II OSK 2135/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D., M., J. i M. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 590/10 oddalającego skargę kasacyjną D. W. i M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 176/04 w sprawie ze skargi D., M., J. i M. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 590/10, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną D. W. i M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 176/04. W dniu 13 sierpnia 2012 r. D., M., J. i M. W. złożyli skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem, którą oparli na przesłankach wynikających z art. 273 § 1 pkt 2 i art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270), dalej p.p.s.a. Skarżący wnieśli o uwzględnienie dokumentów do złożonej skargi w sprawie II SA/Wr 886/11. W dalszej części skargi o wznowienie postępowania skarżący zarzucili naruszenie przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 134 § 1 i 2, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, pkt 2 i 3 p.p.s.a. oraz art. 105 § 2 k.p.a. Skarżący wskazali, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa, albowiem "mapy geodezyjne i wszystkie dokumenty złożone do akt sprawy są fałszowane". Jako dowód skarżący przedstawili mapę geodezyjną otrzymaną z Archiwum Państwowego 14 maja 2012 r. Skarżący wskazali, że z mapy tej wynika, że "Z. mieli działkę tuż przy Obwodnicy w T., a obecnie mają ten sam numer w odległości o ponad 500 m dalej". Skarżący zarzucili nielegalne przesuwanie granic działek dokonywane przez Starostwo i Burmistrza Gminy w T. w celu "realizacji dzikich inwestycji i bezprawia na działkach [...] i [...] państwa Z.". Skarżący podnieśli, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a., w sytuacji gdy strona jest zainteresowana wydaniem decyzji merytorycznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2011 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 590/10 podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci. Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie o jakim mowa w w/w przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest bowiem stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podkreślić należy, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Dlatego też konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą taką ustawową podstawę stanowiły. W niniejszej sprawie skarżący jako jedną z podstaw wznowienia wskazali przepis art. 273 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że "można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu". Ze zwrotu "z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu" wynika, że chodzi tutaj o wykrycie okoliczności i środków dowodowych w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Nie dotyczy to zatem takich okoliczności i dowodów, które były w poprzednim postępowaniu jawne, a tylko strona ich nie dostrzegła. W przeciwnym bowiem razie skarga o wznowienie postępowania służyłaby naprawianiu błędów strony popełnionych przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2010, str. 624). Z przepisu tego wynika zatem, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Rozumieć przez to należy, iż niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych zachodzi wtedy, kiedy brak jest obiektywnej możliwości powołania się na nie (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., II FSK 837/09). Przyjąć należy więc, że "nowymi" okolicznościami (środkami dowodowymi) w rozumieniu przywołanego wyżej przepisu są tylko takie, które nie były znane rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania. Należy zaznaczyć, że postępowanie wznowieniowe nie jest kolejnym etapem postępowania kontrolnego przed sądem administracyjnym. Z uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania wynika natomiast, że skarżący, którzy nie zgadzają się z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2011 r. w sprawie sygn. akt II OSK 590/10, polemizują z tym rozstrzygnięciem, zarzucając mu naruszenie szeregu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślenia wymaga okoliczność, że pismem złożonym na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2011 r. (k. 122 akt II OSK 590/10) skarżący wnioskowali o przeprowadzenie dowodów z dokumentów mających wskazywać na fałszowanie map geodezyjnych, a także związanych z przekazywaniem określonych gruntów za emeryturę. Naczelny Sąd Administracyjny takich dowodów nie przeprowadził. Postępowanie wznowieniowe nie służy natomiast przeprowadzaniu dowodów, które wnioskowane w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem nie zostały przeprowadzone. Wobec powyższego należało stwierdzić, że podnoszona przez skarżących podstawa wznowieniowa nie zachodzi. Wskazać ponadto należy, że zgodnie z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Stosownie zaś do art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Gołosłowne twierdzenia strony o fałszowaniu map geodezyjnych i innych dokumentów nie mogą stanowić zatem usprawiedliwionej podstawy wznowienia postępowania. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowego nie została oparta na ustawowych podstawach, co skutkuje jej odrzuceniem. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.