II OSK 2586/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 429/12 odrzucającego skargę S. S. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 429/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę S. S. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], znak: [...] odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd I instancji wskazał, że skarga na postanowienie organu administracji publicznej o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest niedopuszczalna. Sąd stanął na stanowisku, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem, które nie kończy postępowania w sprawie, zatem nie mieści się w katalogu aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., a w szczególności w pkt 2 w/w przepisu, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na "postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty". Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega zatem, w ocenie Sądu, jedynie postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, zaś postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (który to wniosek organ zobowiązany jest rozpatrzeć w pierwszej kolejności), nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Fakt ten nie oznacza jednak, że postanowienie to nie polega żadnej kontroli ze strony sądu, interesy stron postępowania chronione są tu bowiem przez przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia." Na tej podstawie w sytuacji, gdy w wyniku rozpatrywania skargi na wydane na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, Sąd uzna postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania za niezgodne z prawem, jest uprawniony do uchylenia tegoż postanowienia. W przypadku wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, które w ocenie Sądu nie podlega zaskarżeniu, a którego następstwem musi być kolejne postanowienie tego samego organu, tj. postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania determinowane tym pierwszym rozstrzygnięciem, kontrola sądowa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania winna zostać dokonana w powiązaniu z postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu. Wobec powyższego, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną złożył S. S., zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 media in parte p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a., polegające na przyjęciu, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. nie stanowi postanowienia kończącego postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 media in parte p.p.s.a., a w konsekwencji skarga na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., podczas gdy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. stanowi postanowienie kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 media in parte p.p.s.a., a w konsekwencji nie jest dopuszczalne odrzucenie skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powołaniem na okoliczność, iż w/w postanowienie nie może stanowić przedmiotu zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego; przy czym odrzucenie skargi z powołaniem na okoliczność, iż w/w postanowienie nie może stanowić przedmiotu zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie może nastąpić ani na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ani na podstawie żadnego innego przepisu, w szczególności art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd pierwszego zarzutu, zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., polegające na przyjęciu, iż odrzucenie skargi z powołaniem na okoliczność, iż dany akt administracji publicznej, w szczególności postanowienie, nie stanowi przedmiotu zaskarżenia do sądu administracyjnego, następuje na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., podczas gdy odrzucenie skargi z powołaniem na okoliczność, iż dany akt administracji publicznej, w szczególności postanowienie, nie stanowi przedmiotu zaskarżenia do sądu administracyjnego, następuje na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a nie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w konsekwencji hipoteza art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie obejmuje przyczyny niedopuszczalności z uwagi na niedopuszczalny przedmiot zaskarżenia. Z uwagi na powyższe, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W doktrynie prezentowane jest stanowisko, że postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania mieszczą się grupie postanowień "kończących postępowanie" w rozumieniu powyższego przepisu. Zauważa się nadto, że takie postanowienia mają istotne znaczenie dla dalszego biegu postępowania w sprawie, bowiem uniemożliwiają one uruchomienie toku instancji w stosunku do określonej decyzji i powodują, że uzyskuje ona przymiot ostateczności (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 57). W świetle powyższego uznać należy, że takim postanowieniem jest również postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., gdyż pozbawia ono stronę możliwości zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji. Na postanowienie to nie przysługuje wprawdzie zażalenie, jednakże jako postanowienie kończące postępowanie, stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a, podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela prezentowany w doktrynie pogląd, że postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia zamykają postępowanie. Od takich postanowień, jako zamykających postępowanie, służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 286). Poglądy powyższe zostały również wielokrotnie podkreślone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienia NSA: z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 860/08, z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1489/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.