II SA/Kr 582/12
WyrokWSA w Krakowie2012-06-21
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Wojciech Jakimowicz, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo istnienia nowych okoliczności faktycznych i potencjalnego naruszenia prawa procesowego poprzez brak udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli istnieją nowe okoliczności faktyczne wymagające merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku braku przesłanek do wszczęcia postępowania, organ powinien odmówić jego wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Ponadto, brak udziału strony w postępowaniu odwoławczym stanowi samodzielną przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący S.P. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanego przez F.H. "[...] S.S.". Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe ze względu na wcześniejsze postępowania w tej sprawie oraz kontrolę wykazującą brak przekroczenia norm hałasu. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i prawa materialnego, wskazując na nowe okoliczności i potrzebę przeprowadzenia dowodów uzupełniających. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając je za błędne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Wojciech Jakimowicz WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego S.P. kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r.
Starosta W. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego dot. wniosku S.P. zam. [...]- dot. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu w sprawie przekroczenia hałasu dopuszczalnego przez F.H. "[...] S.S. zlokalizowaną w [...].
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji streścił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podkreślił, iż w dniu 27 października 2011 r. została, przez Starostwo Powiatowe w W. , Wydział Środowiska, przeprowadzona kontrola F.H. "[...] w T. pod kątem przestrzegania obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. W jej wyniku ustalono, iż zobowiązany tj .S.S. , od stycznia 2011 r. prowadził na bieżąco ewidencję dat oraz czasu załadunku złomu urządzeniem HDS do kontenerów. Z przedstawionej ewidencji wynikało, iż czas załadunku złomu nie przekraczał łącznie 50 minut w ciągu dnia. Tym samym limit pracy urządzenia HDS wynoszący 50 minut 40 sekund na dobę nie został przekroczony.
Ponadto Starosta stwierdził, iż przedstawione zeznania firmy "[...]odbierającej złom z F.H. "[...] " dotyczące czasu załadunku były nieprecyzyjne bowiem sformułowanie "około 30 minut" nie mogło przesądzać o rzeczywistym czasie pracy urządzenia HDS.
Organ I instancji zauważył ponadto, iż w przedmiotowej sprawie toczyło się już przed Starostą W. postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 20 grudnia 2010 r. nr [...] o odmowie wydania decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska dla F. H. "[...] S.S. z siedzibą R [...] , prowadzącej punkt skupu złomu w T. [...] Odwołanie wniesione przez S.P. od powyższej decyzji skutkowało wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji z dnia [...] marca 2011 r. nr[...] , w której utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja ta została z kolei zaskarżona do WSA w Krakowie (sprawa o sygn. akt II SA/Kr 999/11), który oddalił skargę w przedmiocie wydania decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu.
W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, iż bezprzedmiotowym byłoby ponowne prowadzenie sprawy dotyczącej dopuszczalnego poziomu hałasu i wskazaną we wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia 16 grudnia 2011 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego dot. wniosku S.P. .
Od powyższej decyzji pismem nadanym w dniu 4 stycznia 2012 r. odwołanie złożył S.P. twierdząc, iż jego wniosek złożony w dniu 10 października 2011 r. dotyczył przeprowadzenia dowodów uzupełniających w formie ponownych pomiarów metodą obliczeniową dla wydania decyzji na podstawie art. 115a ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Odwołujący zarzucił organowi I instancji brak wyjaśnienia spornego stanu faktycznego, co w jego ocenie stanowiło rażące naruszenie prawa. Ponadto odwołujący wskazał, iż przeprowadzenie dowodów uzupełniających z całą pewnością wykazałoby znaczne przekroczenie dopuszczalnej normy hałasu. Wskazał również, iż konieczne było przeprowadzenie dowodów uzupełniających w formie metody obliczeniowej, gdyż metoda pomiarowa była w tamtym stanie faktycznym bezzasadna i bezprzedmiotowa.
S.P. stwierdził również, iż czas załadunku złomu za pomocą urządzenia HDS wydłużał się w przypadku gdy złomu było więcej, co było powodem istnienia rozbieżności czasowych w załączonych dowodach, które stanowiły wykazy ilości złomu z dnia 16 lutego 2011 r. sporządzony przez firmę "[...]
W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w której orzeczono o umorzeniu postępowania administracyjnego dot. wniosku S.P. dot. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu w sprawie przekroczenia hałasu dopuszczalnego przez F.H. "[...]
Kolegium uzasadniając własne stanowisko w sprawie stwierdziło w pierwszej kolejności, że decyzja ustalająca dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska wydawana jest zgodnie z postanowieniami art. 115 a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska. Przepis ten stanowi: "W przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq lub LAeq n".
Dalej organ odwoławczy wskazał, że na wniosek S.P. odbywały się już w przeszłości kilkukrotnie pomiary wykonywane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. , które nie wykazywały przekroczeń dopuszczalnych emisji hałasu do środowiska przez F.H. "[...] ". Miało to miejsce 24 czerwca oraz 6 lipca 2004 r., 27 kwietnia oraz 11 i 16 marca 2006 r. oraz 4 i 18 listopada roku 2009 r.
Następnie Kolegium zauważyło, iż nie zasługują na uzasadnienie zarzuty odwołującego jakoby należało ponownie przeprowadzać uzupełniające dowody w sprawie w postaci nowych pomiarów. Pomiary takie były bowiem dokonywane wielokrotnie w przeszłości, również w toku postępowania zakończonego decyzją starosty z dnia [...] grudnia 2010 r. nr[...]. Ponadto zdaniem Kolegium, organ I instancji prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie podjął czynności mające na celu wykazanie, czy od ostatnio prowadzonych badań nie nastąpiły zmiany w emisji hałasu przez F.H. "[...]", m.in. przez badanie ewidencji czasu załadunku złomu prowadzonej systematycznie od stycznia 2011 r. przez F.H. "[...]
SKO w K. podniosło również, że nieuprawniony jest zarzut odwołującego, jakoby istniała konieczność powtórzenia dokonanych pomiarów za pomocą metody obliczeniowej zamiast pomiarowej. Zgodnie bowiem z treścią załącznika nr 6 lit. A rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody wartość równoważnego poziomu dźwięku A wyznacza się metodą pomiarową lub obliczeniową. Metodę obliczeniową stosuje się wówczas, gdy w danych warunkach nie można uzyskać wyniku za pomocą pomiarów bezpośrednich. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie możliwe było uzyskanie wyników poprzez bezpośrednie pomiary, dlatego też uzasadnione było przeprowadzenie badań metodą pomiarową.
S.P. pismem nadanym w dniu 8 marca 2012 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku prawidłowego i obiektywno - prawnego wyjaśnienia spornego stanu faktycznego skutkującego utrzymaniem w mocy wadliwej decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2011r.;
2. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku rozpatrzenia i uwzględnienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie potwierdzającego obowiązek przeprowadzenia przez organ ochrony środowiska pomiarów uzupełniających, a co za tym idzie, uchylenie wadliwej decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2011 r.;
3. prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie tj. zastosowaniu art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska zamiast art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uzasadniającego niniejsze.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skargi napisano, że stanowisko i argumentacja obydwu organów jest błędna i niedopuszczalna prawem. Narusza przepisy prawa, postępowania i zasady prawdy materialnej. Zdaniem S. P. skarżone decyzje rażąco naruszają ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie na zasadach wspólnych wszystkim dowodom przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego.
Następnie skarżący podniósł, iż postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nie dotyczyło żądania przeprowadzenia dowodów uzupełniających w formie ponownych pomiarów, co jednoznacznie wynikało nie tylko z wniosku z dnia 13 grudnia 2009 r., ale przede wszystkim z uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 999/11. Ponadto S. P. stwierdził, że brak wyjaśnienia przez organ prowadzący postępowanie jurysdykcyjne spornego stanu faktycznego oraz bezkrytyczne przyjęcie niniejszego przez organ II instancji za zgodne z prawem było rażącym naruszeniem prawa skutkującym uchyleniem wadliwych, skarżonych decyzji.
Skarżący w skardze opisał także dwa źródła hałasu, które nieprzerwanie towarzyszą działalności F. H. "[...]", powstającego przy wymianie stałych, stacjonarnych kontenerów załadowanych złomem na puste kontenery oraz wyjazdem samochodu ciężarowego z kontenerem.
Następnie krytycznie odniósł się do dokonanych na terenie zakładu pomiarów akustycznych z dnia 4 listopada 2009 r., podnosząc, że nie zostały one wykonane w sposób rzetelny oraz, że faktyczna emisja hałasu, jest znacznie większa niż ustalona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym wnioskami i zarzutami skargi ( art. 134 §1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala , co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie w decyzji organu I instancji, potwierdzone orzeczeniem organu odwoławczego, jest błędne.
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne podlega umorzeniu tylko wtedy, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie panuje zgodność co do tego, że bezprzedmiotowość postępowania, o jakiej mowa w powyższym przepisie, oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyroki NSA z dnia 21 września 2009 r. sygn. II OSK 1393/09 - LEX 611777,). Wobec tego przepis art. 105 § 1 k.p.a. będzie miał zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.
Tym samym brak przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stronę nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 k.p.a. Organy przyjęły natomiast, że z jednej strony bezzasadność wniosku, a z drugiej fakt, że w tym przedmiocie prowadzone było juz postępowanie, winno skutkować orzeczeniem o jego bezprzedmiotowości. Stanowisko to jest błędne, albowiem gdy organ administracyjny uzna, że żądanie zostało wniesione przez osobę niebędąca stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte - na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a. odmawia wszczęcia postępowania w sprawie określonej wnioskiem. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż gdyby przyjąć, że byłoby prawidłowe twierdzenie organów obydwu instancji odnośnie tego, że w sprawie toczyło się już postępowanie w tym samym przedmiocie, to w myśl powołanego wyżej przepisu, organ I instancji winien był odmówić wszczęcia postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała natomiast okoliczność dająca podstawę do orzeczenia o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, ponieważ sprawa o wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu powinna być rozstrzygnięta merytoryczne, gdyż do tego obligował stan faktyczny i prawny tej sprawy. Tak Starosta W. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. błędnie uznały, że decyzja Starosty z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]dotyczyła identycznego stanu faktycznego co w niniejszej sprawie. Organy nie poczyniły ustaleń w związku z nowymi wnioskami przedstawionego przez S.P. pisma z dnia 17 stycznia 2012 r. wraz z załącznikami wskazującymi ilości złomu sprzedawanego przez F. H. "[...] (karta [...] akt administracyjnych) i konsekwencje z tego wynikające, jak również dołączonych do wniosku z dnia 10 października 2011 r., protokołów z dnia 22 lutego 2011 r., z przesłuchań pracowników firmy "[...]odbierającej złom od F. H. "[...] (karty [...] akt administracyjnych). Zdaniem Sądu są to nowe okoliczności w sprawie, które winny być wyjaśnione przez organy administracyjne w prowadzonym przez nie postępowaniu administracyjnym, które po jego przeprowadzeniu – w zależności od dokonanych ustaleń - winno być zakończone decyzją o dopuszczalnym poziomie hałasu lub o odmowie wydania decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska, a nie decyzją umarzającą postępowanie.
Ponadto należy zaznaczyć, że postępowanie prowadzone w drugiej instancji toczyło się bez udziału jednej ze stron, mianowicie S.,S. właściciela F. H. "[...]o czym świadczy brak doręczenia decyzji SKO w K. z dnia [...] stycznia 2012 r. w/w stronie. Naruszenie prawa w tym przypadku prowadzi do sytuacji, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, co daje podstawę do wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a tym samym stanowi samodzielną przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I. wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. W punkcie II. wyroku Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania, za podstawę biorąc art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło