I OSK 2573/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-06
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Izabella Kulig-Maciszewska, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził przewlekłość postępowania Wojewody Małopolskiego w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, zobowiązał organ do wydania aktu w określonym terminie i wymierzył grzywnę, a także czy skarga kasacyjna Wojewody Małopolskiego jest uzasadniona?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody Małopolskiego, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził przewlekłość postępowania Wojewody Małopolskiego. Sąd podkreślił, że długotrwałość postępowania (23 lata od złożenia pierwotnego wniosku) oraz brak efektywnych działań organu uzasadniały zobowiązanie do wydania aktu w określonym terminie, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenie grzywny. NSA zinterpretował art. 149 PPSA jako umożliwiający takie rozstrzygnięcie, co jest zgodne z celem dochodzenia odszkodowania za szkodę wynikającą z braku wydania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na przewlekłość postępowania Wojewody Małopolskiego w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości we Lwowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał organ do wydania aktu w terminie, stwierdził rażące naruszenie prawa i wymierzył grzywnę. Wojewoda Małopolski wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów PPSA oraz KPA dotyczących przewlekłości postępowania i zasad prowadzenia postępowania. J. K. wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Małopolskiego. Zasądzono od Wojewody Małopolskiego na rzecz J. K. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt II SAB/Kr 79/12 w sprawie ze skargi J. K. na przewlekłość postępowania Wojewody Małopolskiego w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz J. K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I OSK2573/12
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 79/12, po rozpoznaniu skargi J. K. na przewlekłość postępowania Wojewody Małopolskiego, zobowiązał organ do wydania w terminie 1 miesiąca aktu w przedmiocie wniosku z dnia 30 października 1990 r. nr [...], stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył Wojewodzie Małopolskiemu grzywnę w wysokości 2.000 zł.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Starosta Tatrzański postanowieniem z 5 lipca 2007 r. przekazał według właściwości Wojewodzie Małopolskiemu wniosek E. M. złożony 1 marca 1990 r. do Urzędu Rejonowego w Nowym Targu wraz z aktami sprawy dotyczącej zaliczenia wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami państwa polskiego.
Wojewoda Małopolski w dniu 14 sierpnia 2008 r. wezwał E. M. do uzupełnienia braków wniosku poprzez przedstawienie wskazanych piśmie dokumentów. W dniu 1 grudnia 2008 r. dokumenty te zostały przez E. M. przedłożone, za wyjątkiem postanowienia spadkowego po J. K. i S. K., które zostało przedłożone w dniu 27 kwietnia 2009 r.
J. K. w dniu 19 grudnia 2008 r. oraz F. K. dnia 15 grudnia 2008r. zwrócili się do Wojewody Małopolskiego z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości we Lwowie przy ul. [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Kolejna czynność organu nastąpiła w dniu 24 marca 2010 r. i polegała na skierowaniu zapytania do E. M. czy działa także w imieniu S. K. i J. K. E. K. wyjaśniła, że nie jest pełnomocnikiem, ale że zostały złożone osobne wnioski przez jej brata F. K. a w imieniu zmarłych braci J. i S. wnioski złożyli ich spadkobiercy.
30 kwietnia 2010 r. organ wystąpił do Urzędu Miasta w Zakopanem celem przesłania dokumentów dotyczących A. K. Dokumenty te organ otrzymał w dniu 17 maja 2010 r.
W dniu 30 lipca 2010 r. organ wystąpił do Urzędu Miasta w Bytomiu celem przesłania dokumentów dotyczących J. K., S. K. i J. K. Dokumenty te zostały doręczone 19 sierpnia 2010 r.
W dniu 30 lipca 2010 r. organ wystąpił do E. M., J. K., F. K. o złożenie poświadczeń o miejscach zamieszkania. Pierwsze oświadczenia tych osób znajdują się w aktach sprawy a pochodzą z 5 grudnia 2008 r.
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania organ sporządził w dniu 8 września 2010 r. W tej samej dacie organ wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy wyznaczając go na 30 grudnia 2010 r.
W dniu 8 września 2010 r. Wojewoda Małopolski wystąpił do właściwych instytucji i urzędów z zapytaniem czy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przedmiotowej nieruchomości zostało uprzednio zrealizowane przez jej właścicieli bądź ich spadkobierców.
Do dnia 28 października 2010 r. do organu wpłynęły informacje od wszystkich urzędów i organów z których wynika, że następcy prawni A. K. nie otrzymali rekompensaty za mienie pozostawione we Lwowie.
Kolejne pismo z dnia 15 listopada 2010 r. wystosowane zostało do E. M., J. K. i F. K. a dotyczyło podania daty przybycia do Zakopanego A. K. Odpowiedź E. K. pochodzi z dnia 26 listopada 2010 r.
O kolejnym przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy strony zostały poinformowane pismem z dnia 30 grudnia 2010 r.
W dniu 29 listopada 2010 r. J. K. złożył do Wojewody Małopolskiego skargę na działalność Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości. W odpowiedzi otrzymał pismo streszczające dotychczasowe postępowanie w sprawie.
Kolejna czynność pochodziła z dnia 1 lutego 2011 r. i polegała na wezwaniu E. K., J. K. i F. K. do udowodnienia że A. K. i A. K. to tożsama osoba.
W dniu 26 września 2011 r. J. K. złożył zażalenie do Ministra Skarbu państwa na przewlekłe prowadzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Minister Skarbu Państwa uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Wojewodzie Małopolskiemu termin trzech miesięcy do rozpatrzenia sprawy od daty doręczenia postanowienia.
Następnie 8 listopada 2011 r. organ wezwał E. M., J. K. i F. K. o dostarczenie odpowiednich dokumentów potwierdzających, iż współwłaściciele nieruchomości pozostawionych, tj. S. K., J. K. i F. K., byli w dniu 1 września 1939 r. obywatelami polskimi, opuścili byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. na podstawie układów zawartych przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego z Rządami Białoruskiej, Ukraińskiej i Litewskiej Socjalistycznej Republiki Rad oraz umowy zawartej przez Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej z Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich lub byli zmuszeni opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r.
W tej samej dacie organ wystąpił do Urzędu Miasta w Lesznie o przesłuchanie F. K. w charakterze strony.
O kolejnym przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy strony zostały poinformowane pismem z dnia 8 listopada 2011 r.
W dniu 8 listopada 2011 r. Wojewoda Małopolski pozytywnie ocenił spełnianie przesłanek koniecznych do potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia udziału w prawie własności nieruchomości przez A. K. i E. M. oraz wydał postanowienie wzywające E. M., F. K. i J. K., m. in. do dołączenia do wniosku operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym zostanie określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie przy ul. [...]. Postanowienie wydane zostało wyłącznie w zakresie części stanowiącej własność A. K. i E. M.
W dniu 20 kwietnia 2012 r. F. K. dołączył do akt sprawy uwierzytelnioną kserokopię poświadczenia obywatelstwa wyżej wymienionego wydanego w dniu 5 kwietnia 1950 r. przez Prezydenta Miasta, Starostę Grodzkiego w Bytomiu.
W dniu 24 kwietnia 2012 r. Wojewoda Małopolski wydał postanowienie wzywające wyżej wymienionego, m. in. do dołączenia do wniosku operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym zostanie określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W dniu 2 stycznia 2012 r. J. K. dołączył do wniosku operat szacunkowy z dnia 14 grudnia 2012 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego określający wartość nieruchomości. Wojewoda Małopolski stwierdził, że przedłożony operat szacunkowy nie został wykonany poprawnie i pismem z dnia 7 lutego 2012 r. skierowanym do rzeczoznawcy majątkowego wystąpił o jego skorygowanie.
Dnia 5 marca 2012 r. rzeczoznawca majątkowy J. Z. dostarczył do akt sprawy wyjaśnienia odnośnie przedstawionych uwag. Wojewoda Małopolski w piśmie z dnia 16 marca 2012 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w części dotyczącej niewłaściwego wyboru przez rzeczoznawcę majątkowego nieruchomości do porównania.
Kolejne przedłużenia terminu do załatwienia sprawy nastąpiło pismem z dnia 16 marca 2012 r. - do dnia 30 kwietnia 2012 r. a kolejne pismem z dnia 30 kwietnia 2012 r. - do dnia 30 maja 2012 r.
Następnie 2 maja 2012 r. organ wystąpił do Urzędu Miasta w Zakopanem o przesłuchanie E. M. w charakterze strony pod odpowiedzialnością karną.
J. K. pismem z dnia 30 marca 2012 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego oraz na bezczynność Wojewody Małopolskiego, polegającą na braku wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości we Lwowie przy ul. [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w trybie ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP.
W uzasadnieniu skarżący podał, iż organ prowadzi postępowanie od czterech lat i dziewięciu miesięcy, przez cały czas kierując do skarżącego bezzasadne żądania, które wpływają na przewlekłość postępowania. W przedmiotowej skardze strona skarżąca podniosła też, iż organ bezzasadnie przesunął terminy załatwienia sprawy o których strona nie była informowana a także zarzucił organowi zbyt długie przerwy w wykonywaniu czynności. Skarżący wskazał ponadto na to, że w skutek wniesionego zażalenia na bezczynność Wojewody Małopolskiego do Ministra Skarbu Państwa w dniu 13 grudnia 2011 r. zostało wydane postanowienie zobowiązujące Wojewodę do wydania stosownej decyzji w terminie trzech miesięcy. Pomimo tego decyzja nie została wydana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględniając skargę w pierwszej kolejności stwierdził, że skarżący poprzedził skargę zażaleniem skierowanym do Ministra Skarbu Państwa, który uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi trzymiesięczny termin do rozpatrzenia sprawy.
Powołując się na przepisy art. 149 P.p.s.a. oraz art. 35 i 36 § 1 k.p.a. Sąd I instancji uznał, że obowiązek szczegółowego i wnikliwego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie usprawiedliwia przewlekłego prowadzenia postępowania. Zdaniem WSA w Krakowie sposób prowadzenia postępowania rażąco narusza prawo, poprzez naruszenie większości podstawowych zasad postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 12, art. 35, art. 36 k.p.a.
W szczególności zwrócono uwagę, że pierwsza czynność w sprawie po przekazaniu Wojewodzie Małopolskiemu akt przez Starostę Tatrzańskiego w dniu 5 lipca 2007 r. została podjęta w dniu 14 sierpnia 2008 r. czyli po upływie 13 miesięcy. Już tylko ta okoliczność uprawniałaby do stwierdzenia, że organ pozostawał w bezczynności oraz postępowanie było prowadzone przewlekle.
Wnioski J. K. i F. K. wpłynęły do organu w grudniu 2008 r., a zatem zalegały w aktach sprawy niemal 18 miesięcy, gdy Wojewoda w dniu 24 marca 2010 r. zwrócił się do E. M. z żądaniem wyjaśnienia czy jest pełnomocnikiem tych osób. Oznacza to, że druga czynność w sprawie została wykonana po 20 miesiącach od pierwszej. Przez prawie trzy lata Wojewoda wykonał dwie czynności w sprawie, z czego druga z nich budzi wątpliwości co do tego czy organ zna akta sprawy. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania (które de facto się toczyło) wydane zostało po trzech latach od przekazania akt sprawy. Ponadto z akt sprawy wynika, że postępowanie jest prowadzone bez żadnej koncepcji i bez planu działania co do koniecznych do pozyskania w sprawie dowodów, czyli z naruszeniem zasady koncentracji wymaganej art. 12 k.p.a.
W okresach od 20 lutego 2011 r. do 8 listopada 2011 r., (blisko 9 miesięcy) oraz od 30 stycznia 2012 r. do 16 marca 2012 r. (półtora miesiąca) nie informowano stron o nowych terminach załatwienia sprawy. W okresie od lutego do listopada 2011 r. w ogóle nie została podjęta żadna czynność. Dopiero po złożeniu przez skarżącego zażalenia na bezczynność, w dniu 8 listopada 2011 r. nastąpiło ożywienie w postępowaniu i wykonane w tym dniu zostały liczne czynności.
Rację ma również skarżący twierdząc, że żądanie udowodnienia przez skarżącego, że jego ojciec J. K. miał obywatelstwo polskie w 1939 r. było czynnością pozorną i zbędną. W sytuacji, gdy organ przyjął, że rodzice J. K. mieli obywatelstwo polskie (tak wynika z postanowienia organu), a nadto urodził się on w Polsce - to z przepisów prawa jednoznacznie wynika, że dziecko urodzone w Polsce z rodziców posiadających obywatelstwo polskie nabywa obywatelstwo z mocy prawa. Skarżący dwukrotnie w swoich pismach powoływał się na art. 2, art. 4 pkt 1 i art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego. Do pism tych organ się nie ustosunkował, za to dwukrotnie żądał udowodnienia tej okoliczności za pomocą dokumentów. Takie działania są, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "przewlekłym prowadzeniem postępowania".
Jako okoliczność uzasadniającą prowadzenie postępowania przewlekle i pozostawanie w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa Sąd I instancji uznał także niedotrzymanie przez organ terminu wyznaczonego przez Ministra Skarbu Państwa, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r.
Zwrócono uwagę, że postępowanie prowadzone przez Wojewodę Małopolskiego jest postępowaniem skomplikowanym w rozumieniu art. 35 § 3 k.p.a. i wymaga przeprowadzenia szeregu czasochłonnych czynności dowodowych. Jednakże, gdyby postępowanie było prowadzone starannie, z rozmysłem i charakteryzowałoby się choćby próbą skoncentrowania postępowania dowodowego i tym samym zakończenia go w rozsądnym terminie, to wówczas z całą pewnością nie musiałoby trwać pięć lat.
Postępowanie Wojewody Małopolskiego nie realizuje także zasady, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Gdyby organ wystosował do wnioskodawców jedno lub dwa pisma w którym jedno lub dwukrotnie zażądałby wszystkich niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy dokumentów, byłoby to działanie prawidłowe. Natomiast koncepcja postępowania polegająca na okazjonalnym wzywaniu wnioskodawców do przedkładania kolejnych dokumentów, nie może wzbudzać zaufania do organów administracji publicznej.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Wojewoda Małopolski, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- naruszenie art. 149 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż Wojewoda Małopolski prowadząc postępowanie w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości we Lwowie przy ul. [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, działał w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym konieczne było wyznaczeniu mu miesięcznego terminu na wydanie aktu kończącego postępowanie w sprawie oraz wymierzenie grzywny w wysokości 2 000 zł;
- naruszenie przepisu postępowania, a to art. 12 k.p.a. w związku z art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ odwoławczy nie stosował ich w sposób należyty, w szczególności wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę koncentracji materiału dowodowego, prowadząc postępowanie bez żadnej koncepcji i planu działania co do koniecznych do pozyskania w sprawie dowodów oraz bezpodstawnie przekroczył termin określony ustawą do rozpoznania sprawy a wynikający z art. 35 k.p.a. Ponadto zdaniem Sądu organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, równocześnie zarzucając organowi brak zawiadamiania strony postępowania w trybie art. 36 k.p.a. o braku możliwości załatwiania sprawy w ustawowym terminie z podaniem przyczyn takiego stanu rzeczy;
- naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie w sprawie, które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania praworządności, z urzędu lub na wniosek stron obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, które obligują organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy a także nakładają na organ obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego i dopuszczenie jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. K. wniósł o odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym jako nie spełniającej cech formalnych, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej jako nie mającej usprawiedliwionych podstaw oraz o zasądzenie od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 i 2 p.p.s.a. jest nie uzasadniony.
Ustawodawca nie przewidział dla wprowadzonych od 11 kwietnia 2011 r. dwóch instytucji procesowych dla nich odmiennych sposobów rozstrzygania w sytuacji uwzględnienia skargi. W szczególności postanowił w art. 149 § 1 p.p.s.a., że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Od dnia 17 maja 2011 r. dodano w § 1 zdanie drugie następującej treści: "Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa". Zaś od 12 lipca 2011 r. dodano § 2 o brzmieniu: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6". Zatem o uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienie skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny.
Odmienna wykładnia art. 149 p.p.s.a. prowadziłaby do pozbawienia strony możliwości dochodzenia odszkodowania, o którym mowa w art. 4171 § 3 k.c., za szkodę, której źródłem jest nie wydanie orzeczenia lub decyzji, a także wypaczałaby sens wprowadzonych zmian w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksie postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarga w tej sprawie wymagała nie tylko stwierdzenia bezczynność organu ale także stwierdzenia, że postępowanie było prowadzone przewlekłe a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa co upoważniało do wymierzenia organowi grzywny. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, ocena w tym zakresie, dokonana przez Sąd I instancji nie budzi zastrzeżeń. Należy przypomnieć, że postępowanie w tej sprawie zainicjował wniosek E. M. złożony 1 marca 1990r. do Urzędu Rejonowego w Nowym Targi przekazany w dniu 5 lipca 2007r. do rozpoznania według właściwości Wojewodzie Małopolskiemu. Do sprawy o zaliczenie wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami państwa polskiego przyłączyli się pozostali spadkobiercy S., F. i J. K. a mianowicie J. K. w dniu 19 grudnia 2008r. i F. K. w dniu 15 grudnia 2008r. Z samego zestawienia dat w których złożono wnioski wynika, że organ działa w osób przewlekły. Należy w tym miejscu podkreślić, że administracja państwowa traktowana jest jako całość a zatem z całą mocą należy stwierdzić, że sprawa jest rozpoznawana przez organy administracji państwowej od 30 października 1990r. ( 23 lata)
Zarzut naruszenia art. 12 w zw. z art. 35 i art. 36 kpa jest nieuzasadniony jak również nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7, 77 75 §1 i 80 kpa. Okres 23 lat jest dostatecznie długi by wnikliwie zebrać i ocenić materiał dowodowy potrzebny do rozpoznania sprawy i wydania decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło