyzji [...] z dnia [...] uwzględnił schorzenie, jakie nie było objęte skierowaniem, zatem nie podlegało rozpatrywaniu ( alergiczny nieżyt nosa pochodzenia zawodowego) - stwierdził nieważność w/w decyzji [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...] w zakresie:
a) choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, gdyż dotyczy jej decyzja [...] z dnia [...],
b) alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego, ponieważ postępowanie nie dotyczyło tego schorzenia.
H. D. wniosła skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 529/08 uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podane przez stronę.
Sąd administracyjny stwierdził, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję w sposób rażący naruszył prawo. Przede wszystkim rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności, wynikającej z art. 15 k.p.a., co godziło w podstawowe prawa i gwarancje procesowe strony.
Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Organ odwoławczy nie może bowiem orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszej instancji. Zmiana podstawy materialno prawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza rażące naruszenie prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ( v. wyrok NSA z dnia 23.11.2006 r. sygn. I OSK 451/06 publ. LEX nr 290649).
Sąd uznał, że organ odwoławczy trafnie ustalił, iż decyzja organu I instancji [...] z dnia 13.12.2002 r. wydana została w oparciu o błędnie przyjętą podstawę materialno prawną, to jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115), choć powinna zostać oparta na przepisach poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz.294). Stwierdził jednak, że w takim przypadku organ odwoławczy powinien uchylić tę decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i wskazać organowi I instancji właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie. Tymczasem organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy, opierając swoje orzeczenie na innych przepisach prawa materialnego niż zastosowane przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji.
Zauważył ponadto, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wydając zaskarżoną decyzję powołał się na przepis art. 138 § 2 k.p.a., choć decyzja w części dotyczącej odwołania od decyzji [...] PPIS w Ło. z dnia [...] wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy uchylił bowiem zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy.
WSA w Łodzi uznał także, że decyzja organu odwoławczego w pozostałym zakresie, to jest stwierdzenia nieważności decyzji [...] PPIS w Ło. z dnia [...] zapadła z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Decyzja organu II instancji wydana została z powołaniem się na przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., przewidujący stwierdzenie nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w uzasadnieniu orzeczenia powołał się na okoliczność wydania wcześniej decyzji z dnia [...], dotyczącej choroby zawodowej astmy oskrzelowej, a ponadto brakiem podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie schorzenia alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego.
Jak wynika z akt sprawy decyzja [...] z dnia [...] nie była w dniu [...] ostateczna. Strona wniosła od niej odwołanie w terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Odwołanie to nie zostało do dnia [...] rozpoznane przez organ administracji II instancji. Ponadto przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej mimo braku podstaw do prowadzenia postępowania. Jego treść jest jednoznaczna i dotyczy tylko przypadków, gdy w tej samej sprawie kolejno po sobie zostały wydane dwie decyzje, z których pierwsza jest ostateczna.
Wobec zaistnienia wskazanych wyżej przesłanek, uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, Sąd nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutów skargi.
Stwierdzenie przez WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 5 czerwca 2009 r. nieważności decyzji PWIS w Ł. Nr [...] z [...] spowodowało konieczność ponownego rozpatrzenia odwołania wniesionego przez H. D. od decyzji [...] z [...], a także rozpatrzenia odwołania od decyzji [...] z dnia [...].
Ponownie rozpoznając sprawę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., mając na uwadze wskazania zawarte w przytoczonym wyżej uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Łd 529/08 wydał dwie decyzje:
- Decyzją z dnia [...], znak [...] po rozpoznaniu odwołania H. D. od decyzji [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja ta stanowi przedmiot zaskarżenia w sprawie III SA/Łd 389/12.
- Kolejną decyzją z dnia [...] znak [...], która stanowi przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, po rozpoznaniu odwołania H. D. z dnia 5 maja 2003 r. od decyzji [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego oraz alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego organ odwoławczy postanowił zaskarżoną decyzję uchylić w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji z dnia 28 lutego 2012 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. podkreślił na wstępie, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte i było przeprowadzone
w kierunku ustalenia, czy u skarżącej występuje zawodowa astma oskrzelowa. Organ ustalił, że H. D. pracowała jako piekarz od dnia 4.11.1967 r. do dnia 18.06.1999 r. w piekarni Gminnej Spółdzielni " Samopomoc Chłopska" w Kiernozi. W okresie zatrudnienia miała kontakt z pyłem mąki. Wyniki badań czynników szkodliwych wykonywane w ostatnim okresie nie wykazały przekroczeń normatywów higienicznych. Z dniem 19.06.1999 r. skarżąca przeszła na rentę inwalidzką. H. D. została poddana dwukrotnie badaniom specjalistycznym w uprawnionych jednostkach orzeczniczych, tj. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Ł. oraz w trybie odwoławczym w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł., lecz nie znaleziono podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej astmy oskrzelowej. Orzeczenie WOMP nr PK/1763/02 podaje, że specjalistyczne badania alergologiczne nie potwierdziły uczulenia na alergeny środowiska pracy. Wyniki te łącznie z analizą narażenia zawodowego i przebiegu schorzenia układu oddechowego nie dały podstaw do stwierdzenia zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. To orzeczenie było podstawą do wydania przez PPIS w Ł. decyzji [...] z [...]. Także Klinika Chorób Zawodowych IMP w orzeczeniu lekarskim nr 8/03 przedstawiła zbieżną z powyższą opinię . W oparciu o to ostatnie orzeczenie PPIS w Ło. wydał decyzję, w której po raz drugi orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego oraz dodatkowo orzekł o braku podstaw do stwierdzenia alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego ( decyzja z [...]). Od tej decyzji również odwołała się H. D..
Rozpatrując to odwołanie, mając na względzie uzasadnienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2009 r., organ odwoławczy stwierdził, że jest ono uzasadnione ale z innych przyczyn niż zostały w nim podniesione. Przede wszystkim jest wadliwe dlatego, że po raz drugi rozstrzyga w przedmiocie choroby zawodowej – astmy oskrzelowej, która była już rozstrzygnięta wcześniej nieostateczną decyzją PPIS w Ło. [...] z [...] , od której strona wniosła odwołanie, a organ odwoławczy do dnia [...] nie rozpoznał jeszcze odwołania. Ponadto organ I instancji bezpodstawnie dodatkowo orzekł o braku podstaw do stwierdzenia alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego mimo, że choroba ta nie była przedmiotem postępowania i nie było dokonane zgłoszenie podejrzenia takiej choroby zawodowej. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie toczyło się na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza S. W. wyłącznie w celu ustalenia, czy u strony występuje zawodowa astma oskrzelowa. Zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie tego zgłoszenia rozporządzeniem z 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ) zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej mógł dokonać także pracownik, jednakże wyłącznie za pośrednictwem zakładu społecznej służby zdrowia sprawującego opiekę profilaktyczną nad zakładem pracy (§ 3 ust. 2 ).
Natomiast w świetle przepisów rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. dodatkowo zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej mógł samodzielnie dokonać były pracownik , ale zgłoszenie mogło być dokonane na formularzu określonym w zgłoszeniu. Zatem biorąc pod uwagę treść obu rozporządzeń, podnoszenie przez stronę w toku postępowania, że występuje u niej także inna choroba zawodowa aniżeli objęta skierowaniem, nie stanowiło podstawy , ani do wszczęcia nowego postępowania , ani rozszerzenia toczącego się postępowania o tę chorobę. W tym zakresie tj., gdy chodzi o orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego, decyzja organu I Instancji była bezprzedmiotowa. W rezultacie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. organ odwoławczy uchylił decyzję PPIS w Ło. z dnia [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. D. podkreśliła, że już wielokrotnie opisywała swoje ciężkie warunki pracy na stanowisku piekarza. W jej ocenie, utrata zdrowia spowodowana była warunkami pracy, a do chwili obecnej nie został wykonany prawomocny wyrok WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 297/04 i III SA/Łd 529/08. Na rozprawie skarżąca wyjaśniła, że złożyła skargę ponieważ sprawa za długo trwała i nie dostała decyzji w przedmiocie choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Sąd administracyjny bada prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270)[ dalej p.p.s.a.]. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jest natomiast dla sądu wiążąca ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone we wcześniejszym orzeczeniu sądu wydanym w sprawie, co wynika z art. 153 p.p.s.a.
Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Rozpatrywana skarga dotyczy decyzji organu I instancji z dnia 23.04.2003 r, wydanej w postępowaniu administracyjnym toczącym się w przedmiocie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – astmy oskrzelowej, mimo iż w obrocie prawnym pozostawała wcześniej wydana decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ło. z [...], od której H. D. wniosła odwołanie, które nie zostało rozpatrzone. Postępowanie to zostało wszczęte w związku ze skierowaniem wystawionym przez lekarza S. W., które zostało zarejestrowane w jednostce orzeczniczej 5 kwietnia 2002 r.
W sprawie dotyczącej stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – astmy oskrzelowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, jak wynika z powyżej przytoczonych szczegółowo ustaleń, orzekał już dwukrotnie.
Zarówno organ administracji jak i Sąd rozpoznający niniejszą skargę jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi we wcześniejszych wyrokach WSA w Łodzi. Ocena prawna dotyczyć może w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania danego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w przytaczanym wyżej szeroko uzasadnieniu w sprawie III SA/Łd 529/08 jednoznacznie podzielił stanowisko WIS w Ł., że wobec wszczęcia postępowania w sprawie ewentualnego rozpoznania u H. D. astmy oskrzelowej o etiologii zawodowej przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115), decyzja organu I instancji powinna zostać oparta na przepisach wcześniej obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11. 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.). Przesądził też, że organ odwoławczy mając powyższe na uwadze powinien uchylić decyzję organu I instancji z dnia 13.12. 2002 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wskazując przepisy prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie.
Równocześnie w odniesieniu do drugiej decyzji organu I instancji ( z [...]) wydanej w tym samym przedmiocie – astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, Sąd przesądził, że nie było podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Nie ulega jednak wątpliwości, że decyzja ta musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ odwoławczy skoro w tym samym przedmiocie sprawa jest w toku i została już wcześniej wydana przez organ I instancji decyzja rozstrzygająca merytorycznie sprawę, od której także wniesione zostało przez stronę odwołanie.
W postępowaniu administracyjnym, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji , chyba że zachodzi podstawa wskazana w art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję , w której:
1/ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2/ uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
Art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine zawiera wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy i daje organowi odwoławczemu możliwość ograniczenia się do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji, gdy stwierdzi istnienie podstaw do umorzenia postępowania pierwszej instancji. Podstawa taka występuje , jeżeli postępowanie przed organem I instancji było bezprzedmiotowe. Organ prawidłowo ocenił, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, skoro w tej samej sprawie ( dotyczącej istnienia lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - astmy oskrzelowej) wcześniej wydana została decyzja rozstrzygająca merytorycznie sprawę i złożone zostało odwołanie przez stronę. Prawidłowo także stwierdził bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w odniesieniu do rozstrzygnięcia przez PPIS w Ło. o chorobie zawodowej - alergicznym nieżycie nosa, skoro postępowanie w tym przedmiocie nie zostało w ogóle wszczęte . Należy zgodzić się z poglądem organu odwoławczego, że podnoszenie przez stronę w toku postępowania, czy podczas badań lekarskich w jednostkach orzeczniczych, że występują u niej jeszcze inne schorzenia, niż te których dotyczy postępowanie nie powoduje wszczęcia nowego postępowania administracyjnego ani też rozszerzenia toczącego się postępowania o tę chorobę. Zarówno w czasie obowiązywania rozporządzeń z 18. 11. 1983 r., 30. 07. 2002 r., jak i obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 105, poz. 869 ) konieczne jest dokonanie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Właściwy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie .
Reasumując, w ocenie Sądu rozpoznającego skargę, organ odwoławczy prawidłowo zastosowywał się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku WSA w sprawie III SA/Łd 529/08.
Z powyższych względów, skoro zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło