VI SA/Wa 456/12

WyrokWSA w Warszawie2012-07-05

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Piotr Borowiecki, Ewa Frąckiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie za nieumyślne przestępstwo drogowe, nawet z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, automatycznie dyskwalifikuje kandydata z ubiegania się o wpis na listę aplikantów radcowskich z powodu niespełnienia przesłanki "nieskazitelnego charakteru" i "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu"?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), a także art. 10 k.p.a., poprzez oparcie decyzji o sprzeciwie wobec wpisu na listę aplikantów radcowskich wyłącznie na fakcie skazania za nieumyślne przestępstwo drogowe, bez wszechstronnego zbadania całokształtu okoliczności sprawy, dotychczasowego życia kandydata, jego postawy zawodowej i osobistej w dłuższym okresie czasu, a także bez umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Jednorazowe naganne zachowanie nie może automatycznie dyskwalifikować kandydata, jeśli jego dalsze postępowanie świadczy o nienaganności życia.
Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. sprzeciwił się wpisowi J. W. na listę aplikantów radcowskich, uznając, że nie spełnia on przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu z uwagi na skazanie wyrokiem z dnia [...] maja 2009 r. za nieumyślne przestępstwo drogowe (art. 177 § 1 w zw. z art. 178 § 1 k.k.) z warunkowym zawieszeniem kary i orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania (wybiórcza ocena dowodów, brak zebrania pełnego materiału, niezawiadomienie o możliwości składania wniosków) oraz prawa materialnego (błędna wykładnia art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych).
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego J. W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] sprzeciwił się wpisowi J. W. (zwanego dalej "skarżącym") na listę aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], dokonanemu uchwałą nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Decyzję wydano przy następujących ustaleniach. W dniu [...] października 2011 r. skarżący wystąpił do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z wnioskiem o dokonanie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] postanowiła wpisać skarżącego na listę aplikantów radcowskich tej Izby. Izba w uzasadnieniu wymienionej uchwały wskazała, iż uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej nr II do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] ustalony został pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską skarżącego. Z uzasadnienia uchwały wynika, że skarżący uzyskał z testu 113 punktów, przy wymaganej liczbie 100 punktów. Uwzględniając uzyskany przez skarżącego wynik Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] podjęła uchwałę o wpisaniu skarżącego na listę aplikantów radcowskich, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Uchwała powyższa wpłynęła do Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] grudnia 2011 r. Minister Sprawiedliwości w toku badania zgodności z prawem dokonanego wpisu ustalił, że z dołączonej do wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich informacji z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że wyrokiem z dnia [...] maja 2009 r. Sąd Rejonowy w [...] w sprawie sygn. akt [...] skazał skarżącego za występek z art. 177 § 1 k.k. w związku z art. 178 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 5 lat, a ponadto na mocy art. 42 § 2 k.k. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz na mocy art. 47 § 3 k.k. orzekł nawiązkę w kwocie 1.000 zł na cel społeczny. W ocenie organu, zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych na listę aplikantów radcowskich może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego. Organ podkreślił, że przepis ten zawiera zatem dwie przesłanki pozytywne, od których uzależnione jest wpisanie kandydata na listę aplikantów radcowskich. Pierwsza z nich to nieskazitelność charakteru. Organ powołując się na orzecznictwo podkreślił, że o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste, jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Są to zatem cechy wartościujące konkretną osobę nie w sferze intelektualnej i profesjonalnej, lecz wyłącznie etyczno—moralnej. Ocenie winno podlegać postępowanie i zachowanie danej osoby zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej — nieskazitelność charakteru oznacza bowiem pełną wiarygodność i odpowiedzialność, całkowite zaufanie i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę nieskazitelnego charakteru. Druga przesłanka zawarta w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych to rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie o radcach prawnych. Jego treść również ukształtowało orzecznictwo sądów administracyjnych. Na rękojmię składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych. Rękojmia to również taki zespół zachowań osoby starającej się o wpis, które świadczą o jej wiarygodności w sferze zawodowej. Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy także rozumieć taki zespół cech charakteru i dotychczasowych zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Kryterium powyższe ma zatem służyć zagwarantowaniu odpowiedniego poziomu moralnego i zawodowego członka tego samorządu. Zdaniem organu, w orzecznictwie sądów administracyjnych został przyjęty pogląd zgodnie z którym lekceważenie podstawowych zasad obowiązujących wszystkich uczestników ruchu drogowego świadczy o nieodpowiedzialności i uzasadnia obawę, że taka osoba nie daje gwarancji, iż będzie przestrzegała innych przepisów prawa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1407/10). W zakresie posiadania przymiotu nieskazitelnego charakteru wypowiadał się również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt K 66/07, stwierdził, że do czasu pomyślnego zakończenia okresu próby i następującego po nim zatarcia skazania, brak jest podstaw do traktowania osoby, wobec której środek ten zastosowano, jako nieskazitelnej. Minister Sprawiedliwości wskazał, ze skarżący dopuścił się przestępstwa nieumyślnego spowodowania wypadku komunikacyjnego, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała wskazane w art. 157 § 1 k.k. (art. 177 § 1 k.k.), w warunkach określonych w art. 178 § 1 k.k. wskazujących na kwalifikowany typ tego występku, tj. znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia. Za powyższy czyn wymierzono skarżącemu karę 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby wynoszący 5 lat, który upływa w dniu 26 października 2014 roku. W ocenie organu, skazanie za tego rodzaju przestępstwo świadczy o tym, że skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, a zatem nie może być uznany za osobę spełniającą przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie, stwierdzenie, że w/w decyzja nie podlega wykonaniu oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania w postaci art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 k.p.a., polegającej na wybiórczej oraz dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez całkowite pominięcie oraz brak jakiejkolwiek oceny znajdujących się w aktach sprawy dokumentów (dyplom ukończenia studiów, życiorys,) oraz niewystąpienie o przedłożenie opinii pracowniczych oraz z praktyk od pracodawców skarżącego i rozstrzygnięcie sprawy jedynie w oparciu o uchwałę Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej nr II do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] oraz o informację z Krajowego Rejestru Karnego. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem prowadzi do wyciągnięcia nieuzasadnionego wniosku, że skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego. 2) przepisów postępowania w postaci art. 81 k.p.a. i art. 10 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. polegające na niezawiadomieniu osoby skarżącego o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych przez co pozbawiono go możliwości zwrócenia uwagi Ministra Sprawiedliwości na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, polegających na uznaniu iż skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego. 3) przepisów prawa materialnego w postaci art. 24 ust. l pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nieuzasadnionym uznaniu, iż skazanie danej osoby wyrokiem karnym w każdym przypadku i bez potrzeby rozpatrzenia okoliczności konkretnej sprawy świadczy o tym, że osoba taka nie posiada nieskazitelnego charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego. 4) przepisów prawa materialnego w postaci art. 24 ust. I pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nieuzasadnionym uznaniu, iż osoba ubiegająca się o wpis na listę aplikantów radcowskich musi dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Uzasadniając swoją skargę skarżący wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości kierował się dowolnymi aspektami składającymi się na nieskazitelny charakter i rękojmię należytego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego. Decyzja została podjęta automatycznie, bez dokonania obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ zbadał jedynie znaczenie skazania w aspekcie przesłanek art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych a jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych ocenie podlegać powinny także inne fakty. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r. II GSK 324/2009, w którym wskazał, że w ocenie sądu przekonania, że ktoś jest nieskazitelnego charakteru, a więc że nie jest uczciwy, rzetelny, solidny i prawy nie można budować w oparciu o jednorazowe zachowanie danej osoby lub o pojedynczy fakt mogący stwarzać stan niepewności, czy osoba ta jest nieskazitelnego charakteru. Ocena postawy człowieka kształtuje się na podstawie danych zgromadzonych albo na przestrzeni dłuższego czasu, albo w krótszym czasie, lecz przy wykorzystaniu znaczącego ilościowo i jednoznacznego w swojej wymowie materiału dowodowego. Trudno zatem przypisać w ocenie skarżącego Ministrowi Sprawiedliwości zastosowanie się do art. 77 § 1 k.p.a., bowiem organ ten nie przeanalizował nawet życiorysu oraz kwestionariusza osobowego znajdujących się w aktach sprawy. Z danych zawartych w powyższych dokumentach można było pokusić się o stwierdzenie istnienia wielu pozytywnych przymiotów w osobie skarżącego, takich jak wymienione w definicji pojęcia nieskazitelności charakteru. Ponadto w powyższej dokumentacji zawarty jest opis ścieżki zawodowej skarżącego obejmującej praktyki studenckie w Kancelarii Radcy Prawnego [...], praktyki absolwenckie w [...] oraz pracę w [...]. Wobec istnienia powyższych danych Minister Sprawiedliwości nie dołożył należytej staranności w obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nie wystąpił do ani jednej wymienionej w powyższych dokumentach jednostki o wyrażenie opinii na temat skarżącego. Ponadto skarżący podkreślił, że Minister Sprawiedliwości był zobligowany przeanalizować wyrok Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] podjęty w jego sprawie. Sąd ten wydał wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa z art. 177 §1 k.k. w zw. z art. 178 §1 k.k. Sprawstwo skarżącego nie ulega wątpliwości, ale czyn, którego popełnienie Sąd przypisał skarżącemu jak słusznie zauważył Minister Sprawiedliwości był popełniony nieumyślnie. Organ władzy sądowniczej zważył, że w realiach popełnienia zarzucanego czynu to nie stan upojenia alkoholem stał się przyczyną wypadku, występowały bowiem inne przyczyny pozostające w związku ze skutkiem wypadku. Nieumyślność popełnienia niniejszego czynu stanowi o braku zamiaru jego popełnienia przez sprawcę. Taką okoliczność należy traktować jako ocenę pozytywną w procesie badania nieskazitelności charakteru, czego z pewnością nie wziął pod uwagę Minister Sprawiedliwości. Świadczy o tym brak jakiejkolwiek wzmianki w zaskarżonej decyzji. Brak w niej odniesienia się do ustalenia przez Sąd Rejonowy w [...], że główną przyczyną wypadku, był brak oznakowania drogi a w szczególności znaku nakazującego obniżenie prędkości pojazdu. Ponadto przytoczony wyrok wskazuje okoliczności i czas popełnienia przypisanego czynu. Bezsporne a jakże ważne okazać by się mogło w rozważaniach Ministra Sprawiedliwości, że czyn został popełniony w dniu [...] września 2005 r. Czas jaki upłynął od tego zdarzenia do dzisiejszego dnia z pewnością nie może zostać obojętny dla niniejszego rozstrzygnięcia. Świadczy to o nienaganności życia skarżącego zarówno w sferze prywatnej jak i zawodowej, o prawidłowej postawie wobec wymiaru sprawiedliwości a w szczególności o życiu zgodnie z literą prawa i zasadami współżycia społecznego przez okres sześciu lat. Przytoczone okoliczności należy także wziąć pod uwagę oceniając rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego w aspekcie pojęcia "dotychczasowe zachowanie". Ponadto skarżący odnosząc się do licznego orzecznictwa przywołanego w zaskarżonej decyzji przez Ministra Sprawiedliwości skarżący stwierdził, że jest ono przytoczone w zupełnie odmiennym kontekście, w aspekcie niepodobnych pod żadnym względem sytuacji do ocenianej przez organ sprawy skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153 poz 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153 poz 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Stosownie do art. 145 § 1 ppsa Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1b), inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1c) a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn wskazanych w art. 156 kpa lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Badając skargę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję, wydaną w oparciu o art. 312 ust. 1 ustawy o radcach prawnych Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi J. W. na listę aplikantów radcowskich z uwagi na niespełnienie przez niego przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Organ uznał, że skarżący nie jest nieskazitelnego charakteru i że nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego z uwagi na fakt, iż został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za występek z art. 177 § 1 kk w związku z art. 178 § 1 kk na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie Sąd warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 5 lat, a ponadto na mocy art. 42 § 2 kk orzekł środek kary w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz na mocy art. 47 § 3 kk orzekł nawiązkę w kwocie 1000 złotych na cel społeczny. Z tym stanowiskiem organu nie sposób jest się zgodzić, albowiem zapadło z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Trafnie skarżący zarzuca, iż organ uchybił wskazanym wyżej przepisom, albowiem nie wyjaśnił całokształtu okoliczności sprawy zaś swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Minister Sprawiedliwości nie zbadał okoliczności wypadku, spowodowanego przez skarżącego. Z akt sprawy nie wynika, aby organ zażądał akt sprawy karnej w celu poczynienia dokładnych ustaleń w powyższym względzie. Minister Sprawiedliwości nie zbadał również dotychczasowego przebiegu kariery zawodowej, jego stosunku do wykonywanych obowiązków, zachowania w pracy i w życiu codziennym. Nie dokonał również oceny przestępstwa, za które został skarżący skazany na tle jego postępowania w dłuższym okresie czasu a zwłaszcza po popełnieniu czynu zabronionego po to, aby ustalić i stwierdzić tzw. pozytywnej prognozy w stosunku do skarżącego. Z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Są to cechy wartościujące konkretną osobę w sferze etyczno-moralnej. Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie – postępowanie osoby ubiegającej się o wpis do czasu wpisania na listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu zaufania publicznego ( patrz wyrok NSA z 5 kwietnia 2001 roku II SA 725/00, Lex nr 53476). Pojęcie rękojmi to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata, radcy prawnego, czy też jak w niniejszej sprawie aplikanta radcowskiego jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Są to pojęcia jednolite i niepodzielne. W tej sytuacji o braku przesłanek nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi należytego wykonywania stanowiska aplikanta radcowskiego nie może świadczyć jednorazowe naganne zachowanie skarżącego, ale ocenie powinien podlegać cały dotychczasowy okres życia kandydata na aplikanta radcowskiego (wyrok NSA z 18 czerwca 2001 roku, sygn. II SA 1610/00, LEX nr 53475). Tak więc obowiązkiem organu jest branie pod uwagę i ocenianie wszelkich dostępnych danych dotyczących osoby ubiegającej się o wpis na listę aplikantów radcowskich, a nie tylko jednej okoliczności tj. faktu skazania za jedno przestępstwo nieumyślne i to w dodatku bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z popełnieniem czynu zabronionego. W tym stanie rzeczy niewątpliwie należy uznać, że Minister Sprawiedliwości niezależnie od uchybienia normom zawartym w przepisach art. 7 i 77 § 1 kpa dopuścił w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 kpa. Skarżący miał bowiem prawo oczekiwać, że Minister Sprawiedliwości, składając sprzeciw przeciwko wpisowi jego osoby na listę aplikantów radcowskich w sposób szczegółowy przytoczy argumenty uzasadniające wydane rozstrzygnięcie. Należy zgodzić się również ze skarżącym, że organ dopuścił się naruszenia art. 10 kpa, albowiem przed wydaniem decyzji nie pouczył skarżącego o jego prawie do złożenia wyjaśnień i dowodów w sprawie. W ocenie Sądu wykazane istotne uchybienia decyzji organu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dogłębne i wszechstronne wyjaśnienie sprawy pozwoliłoby organowi na jednoznaczne zajęcie stanowiska co do spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 24 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Wobec stwierdzenia, że sprawa nie została wyjaśniona należycie przedwczesne jest ustosunkowanie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, podnoszonych przez skarżącego w skardze. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Sprawiedliwości powinien przeprowadzić ustalenia nie budzące wątpliwości co do spełnienia lub nie spełnienia przez J. W. wymagań przewidzianych w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, mając na uwadze jego postępowanie w życiu zawodowym i osobistym w dłuższym okresie czasu. W następstwie tak dokonanych ustaleń faktycznych należy oczekiwać stosownego uzasadnienia stanowiska organu zgodnego z art. 107 § 3 kpa, umożliwiającego ewentualną kontrolę wydanego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Sąd na podstawie ar. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 i 200 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło