II SA/Wa 317/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-26
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Anna Mierzejewska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów mogła wznowić postępowanie w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r., po wejściu w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r., i czy jej decyzja była prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie mogła wznowić postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r., po wejściu w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Zastosowanie przepisów przejściowych zawartych w art. 51 ust. 1 ustawy z 2003 r. ograniczało się do prowadzenia przewodów niezakończonych do dnia wejścia w życie nowej ustawy, a sprawa wznowienia stanowiła nową sprawę. Ponadto, organ powinien był dokonać wszechstronnej oceny wszystkich dowodów i rzetelnie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, co nie miało miejsca.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy własną decyzję o uchyleniu uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego. Centralna Komisja wznowiła postępowanie, uznając, że rozprawa habilitacyjna zawierała niedopuszczalne wykorzystanie tekstów innego autora. Rada Wydziału pierwotnie odmówiła uchylenia uchwały o nadaniu stopnia, jednakże Centralna Komisja, opierając się na opinii jednego z recenzentów, uznała, że doszło do naruszenia dobrych obyczajów w nauce i praw autorskich. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym stosowanie nieobowiązującej ustawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz J. K. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Asystent sędziego Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2011 2. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz J. K. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] listopada
2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust. 2, art. 51 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) w związku z art. 15, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 386, poz. 915 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] wznowiła postępowanie w przedmiocie przewodu habilitacyjnego J. K., zakończonego uchwałą Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...].
Na podstawie uzyskanych przez Centralną Komisję informacji wynikało, że rozprawa habilitacyjna powstała z niedopuszczalnym wykorzystaniem tekstów innego autora.
W związku z powyższym sprawa wraz z dokumentacją została przekazana do Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w celu ponownej oceny, po zasięgnięciu opinii recenzentów, przyczyn dla których wznowiono postępowanie, zasadności przyjęcia rozprawy habilitacyjnej i dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego z uwzględnieniem ujawnionych obecnie okoliczności sprawy.
Na tej podstawie Rada Wydziału miała rozstrzygnąć kwestię uchylenia poprzedniej uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego wraz z odmową nadania stopnia we wznowionym postępowaniu, bądź utrzymania tej uchwały w mocy.
Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] uchwałą z dnia [...] stycznia 2010 r. odmówiła uchylenia uchwały z dnia [...] grudnia 1999 r. o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Wskazała, że rozprawa habilitacyjna była pracą oryginalną, a dopuszczenie do kolokwium habilitacyjnego zasadne.
W postępowaniu wznowieniowym przed Radą Wydziału zostały sporządzone trzy opinie: prof. J. P. (pozytywna), prof. Z. Z. (pozytywna), prof. P. I. - uzasadnione uchylenie uchwały Rady Wydziału z dnia [...] grudnia 1999 r. Zdaniem recenzenta prof. P. I., dr J. K. ewidentnie dopuścił się autoplagiatu i plagiatu części rozprawy habilitacyjnej. Pozostaje to w rażącej sprzeczności ze stanowiskiem Rady Wydziału (jednomyślne), że rozprawa habilitacyjna jest dziełem oryginalnym.
Rada Wydziału pismem z dnia [...] lutego 2010 r. poinformowała Centralną Komisję o zakończeniu postępowania. Pismo to potraktowano jako wniosek o zatwierdzenie uchwały w myśl ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych.
Organ podniósł, że z uwagi na fakt, iż przewód "pierwotny" toczył się pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, to również wznowienie przewodu wymagało stosowania przepisów ustawy z 1990 r., w tym odnośnie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału przez Centralną Komisję (art. 17 ustawy).
Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, uchwała o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego staje się prawomocna z chwilą jej zatwierdzenia przez Centralną Komisję, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 5. Uchwała jest przedstawiana Centralnej Komisji wraz z aktami przewodu habilitacyjnego w terminie miesiąca od dnia podjęcia uchwały. O zatwierdzeniu uchwały Centralna Komisja rozstrzyga w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania uchwały.
W postępowaniu wznowieniowym organ ponownie rozstrzygnął sprawę co do istoty, a więc ustalił, czy w sprawie wystąpiła podstawowa przesłanka pozytywna z art. 15 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, tzn. czy rozprawa habilitacyjna stanowiła znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej.
Biorąc pod uwagę opinie recenzentów powołanych przez Centralną Komisję, Komisja uznała, że w niniejszej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione.
Zgodnie z art. 14 ustawy z 1990 r., do przewodu habilitacyjnego może być dopuszczona osoba, która, posiadając stopień naukowy doktora, uzyskała znaczny dorobek naukowy lub artystyczny i przedłożyła rozprawę habilitacyjną. Centralna Komisja uznała, że dr J. K. w chwili składania podania o otwarcie przewodu habilitacyjnego - takiego znacznego dorobku nie miał. Przedstawiony w przewodzie habilitacyjnym dorobek naukowy jest mały (nie spełnia wymagań w rozumieniu ustawy "znaczny"), a praca habilitacyjna ze względu na skromny zakres i krótki okres badań nie zawiera nowości naukowych, które rozwijałyby znacząco dyscyplinę "[...]". Prace Kandydata zawierają liczne zapożyczenia z wcześniejszych swoich prac, a także z innych prac magisterskich, których nie był współautorem, a jedynie opiekunem. Prace oryginalne były publikowane tylko w języku polskim i w czasopismach krajowych o niewielkim zasięgu.
Organ podkreślił, że w myśl art. 15 ust. 1 ww. ustawy, rozprawa habilitacyjna powinna stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej.
Analizując ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Nr 24, poz. 83 ze zm.), jeden z recenzentów powołanych przez Centralną Komisję stwierdził, że zostały naruszone prawa autorskie oraz dobre obyczaje w nauce poprzez zapożyczenia z 8 prac magisterskich, których habilitant był jedynie opiekunem a nie współautorem. Fakt ten według recenzenta przyczynił się także do tego, że praca habilitanta nie ma już cech nowości.
Opracowanie "[...]" będące podstawą do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego nie jest publikacją oryginalną, ani samodzielną pracą naukową. Autor dopuścił się oszustwa naukowego, naruszenia dobrych obyczajów obowiązujących w środowisku naukowym, stąd jego opracowanie nie mogło stanowić podstawy do uzyskania stopnia naukowego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] marca 2011 r. postanowiła uchylić swoją uchwałę z dnia [...] czerwca 2000 r. zatwierdzającą uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. o nadaniu dr hab. J. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego [...] i odmówić zatwierdzenia uchwały z dnia [...] stycznia 2010 r.
Od powyższej decyzji dr J. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów po przeanalizowaniu treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz pozostałych materiałów dowodowych uznała, że rozprawa habilitacyjna oraz dorobek naukowy habilitanta spełniają minimalne wymagania merytoryczne stawiane w przewodach habilitacyjnych.
Niemniej jednak, Centralna Komisja uznała, że zawarcie w rozprawie habilitacyjnej licznych zapożyczeń z prac magisterskich kilku osób przeczy dobrym obyczajom w nauce.
Organ podał, że w części publikacji, w których autorem lub współautorem jest dr J. K. pojawiają się zapożyczenia fragmentów tekstów in extenso z prac magisterskich, w których ww. pełnił funkcję promotora. Dotyczy to trzech publikacji zaliczanych do dorobku naukowego jako oryginalne prace naukowe. W publikacjach tych brak jest nazwisk autorów prac magisterskich.
Z rozprawy habilitacyjnej jednoznacznie wynika, że jedynym autorem wyników badań jest dr J. K. W rozprawie brak jest jakichkolwiek odniesień do opublikowanych artykułów lub przedstawionych w pracach magisterskich wyników badań.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brak jest szczegółowego odniesienia się do poszczególnych zapożyczeń, a jedynie wyjaśnienie, że "praca dyplomowa nie jest samodzielnym rezultatem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, bowiem nie da się w niej uniknąć pewnego mniejszego lub większego współautorstwa promotora" i stąd jak można sądzić prawo do zapożyczeń wyników badań i fragmentów tekstu. Z taką opinią nie sposób się zgodzić, po pierwsze dlatego, że rozprawa habilitacyjna nie może być zlepkiem różnych fragmentów prac innych autorów, w szczególności prac magisterskich, w których autor pełnił funkcję promotora, przeplatanymi fragmentami badań i tekstów własnych. Po drugie, to nie czytelnik pracy naukowej ani recenzent ma domyślać się lub wykazywać, że praca habilitacyjna jest samodzielnym dziełem autora, a jeżeli jest wkład innych osób to winno to być jednoznacznie określone w tejże rozprawie. Tych elementów w rozprawie habilitacyjnej zabrakło. Dlatego nie można zgodzić się z opinią dra J. K., że praca habilitacyjna nie zawiera nieuprawnionych zapożyczeń z prac magisterskich i publikacji własnych, co sprawia, że jej fragmenty są plagiatami lub autoplagiatami (rozumianymi jako dwu lub kilkukrotne opublikowanie tych samych materiałów, co nie stanowi co prawda naruszenia prawa ale jest traktowane jako oszustwo naukowe, a tym samym złamanie dobrych obyczajów w nauce).
Zdaniem organu, jest rzeczą oczywistą, że opiekun pracy magisterskiej ma wpływ na jej powstanie i ostateczny kształt. Nie zwalnia to jednak opiekuna naukowego magistrantów z obowiązku bądź to zacytowania w publikowanej rozprawie naukowej odpowiednich prac magisterskich jako pierwotnego źródła danych, bądź to uwzględnienia magistrantów jako współautorów rozprawy naukowej.
Niedopełnienie tego obowiązku Centralna Komisja uznała za etycznie naganne i stanowiące naruszenie dobrych obyczajów w nauce. Naruszenie to wykluczało możliwość zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. o nadaniu dr J. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego [...].
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżanej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżanej decyzji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:
I. prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie zaskarżanej decyzji w oparciu o przepisy nieobowiązującej ustawy z dnia 12 września 1990 r., podczas gdy przepis ten stanowi, że na podstawie dotychczasowych przepisów (ustawy z 12 września 1990 r.) prowadzone są przewody doktorskie i habilitacyjne niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy z 14 marca 2003 r. (1 maja 2003 r.). Natomiast przewód habilitacyjny skarżącego zakończony został decyzją Centralnej Komisji z [...] czerwca 2000 r., a zatem pod rządami poprzedniej ustawy,
II. prawa procesowego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 6 kpa, poprzez oparcie decyzji na przepisach nieobowiązujących w dniu jej wydania - Centralna Komisja bezpodstawnie zinterpretowała pismo Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2010 r., w którym Rada Wydziału poinformowała Centralną Komisję o zakończeniu postępowania, jako "wniosek o zatwierdzenie uchwały" w myśl przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, podczas gdy wskazane pismo takiego wniosku nie zawierało. Już na tej podstawie interpretacja Centralnej Komisji nie ma podstaw. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 54 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych straciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. "Potraktowanie" przez Centralną Komisję pisma Rady Wydziału jako wniosku o zatwierdzenie uchwały nie ma podstawy ani faktycznej, ani prawnej, a tym samym było niedopuszczalne,
2. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez:
a) brak oceny całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności pominięcie dowodów świadczących na korzyść skarżącego, tj. opinii prof. P. i prof. Z., a przyjęcie - za podstawę rozstrzygnięć - jedynie opinii zmarłego prof. I. Na szczególne uwzględnienie zasługuje okoliczność braku podjęcia próby konfrontacji przeciwstawnych stanowisk, zwłaszcza, iż "większość" oceniających opowiedziała się za brakiem jakichkolwiek podstaw do wznowienia postępowania,
b) brak jakiejkolwiek rzetelnej oceny argumentów podniesionych na Radzie Wydziału [...] w dniu [...] stycznia 2010 r., a także podjętej w tym dniu uchwały Rady Wydziału [...], z których to dokumentów wynika brak podstaw ku temu, aby wznowić postępowanie w sprawie nadania stopnia dra hab. skarżącemu,
c) brak jakiejkolwiek rzetelnej oceny argumentacji zawartej w protokole Komisji Rady Wydziału do rozpatrzenia kwestii wznowienia postępowania w przewodzie habilitacyjnym skarżącego z [...] grudnia 2006 r., która wskazuje na brak podstaw ku temu,
d) brak jakiejkolwiek rzetelnej oceny argumentacji zawartej w protokole nr [...] z posiedzenia Rady Wydziału [...] z [...] grudnia 2006 r. wraz ze stanowiskiem Rady Wydziału [...] (z tej samej daty), która wskazuje na brak podstaw ku temu, aby wznowić postępowanie w sprawie nadania stopnia dra hab. skarżącemu,
e) niewyjaśnienie, którym opiniom recenzentów organ dał wiarę i z jakich przyczyn odmówił innym,
f) pominięcie opinii prawnych dra J. P. oraz wyjaśnień złożonych przez skarżącego, np. w piśmie z dnia [...] listopada 2007 r. wskazujących na brak podstaw do wznowienia postępowania,
3. art. 7 oraz 77 § 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez zaniechanie oceny argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
4. art. 10 kpa, poprzez zaniechanie powiadomienia skarżącego - przed wydaniem w sprawie decyzji - o możliwości skorzystania z treści art. 10 kpa.
Skarżący podniósł, że wskutek naruszeń wskazanych norm prawnych Centralna Komisja oparła decyzję na podstawie błędnych ustaleń faktycznych poprzez stwierdzenie, iż skarżący dopuścił się naruszenia dobrych obyczajów w nauce przez "zawarcie w pracy habilitacyjnej licznych zapożyczeń z prac magisterskich kilku osób". Według oceny skarżącego materiał zgromadzony w postępowaniu nie daje podstaw do sformułowania wniosku, iż dopuścił się on jakichkolwiek niedozwolonych zapożyczeń (plagiatu). Według najlepszej wiedzy skarżącego, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu (w postaci opinii kilku recenzentów), każde sformułowanie pochodzące z publikacji i prac innych autorów, które skarżący wykorzystał w swojej pracy zostało opatrzone właściwym przypisem wskazującym na cytat. Zgodnie z przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wskazanie źródła cytatu nie jest sprzeczne z prawem, a tym samym nie stanowi "niedozwolonego zapożyczenia".
W uzasadnieniu skargi podkreślił między innymi, że zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, przewody doktorskie i habilitacyjne, niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. W niniejszej sprawie przewód habilitacyjny skarżącego został zakończony przed wejściem w życie tej ustawy. Centralna Komisja decyzją z [...] czerwca 2000 r. zatwierdziła uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...], kończąc tym samym postępowanie habilitacyjne skarżącego. Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r., tj. 1 maja 2003 r., niedopuszczalne stało się stosowanie przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. w sprawie postępowania habilitacyjnego skarżącego. Stanowisko takie zostało potwierdzone w orzecznictwie.
Centralna Komisja wszczęła postępowanie na tej podstawie, że zinterpretowała pismo Rady Wydziału [...] z dnia [...] lutego 2010 r. jako "wiosek o zatwierdzenie uchwały w myśl ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych". Skarżący podniósł, że na gruncie obecnie obowiązującej ustawy Komisja nie jest jednak uprawniona do zatwierdzania uchwały rady wydziału w przedmiocie nadania stopnia naukowego. W związku z tym nie istnieje również podstawa do rozpoznania takiego wniosku (nawet gdyby rada wydziału taki skierowała). Wskutek wznowienia postępowania postanowieniem Centralnej Komisji z dnia [...] kwietnia 2007 r. powołani zostali recenzenci, którzy wydali swoje opinie (prof. I. - [...] października 2008 , prof. Z. - [...] grudnia 2008 r. oraz prof. P. - [...] października 2009 ). W związku z rozbieżnością opinii, Rada Wydziału [...] jest uprawniona do jej rozstrzygnięcia, o czym zresztą Centralna Komisja pouczyła. Na podstawie zebranych materiałów Rada Wydziału [...] stycznia 2010 r., po ponownym przedstawieniu opinii i przeprowadzeniu dyskusji, przeprowadziła głosowanie, w wyniku którego na 32 osoby uprawnione do głosowania 30 zagłosowało przeciwko uchyleniu uchwały Rady Wydziału z [...] grudnia 1999 r. o nadaniu stopnia doktora habilitowanego skarżącemu. O dokonaniu tych czynności, pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Dziekan Wydziału [...] poinformował Centralną Komisję, która - zdaniem skarżącego - bezpodstawnie zinterpretowała to pismo jako wniosek o zatwierdzenie tej uchwały zgodnie z przepisami nieobowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 września 1990 r. Skutkiem tego było wszczęcie postępowania przez Centralną Komisję i wydanie zaskarżonej decyzji, co w ocenie skarżącego nie ma podstawy prawnej. Po pierwsze, pismo Dziekana [...] nie zawiera wniosku o zatwierdzenie uchwały, tym samym interpretacja Centralnej Komisji jest pozbawiona podstawy faktycznej. Po drugie, zgodnie z przepisami obowiązującej wówczas ustawy Centralna Komisja nie posiada uprawnienia do zatwierdzania uchwały rady wydziału dotyczącej nadania stopnia naukowego. Tym samym wszczęcie postępowania i wydanie zaskarżonej decyzji przez Centralną Komisję jest pozbawione także podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Kierując się powyższymi kryteriami, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że postępowanie habilitacyjne, cechuje pewna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w postępowaniu tym przepisy kpa mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, oznacza to, że niektóre jego przepisy w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania.
W sprawie niniejszej podstawę wznowienia nie stanowił przepis art. 145 § 1 kpa lecz przepis art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki.
Stosownie do treści art. 29 tej ustawy w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnień do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego (ust. 1). Przesłankami do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego oraz tytułu profesora mogą być także oprócz wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora, został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich lub dobrych obyczajów w nauce (ust. 2). W przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania o nadanie stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora, organem wydającym postanowienie o wznowieniu postępowania jest Centralna Komisja (ust. 3).
Przypomnieć w tym miejscu należy, że instytucję wznowienia postępowania wprowadziła też ustawa z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.), stanowiąc w art. 29, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego albo tytułu naukowego oraz ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadania stopnia naukowego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 1). W razie zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego, organem wydającym postanowienie o wznowienie postępowania jest Centralna Komisja (ust. 2).
Realizacją zasady praworządności ustanowionej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego jest działanie na podstawie przepisu prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji. Od tej reguły można odstąpić tylko w razie, gdy tak stanowi przepis prawa przejściowego. Takiego przepisu w zakresie podstaw wznowienia postępowania nie przyjmuje powołana ustawa z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki. Przepis przejściowy zawarty w art. 51 ust. 1 tej ustawy dotyczy tylko prowadzenia na podstawie przepisów dotychczasowych przewodów doktorskich i habilitacyjnych, niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy. Sprawa wznowienia postępowania jest nową sprawą, a zatem art. 51 tej ustawy nie ma zastosowania.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 29 ust. 2 powołanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki, wprowadza przesłankę szczególną wznowienia postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego, która z tego względu ma pierwszeństwo w zastosowaniu przed przesłankami wyliczonymi enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa. Zastosowanie jej, zarówno z powodu przepisów przejściowych, jak i pełnej regulacji w art. 29 powołanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki, nie zostało ograniczone przesłanką terminu. Może mieć zatem zastosowanie do decyzji podjętych przed wejściem w życie tej ustawy oraz nie obowiązuje przesłanka przedawnienia ustanowiona w art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tożsamy pogląd wyrażono w wyroku NSA z dnia 8 stycznia
2008 r. sygn. akt I OSK 1590/07 publikowanym w internetowym zbiorze orzeczeń NSA).
W tych okolicznościach całkowicie nieusprawiedliwione pozostają zarzuty skarżącego dotyczące kwestii przesłanki negatywnej uchylenia decyzji administracyjnej wynikającej z art. 146 § 1 kpa. Tym samym upływ podnoszonego przez stronę 5 letniego terminu przedawnienia wynikającego z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa wobec jego nieobowiązywania nie uniemożliwiał wszczęcia postępowania w sprawie, a w konsekwencji wydania zaskarżonych rozstrzygnięć.
Z drugiej strony pokreślić należy, że Centralna Komisja, powinna dokonać wszechstronnej oceny zebranych w toku postępowania dowodów. Nieuwzględnienie recenzji, które stanowiły większość, nie może sprowadzać się do jednego zdania. W uzasadnieniu należy wskazać na konkretne fakty, które zaważyły na opinii organu.
Strona ma bowiem prawo wiedzieć dlaczego komisja uznała za wiarygodne jedne dowody, a innym tej wiarygodności odmówiła.
Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien przede wszystkim procedować w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.), zwracając jednocześnie uwagę, iż zmienił się tryb dotyczący nadania stopnia doktora habilitowanego.
Ponadto, organ winien sporządzić uzasadnienie, w którym odniesie się do wszystkich przeprowadzonych dowodów i uzasadni, dlaczego jednym dał wiarę, a innym nie, w taki sposób, aby było to zrozumiałe dla adresata decyzji administracyjnej oraz umożliwiło przeprowadzenie kontroli decyzji przez sąd w przypadku wniesienia skargi.
Organ powinien również odnieść się do faktu umorzenia postępowania w przedmiocie plagiatu.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 132 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło