VI SA/Wa 413/12
WyrokWSA w Warszawie2012-07-05
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia utrzymująca w mocy negatywną ocenę z egzaminu radcowskiego z prawa gospodarczego, opartą na wadliwej reprezentacji spółki i nieuwzględnieniu warunków zadania, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest instancją oceniającą pracę kandydata na egzaminie radcowskim, lecz kontroluje legalność uchwał komisji egzaminacyjnych. W niniejszej sprawie, stwierdzone przez komisje uchybienia w pracy skarżącej, tj. wadliwa reprezentacja spółki zgodnie z art. 379 § 1 k.s.h. oraz nieuwzględnienie warunków zadania egzaminacyjnego, uzasadniały negatywną ocenę. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych ani materialnych przez organy.Stan faktyczny
Skarżąca K. C. przystąpiła do egzaminu radcowskiego, uzyskując pozytywne oceny z części pierwszej, drugiej, trzeciej i piątej, jednak ocenę niedostateczną z czwartej części (prawo gospodarcze). Komisja Egzaminacyjna I stopnia stwierdziła negatywny wynik egzaminu. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy uchwałę organu I instancji, uznając, że błąd w reprezentacji spółki oraz nieuwzględnienie warunków zadania uzasadniają ocenę niedostateczną. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyników egzaminu radcowskiego oddala skargę
Uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego powołując się na art. 368 ust. 1, 9, 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tj. Dz. U. z 2010 r., nr 10, poz. 65 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K. C. do uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.
Powyższe uchwały zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pani K. C. w dniach od 14 do 17 czerwca 2011 r. przystąpiła do egzaminu radcowskiego na podstawie art. 361 ust. 1 ustawy o radcach prawnych przed Komisją Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...].
Po sprawdzeniu testu z pierwszej części egzaminu oraz po dokonaniu oceny każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu Komisja ustaliła, że:
a) z pierwszej części egzaminu radcowskiego, stanowiącej zestaw pytań testowych Pani K. C. otrzymała 82 punkt, co stanowi ocenę dobrą,
b) z drugiej części egzaminu radcowskiego - ocenę bardzo dobrą,
c) z trzeciej części egzaminu radcowskiego – ocenę bardzo dobrą,
d) z czwartej części egzaminu radcowskiego – ocenę niedostateczną,
e) z piątej części egzaminu radcowskiego – ocenę dostateczną.
Mając na uwadze powyższe oceny oraz treść art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych Komisja uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. stwierdziła, że Pani K. C. uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.
Od rozstrzygnięcia organu I instancji zainteresowana złożyła odwołanie, w którym podniosła zarzut niewłaściwego określenia ocen cząstkowych z zadania z zakresu prawa gospodarczego na poziomie niedostatecznym a w konsekwencji nietrafne stwierdzenie o negatywnym wyniku całego egzaminu radcowskiego.
W związku z powyższym wniosła o:
1) rozpatrzenie złożonego przez nią odwołania,
2) zmianę ocen cząstkowych zadania z zakresu prawa gospodarczego na oceny pozytywne,
3) uchylenie uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, podjętej przez Komisję Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2011 r. z siedzibą w [...].
W uzasadnieniu odwołania zdająca podkreśliła, że orzecznictwo Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, komentatorów nie jest jednolite i bardzo podzielone w kwestii bezwzględnej nieważności czynności prawnej dokonanej z naruszeniem art. 379 k.s.h.
W związku z tym popełniony przez nią błąd powinien skutkować obniżeniem oceny a nie wystawieniem oceny niedostatecznej z tej części egzaminu.
Według oceny odwołującej się popełniony przez nią błąd to jeden z wymogów formalnych, które należało spełnić w rozwiązywanym zadaniu.
W przypadku kiedy zastosowano w umowie odpowiednie przepisy, zawarto wszystkie przewidziane elementy konstruowanej umowy, to błąd w reprezentacji nie powinien być traktowany jako najważniejszy element umowy.
W kwestii zarzutu podniesionego przez jednego z oceniających odnośnie zmiany założeń zadania poprzez nienadanie umowie charakteru warunkowego podniosła, że w treści polecenia zostało podane, że "Nie upłynął termin do złożenia oświadczeń przez pozostałych wspólników o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa".
Powyższe sformułowanie pozwala przyjąć, że skoro nie upłynął ten termin, to wspólnicy zarówno mogą złożyć oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa, ale i mogą złożyć oświadczenie o nieskorzystaniu z tego uprawnienia.
Gdyby treść polecenia zawierała np. zapis, że spółka "T." Sp. z o.o. wyraziła zgodę na zbycie udziałów, a wspólnicy jeszcze tego nie uczynili, wówczas zarzut zmiany założenia i nienadania umowie charakteru warunkowego byłby zasadny. Zdająca kierując się interesem kupującego zawarła w umowie zapis w § 1 pkt 4, że "Sprzedający oświadcza, że pozostali wspólnicy M. C. i M. P. złożyli oświadczenie, że nie korzystają z prawa pierwszeństwa w nabyciu posiadanych przez niego udziałów (załączniki nr 4 i 5 do umowy)". Kwestia prawa pierwszeństwa nie została pominięta przez zdającą, a brak precyzji w sformułowaniu polecenia nie może wpływać na obniżenie oceny pracy.
W przypadku uznania przez oceniających "Opisu istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa gospodarczego" jako zasadniczego kryterium przy ocenie sporządzonego zadania odwołująca się podniosła, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 225/11 tzw. "opis istotnych zagadnień" nie tworzy nowych kryteriów ocen, lecz służy wyłącznie egzaminatorom i komisjom egzaminacyjnym jako model standardowego rozwiązania".
Pani K. C. w odwołaniu zgłosiła również wniosek dowodowy o zażądanie prac zdających egzamin radcowski w dniach 14-17 czerwca 2011 r. na obszarze Polski, z czwartej części egzaminu radcowskiego tj. z prawa gospodarczego wraz z protokołami ocen i ich uzasadnieniami na okoliczność czy błąd dotyczący reprezentacji spółki "C." SA w W. skutkował w każdym wypadku oceną niedostateczną.
Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości po rozpoznaniu odwołania strony uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 r., znak sprawy [...] orzekła o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały z dnia [...] lipca 2011 r.
Organ II instancji nie znalazł podstaw do podwyższenia uzyskanej przez skarżącą oceny niedostatecznej z prawa gospodarczego a tym samym ustalenia, że uzyskała ona pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego.
W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że zarówno pierwszy jak i drugi z egzaminatorów ocenili pracę skarżącej na ocenę niedostateczną. Obaj podnieśli, że w swojej pracy nie zachowała ona właściwej reprezentacji spółki. W umowach między spółką a członkiem zarządu spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą walnego zgromadzenia (art. 379 § 1 k.s.h.). Z uwagi na niewłaściwą reprezentację spółki umowa jest nieważna. Poza tym pierwszy z egzaminatorów stwierdził również, że zdająca dopuściła się istotnej zmiany założeń zadania przyjmując, że pozostali wspólnicy skutecznie złożyli oświadczenie o rezygnacji z prawa pierwszeństwa do nabycia udziałów. W konsekwencji projekt umowy przygotowany przez zdającą nie nadał jej charakteru warunkowego.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia podzieliła pogląd egzaminatorów, że K. C. uchybiła treści przepisu art. 379 § 1 k.s.h. Po przeanalizowaniu powołanego przez skarżącą orzecznictwa dotyczącego skutków niewłaściwej reprezentacji przy zawieraniu umowy. Komisja przychyliła się do stanowiska, zgodnie z którym czynność dokonana z pominięciem zakazu wyrażanego w art. 379 k.s.h. jest bezwzględnie nieważna, co nie wyklucza możliwości podnoszenia roszczeń z art. 39 k.c.
Organ podzielił też pogląd pierwszego z egzaminatorów, że skarżąca nie uwzględniła warunków zadania egzaminacyjnego i przygotowany przez nią projekt umowy nie ma charakteru warunkowego.
Komisja II stopnia podzieliła stanowisko skarżącej, zgodnie z którym opis istotnych zagadnień nie ma charakteru wiążącego i nie tworzy nowych kryteriów ocen, gdyż te zawarte są wyłącznie w ustawie.
Organ nie uwzględnił wniosku dowodowego strony, gdyż ocenia samodzielnie i niezależnie każdą pracę. Z tego względu w toku jej rozpoznawania nie może następować porównanie z innymi sprawami.
Zdaniem Komisji II stopnia skarżąca sporządziła umowę, która nie odpowiada wymogom formalnym (wadliwa reprezentacja zbywcy) oraz nie uwzględnia części warunków, które były przedmiotem zadania egzaminacyjnego. Stwierdzone uchybienia przesądzają o dyskwalifikacji pracy zdającej.
Na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z dnia [...] grudnia 2011 r. K. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 80 k.p.a. w zw. z przepisem art. 140 k.p.a. i art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych przez:
a) naruszenie zasady prawdy obiektywnej wskutek zaniechania przez organ obowiązków polegających na uwzględnieniu wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, które było przedmiotem rozpoznania w zaskarżonej uchwale, podczas gdy decyzja organu odwoławczego w administracyjnym toku instancji powinna być wydana po rozważeniu wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnych okoliczności istotnych dla sprawy (m.in. w sytuacji, gdy zdanie 2 w pkt 2 treści zadania egzaminacyjnego części czwartej poprzez nieprecyzyjne – wadliwe sformułowanie, pozwalało na przyjęcie odmiennych ustaleń w stosunku do "Opisu istotnych zagadnień",
b) niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, szczególnie w zakresie zbadania poprawności treści zadania egzaminu radcowskiego z dziedziny prawa gospodarczego w odniesieniu do możliwych, innych poprawnych rozwiązań tego zadania, opartych na poglądach doktryny i orzecznictwa, wskazujących na prawidłowość dokonanego przez skarżącą rozwiązania zadania z części czwartej egzaminu radcowskiego,
2) art. 8 i 107 § 3 k.p.a. polegające na braku wyjaśnienia i odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały do wszystkich argumentów i wniosków skarżącej podniesionych w odwołaniu oraz zawarcie w nim zbyt ogólnych i sprzecznych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej uchwały,
3) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z prac zdających egzamin radcowski w dniach 14 – 17 czerwca 2011 r. na obszarze Polski, z czwartej części egzaminu radcowskiego z prawa gospodarczego na okoliczność czy błąd dotyczący reprezentacji spółki "C." SA w W. skutkował w każdym wypadku oceną niedostateczną,
4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji organu I instancji mimo istnienia podstaw do jej uchylenia.
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 364 ust. 1, 10 w zw. z art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na:
a) dokonaniu oceny zaproponowanego przez skarżącą rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego w sposób sprzeczny z kryteriami oceny tego zadania wskazanymi w przepisie art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, co w konsekwencji spowodowało wystawienie oceny niedostatecznej za rozwiązanie tego zadania i miało wpływ na treść uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminu radcowskiego w [...] i uchwały znak [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości ds. odwołań od wyników egzaminu radcowskiego,
b) nieuwzględnieniu przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia założenia, że istnieją dwa równoległe, prawnie dopuszczalne, uzasadnione i prawidłowe rozwiązania zadania egzaminacyjnego z prawa gospodarczego i przyjęcie, że tylko jedno z nich zasługuje na pozytywną ocenę, a w konsekwencji uznanie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, że praca z czwartej części egzaminu radcowskiego nie spełnia kryteriów pozwalających na uzyskanie przynajmniej najniższej oceny pozytywnej,
2) naruszenie przepisu art. 365 ust. 3 ustawy o radcach prawnych polegającą na tym, że oceny cząstkowe zaproponowanego przez skarżącą rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego zostały wystawione na podstawie niepełnego i niewyczerpującego uzasadnienia oceny cząstkowej, co w szczególności polegało na:
a) pominięciu w uzasadnieniu oceny cząstkowej wystawionej przez J. M. zagadnień wymaganych do omówienia w formularzu oceny cząstkowej, zgodnie z przesłankami określonymi w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych,
b) nieadekwatności obu niedostatecznych ocen cząstkowych wystawionych przez egzaminatorów do sporządzonego przez tych samych egzaminatorów uzasadnienia tych ocen, w którym wskazano na liczne, poprawne elementy zaproponowanego przez skarżącą rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego, co w konsekwencji miało wpływ na ustalenie przez Komisję Egzaminacyjną do przeprowadzania egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...] ostatecznej oceny pracy z zakresu prawa gospodarczego i w konsekwencji na treść uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.,
3) naruszenie art. 364 ust. 1 w zw. z art. 364 ust. 7 ustawy o radcach prawnych poprzez dokonanie negatywnej oceny rozwiązania zadania z czwartej części egzaminu radcowskiego z powodu braku sporządzenia umowy warunkowej w sytuacji, gdy zadanie egzaminacyjne było sformułowane nieprecyzyjnie i skutkowało w przypadku skarżącej odpowiedzią niezgodną z "Opisem istotnych zagadnień", gdyż w takiej sytuacji nie można na niekorzyść strony uznać jej "własnych założeń", przyjętych w przedmiotowym zadaniu, jako wadliwych,
4) naruszenie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na przyjęciu przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia kryterium oceny (tzw. opis istotnych zagadnień), który zastosowała Komisja Egzaminacyjna I stopnia, mimo, iż to kryterium oceny prac pisemnych egzaminu radcowskiego zostało opracowane na podstawie przepisu § 5 ust. 4 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie zespołu do przygotowania zestawu pytań testowych oraz zadań na egzamin radcowski oraz wykazu tytułu aktów prawnych (Dz. U. nr 70, poz. 606), który nie miał podstawy w przepisie ustawy o radcach prawnych upoważniającym do wydania tego rozporządzenia tj. przepisie art. 36 ust. 12 ustawy o radcach prawnych,
5) art. 32 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie i przyjęcie przez Komisję II stopnia nieobiektywnych założeń i rażąco nierównych kryteriów oceniania odwołań oraz prac z zakresu prawa gospodarczego w stosunku do skarżących znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej,
6) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. dotyczący ostatecznej oceny pracy skarżącej z zakresu prawa gospodarczego i polegający na wystawieniu tej oceny w oparciu o nieprawidłowo sporządzone oceny cząstkowe i ich uzasadnienie, które jest niewyczerpujące, niepełne i merytorycznie sprzeczne, co wynikało z zastosowania przez egzaminatorów kryterium oceny (tzw. "opisu istotnych zagadnień"), które nie miało podstaw w przepisach ustawy o radcach prawnych,
7) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. dotyczących ustalenia oceny pracy skarżącej z zakresu prawa gospodarczego, polegający na niezbadaniu przez Komisję egzaminacyjną do przeprowadzania egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...] tego, że zaproponowane przez skarżącą rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego było poprawne w świetle treści tego zadania z zakresu prawa gospodarczego i odpowiednich przepisów prawa, a stąd nie zasługiwało na ocenę niedostateczną.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej uchwały w zakresie w jakim utrzymuje ona negatywną ocenę z zadania z czwartej części egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach 14 – 17 czerwiec 2011 r. oraz poprzedzającej ją uchwały organu I instancji,
2) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu II instancji kosztów postępowania,
3) na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, będących w posiadaniu organów II instancji Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w postaci:
- uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości,
- uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2012 r.,
- uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z [...] listopada 2011 r.
Uchwały powyższe uwzględniają odwołania wobec innych odwołujących się, którzy podobnie do skarżącej nie zawarli w umowie właściwej reprezentacji zbywcy, a dodatkowo popełnili inne błędy w sporządzonych umowach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a. Dz. U. nr 162 poz. 1692 ze zm.).
Badając skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli ze strony Sądu jest uchwała z dnia [...] grudnia 2011 r., znak [...] Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego utrzymująca w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia negatywnego wyniku z egzaminu radcowskiego skarżącej K. C.
W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd nie jest kolejną komisją oceniającą pracę K. C. z zakresu prawa gospodarczego, natomiast jego zadaniem jest ocena pod względem legalności uchwał komisji egzaminacyjnych w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego skarżącej.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, że rozstrzygnięcia komisji egzaminacyjnych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, zaś kontrola Sądu takich decyzji ma charakter ograniczony co do ich zgodności z przepisami proceduralnymi. Sąd nie dopatrzył się dowolności w podjęciu zaskarżonych uchwał. Nietrafne są zarzuty skarżącej naruszenia art. 7, 8, 77, 80, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. albowiem organy obu instancji wyjaśniły sprawę należycie jak również prawidłowo uzasadniły zajęte stanowiska w sprawie. W szczególności Komisja Egzaminacyjna II stopnia zbadała i odniosła się do każdego z zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Wskazała nie tylko na błędy popełnione przez skarżącą ale również na pozytywne elementy w jej pracy.
Komisje egzaminacyjne dostrzegły dwa poważne uchybienia w pracy skarżącej tj. przyjęcie wadliwej reprezentacji zbywcy oraz nieuwzględnienie części warunków, które były przedmiotem zadania egzaminacyjnego. Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować stanowisko komisji w powyższym przedmiocie. Niezastosowanie się do treści art. 379 § 1 k.s.h., bez względu jakie to spowoduje skutki w sferze ważności umowy (sprawa ta jest dyskusyjna w doktrynie i orzecznictwie) dowodzi nieznajomości przez skarżącą przepisów prawa i nie jest działaniem w imieniu strony, którą reprezentowała skarżąca, skoro z uwagi na uchybienie formalne ważność umowy została podważona.
Według oceny Sądu nie jest dowolne również twierdzenie Komisji, iż skarżąca nie uwzględniła warunków zadania egzaminacyjnego, albowiem w sporządzonym projekcie umowy zawarła sformułowanie powodujące, że umowa nie ma charakteru warunkowego. Założenie zadania egzaminacyjnego było takie, że "nie upłynął termin do złożenia oświadczeń przez pozostałych wspólników o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa". Nie ulega zatem wątpliwości, że umowa powinna być sporządzona z zastrzeżeniem warunku. Zmiana założeń w tym względzie przez skarżącą była nieuprawniona.
Wbrew twierdzeniom skarżącej nie doszło do naruszenia art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z prac zdających egzamin radcowski w dniach 14 – 17 czerwca 2011 r. na obszarze Polski z czwartej części egzaminu radcowskiego z prawa gospodarczego na okoliczność czy błąd dotyczący reprezentacji spółki "C." SA w W. skutkował w każdym wypadku oceną niedostateczną.
Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem organu, że komisja egzaminacyjna ocenia samodzielnie i niezależnie każdą pracę. Każda sprawa poszczególnego egzaminowanego jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 k.p.a. Również sąd administracyjny po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, a zatem porównywanie pracy skarżącej z innymi pracami jest prawnie niedopuszczalne.
Brak jest także podstaw do przyjęcia, że komisja oceniając pracę skarżącej z prawa gospodarczego oparły się wyłącznie na tzw. "Opisie istotnych zagadnień".
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że Komisja II stopnia ponownie rozpoznając sprawę na skutek odwołania złożonego przez skarżącą ustosunkowała się do podnoszonych przez nią zarzutów oraz oceniła pracę w jej całokształcie mając na uwadze cel, jaki ma spełniać egzamin radcowski jak i kryteria przewidziane w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.
Reasumując Sąd nie dopatrzył się, aby komisje orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podjęte przez nich rozstrzygnięcia są zgodne z prawem materialnym tj. z ustawą o radcach prawnych jak również nie uchybiają wskazanym przez skarżącą normom konstytucyjnym.
Z uwagi na to, że skarżąca uzyskała niedostateczną ocenę z prawa gospodarczego ogólny wynik egzaminu radcowskiego w myśl art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych został ustalony na negatywny.
Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło