VI SA/Wa 945/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na refundację kosztów leczenia za granicą 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 110 (sto dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej: "Prezes NFZ") decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. Z. (nazywanego dalej "skarżącym") od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej "Dyrektorem [...]OWNFZ") z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w sprawie odmowy wyrażenia indywidualnej zgody na refundację kosztów leczenia za granicą, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi [...]OWNFZ. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: Pismem z dnia 7 września 2007 r. J. Z. wystąpił do Dyrektora [...]OWNFZ o zwrot kosztów leczenia operacyjnego przeprowadzonego w Niemczech w dniach 26 – 28 lipca 2007 r. Zabieg został przeprowadzony wskutek odwarstwienia siatkówki oka. Dyrektor [...]OWNFZ decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie. Wskutek odwołania J. Z., Prezes NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazał, że skarżący nie dopełnił procedury przewidzianej przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie wniosku do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju (Dz. U. Nr 279, poz. 2769, dalej: "rozporządzenie z 22.12.2004 r."). Kierowanie na takie leczenie lub badanie mogło nastąpić jedynie wówczas, gdy na terytorium Polski nie było możliwości uzyskania świadczenia opieki zdrowotnej w terminie niezbędnym. Natomiast refundacja kosztów leczenia poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem ustawy, a tym samym wbrew uregulowaniom powołanego rozporządzenia z 22.12.2004 r. oraz z pominięciem warunków przewidzianych przez te akty nie była dopuszczalna. Rozpatrując skargę J. Z. na powyższą decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 609/08 uchylił tę decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Dyrektora [...]OWNFZ. Sąd uznał, że decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7, 77, 107 k.p.a. Organy nie ustosunkowały się do podniesionego przez skarżącego tak w złożonym wniosku jak i w odwołaniu twierdzenia, iż decyzję o wykonaniu zabiegu poza krajem podjął w stanie nagłym, który nie pozwalał na podjęcie procedury uzyskania uprzedniej zgody na przeprowadzenie zabiegu za granicą na koszt instytucji krajowej. Przy takiej argumentacji skarżącego organy nie przeanalizowały wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: "ETS") z dnia 16 maja 2006 r. w sprawie Yvonne Watts (C-372/04), z którego wynika, że ETS uznaje jako uzasadnione istnienie systemu uprzedniej zgody na przeprowadzenie leczenia za granicą na koszt instytucji krajowej. Jednocześnie przewiduje możliwość domagania się refundacji kosztów leczenia w przypadku wydania decyzji odmawiającej, której bezzasadność została następnie wykazana (wykazano zaistnienie szczególnych okoliczności pozwalających sądzić, że termin oczekiwania zaoferowany zainteresowanemu przekracza termin medycznie możliwy do przyjęcia w takim przypadku). Nadto orzeczenie ETS wskazywało również na możliwość domagania się refundacji kosztów leczenia zagranicznego w sytuacji, kiedy warunki uzyskania uprzedniej zgody na leczenie zagraniczne są nieuzasadnione i nieproporcjonalne. Wobec tego, przy bezspornym założeniu, że skarżący nie uzyskał zgody na przeprowadzenie zabiegu za granicą, organy obu instancji – po dokonaniu analizy przypadku medycznego skarżącego i związanego z nim przebiegu leczenia – powinny były ustalić czy J. Z. miał możliwość zwrócenia się i uzyskania (z uwagi na czas trwania tej procedury) zgody na zabieg przeprowadzony przez szpital w Niemczech. Od wyroku tego Prezes NFZ wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając orzeczenie w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, art. 22 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz. UE L 149.2 z dnia 5 lipca 1971 r. ze zm., dalej: "rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71) oraz art. 34 rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania Rozporządzenia EWG nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. UE L 74 z dnia 27 marca 1972 r. ze zm., dalej: "rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72), art. 25 i art. 26 ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym sprzed zmiany dokonanej art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1172), która weszła w życie z dniem 29 września 2007 r., art. 1 k.p.a., art. 7 Konstytucji RP i art. 109 ustawy o świadczeniach i przepisów postępowania (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej "p.p.s.a."), art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., art. 1 § 2 z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Na tej podstawie wnosił o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1407/08 oddalił skargę kasacyjną. Co do zarzutu naruszenia art. 26 ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją w kontekście nieuwzględnienia przez Sąd I instancji właściwości Ministra Zdrowia, uznał go za niezasadny, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Z kolei odnośnie zarzutu naruszenia art. 25 ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, NSA zauważył, że dopuszczał on w ust. 1 możliwość finansowania przez NFZ kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych ubezpieczonemu zgodnie z przepisami o koordynacji, czyli na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72. Mimo że powołano jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy rozporządzenie Rady (EWG) Nr 1408/71, organ odwoławczy w rzeczywistości ograniczył się do zastosowania wewnątrzkrajowego porządku prawnego, co stanowiło naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Organ, stosując przepisy o koordynacji, ograniczył się do wyłączenia ich stosowania ze względu na stwierdzenie, że J. Z. podjął leczenie planowane i nie poczynił ustaleń czy zaistniał w przypadku wnioskodawcy stan nagłej konieczności dla ochrony życia lub zdrowia. W tym zakresie, jak wskazał NSA, należało się posiłkować stanowiskiem ETS zaprezentowanym w wyroku o sygn. C-372/04. Odnosząc się do zarzutu braku materialnoprawnego przepisu pozwalającego na rozpoznanie sprawy refundacji kosztów leczenia operacyjnego udzielonego za granicą przez obywatela polskiego, Sąd kasacyjny przywołał art. 2 Konstytucji RP i art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 22 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w zw. z art. 22 ust. 2 powołanego rozporządzenia Rady. Sąd kasacyjny powołał także wyrok ETS w sprawie C-372/04. Zauważył, że podstawą do przyjęcia odmiennego stanowiska nie może być art. 34 rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72, który przyjmuje dopuszczalność zwrotu kosztów, gdy formalności przewidzianych w art. 20 ust. 1 i 4 oraz w art. 21, 23 i 31 nie można było dopełnić w trakcie pobytu na terytorium Państwa Członkowskiego innego niż Państwo właściwe. Podkreślił, że stosowanie wykładni językowej bez uwzględnienia wykładni systemowej, wykładni celowościowej godzi w wartości demokratycznego państwa prawnego. Wprawdzie z wykładni językowej wynika, że uzyskanie zgody jest warunkiem uzyskania prawa do podjęcia leczenia poza granicami kraju, jednak kierując się względami celowości należy od tej reguły dopuścić wyjątki. Daje temu podstawy Konstytucja RP w art. 68 mówiącym, że "Każdy ma prawo do ochrony zdrowia". Sąd kasacyjny stwierdził również, iż nie było podstaw do zastosowania wykładni przyjętej w wyroku tego samego Sądu z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 403/05, gdyż dokonana w nim wykładnia dotyczyła odmowy refundacji kosztów wykonanych w krajowej jednostce prywatnej, podczas gdy art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach zawiera regulację materialnoprawną finansowania ze środków publicznych kosztów leczenia za granicą. W tej sytuacji zarzut co do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego uznał za niezasadny. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyprowadzona podstawa materialnoprawna dawała podstawy do dokonania przez organ autorytatywnej konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. W postępowaniu organ obowiązany był ustalić, czy stan zdrowia skarżącego uzasadniał, w warunkach polskiej służby zdrowia podjęcie leczenia za granicą bez uzyskania w przewidzianej przepisami prawa procedurze jako przypadek nagły, a nie planowany zabieg. Stanowiło to według powołanych przepisów prawa element stanu faktycznego, którego ustalenie dopiero dawać mogło podstawę do pozytywnego lub negatywnego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym NSA uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych jako że ustalenie stanu faktycznego jest elementem stosowania prawa co oznaczało, że wskazanie przez Sąd na fakty mające znaczenie prawne jest objęte kontrolą zgodności z prawem działania administracji publicznej. Sąd kasacyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej bowiem nie wskazano jakich akt sprawy administracyjnej Sąd nie uwzględnił, a co podważałoby ustalenie Sądu, że nie rozważono zarzutów skarżącego co do stanu nagłego, a nie planowanego zabiegu. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor [...]OWNFZ odmówił J. Z. wyrażenia indywidualnej zgody na refundację kosztów leczenia za granicą. Rozpatrując odwołanie skarżącego, Prezes NFZ decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając stanowisko, Prezes NFZ wskazał, że organ nie odniósł się do wytycznych zawartych w wyrokach: WSA o sygn. VII SA/Wa 609/08 i NSA o sygn. akt I OSK 1407/08. Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor [...]OWNFZ decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. także odmówił skarżącemu wyrażenia indywidualnej zgody na refundację kosztów leczenia za granicą. Wskutek odwołania J. Z. Prezes NFZ decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że Dyrektor [...]OWNFZ nie zastosował się do wytycznych sądu co do prowadzenia postępowania przy wydawaniu decyzji. Organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ocenić cały zebrany materiał dowodowy przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione oraz powodów, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. W celu ustalenia czy w lipcu 2007 r. było możliwe przeprowadzenie u skarżącego zabiegu chirurgii witreoretinalnej zalecił organowi I instancji m.in. wyjaśnienie, jakie były wskazania [...] szpitali: m. [...] oraz "[...]" co do dalszego leczenia (w tym miejsca leczenia) skarżącego w lipcu 2007 r. oraz jak przebiegało leczenie skarżącego w szpitalu "[...]". Rozpatrując po raz kolejny sprawę Dyrektor [...]OWNFZ decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił także wyrażenia indywidualnej zgody skarżącemu na refundację kosztów leczenia zagranicą. Uznał, że nie zachodził stan nagły, a zabieg fakowitrektomii, jaki przeprowadzono u skarżącego w niemieckiej klinice, należało potraktować jako przypadek pilny realizowany w trybie planowym (tak opinia krajowego konsultanta w dziedzinie okulistyki – prof. dr hab. n. med. J. S. z dnia [...] sierpnia i [...] września 2010 r.). Ponadto co do skarżącego nie miał zastosowania wyrok ETS w sprawie C-372/04, gdyż stan zdrowia, który nie był nagłym nie wystąpił w trakcie pobytu skarżącego na terytorium innego państwa członkowskiego, lecz wystąpił na terenie Polski. Dodatkowo organ stwierdził, że leczenie związane z odwarstwieniem siatkówki oka przeprowadzone w Niemczech mogło zostać wykonane w wielu ośrodkach okulistycznych w Polsce, w dopuszczalnym ze względu na pilność przypadku czasie oczekiwania. Skarżący nie zarejestrował się w żadnej polskiej placówce, w której było dostępne wymagane dla niego leczenie i z żadnej nie otrzymał odmowy leczenia. J. Z. również nie wystąpił o zgodę na leczenie za granicą. Ponadto z pisma uzyskanego z kliniki w B. wnikało, że koszty przeprowadzonej w tej klinice operacji były rozliczane na podstawie prywatnego rozliczenia pomiędzy tą placówką a skarżącym. Zdaniem organu oznaczało to, że skarżący zapewniając sobie omawiane świadczenie czynił to świadomie na zasadach komercyjnych, co uniemożliwia uznanie tego świadczenia za udzielone w ramach przepisów o świadczeniach finansowych ze środków publicznych. Leczenie skarżącego nie podpadało pod leczenie określone w art. 22 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, a tym samym nie miał zastosowania art. 34 rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72. Dyrektor [...]OWNFZ podkreślił, że zasadą obowiązującą w przypadku leczenia za granicą jest uzyskanie uprzedniej zgody na takie leczenie od właściwego organu. Skarżący o taką zgodę w ogóle nie występował. Nie zarejestrował się także w kolejce oczekujących na pilne leczenie planowe. Akceptacja takiej sytuacji przez organ i refundacja kosztów leczenia naruszałaby plan finansowy oraz ustawę o finansach publicznych, jak i naruszałaby zasadę równości obywateli, określoną w art. 32 Konstytucji RP. Ponadto, zdaniem organu I instancji, powoływanie się przez skarżącego, że działał w stanie nagłym, było związane z jego subiektywnym odczuciem i nie zostało potwierdzone przesłankami medycznymi, jak i faktem, że w ramach systemu krajowego było możliwe uzyskanie świadczenia w niezbędnym czasie. Jako podstawę decyzji odmownej powołał art. 109 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 25 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r. w zw. z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. Od decyzji tej odwołał się do Prezesa NFZ J. Z. Prezes NFZ cytowaną wyżej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji nie wykonał dyspozycji z art. 107 § 3 k.p.a., to jest nie zawarł wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów prawa oraz nie wykonał wskazań i oceny prawnej wyrażonych w orzeczeniach NSA i WSA. Na powyższą decyzję J. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, w tym m.in. art. 7, art. 8, art. 12, art. 15, art. 75, art. 76, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 2 k.p.a., a także art. 153 p.p.s.a. oraz prawa materialnego, w szczególności art. 2 i 68 ust. 1 Konstytucji RP oraz odpowiednich przepisów ustawy o świadczeniach. W ocenie skarżącego Prezes NFZ, mimo wydawania decyzji kasatoryjnych, ma sprecyzowany pogląd i prowadzi postępowanie w ten sposób, aby decyzja była negatywna dla skarżącego; w przypadku zaś wystąpienia przeszkód do wydania takiego rozstrzygnięcia, uchyla decyzję organu I instancji, aby zapobiec kontroli sądowej tychże rozstrzygnięć. Takie stanowisko organu odwoławczego wynika, w opinii skarżącego, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym podtrzymuje w zasadzie stanowisko Dyrektora [...]OWNFZ, by dopiero w ostatnim akapicie stwierdzić, że nie zostało w zasadzie przeprowadzone postępowanie dowodowe. Równocześnie Prezes NFZ, mimo kodeksowego obowiązku, nie rozstrzygnął sam sprawy, nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, pomijając jednocześnie istotne dla sprawy wyjaśnienia skarżącego (zgłaszane zresztą wielokrotnie). Zdaniem skarżącego opisane zachowanie organu odwoławczego należy oceniać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. W przypadku niepodzielenia powyższego stanowiska, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2011 r. zażądał zwrotu kosztów postępowania (kosztów dojazdu na rozprawę). Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Równocześnie, co wymaga podkreślenia, Sąd, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto na mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądowym wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W świetle powyższych uregulowań, zdaniem Sądu, skarga J. Z. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w sprawie, w której już wcześniej orzekały wyrokami: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 609/08 oraz Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1407/08. Sądy obu instancji stwierdziły, że w omawianej sprawie miał zastosowanie, nie tylko art. 25 ustawy o świadczeniach (w brzmieniu sprzed nowelizacji tej ustawy dokonanej na mocy art. 1 pkt 14 i art. 20 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 stycznia 2008 r. – Dz. U. Nr 166, poz. 1172), ale przede wszystkim przepisy o koordynacji – rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 i rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72. W oparciu o powołane przepisy i wyrok ETS w sprawie C – 372/04 Sądy uznały, że doszło do naruszenia przepisów postępowania wskutek niewyjaśnienia czy stan zdrowia skarżącego (jeżeli był to przypadek nagły a nie planowany zabieg) uzasadniał w warunkach polskiej służby zdrowia podjęcie leczenia za granicą bez uzyskania w przewidzianej przepisami prawa procedury uprzedniej zgody. Jak już podniesiono z dniem 1 stycznia 2008 r. uległo zmianie brzmienie art. 25 ustawy o świadczeniach na mocy wyżej powołanej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (art. 1 pkt 14). Uzyskał on brzmienie: "Art. 25. 1. Fundusz finansuje koszty leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, udzielonych zgodnie z przepisami o koordynacji, oraz wynikające z art. 26. 2. Prezes Funduszu wydaje świadczeniobiorcy, osobie uprawnionej do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji lub osobie, o której mowa w art. 12a, zwanym dalej "wnioskodawcą", na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka, instytucji właściwej, instytucji miejsca zamieszkania, instytucji miejsca pobytu lub instytucji łącznikowej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), zwanym dalej "podmiotem uprawnionym", zgodę na przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych albo kontynuację leczenia lub badań diagnostycznych w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), w przypadkach o których mowa w przepisach o koordynacji. 3. Prezes Funduszu lub dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może wydać wnioskodawcy, na wniosek podmiotu uprawnionego, zgodę na pokrycie kosztów transportu: 1) do miejsca udzielenia świadczeń w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, w przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia; 2) do miejsca leczenia lub zamieszkania w kraju - najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, gdy przewidywane koszty leczenia za granicą przewyższają koszty transportu i leczenia w kraju. 4. Decyzje, o których mowa w ust. 2 i 3, są ostateczne. Od tych decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego. 5. Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Funduszu i Naczelnej Rady Lekarskiej, określi, w drodze rozporządzenia, sposób i kryteria ustalania dopuszczalnego czasu oczekiwania na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej, uwzględniając aktualną, opartą na potwierdzonych dowodach naukowych, wiedzę i praktykę medyczną, kierując się potrzebą właściwej realizacji przepisów o koordynacji.". Przepis ten rozszerzał katalog przypadków leczenia za granicą lub badań diagnostycznych przeprowadzonych za granicą, finansowanych przez NFZ, gdyż dopuszczał także możliwość skierowania wnioskodawcy do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy (art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach zmieniony także powołaną wyżej nowelą). Kwestia, które przepisy ustawy oświadczeniach miały zastosowanie w niniejszej sprawie było istotne, gdyż Dyrektor [...]OWNFZ w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. powołał się na przepisy ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r., podczas gdy Prezes NFZ przywołał art. 25 ustawy o świadczeniach w aktualnym brzmieniu. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Prezesa NFZ, gdyż według art. 12 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw wnioski złożone do dnia 31 grudnia 2007 r. zgodnie z przepisami art. 25 i 26 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu dotychczasowym, rozpatrywane są zgodnie z trybem określonym w przepisach art. 25 i 26 tej ustawy w brzmieniu nadanym omawianą nowelą. Przepis art. 25 ustawy o świadczeniach odwołuje się do przepisów o koordynacji. Organ II instancji przyjął, że zastosowanie mają nowe regulacje w tym zakresie, obowiązujące od dnia 1 maja 2010 r., to jest: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L. 2009.284.43 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie (WE) nr 883/2004" oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 2009.284.1), dalej: "rozporządzenie (WE) nr 987/2009". Jednocześnie w zaskarżonej decyzji jako podstawę prawną powoływał także dotychczasowe przepisy o koordynacji, to jest rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 i rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72. Kwestię stosowania reżimu starych bądź nowych przepisów o koordynacji reguluje art. 91 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 stanowiący, że rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i stosowane jest od dnia wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego. Ponadto należy także wskazać na decyzję Nr S7 Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia z dnia 22 grudnia 2009 r. dotyczącą przejścia od rozporządzeń (EWG) nr 1408/71 i (EWG) nr 574/72 do rozporządzeń (WE) nr 883/2004 i (WE) nr 987/2009 oraz stosowania procedur zwrotu kosztów (Dz. U.UE.C.10.107.8 z późn. zm.) oraz decyzję Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącą zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i (EWG) nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i (WE) nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (Dz.U.UE.C.10.106.13) wydane na podstawie art. 72 lit. a. rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Przepis ten stanowi, że do zadań Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego należy m.in. rozpatrywanie wszelkich spraw administracyjnych lub dotyczących wykładni, wynikających z przepisów niniejszego rozporządzenia lub rozporządzenia wykonawczego, jak i każdej umowy lub uzgodnień, zawartych w ramach tych rozporządzeń, bez uszczerbku dla uprawnień władz, instytucji i osób zainteresowanych do korzystania z procedur i sądów przewidzianych przez ustawodawstwo Państw Członkowskich, przez niniejsze rozporządzenie lub przez Traktat. Wobec tego organ powinien jednoznacznie wskazać, które przepisy o koordynacji mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego, zgodnie z wytycznymi Sądów obu instancji, organy rozpatrujące sprawę J. Z. miały przede wszystkim prawidłowo ustalić stan faktyczny. Zostały zobowiązane do wyjaśnienia czy stan zdrowia skarżącego (jeżeli był to przypadek nagły a nie planowany zabieg) uzasadniał w warunkach polskiej służby zdrowia podjęcie leczenia za granicą bez uzyskania w przewidzianej przepisami prawa procedury uprzedniej zgody. Zatem podstawową kwestią do rozstrzygnięcia był charakter stanu zdrowia skarżącego, czy był to przypadek nagły. Ustawa o świadczeniach określając w art. 5 pkt 33 stan nagły odwołuje się do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410 z późn. zm.), stanowiącego, że jako stan nagłego zagrożenia zdrowotnego należy rozumieć stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia. Ponadto zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia z 26 września 2005 r. w sprawie kryteriów medycznych, jakimi powinni kierować się świadczeniodawcy, umieszczając świadczeniobiorców na listach oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 200, poz. 1661) na liście oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej nie umieszcza się świadczeniobiorcy znajdującego się w stanie nagłym. O ile organ I instancji zajął stanowisko w tej kwestii, nie rozważając jego jednak w aspekcie wszystkich powołanych przepisów, o tyle Prezes NFZ nie zajął jednoznacznego stanowiska. Prezes NFZ bowiem uchylając zaskarżoną decyzją rozstrzygnięcie Dyrektora [...]OWNFZ nie podzielił chyba jego stanowiska. Wątpliwości Sądu wynikają z tego, że w bardzo obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ w zasadzie potwierdza stanowisko organu I instancji, by w jednym tylko akapicie lapidarnie i ogólnie dojść do konkluzji, że należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Dyrektorowi [...]OWNFZ. Tak skonstruowane uzasadnienie nie spełnia wymogów z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. stosowanego z mocy art. 140 k.p.a. Uzasadnienie bowiem stanowi integralną część decyzji, które winno cechować się logicznym związkiem i zgodnością z rozstrzygnięciem i jego treścią, brakiem wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem (B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego, C.H. BECK, W-wa 2009, s. 418). W takiej sytuacji zaskarżona decyzja nie poddawała się kontroli sądowej jako zawierająca wywody sprzeczne z rozstrzygnięciem. Ponadto rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie spełniało kryteriów stawianych przez art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. Przepis art. 138 k.p.a. stanowi realizację zasady ujętej w art. 15 k.p.a. - zasady dwuinstancyjności postępowania. Ukształtował on postępowanie przed organem odwoławczym - co do zasady - jako postępowanie merytoryczne. Wobec tego merytoryczny bądź merytoryczno-reformacyjny charakter mają również decyzje tego organu (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 zdanie pierwsze k.p.a.), ukierunkowane na rozstrzygnięcie o określonych prawach lub obowiązkach. Taki kierunek rozstrzygnięć organu II instancji wynika także z zasady szybkości działania i prostoty środków prowadzących do załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Procesowym wyrazem merytorycznych kompetencji organu II instancji jest treść jego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ ten utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję bądź uchyla ją i sam rozstrzyga o istocie sprawy. Wynik postępowania organu odwoławczego nie sprowadza się zaś do oddalenia odwołania bądź uznania tego środka za uzasadniony. Natomiast rozstrzygnięcia kasacyjne traktowane są przez kodeks jako wyjątki od zasady merytorycznego charakteru postępowania odwoławczego (wyr. NSA z dnia 12 grudnia 1996 r., sygn. SA/Ka 1994/95, niepubl.). W przypadku decyzji kasacyjnej przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (art. 138 § 2 k.p.a.) może być wydana tylko wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, komentarz do art.138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2010 i powołane tam stanowisko doktryny oraz orzecznictwo). Decyzja taka ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a.. Wobec wyjątków należy stosować wykładnię ścieśniającą - exceptio est strictissimae interpretationis (Z. Janowicz, Glosa do uchwały 7 sędziów z dnia 13 stycznia 1983 r., III AZP 7/82, PiP 1984, z. 2, s. 142; por. także wyr. NSA z dnia 25 listopada 2003 r., IV SA 1496/02, Mon. Praw. 2004, nr 2, poz. 60; wyr. NSA z dnia 6 września 2001 r., II SA/Gd 2235/99, niepubl.; wyr. NSA z dnia 6 sierpnia 1999 r., IV SA 2776/98, niepubl.; wyr. NSA z dnia 13 maja 1999 r., IV SA 723/97, niepubl.; wyr. NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., IV SA 2246/97, niepubl.). Nie może być więc ona podjęta w sytuacjach innych niż te, które wyznaczone zostały treścią art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, do tych tylko sytuacji wyraźnie zawęził możliwość wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji wydanej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia tego typu (wyr. NSA z dnia 2 grudnia 1999 r., I SA 632/99, niepubl.; wyr. WSA w Warszawie z 30 listopada 2005 r., I SA/Wa 2085/04, niepubl.). Organ odwoławczy mógł zatem uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Należało to rozumieć w ten sposób, że wydanie decyzji kasatoryjnej mogło nastąpić tylko wtedy, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadził, z tym że w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (por. wyr. WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2005 r., I SA/Wa 237/05, niepubl.; wyr. NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., IV SA 208/99, niepubl.; wyr. NSA z dnia 21 grudnia 2000 r., I SA 430/99, niepubl.). Wynikało to z treści art. 136 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji przez Prezesa NFZ, zgodnie z którym organ odwoławczy mógł przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Jednocześnie organ odwoławczy ogranicza się tylko do wskazania tych przyczyn i ewentualnie okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W decyzji kasacyjnej tego rodzaju organ odwoławczy nie może przesądzać o istocie sprawy (por. wyr. NSA z dnia 19 kwietnia 2001 r., II SA 734/00, niepubl., G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, komentarz do art.138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2010). Odnosząc powyższe do rozstrzyganej sprawy, Prezes NFZ wydając decyzję kasacyjną powinien był wykazać, że wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, mimo przeprowadzenia przez organ I instancji szeregu czynności wyjaśniających. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest rozważań Prezesa NFZ w tym zakresie. Ponadto, mając na uwadze, że zaskarżona decyzją była już trzecim rozstrzygnięciem Prezesa NFZ w niniejszej sprawie (wcześniejsze decyzje, również kasacyjne w trybie art. 138 § 2 k.p.a. wydał w dniu [...] grudnia 2009 r. i [...] czerwca 2010 r.), organ ten powinien był wskazać, jakie okoliczności faktyczne miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w myśl art. 138 § 2 zd. drugie k.p.a. Organ, nie dość, że tego nie uczynił, to we wcześniejszych decyzjach wskazywał za każdym razem inne okoliczności, które organ I instancji winien ustalić, by w efekcie – w zaskarżonej decyzji bardzo lapidarnie stwierdzić, że Dyrektor [...]OWNFZ nie wykonał dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. oraz wytycznych wyrażonych w orzeczeniach sądów administracyjnych. Jednocześnie organ nie odnosił się do podnoszonych przez skarżącego w odwołaniach zarzutów. Opisane zachowanie Prezesa NFZ stanowiło naruszenie art. 138 § 2, art. 15, art. 12 k.p.a. Organ dopuścił się także naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. Należy bowiem podkreślić, że postępowanie zostało wszczęte we wrześniu 2007 r., zapadły dwa wyroki WSA w dniu 2 lipca 2008 r. i NSA w dniu 30 kwietnia 2009 r., a następnie zostało wydanych sześć decyzji (trzy przez dyrektora [...]OWNFZ i trzy, łącznie z zaskarżoną, przez Prezesa NFZ). Organ odwoławczy za każdym razem wydawał decyzję kasacyjną, nie rozważając przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 136 k.p.a. oraz związanych z tym ostatnim przepisem reguł dotyczących zbierania i oceny materiału dowodowego. Należy podkreślić, że według obowiązującego od dnia 11 kwietnia 2011 r. nowego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a., wprowadzonego na mocy art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18) organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że nadal zasadą jest rozstrzyganie danej sprawy przez organ II instancji, a wydawanie decyzji kasacyjnej – wyjątkiem, opartym na innych przesłankach, które jednak nadal muszą zostać wykazane przez organ odwoławczy. Mając powyższe na uwadze nie można jednak podzielić stanowiska skarżącego, że zaskarżona decyzja jest obarczona wadą nieważności, wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przede wszystkim ewentualne stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji miałoby dotyczyć naruszenia przepisów postępowania. Sąd bowiem stwierdził wadliwość czynności organu odnoszącą się do etapu ustalania stanu faktycznego, gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny. Owszem, z jednej strony organy były związane wytycznymi sądów administracyjnych, ale z drugiej zaś strony nastąpiła zmiana przepisów prawa materialnego – art. 25 i art. 26 ustawy o świadczeniach oraz przepisów o koordynacji. W takiej sytuacji, organy powinny były ustalić prawidłowo stan faktyczny (błędy w tych ustaleniach wytknęły sądy administracyjne), a nadto przesądzić, które przepisy należy zastosować w niniejszej sprawie. Nadto Prezes NFZ, rozpatrując odwołanie skarżącego, był związany zasadami odnoszącymi się do tego etapu postępowania, że przede wszystkim winien rozpoznać merytorycznie sprawę, a w wyjątkowych – ściśle określonych sytuacjach, wydać decyzję kasacyjną. Dyrektor [...]OWNFZ przeprowadzał postępowanie wyjaśniające, które w ocenie Prezesa NFZ było niewystarczające. Prezes NFZ wydając swoje decyzje nie przeprowadzał postępowania wyjaśniającego ani nie uzasadniał w istocie, w jakim zakresie postępowanie wyjaśniające winno być prowadzone. W ocenie Sądu taki sposób prowadzenia postępowania winien być kwalifikowany jako nierzetelny, a nie w kategoriach rażącego naruszenia prawa, który może być zasygnalizowany przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na decyzję wydaną w trybie zwykłym. Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji RP – art. 2 oraz art. 68 ust. 1 i 2, Sąd uznał za przedwczesne rozstrzyganie o jego zasadności, z uwagi na to że, uchybienia organu dotyczyły ustalania stanu faktycznego i naruszenia przepisów postępowania. Ponadto winna zostać wyjaśniona kwestia podstaw materialnoprawnych decyzji i dopiero na tym etapie można by rozważać prawidłowość stanowiska organu w kontekście powołanych przepisów ustawy zasadniczej. Rozpoznając sprawę ponownie Prezes NFZ, mając na uwadze wytyczne z wcześniejszych wyroków sądów administracyjnych, przeprowadzi postępowanie odwoławcze stosownie do zasad dotyczących tego postępowania, szczególnie z uwzględnieniem art. 138 k.p.a., odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, ustali jednoznacznie przepisy prawa materialnego mające zastosowanie i podejmie decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści. Jednocześnie należy podkreślić, że związanie organu oceną prawną w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że organ nie może powoływać na uzasadnienie swojego stanowiska innych orzeczeń sądowych, w których zawarto odmienne poglądy prawne co do omawianych kwestii. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Odnośnie pkt 2 sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzekł na mocy art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.