II OSK 2559/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-21

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach zurbanizowanych jest dopuszczalna w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza taką budowę jedynie poza terenami zurbanizowanymi?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego prawidłowo wyklucza budowę przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach zurbanizowanych. Sąd podkreślił, że plan ten, poprzez rysunek i definicje, precyzyjnie określa tereny zurbanizowane, a jego postanowienia są zgodne z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz dyrektywami unijnymi. Wskazał, że względy ekonomiczne nie mogą prowadzić do wykładni przepisów sprzecznej z ich literalnym brzmieniem, a zmiana planu jest możliwa poprzez procedurę jego nowelizacji.
Stan faktyczny
Gmina S. zgłosiła zamiar budowy 50 przydomowych oczyszczalni ścieków. Starosta Z. wniósł sprzeciw, uznając, że budowa na terenach zurbanizowanych narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uchylił decyzję w części dotyczącej działek poza terenami zurbanizowanymi, a w pozostałej części utrzymał sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Gminy. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie NSA Maciej Dybowski del. NSA Janina Kosowska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 352/13 w sprawie ze skargi Gminy S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przyjęcia zgłoszenia budowy oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 352/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalił skargę Gminy S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przyjęcia zgłoszenia budowy. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], Starosta Z. wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia Gminy S. dotyczącego budowy 50 przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie gminy S. na określonych działkach na terenie miasta S.. Organ podniósł, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie gminy S., zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia 28 lipca 2009 r., zasadą jest budowa kanalizacji sanitarnej. W myśl zaś § 9 ust. 1 pkt 2 lit. f tego planu do czasu wyposażenia terenów w gminną sieć kanalizacji sanitarnej obowiązuje gromadzenie ścieków w zbiornikach bezodpływowych na terenie nieruchomości i wywóz zgromadzonych nieczystości tylko przez określonych przewoźników. Plan dopuszcza realizację przydomowych oczyszczalni ścieków jedynie w zabudowie rozproszonej, poza terenami zurbanizowanymi (lit. e). Organ szczegółowo przeanalizował położenie każdej działki, dla której projektuje się przydomową oczyszczalnię ścieków, kierując się zapisami § 12 miejscowego planu, w którym ustalony został podział obszaru objętego planem na jednostki przestrzenne: tereny zurbanizowane oraz niezurbanizowane. Po dokonaniu analizy wniosku i załączonych do niego dokumentów oraz analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ stwierdził, że budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach zurbanizowanych narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego organ zobowiązany był wnieść sprzeciw w przedmiotowej sprawie – zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina S., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Strona nie zgodziła się z dokonaną przez organ I instancji interpretacją obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która jest sprzeczna z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.) oraz z § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U.UE.L z 1991 r. Nr 135, poz. 40 ze zm.). Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej realizacji przydomowych oczyszczalni ścieków na działkach nr [...] na terenie miasta S. i w tej części orzekł o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego z zapisów ww. planu miejscowego, wynika, że budowa przydomowych oczyszczalni ścieków możliwa jest jedynie poza "terenami zurbanizowanymi". Wskazał, że z analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że 36 spośród 50 przydomowych oczyszczalni ścieków projektowanych jest na ww. obszarach będących "terenami zurbanizowanymi". Dlatego realizacja przydomowych oczyszczalni ścieków na działkach położonych na "terenach zurbanizowanych" nie jest możliwa. Organ podniósł, że w zaskarżonej decyzji istnieje niespójność pomiędzy uzasadnieniem prawnym, a sentencją rozstrzygnięcia. Z sentencji orzeczenia wynika, że sprzeciw został wniesiony wobec całego zgłoszonego przez inwestora zamierzenia, tj. budowy 50 przydomowych oczyszczalni ścieków, natomiast z uzasadnienia decyzji wynika, że sprzeciw dotyczy tylko tych przydomowych oczyszczalni ścieków, które projektowane są na "terenach zurbanizowanych" Zaskarżona decyzja winna zostać wydana jedynie w odniesieniu do części decyzji dotyczącej oczyszczalni ścieków, których realizacja jest planowana na "terenach zurbanizowanych". W odniesieniu do treści odwołania Wojewoda wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do oceny stopnia zurbanizowania danego obszaru. Ponadto, w przedmiotowej sprawie brak jest takiej potrzeby, gdyż sam plan określa, które obszary są "terenami zurbanizowanymi". Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Gmina S., wnosząc o częściowe uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty Z. z dnia [...] grudnia 2012 r., a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Strona zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu i czystości w gminach, § 9 ust. 2 pkt e i f w zw. z § 3 pkt 6 planu miejscowego, art. 10 i art. 105 § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 352/13, oddalając skargę wskazał, że na istotę instytucji zgłoszenia i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu, zapisy miejscowego planu znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie mają charakter dopuszczenia bowiem określają przez powołanie się na wyjątek od reguły, jaki sposób odprowadzania ścieków na danym terenie jest dopuszczalny. Organy obu instancji prawidłowo oceniły zatem, że zastosowanie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach zurbanizowanych gminy Stryków jest sprzeczne z zapisami miejscowego planu. Z § 9 ust. 1 pkt 2 lit. f i e miejscowego planu jasno wynika, że do czasu wyposażenia terenów w gminną sieć kanalizacji sanitarnej obowiązuje gromadzenie ścieków w zbiornikach bezodpływowych. Jako wyjątek wskazuje się jedynie tereny zabudowy rozproszonej, poza terenami zurbanizowanymi, na których należy realizować przydomowe oczyszczalnie ścieków. Jak wynika z treści planu intencją Rady Miejskiej przy podejmowaniu tej uchwały była rozbudowa układu gminnej kanalizacji sanitarnej, dla uzyskania możliwie największego zasięgu jej oddziaływania (§ 9 ust. 2 lit. c). Za obowiązujące uznano wyposażenie terenów przeznaczonych na cele zabudowy mieszkaniowej, usługowej oraz wielofunkcyjnych terenów rozwojowych w sieć zbiorczej kanalizacji sanitarnej (§ 9 ust. 2 lit. a). Dla terenów położonych poza projektowanym zasięgiem komunalnych oczyszczalni ścieków przewidziano zapewnienie budowy lokalnych systemów kanalizacji sanitarnej. Zapisy planu są jasne i w świetle założeń Rady Miejskiej nie pozostawiają wątpliwości. Dlatego też, dopuszczanie do realizacji wyłącznie zbiorników bezodpływowych do czasu realizacji sieci kanalizacji sanitarnej, zdaniem Sądu, nie stanowi nieświadomego zaniechania uchwałodawcy, lecz nosi cechy celowego działania. A zapis ten nie pozostaje w sprzeczności z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Plany inwestycyjne gminy odnośnie wybudowania na danym terenie sieci kanalizacyjnej co do zasady nie mogą wyłączać uprawnienia właściciela nieruchomości do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, pod warunkiem że postanowienia miejscowego planu nie przewidują inaczej. W niniejszej sprawie zapisy miejscowego planu stanowią właśnie inaczej. Dlatego też do czasu wyeliminowania omawianego przepisu planu miejscowego gminy S., ma on moc obowiązującą i stanowi wyraz woli lokalnego prawodawcy do uporządkowania kwestii objętych planem w określony, wybrany przez siebie sposób. Ponadto w ocenie Sądu, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje kwestia rzeczywistej zabudowy, czy też jej braku, na terenach objętych inwestycją. Miejscowy plan wyraźnie definiuje pojęcie terenów zurbanizowanych i wskazuje, że są one wyznaczone na rysunku planu liniami rozgraniczającymi i oznaczone symbolami (cyframi i literami). Działki, na których ma powstać 36 oczyszczalni należą do terenów zurbanizowanych, co wynika wprost z treści miejscowego planu oraz załącznika graficznego. Nie ma zatem wątpliwości co do przeznaczenia tych terenów. Nie ma też wątpliwości, że stosownie do treści § 9 ust. 2 lit. e ww. planu realizacja przydomowych oczyszczalni ścieków możliwa jest poza terenami zurbanizowanymi, w zabudowie rozproszonej. Sąd wskazał, że powoływany przez stronę skarżącą brak warunków ekonomicznych pozwalających na realizację kanalizacji sanitarnej nie dotyczył terenów zurbanizowanych i nie został w żaden sposób wykazany. Strona skarżąca nie wyjaśniła też jaki wpływ na wynik sprawy miało naruszenie przepisu art. 10 § 1 K.p.a., tj. jakich czynności nie mogła podjąć wskutek zaniechania organu, co czyni ów zarzut nieskutecznym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła Gmina S., wnosząc o uchylenie wyroku Sądu I instancji i częściowe uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty Z. z dnia [...] grudnia 2012 r., tj. w części dot. sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru budowy przydomowych oczyszczalni ścieków oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 5 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego przez utrzymanie decyzji organu II instancji o utrzymaniu w mocy sprzeciwu Starosty Z. w sytuacji kiedy brak jest warunków ekonomicznych pozwalających na określenie choć przybliżonej daty budowy sieci kanalizacji sanitarnej na terenie małych miejscowości wiejskich o bardzo rozproszonej zabudowie przyjętych w obowiązującym planie zagospodarowania, jako tereny zurbanizowane, co pozwala na realizację zamierzonych prac budowlanych niezależnie od postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - § 9 ust. 1 pkt 2 pkt e i f w zw. § 3 pkt 6 miejscowego planu przez błędną wykładnię tychże przepisów polegającej na przyjęciu, że część obszaru wniosku, co do której Starosta Z. wydał w dniu [...] grudnia 2012 r. decyzję w sprawie sprzeciwu do zgłoszonego zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, podtrzymaną w tej części przez Wojewodę [...] stanowi obszar zurbanizowany, na którym wykluczono możliwość budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, podczas gdy treść tych przepisów dotyczy już istniejącej zabudowy zurbanizowanej, a nie obszarów wiejskich, z których część w ogóle nie jest zabudowana, a z kolei obowiązek budowy przydomowych oczyszczalni ścieków dotyczył jedynie obszaru rozproszonego poza terenem zurbanizowanym. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty Z., pomimo braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji w I i II instancji chociażby w formie zawiadomienia o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i umożliwieniu zapoznania się z aktami postępowania przed wydaniem decyzji organów I i II instancji, tymczasem ta ogólna zasada postępowania administracyjnego, tj. zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu powinna być zrealizowana na każdym etapie postępowania administracyjnego. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej Gminy podniósł, że § 2 pkt 6 ww. planu miejscowego zawiera błędną definicję "terenu zurbanizowanego", ponieważ powinna to być definicja językowa; są planowane przez Gminę zmiany planu; w tej części plan nie jest obecnie zmieniony; są realizowane prace nad zmianą studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na przebieg autostrady, budowa kanalizacji jest ekonomicznie nieuzasadniona. Dlatego pełnomocnik Gminy wniósł o liberalne interpretowanie przepisów planu, przy braku wyraźnego zakazu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków w przepisach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sformułowane przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa materialnego dotykają istoty prawnej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niezależnie bowiem od obowiązujących przepisów prawa w zakresie planowania przestrzennego, jak i uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego strona skarżąca kasacyjnie domaga się nie tyle liberalnej interpretacji tych przepisów, co wyprowadzenia sprzecznego wyniku wykładni niż wynika to z obowiązujących w tym zakresie przepisów. Jedynym uzasadnieniem są tu względy bardziej aksjologiczne wynikające z uwarunkowań ekonomicznych zaistniałych w związku z wybudowaniem autostrad na terenie Gminy S.. Proces planowania powinien opierać się na określonym przewidywaniu skutków jego obowiązywania oraz uwzględnienia w nim potencjalnego zagospodarowania terenów, w tym przeznaczonych pod budowę autostrad A-1 i A-2. Oznacza to, że ekonomiczne skutki dla budowy kanalizacji sanitarnej przez Gminę S. powinny uwzględniać planowany przebieg autostrad. Jeśli skarżąca Gmina takich skutków nie przewidziała, uchwalając w tym zakresie określone przepisy prawa miejscowego, to nie może się aktualnie domagać uzyskania wyniku wykładni tych przepisów niezgodnej z literą prawa, tym bardziej przed sądami administracyjnymi, które zgodnie z założeniami ustrojowymi badają legalność aktów administracyjnych, tj. właśnie z literą prawa. Oczywiście taki proces oceny dokonywany przez sąd administracyjny polega na zastosowaniu procesu wykładni obowiązujących przepisów prawa. Proces ten polega kolejno na dokonaniu wykładni językowej, systemowej, celowościowej i funkcjonalnej. Dopiero łączne uwzględnienie wyników tych wykładni daje podstawę do odkodowania obowiązującej w danym przepisie normy prawnej. Poddanie w tym zakresie procesowi wykładni obowiązujących przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. nie daje podstawy do stwierdzenia, że na terenach zurbanizowanych tej Gminy możliwa jest budowa przydomowych oczyszczalni ścieków. W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo odkodował normę prawną wynikającą z przepisów planu miejscowego. Przede wszystkim plan ten w sposób konkretny precyzuje, które konkretnie tereny zalicza do zurbanizowanych. Niezależnie bowiem od definicji językowej (słownikowej) tego pojęcia, plan miejscowy w § 3 pkt 6 nawiązuje do konkretnego wyznaczenia tego terenu na rysunku planu liniami rozgraniczającymi i oznaczonym symbolami (cyframi i literami). W ujęciu systemowym nastąpiło zatem doprecyzowanie za pomocą rysunku planu, które konkretnie tereny zaliczają się do terenów zurbanizowanych. Takie unormowanie w pełni odpowiada treści § 9 planu, który określa zasady odprowadzania ścieków sanitarnych, nawet w sytuacji gdy nie nastąpiło jeszcze wybudowanie gminnej kanalizacji sanitarnej (§ 9 ust. 1 pkt 2 lit. f planu). Zatem plan reguluje te kwestie także w sytuacji gdy Gmina S. nie wywiązała się z głównego celu planu w tym zakresie, tj. wyposażenia określonych terenów (zurbanizowanych) w sieć zbiorczą kanalizacji sanitarnej, o czym stanowi § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a planu. Takie postanowienia planu w pełni odpowiadają treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z systematyki tego przepisu wynika, że podstawowym celem jest odprowadzanie ścieków przy zastosowaniu kanalizacji sanitarnej, zaś tylko alternatywnie w przepisie tym mowa jest o innych rozwiązaniach technicznych , w tym o przydomowych oczyszczalniach, które powinny spełniać wymagania określone w przepisach odrębnych. W tej sprawie zaś przepisy miejscowego planu wykluczają realizację na terenach zurbanizowanych tego rodzaju oczyszczalni. Nie można zatem wywieść z powyższego wywodu, że w wyniku realizacji postanowień planu nie będzie możliwe zrealizowanie w ujęciu systemowym celów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podniesiona zaś przez skarżącą Gminę kwestia warunków ekonomicznych nie zmienia powyższej oceny, tym bardziej, że art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy przewiduje alternatywne wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków, co nie oznacza, że celów tej ustawy nie można też zrealizować za pomocą budowy zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe. W ujęciu systemowym polskie unormowania w pełni odpowiadają art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, który odnosi się także do pojedynczego systemu zbierania ścieków, a takim jest zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych. W zakresie wykładni celowościowej – przepisy planu miejscowego należy wykładać w ten sposób aby został zrealizowany cel planowania przestrzennego, tj. możliwość zdecydowania przez daną gminę w ramach posiadanego władztwa planistycznego o konkretnym przeznaczeniu terenu i zagospodarowania tego terenu w określony sposób. Wyżej wymienione przepisy planu właśnie taki cel realizują nawet na wypadek, gdy tereny zurbanizowane nie zostały wyposażone w gminną sieć kanalizacji sanitarnej, poprzez realizację bezodpływowych zbiorników; zaś przewidując możliwość realizacji przydomowych oczyszczalni tylko w zabudowie rozproszonej poza terenami zurbanizowanymi (§ 9 ust. 1 pkt 2 lit. e planu). Oznacza to, że takie zapisy planu nie stanowią też bariery dla zagospodarowania terenów zurbanizowanych, a warunkiem tu będzie budowa bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe. Tym samym postanowienia planu nie naruszają celów procesu planowania, tj. możliwości zagospodarowania określonego terenu w sposób zgodny z przepisami prawa, w tym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Co się zaś tyczy wykładni funkcjonalnej to funkcją przepisów planu jest ustalenie obowiązującego ładu (porządku) przestrzennego. Oznacza to, że nie jest możliwe ani swobodne, ani dowolne, ani sprzeczne z tak ustalonym ładem interpretowanie postanowień planu miejscowego, czego w zasadzie domaga się skarżąca Gmina, mając jednocześnie świadomość, że budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach zurbanizowanych wymaga zmiany planu, np. w zakresie definicji zawartej w § 3 pkt 6 planu. To problematyka związana z mocą wiążącą planu miejscowego, która nie dotyczy tylko inwestorów, ale także szeroko pojętych organów Państwa, w tym organów władzy samorządowej. Mamy tu bowiem do czynienia z uchwalonym i obowiązującym prawem na określonym terenie, jako jednym ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). W innym wypadku niemożliwy byłby do uzyskania cel ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – zapewnienie ładu przestrzennego. Zresztą obowiązujący system planowania przestrzennego nie zamyka skarżącej Gminie możliwości realizacji przedmiotowej inwestycji, jednak wymaga to przeprowadzenia procedury celem zmiany obowiązującego planu miejscowego, co zdaje się rozumieć skarżąca Gmina, ponieważ – jak przyznał na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jej pełnomocnik – trwają prace nad zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego; warunku koniecznego do zmiany planu. Zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz § 9 ust. 1 pkt 2 pkt e i f w zw. § 3 pkt 6 miejscowego planu nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. W tych warunkach Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że istniały podstawy do zastosowania przez Wojewodę [...] art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak wynika z powyższego wywodu przedmiotowa inwestycja planowana w części na terenach zurbanizowanych narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na tego rodzaju terenach plan wyklucza budowę przydomowych oczyszczalni ścieków. Wniesienie sprzeciwu w tej części było zatem zasadne, co też prawidłowo ocenił Sąd I instancji. Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie można dopatrzeć się by naruszono w niniejszej sprawie prawo do czynnego udziału skarżącej Gminy w postępowaniu. Po pierwsze, to skarżąca Gmina była inicjatorem postępowania administracyjnego jako inwestor; po drugie, tylko skarżąca Gmina lub jej organy składały w sprawie określone dokumenty, tj. zgłoszenie wraz z dokumentacją projektową, odwołanie oraz stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy S. i jego uzupełnienie. W takiej sytuacji trudno doszukać się by doszło do naruszenia czynnego udziału Gminy jako inwestora w postępowaniu administracyjnym. Poza tym postawienie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga wykazania, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Braki zarzutu w tym zakresie świadczą o błędnym sformułowaniu zarzutu naruszenie prawa procesowego. Strona nie wykazała bowiem związku przyczynowego pomiędzy brakiem zawiadomienia przez organ o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, który w całości został zgromadzony w wyniku czynnego udziału w nim Gminy S. lub jej organów. Dlatego zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjnego orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło