III SA/Lu 230/12

WyrokWSA w Lublinie2012-06-21

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Robert Hałabis, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnienie funkcji członka zarządu banku spółdzielczego, który obsługuje budżet gminy, przez radnego tej gminy stanowi naruszenie zakazu zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, skutkujące wygaśnięciem mandatu radnego?
Ratio decidendi
Pełnienie funkcji członka zarządu banku spółdzielczego, który obsługuje budżet gminy i tym samym wykorzystuje mienie komunalne, stanowi naruszenie zakazu zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego. W związku z tym, stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego przez Wojewodę, po bezskutecznym wezwaniu rady gminy do podjęcia stosownej uchwały, jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego S. B. z powodu łączenia funkcji radnego z członkostwem w zarządzie banku spółdzielczego, który obsługuje budżet gminy. Radny zaskarżył zarządzenie, argumentując, że jako członek zarządu nie ma wpływu na decyzje banku i że wybór banku odbył się zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że bank spółdzielczy wykorzystuje mienie komunalne gminy, a pełnione przez radnego funkcje wiążą się z zarządzaniem środkami finansowymi gminy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Stażysta Aleksandra Frączkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S. B. na zarządzenie zastępcze Wojewody L. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] Wojewoda L. stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy P S. B. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał między innymi, iż zgodnie z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, radny nie może zarządzać działalnością gospodarczą, prowadzoną z wykorzystaniem mienia gminnego (komunalnego). Wojewoda podniósł, że S. B. łączy wykonywanie mandatu radnego Rady Gminy P. z pełnieniem (od dnia [...] grudnia 1998 r.) funkcji członka zarządu Banku Spółdzielczego w T. oraz (od dnia [...] stycznia 1999 r.) funkcji dyrektora Oddziału w/w Banku w P. Od dnia [...] stycznia 2007 r. Bank Spółdzielczy w T. prowadzi obsługę finansową budżetu Gminy P. W tym przypadku - stosownie do art. 190 ust. 5 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw – S. B. obowiązany był do zaprzestania zarządzania działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy P. w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. S. B. nie wykonał powyższego obowiązku, co skutkowało wygaśnięciem mandatu z dniem [...] marca 2011 r. Poza tym Rada Gminy P. – w myśl art. 190 ust. 6 w/w Ordynacji wyborczej – zobligowana była do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w drodze uchwały. Radę wezwano w dniu [...] listopada 2011 r. – w trybie art. 98 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – do podjęcia w tej sprawie uchwały. Jej niepodjęcie w terminie 30 dni oznacza, że zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ nadzoru zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe zarządzenie zastępcze S. B. zarzucił naruszenie art. 24 f ust. 1 a ustawy o samorządzie gminnym, poprzez przyjęcie, że jednoczesne pełnienie przez skarżącego funkcji radnego Gminy P. i członka zarządu Banku Spółdzielczego w T., w którym Gmina ma rachunek bankowy, narusza zakaz zawarty w tym przepisie art. 24 f ust. 1 w/w ustawy. Skarżący wniósł o uchylenie zarządzenia zastępczego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wszelkie decyzje w banku są podejmowane kolegialnie. Wobec tego członek zarządu nie ma wpływu na kierunek i zakres prowadzonej bankowej działalności gospodarczej, a to przemawia za tym, że brak jest podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, zwłaszcza w sytuacji, kiedy jednostka samorządu terytorialnego dokonuje wyboru banku na zasadach określonych przepisami o zamówieniach publicznych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podkreślając, że bez znaczenia jest okoliczność, w jaki sposób dokonano wyboru banku wykonującego obsługę budżetu Gminy P. i wykorzystującego mienie komunalne tejże Gminy. Istotne jest to, że radny zarządza działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem tego rodzaju mienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone zarządzenie zastępcze nie narusza prawa. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że S. B. jest radnym Rady Gminy P. i jednocześnie pełni funkcję członka zarządu Banku Spółdzielczego w T. oraz pracuje na stanowisku Dyrektora Oddziału w/w Banku w P. Nie jest kwestionowany fakt, że obsługę budżetu tejże Gminy wykonuje Bank Spółdzielczy w T. Zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 z późn. zm.), naruszenie ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności powoduje wygaśnięcie mandatu radnego. Ustawowy zakaz, o którym mowa wyżej przewiduje art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Dyspozycja tego przepisu nie budzi wątpliwości, że radni nie mogą prowadzić dzielności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. W realiach rozpoznawanej sprawy Bank Spółdzielczy w T. wykorzystuje mienie komunalne Gminy P. Prowadzi bowiem obsługę budżetu tej Gminy oraz dokonuje bankowych rozliczeń pieniężnych. Aktywa pieniężne Gminy P. ulokowane w w/w Banku stanowią mienie komunalne. Przepis art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zakazuje radnemu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego. Powyższy przepis wyklucza również możliwość zarządzania przez radnego tego rodzaju działalnością. Z akt sprawy wynika, że funkcji pełnionych przez skarżącego w Banku Spółdzielczym w T. nie sposób oddzielić od zarządzania środkami finansowymi, w tym środkami należącymi do Gminy P. W rozpoznawanej sprawie zostały również zachowane w pełni wymogi proceduralne dotyczące stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego S. B. Wobec bezskuteczności wezwania Rady Gminy P. do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu Wojewoda L. był uprawniony na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Dodatkowo należy wyjaśnić, aczkolwiek skarżący nie porusza tego zagadnienia, że zgodnie z regulacjami intertemporalnymi, zawartymi w art. 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113, z późn. zm.), status prawny skarżącego jako radnego Rady Gminy P. jest unormowany przepisami dotychczasowymi, tj. Ordynacją wyborczą do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, a nie obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2011 r. Kodeksem wyborczym. Taki wniosek wynika z analizy art. 16 ust. 3 w/w ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (przepis odnosi się do wyborów samorządowych, kadencji trwającej już od 2010 r.) oraz stanowiska zawartego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt K 9/11 (wyrok dotyczy przepisów art. 16 ust. 1 i 2 uznanych za niezgodne z art. 2 Konstytucji RP). Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło