II SAB/Po 27/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-06-26
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Maria Kwiecińska, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Miasta S. pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kwot wydanych w 2011 roku na publikacje materiałów prasowych, telewizyjnych i radiowych, w rozbiciu na poszczególnych wydawców?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Burmistrz Miasta S. pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kwot wydanych w 2011 roku na publikacje materiałów prasowych, telewizyjnych i radiowych, w rozbiciu na poszczególnych wydawców. Organ nie rozpatrzył tego żądania w terminie, a dopiero po wniesieniu skargi podjął próbę jego skonkretyzowania. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie miesiąca, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący J. A. zwrócił się do Burmistrza Miasta S. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wydatków na publikacje w mediach w 2011 roku, w tym w rozbiciu na poszczególnych wydawców. Po wymianie korespondencji, w której skarżący nie uzyskał satysfakcjonującej odpowiedzi w zakresie rozbicia wydatków na poszczególnych wydawców, złożył skargę na bezczynność organu. Burmistrz Miasta S. w odpowiedzi na skargę argumentował, że udzielił wszystkich żądanych informacji i że sprawa w zakresie doprecyzowania wniosku jest nadal w toku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Burmistrza Miasta S. do załatwienia wniosku J. A. z dnia [...] lutego 2012 roku o udzielenie informacji publicznej w części dotyczącej zapytania o kwoty wydane w 2011 roku na publikację materiałów prasowych, telewizyjnych i radiowych, w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Sąd stwierdził, że bezczynność organu w tym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od Burmistrza na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. A. na bezczynność Burmistrza Miasta S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta S. do załatwienia wniosku J. A. z dnia [...] lutego 2012 roku o udzielenie informacji publicznej w części dotyczącej zapytania o kwoty wydane w 2011 roku na publikację materiałów prasowych, telewizyjnych i radiowych, w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie opisanym w punkcie I sentencji wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta S. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismami wysłanymi drogą elektroniczną w dniu [...] lutego 2012 r. o godz. 15.16 i 15.17 zwrócono się do Burmistrza Miasta S. o podanie:
1) kwoty (brutto) jaką w roku 2011 Urząd Miasta wydał na realizację Kroniki Filmowej miast S.,
2) na jaką kwotę brutto opiewa tegoroczna umowa i czy Urząd Miasta taką umowę podpisał,
3) w oparciu o jakie przepisy prawa i w jakim trybie prawnym (przetarg, zapytanie ofertowe itp.) Urząd Miasta w S. zlecał publikację ogłoszeń prasowych, komunikatów itp. w wybranych tytułach prasowych w 2011 r.,
4) jakimi kryteriami marketingowymi kierował i kieruje się Urząd publikując w wybranych środkach przekazu,
5) kwot wydanych w 2011 roku na publikację materiałów prasowych, telewizyjnych, radiowych, w formie: artykułów lub programów sponsorowanych, artykułów lub programów promocyjnych, reklam, ogłoszeń, zakup nagród, sponsorowanych konkursów – w rozbiciu na poszczególne media.
Wskazano, iż z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania zwrócono się w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej oraz ustawę Prawo prasowe. Pod mailami zamieszczono podpis: "z. w.".
W odpowiedzi, adresowanej do Z. W. – Redaktora [...], Burmistrz Miasta S. pismem z dnia 6 lutego 2012 r. znak [...] poinformował, uwzględniając przyjętą w zapytaniach kolejność, że:
1) w 2011 roku Miasto S. zapłaciło za produkcję "Kroniki Filmowej Miasta S." [...] zł brutto. Wskazano, że po raz kolejny do Urzędu Miasta wpłynęło zapytanie w tej sprawie i pismem z dnia 25 stycznia 2012 r., udzielono już odpowiedzi w tym temacie,
2) Miasto S. podpisało umowę na realizację "Kroniki Filmowej Miasta S." w 2012 roku. Umowa przewiduje zapłatę za jej produkcję kwoty [...] zł netto miesięcznie,
3) w oparciu o artykuł 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych,
4) o publikacji przez Urząd Miasta ogłoszeń decydują w wielu przypadkach wymogi zawarte w poszczególnych ustawach dotyczących zamieszczania ogłoszeń i komunikatów z różnych dziedzin. Ponadto decydują takie przesłanki, jak: cena, dotychczasowa solidność zleceniobiorcy, czas realizacji zlecenia, jakość, a także dostępność głównie dla mieszkańców miasta S.,
5) podano (tabela), jakie kwoty brutto Miasto S. wydało w latach 2007-2011 (w rozbiciu na lata 2007-2010 oraz osobno w 2011 roku) na rzecz wydawców lokalnych mediów: spółki A sp. z o.o. wydawca "[...]",[...] J. A. – wydawca "[...]",spółki B sp. z o.o. – właściciel "radia [...].", P. M.– wydawca "[...]", spółki C sp. z o.o.. – wydawca "[...]", Agencja D – właściciel "[...]".
Wskazano, że zestawienie nie obejmuje kwot wydatkowanych przez jednostki organizacyjne Miasta S., takie jak: Miejski Dom Kultury, Muzeum Regionalne, zakłady miejskie i miejskie placówki oświatowe.
Odpowiedź ta nie usatysfakcjonowała jej adresata, który w skierowanym do Burmistrza e-mailu z dnia 7 lutego 2012 r. zarzucił manipulację mającą na celu postawienie w złym świetle firmy "[...] J. A.". Podano, że firma ta prowadzi działalność wydawniczą, poligraficzną i w zakresie IT (telewizja internetowa). W celu zapoznania czytelników z wydatkami na poszczególne media prosi więc ponownie o podanie kwot wydanych w 2011 roku na publikacje materiałów prasowych, telewizyjnych, radiowych – w rozbiciu na poszczególnych wydawców.
Burmistrz Miasta S. w odpowiedzi na powyższe pismo (pismo z dnia 13 lutego 2012 r. znak [...]) nie zgodził się z wyrażoną w nim opinią. Wyjaśnił, że podane w zestawieniu firmy prowadzą działalność wydawniczą, poligraficzną i w zakresie IT, dlatego firma [...] J. A. nie jest w tym zakresie wyjątkowa. Burmistrz podkreślił, że udzielone wcześniej odpowiedzi są prawdziwe, a skierowane wobec niego zarzuty i opinie, nieuprawnione.
E-mailem z dnia 13 lutego 2012 r., pod którym zamieszczono nazwisko: "J. A.", w nawiązaniu do wcześniejszej korespondencji zwrócono się do Burmistrza Miasta S. o podanie kwot wydanych w 2011 roku na publikacje materiałów prasowych, telewizyjnych, radiowych w rozbiciu na poszczególnych wydawców. Wyjaśniono, że nie chodzi o wydatki na działalność wydawniczą, poligraficzną i w zakresie IT. Dodatkowo zwrócono się o podanie treści zapytania, na podstawie którego P. G. zwrócił się do Urzędu Miasta S. o dane statystyczne dotyczące obrotu wydawnictwa J. A. z Urzędem Miasta na potrzeby publikacji w "[...]". E-mail wysłano z tego samego adresu internetowego, co wcześniejsze.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2012 r. znak [...] Burmistrz Miasta S. zwrócił się do J. A. "[...]" o podanie, czy w żądanych wnioskach chodzi o wykazanie wydatkowanych przez Urząd Miasta w S. środków finansowych na publikację materiałów prasowych, telewizyjnych i radiowych w rozbiciu tylko na poszczególnych wydawców (tak jak w piśmie z dnia 13 lutego 2012 r.), czy w rozbiciu na publikację materiałów prasowych, telewizyjnych i radiowych z równoczesnym rozbiciem na poszczególnych wydawców. Zaznaczono, że w przypadku, gdy zakres oczekiwanej informacji jest inny, w celu uniknięcia dalszych rozbieżności w zakresie interpretacji, wniosek powinien zostać skonkretyzowany. Pismo doręczono w dniu 26 kwietnia 2012 r.
W dniu 16 kwietnia 2012 r. J. A., podający się za Redaktora naczelnego "[...]", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta S. w przedmiocie nieudostępnienia mu w terminie informacji publicznych. Wniósł o zobowiązanie Burmistrza do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z jego wnioskiem z dnia 2 lutego 2012 r., a także o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż odpowiedzi udzielone przez organ pismami z dnia 6 i 13 lutego 2012 r. w zasadzie nie stanowią odpowiedzi na złożone przez niego pytania. W nawiązaniu do pisma z dnia 13 lutego 2012 r. wskazał, w jakim zakresie nie dostał odpowiedzi. Informacji w tym zakresie nie otrzymał do dnia wniesienia skargi. W szczególności nie udostępniono mu informacji na żądanie zgłoszone w punkcie 3 drugiego z wniosków z dnia 2 lutego 2012 r., które dotyczy dużo szerszego zakresu informacji niż ta, której mu udzielono. Na poparcie zasadności skargi na bezczynność w sytuacji udzielenia niepełnych i nieprecyzyjnych odpowiedzi skarżący odwołał się do wyroków WSA w Lublinie z dnia 4.11.2011 r. sygn. akt II SAB/Lu 66/10 oraz WSA w Warszawie z dnia 25.06.2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 17/10.
Burmistrz Miasta S. w odpowiedzi na skargę w pierwszej kolejności wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.
W uzasadnieniu stanowiska o niedopuszczalności skargi organ podniósł, że przed wniesieniem skargi nie wyczerpano trybu określonego przepisem art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bowiem po dniu 6 lutego 2012 r. skarżący nie zwrócił się do organu z wezwaniem w tej sprawie. Nie zostały również zachowane terminy do wniesienia skargi, o których mowa w art. 53 powołanej ustawy.
W przypadku przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania organ podniósł, że skarga nie jest zasadna bowiem skarżącemu udzielono żądanych informacji. Zdaniem organu skarga na bezczynność dotyczy wyłącznie wniosku zawartego w dwóch e-mailach z 2 lutego 2012 r. Zaznaczono, że w odniesieniu do pisma z 13 lutego 2012 r. sprawa nadal jest w toku, bowiem zgodnie z sugestiami Przewodniczącego Rady Miasta S. zwrócono się do skarżącego o skonkretyzowanie żądanych w tym piśmie informacji. Zdaniem organu z przedstawionych skarżącemu zestawień wynika, że to właśnie jego firma otrzymała od Miasta S. zamówienia na najwyższą kwotę, co spotkało się z napastliwą reakcją ze strony skarżącego piśmie z dnia 7 lutego 2012 r. Odpowiedź Burmistrza z dnia 13 lutego 2012 r. stanowiła odpowiedź na tego napastliwego e-maila i nie stanowiła odpowiedzi na pytania zawarte w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2012 r. Burmistrz S. podtrzymał dotychczasową argumentację, dodatkowo wyjaśnił, że o tym, iż sprawa jest nadal w toku świadczy kolejne pismo o skonkretyzowanie żądanych informacji, które w dniu 5 czerwca 2012 r. skierowano do skarżącego. Na pismo to również nie uzyskano odpowiedzi. Zdaniem organu istotne dla rozstrzygnięcia skargi są również okoliczności towarzyszące jej złożeniu. Podano, że w wydawanym przez skarżącego [...] nr [...] pojawiły się nieprawdziwe publikacje dotyczące osoby Burmistrza. Burmistrz wystąpił o sprostowanie tych publikacji. Sprostowania zostały w publikatorze tym zamieszczone z naruszeniem terminów określonych przepisami ustawy Prawo prasowe. Przedstawione okoliczności, zdaniem skarżonego organu, świadczą o tym, że skarżącemu nie zależy na uzyskaniu rzetelnych informacji, lecz na rozgłosie, jaki ma wywołać zamieszczona na całą stronę informacja. Podniesiono, że skoro skarżący w swoich mediach nie czekając na wynik sprawy przed sądem administracyjnym dwukrotnie prostuje zamieszczone tam publikacje, to tym samym przyznaje, że swoim działaniem złamał Prawo prasowe. Do pisma załączono publikację z dnia 10 kwietnia 2012 r. nr [...] – "Do Burmistrza Miasta S. M. P.", skierowane do J. A. – Redaktora naczelnego "[...]" pismo Burmistrza z dnia 23 kwietnia 2012 r. znak [...] o zamieszczenie sprostowania wraz z uzasadnieniem żądania, publikację z dnia 11 maja 2012 r. wydanie [...] "P. napisał sprostowanie", wniosek Burmistrza o sprostowanie w związku z tą publikacją, treść sprostowania "1. Nieprawdą jest, że Burmistrz M. P. nie odpowiada na pytania redakcji [...]" i łamie przy tym prawo, 2. Nieprawdą jest, ze na udostepnieniu przez [...] miejsca na informacje niezbędne mieszkańcom S. samorząd miejski zaoszczędzi [...] zł, 3. Nieprawdą jest, że miastu brakuje pieniędzy na prawidłowe funkcjonowanie, 4. Nieprawdą jest, że samorząd miejski udowadnia, ze "[...]" jest bezpłatny".
Przedstawione powyżej stanowisko pełnomocnik organu podtrzymał na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 19 czerwca 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w sprawach innych niż podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, a dotyczących skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z dnia 8 października 2001 r., Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). Ustawa ta określa obowiązki organu, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, oraz określa w jaki sposób postępowanie powinno być zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialnotechnicznej (art. 10 ustawy), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 tej ustawy. Organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji ma obowiązek podjąć jedną z tych form działania w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy. Zważyć także należy, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (T. Woś: Postępowanie sądowo-administracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, W - wa 1996, s. 62-63).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena, czy Burmistrz Miasta S. pozostawał i pozostaje w bezczynności w związku z wnioskiem J. A. – właściciela "[...] J. A.". Dwoma e-mailami z dnia 2 lutego 2012 r. Redaktor naczelny [...] – jednego z mediów wchodzących w skład należącej do skarżącego firmy "[...]J. A.", zwrócił się do Burmistrza Miasta S. o udzielenie odpowiedzi na pięć pytań, szczegółowo opisanych przez Sąd w ustaleniach stanu faktycznego. Następnie pismem z dnia 7 lutego 2012 r., po uzyskaniu odpowiedzi udzielonej przez Burmistrza pismem przesłanym do Urzędu Miasta w S. drogą elektroniczną w dniu 6 lutego 2012 r., doprecyzowano żądanie w zakresie punktu 3, domagając się podania kwot wydanych w 2011 roku na publikacje materiałów prasowych, telewizyjnych, radiowych w rozbiciu na poszczególnych wydawców. Podkreślono, że [...]J. A. prowadzi działalność wydawniczą, poligraficzną i w zakresie IT, a celem zapytania jest zamiar zapoznania czytelników z wydatkami na poszczególne media. W kolejnym piśmie, wystosowanym na adres e-mailowy Urzędu Miasta S. w dniu 13 lutego 2012 r. podano, że żądanie dotyczy podania kwot wydanych w 2011 roku na publikacje materiałów prasowych, telewizyjnych, radiowych w rozbiciu na poszczególnych wydawców. Wyjaśniono, że nie chodzi o wydatki na działalność wydawniczą, poligraficzną i w zakresie IT. Do dnia rozpatrywania skargi na rozprawie skarżony organ nie rozpatrzył tego żądania, co potwierdził biorący udział w rozprawie pełnomocnik Burmistrza.
W pierwszej kolejności Sąd uznał, iż analizę przedmiotowej sprawy należy przeprowadzić z uwzględnieniem całości korespondencji wymienianej pomiędzy skarżącym oraz działającym w jego imieniu redaktorem naczelnym [...] – jednego z mediów wchodzących w skład grupy "[...]J. A.", której skarżący jest właścicielem. Założenie to nakazuje uznać, iż pismami przesłanymi do Urzędu Miasta w dniu 2 lutego 2012 r. zwrócono się do Burmistrza Miasta S. o udzielenie informacji publicznej w zakresie określonym w pięciu punktach. To żądanie zostało niezwłocznie rozpatrzone przez skarżony organ, który pismem z dnia 6 lutego 2012 r. znak OKP.1431/12/05 udzielił odpowiedzi na skierowane do niego zapytania. Odpowiedź ta nie usatysfakcjonowała autora pism z dnia 2 lutego, lecz wyłącznie w zakresie dotyczącym kwot wydanych w 2011 r. na publikacje (pkt 5). Pismem wysłanym drogą elektroniczną w dniu 7 lutego 2012 r. zwrócił się "o podanie kwot wydanych w 2011 r. na publikacje materiałów prasowych, telewizyjnych, radiowych w rozbiciu na poszczególnych wydawców". W opinii Sądu redakcja tego żądania, w kontekście argumentacji przytoczonej w tym piśmie, nakazuje uznać, iż w ten sposób doprecyzowano żądanie dotyczące kwot wydanych z budżetu miasta na przedmiotowy cel. Sprecyzowane w ten sposób żądanie podtrzymał skarżący J. A. w skierowanym do organu e-mailu z dnia 13 lutego 2012 r. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zażądano podania kwot wypłaconych każdemu z wydawców w rozbiciu na trzy rodzaje działalności: wydawniczą, poligraficzną i w zakresie telewizji internetowej – odrębnie dla każdej z tych trzech działalności. Również argumentacja przytoczona w uzasadnieniu skargi odnosi się do kwestii nie przedstawienia przez organ zestawienia kwot wydanych przez Urząd Miasta w żądanym przez skarżącego ujęciu. W świetle powyższego nie można podzielić stanowiska organu, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej został załatwiony pismem z dnia 6 lutego 2012 r. W zakresie wyżej wskazanym wniosek pozostał nierozpatrzony.
Strona skarżąca oparła swoje żądanie na przepisach dwóch ustaw: o dostępie do informacji publicznej oraz Prawo prasowe. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest tryb określony w pierwszej z tych ustaw. Skarga zarzuca Burmistrzowi Miasta S. bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Sąd zobowiązany był rozważyć, czy uzasadnione jest zawarte w odpowiedzi na skargę żądanie odrzucenia skargi z powodu nie wyczerpania przed wniesieniem skargi środków zaskarżenia. Skarżony organ wywiódł, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżący zobowiązany był wezwać skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 52 par. 4 p.p.s.a. Organ podniósł, iż po dniu 6 lutego 2012 r. skarżący nie zwrócił się do niego w tej sprawie. Podniesiono również, że skargę wniesiono z naruszeniem terminów określonych w art. 53 p.p.s.a.
Ustosunkowując się do tej argumentacji wskazać należy, iż w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej, należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest, bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 roku o sygn. akt I OSK 601/05). Przepis art. 52 p.p.s.a. uzależnia wniesienie skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia wówczas, gdy środki te przysługują. Podstawą prawną dla wniesienia takich środków prawnych stanowią przepisy k.p.a., ustawy bądź inne przepisy szczególne. Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje takich środków zaskarżenia, co więcej wprowadza zasadę, iż udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialnoprawnej, zaś przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skutkiem powyższego również art. 37 k.p.a. nie będzie stanowić podstawy do wystąpienia na drodze administracyjnego z zażaleniem na bezczynność organu upoważnionego do udostępnienia informacji publicznej. Skoro, zatem skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może ona zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wykazania wyczerpania trybu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż skarga J. A. na bezczynność Burmistrza Miasta S. jest dopuszczalna.
Przechodząc do meritum sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż w zakresie istotnym dla rozpatrzenia niniejszej sprawy przedmiotem żądania J. A. było podanie przez Burmistrza kwot wydanych w 2011 roku przez Urząd Miasta w S. na publikacje materiałów prasowych, telewizyjnych, radiowych w rozbiciu na poszczególnych wydawców. Zdaniem Sądu żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Skarżącemu chodzi bowiem o kwestie finansowe, dotyczące wydatkowania środków publicznych, które pozostają w dyspozycji podległego Burmistrzowi Miasta S. Urzędu Miejskiego. Środki takie co do zasady podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c powołanej ustawy. Biorąc pod uwagę, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna (art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.), a także informacja o majątku, którym dysponują władze publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej) oraz trybie działania w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej) podlega udostępnieniu podmiotowi zainteresowanemu, nie ma uzasadnionych podstaw do odmowy udzielenia żądanej informacji. Określony w art. 6 powołanej ustawy katalog informacji podlegających udostępnieniu, nie jest bowiem katalogiem zamkniętym, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności". Zważyć również należy, iż jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiotami obowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są, co do zasady, władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Podczas prac nad ustawą przyjęto, że majątek publiczny oznacza m.in. mienie komunalne.
Odrębną kwestię stanowi natomiast uzasadnione ograniczenie dostępności do informacji publicznej ze względu na dobra chronione prawem, o czym stanowi art. 5 ust. 1-4 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odmowa udzielenia takiej informacji, z powołaniem się na ustawowe ograniczenia, następuje poprzez wydanie decyzji administracyjnej (art. 16 powołanej ustawy). W sytuacji, gdy wniosek dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej zastosowanie ma przepis art. 3 ustawy, zgodnie z którym prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (ust. 1 pkt 1). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, ze pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym, nie posiadającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa, w tym organów, którym powierzono określone zadania. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. W zakresie prawa dostępu do informacji oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. Zważyć także należy, że to urząd musi wykazać, że dana informacja nie jest istotna dla ogółu obywateli. W sytuacji zatem braku interesu publicznego w danej sprawie, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z takim właśnie uzasadnieniem. Podkreślić jednak należy, iż wnioskodawca, występujący o udostępnienie informacji publicznej, na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a zatem w momencie formułowania i kierowania wniosku nie musi wskazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym i mogą odmówić jej udostępnienia tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie wykaże istnienia interesu publicznego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r. II SA/Wa 112/07 Lex nr 340009).
Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia informacji powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Organ może zatem, umorzyć postępowanie z wniosku o udzielenie informacji publicznej tylko wówczas, gdy nie może udostępnić informacji w formie w jakiej życzy sobie tego wnioskodawca, ale wcześniej ma on obowiązek wezwać wnioskodawcę do zadecydowania, czy chce otrzymać informację w formie, która jest możliwa. Jeśli wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, to tylko wówczas można umorzyć postępowanie w sprawie. W rozpatrywanej sprawie stosownych działań skarżonego organu, uwzględniających powyższe regulacje prawne, na etapie przed wniesieniem skargi zabrakło. Organ uczynił to dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi, kierując do wnioskodawcy pismo z dnia 23 kwietnia 2012 r. W wezwaniu tym skarżony organ powołał przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy i zażądał wykazania, ze udzielenie tak przetworzonej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dopiero uzyskanie stanowiska wnioskodawcy, lub jego milczenie w tym zakresie, umożliwi ostateczne rozpatrzenie wniosku.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1999 roku o sygn. akt I SAB 60/99, publ. OSP 2000/6/87). W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają odpowiednie przepisy szczególne wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, które przewidują krótsze terminy załatwiania żądania wnioskodawcy, aniżeli określone w kpa. Niedochowanie tych terminów i niepodjęcie przez Burmistrza Miasta S. działania prawem przewidzianego skutkować musi uznaniem, iż pozostaje on w bezczynności. Zgodnie zaś z przepisem art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W opinii Sądu okoliczności przedmiotowej sprawy nie pozwalają stwierdzić, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując takiej oceny Sąd przede wszystkim uwzględnił nieprecyzyjne formułowanie przez skarżącego żądania w spornym zakresie.
W tych okolicznościach Sąd uwzględnił skargę, zobowiązując organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. Na tej samej podstawie Sąd stwierdził, że wskazana powyżej bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto o art. 200 w zw. z art. 205 tej ustawy (pkt III sentencji).
Rozpoznając ponownie sprawę skarżony organ zobowiązany jest do rozpatrzenia wniosku z dnia 2 lutego 2012 r. w części dotyczącej kwot wydanych na publikację materiałów prasowych, telewizyjnych i radiowych, w sposób przewidziany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwzględnieniem wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło