II SA/Wa 639/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego - oddala skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (jedn. tekst Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiającej dokonania wypłaty świadczenia mieszkaniowego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał co następuje: J. M., żołnierz zawodowy służby stałej, wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. A. M., mąż zainteresowanej, otrzymał ekwiwalent pieniężny za rezygnację z kwatery, zgodnie z umową nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. (okoliczność bezsporna). W dacie zawarcia umowy o wypłatę ekwiwalentu A. M. i J. M. nie byli małżeństwem - małżeństwo zawarli w dniu [...] czerwca 2009 r. Z powyższych przyczyn Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. zawiadomił J. M. o nieumieszczeniu na wykazie żołnierzy zawodowych do wypłaty świadczenia mieszkaniowego i następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówił dokonania na jej rzecz wypłaty świadczenia mieszkaniowego, przyjmując za podstawę prawną art. 21 ust. 1, 2 oraz ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zainteresowana odwołała się do organu II instancji, który decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. podzielił zasadność powyższego rozstrzygnięcia. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym do świadczenia mieszkaniowego) jeżeli on lub małżonek otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r. Przepis ten nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery takich jak czas wypłaty (przed zawarciem związku małżeńskiego lub po jego zawarciu) czy sposobu nabycia (do majątku wspólnego lub odrębnego). Jedynym kryterium określonym w cytowanym przepisie jest fakt uzyskania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery przez małżonka. Zatem organ I instancji dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego i prawidłowo zinterpretował przywołany w rozstrzygnięciu przepis. Ponieważ w dacie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego J. M. pozostawała w związku małżeńskim z A. M. - osobą, której wypłacono ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r., należy stwierdzić, że została spełniona przesłanka wynikająca z art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu (...). Polemizując z zarzutami odwołania, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał, iż gdyby zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie ze stosowania tego przepisu takich przypadków jak otrzymanie ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery do majątku odrębnego małżonka lub wypłata ekwiwalentu przed zawarciem małżeństwa, znalazłoby to bezpośredni wyraz w zapisach ustawy, tak jak ma to miejsce w przypadku wyłączenia określonego w art. 21 ust. 10 ustawy o zakwaterowaniu (...). J. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się zmiany decyzji i przyznania jej prawa do świadczenia mieszkaniowego, przysługującego w oparciu o ustawę z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi wskazywała, iż poprzez przyznanie A. M. świadczenia w zamian za rezygnację z kwatery Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w W. zaspokoiła potrzeby mieszkaniowe tylko i wyłącznie wyżej wymienionego żołnierza. Zastosowanie przez organ wykładni rozszerzającej pojęcie "małżonek" wywołało skutek wygaśnięcia jej prawa do zakwaterowania, przysługującego z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, zanim zaczęła ją pełnić (tj. od dnia 10 września 2005 r., wypłata ekwiwalentu – 2004 r.). Nadto, fakt pobrania przez A. M. ekwiwalentu w żaden sposób nie wpłynął na realizację jej uprawnienia do zakwaterowania, albowiem kwota tego ekwiwalentu nie weszła do majątku wspólnego małżonków. Dalej powołując się na treści art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz wskazując na datę zawarcia małżeństwa ([...] czerwca 2009 r.) skarżąca konkludowała, iż nie można z faktu pobrania świadczenia przez A. M. w 2004 r. wyprowadzać twierdzenia, iż był on wówczas małżonkiem skarżącej w rozumieniu ust. 6 art. 21 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego przez A. M. na podstawie umowy z dnia [...] listopada 2004 r., a więc na pięć lat przed zawarciem związku małżeńskiego, nie wpłynęło w żaden sposób na zwiększenie aktywów skarżącej (ani ich wspólnych aktywów), zaś nadinterpretacja prawa poczyniona przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. pozbawiła skarżącą jakichkolwiek świadczeń mieszkaniowych przysługujących z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, a męża skarżącej możliwości zwiększenia otrzymanego ekwiwalentu o normy przysługujące na żonę oraz dziecko (gdyby w chwili otrzymania ww. ekwiwalentu posiadał wskazanych członków rodziny). Interpretacja taka skutkuje poniesieniem przez skarżącą skutków prawnych za zdarzenie mające miejsce w przeszłości, które jej nie dotyczyły i stanowi naruszenie podstawowej zasady prawnej państwa prawa - nie działania prawa wstecz. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zawartą w uzasadnieniu decyzji argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U. z 2012 r., poz. 270) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (jedn. tekst Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym do świadczenia mieszkaniowego) jeżeli on lub małżonek otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r. Przepis ten nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery takich jak czas wypłaty (przed zawarciem związku małżeńskiego lub po jego zawarciu) czy sposobu nabycia (do majątku wspólnego lub odrębnego). Jedynym kryterium określonym w cytowanym przepisie jest fakt uzyskania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery przez małżonka. Konstrukcja omawianego przepisu jest prosta. Jego istotą jest wyłączenie (in block – co do zasady), takiej sytuacji aby żołnierz zawodowy mógł otrzymać świadczenie mieszkaniowe, gdy uprzednio otrzymał je współmałżonek, niezależnie od daty otrzymania świadczenia, jego wysokości, czy daty zawarcia związku małżeńskiego. To sam ustawodawca świadomie, w taki sposób ograniczył prawo do świadczenia mieszkaniowego. Zatem oba organy administracyjne dokonały prawidłowej subsumcji stanu faktycznego i prawidłowo zinterpretował przywołany w rozstrzygnięciu przepis prawa. W chwili rozstrzygania sprawy skarżąca pozostawała w związku małżeńskim z żołnierzem, który uprzednio skorzystał ze świadczenia mieszkaniowego, co spowodowało wystąpienie po stronie skarżącej negatywnej przesłanki wskazanej w art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy, skutkującej niemożnością przyznania jej tego uprawnienia. Istotnie, z punktu widzenia przepisów Prawa rodzinnego (Kodeks rodzinny i opiekuńczy) nabycie prawa do świadczenia mieszkaniowego i jego wypłata na rzecz żołnierza zawodowego A. M. w 2004 r. w żaden sposób nie ma przeniesienia na wspólność majątkową obecnych małżonków M. (zawarcie małżeństwa w 2009 r.), jednakże konkluzja ta nie ma żadnego znaczenia przy interpretacji przepisu art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Omawiana norma nie odnosi się bowiem do stosunków majątkowych między małżonkami, ale do prostego zakreślenia zasady wyłączenia takiej sytuacji aby żołnierz zawodowy mógł otrzymać świadczenie mieszkaniowe, gdy uprzednio otrzymał je współmałżonek, niezależnie od daty otrzymania świadczenia, jego wysokości, czy daty zawarcia związku małżeńskiego. Ustawodawca konstruując tę normę negatywną, objął nią wszelkie stany faktyczne, niezależnie od czasu pobrania świadczenia mieszkaniowego, jego wysokości, czy daty zawarcia związku małżeńskiego przez żołnierza zawodowego. Gdyby podzielić stanowisko skarżącej, wówczas w drodze wykładni prawa, spowodowano by zmianę treści tego przepisu, wprowadzając do niego pojęcia i zasady sprzeczne z jego istotą i przez to wypaczające jego sens. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez oba organy przy podejmowaniu powyższych decyzji, które mogłyby stanowić o ich uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.