IV SA/Gl 891/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-07-05

Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy schorzenie powstałe w wyniku wypadku przy pracy, które miało miejsce w krótkim czasie i było związane z ekspozycją na substancję szkodliwą, może zostać zakwalifikowane jako choroba zawodowa, jeśli nie wykazano narażenia na tę substancję w normalnych warunkach pracy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów administracji, uznając, że błędnie zakwalifikowano schorzenie jako chorobę zawodową. Kluczowe było ustalenie, że choroba zawodowa jest skutkiem stałego narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy lub w związku ze sposobem jej wykonywania, podczas gdy w analizowanej sprawie schorzenie było następstwem nagłego wypadku przy pracy, a nie udowodniono narażenia na czynniki szkodliwe w normalnych warunkach pracy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu u pracownicy choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Pracownica była zatrudniona w A Sp. z o.o. i w trakcie pracy uległa wypadkowi przy pracy, polegającemu na inhalacyjnym zatruciu oparami izocyjanianów. Organy administracji stwierdziły chorobę zawodową, opierając się na orzeczeniu lekarskim, które wskazywało na związek przyczynowy między zatruciem a chorobą. Pracodawca (skarżący) kwestionował te decyzje, zarzucając organom niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, brak wykluczenia pozazawodowych przyczyn schorzenia oraz błędne ustalenie okresu i stopnia narażenia zawodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r., nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u J.J. chorobę zawodową – astmę oskrzelową –wymienioną w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, iż J.J. była zatrudniona w latach 2008-2010 w A Sp. z o.o. w T. na stanowisku montera. W orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. nr [...] rozpoznano u niej astmę oskrzelową pochodzenia zawodowego. Dalej organ wskazał, że J.J. w dniu 18 sierpnia 2009 r. w trakcie pracy uległa [...], które to zdarzenie zostało zakwalifikowane jako wypadek przy pracy. W dniach od 19 sierpnia 2009 r. do 28 sierpnia 2009 r. była leczona w Oddziale Toksykologii Klinicznej Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wypisana została z rozpoznaniem: "[...] w miejscu pracy – wypadek. [...]". Następnie była hospitalizowana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w październiku i listopadzie 2009 r. oraz w dniach 28 czerwca - 2 lipca 2010 r. W trakcie ostatniej hospitalizacji stwierdzono między innymi dodatni wynik próby farmakodynamicznej z histaminą, który potwierdził utrzymywanie się nieswoistej nadreaktywności skurczowej oskrzeli. Następnie, za orzeczeniem lekarskim, stwierdził, że biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, ścisłą korelację czasową – kilkugodzinny okres pomiędzy potwierdzonym zatruciem czynnikiem drażniącym – izocyjanianami w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy higieniczne w miejscu pracy a początkiem choroby, a także brak danych o istnieniu przewlekłej choroby oskrzeli w okresie poprzedzającym to zdarzenie, brak cech atopii oraz utrzymującą się wysoką nadreaktywność skurczową oskrzeli, istnieją podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem astmy oskrzelowej o typie nieimmunologicznym pod postacią zespołu reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych. Podniósł także, iż z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika, że podczas zatrudnienia we wskazanym zakładzie pracy od 1 maja 2008 r. J.J. była eksponowana na [...]. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy pozwala na uznanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji złożył pełnomocnik pracodawcy A Sp. z o.o. w T. Rozstrzygnięciu temu zarzucono naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodnego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia J.J., przyczyn wystąpienia u niej opisanego schorzenia i chwili jego powstania. Podniesiono przy tym, iż organ I instancji zaniechał uwzględnienia okresu narażenia spowodowanego wykonywaniem pracy u innych pracodawców, sporządzenia karty narażenia zawodowego uwzględniającego rzeczywisty stan faktyczny, gdyż rzeczywisty okres narażenia zawodowego wynosił 10 minut i był wynikiem wypadku przy pracy. Organ zaniechał także wystąpienia z wnioskiem do lekarza orzecznika o zebranie i dołączenie do akt sprawy dokumentacji medycznej J.J. z lat 1982-2009, celem ustalenia przyczyn powstania stwierdzonej u niej astmy oskrzelowej oraz ustalenia, czy choroba ta była związana wyłącznie z wykonywaną pracą, okresu, w którym schorzenie to powstało i czy nie ujawniło się ono przed podjęciem pracy u odwołującej się. Zarzucono również naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., że praca w odwołującej się spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej u tego pracownika, braku wykazania związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy oraz braku wykluczenia pozawodowych przyczyn wystąpienia schorzenia. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej względnie o uzupełnienie materiału dowodowego i wydanie decyzji, "która odpowiada prawu", bądź o uchylenie tego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania zaakcentowano, że w prowadzonym równolegle postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej u J.J. w postaci zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. nr [...] stwierdzono, iż "w normalnych warunkach pracy na stanowisku J.J. nie występuje narażenie na izocyjaniany, a zatem warunki pracy nie stwarzały możliwości powstania choroby zawodowej", co pozostaje w sprzeczności z decyzją wydaną w niniejszym postępowaniu. Wskazano, że rzeczywisty okres narażenia zawodowego wynosił 10 minut i był wynikiem wypadku przy pracy. Wyciek szkodliwej substancji trwał 1 minutę, a w jego trakcie pracownicy zostali wyprowadzeni na zewnątrz budynku. W ocenie pełnomocnika odwołującej niemożliwym jest, aby na skutek tego zdarzenia można było stwierdzić u pracownika chorobę zawodową w postaci astmy oskrzelowej. W związku z tym żądano uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez sporządzenie prawidłowej karty narażenia zawodowego a nadto dołączenie do akt dokumentacji jednostki orzeczniczej, wskazującej na zapoznanie się przez zespół orzekający z pełną dokumentacją medyczną J.J. Zawnioskowano także o zbadanie innych czynników mogących mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u J.J. oraz uzupełnienie orzeczenia lekarskiego o wymagane przez art. 84 k.p.a. uzasadnienie. Wskazano, że tylko w oparciu o pełny materiał dowodowy może dojść do ustalenia związku przyczynowego między schorzeniem, a zatrudnieniem i warunkami pracy. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że J.J. pracowała od 1 maja 2008 r. w A Sp. z o.o. w T. na stanowisku monter (operator linii automatycznej), gdzie była eksponowana na [...] w dopuszczalnych stężeniach poniżej normy. W dniu 18 sierpnia 2009 r. w trakcie pracy uległa inhalacyjnemu zatruciu oparami [...] w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy higieniczne, które to zdarzenie zakwalifikowano jako wypadek przy pracy. Dalej organ stwierdził, że ww. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...]), gdzie lekarze orzekli o rozpoznaniu u niej choroby zawodowej astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Lekarze, biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, ścisłą korelację czasową – kilkugodzinny okres pomiędzy potwierdzonym zatruciem czynnikiem drażniącym – izocyjanianami w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy higieniczne w miejscu pracy a początkiem choroby, a także brak danych o istnieniu przewlekłej choroby oskrzeli w okresie poprzedzającym to zdarzenie, brak cech atopii oraz utrzymującą się wysoką nadreaktywność skurczową oskrzeli, stwierdzili, że istnieją podstawy do rozpoznania, z przeważającym prawdopodobieństwem, astmy oskrzelowej o typie nieimmunologicznym pod postacią zespołu reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych. Zdaniem Inspektora brak podstaw by orzeczenie to, oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich (w tym w Oddziale Toksykologii Klinicznej IMPiZŚ w S.), zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi, kwestionować. Brak również podstaw by skierować pracownika na wniosek zakładu na kolejne badanie w jednostce orzeczniczej, bowiem przepis § 7 ust. 1 wskazanego rozporządzenia stanowi, że wyłącznie pracownik jest podmiotem upoważnionym do wystąpienia z takim wnioskiem. Organ odwoławczy wskazał również, że ustawodawca w art. 235¹ K.p. pozwala na ustalenie nie tylko bezspornego, ale także z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej J. J., potwierdza fakt inhalacyjnego zatrucia oparami izocyjanianów, a lekarze rozpoznali u niej astmę oskrzelową pochodzenia zawodowego. Reasumując organ stwierdził, że biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczenia WOMP nie było podstaw do uwzględnienia odwołania. Nie zgadzając się z powyższą decyzją pełnomocnik pracodawcy A Sp. z o.o. w T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając rozstrzygnięciu organu odwoławczego naruszenie przepisów postępowania, a to: - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodnego, wyrażające się zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z dnia [...]r., w którym lekarze nie wykluczyli pozazawodowej etiologii schorzenia oraz zaniechaniem przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, którego celem byłoby ustalenie przybliżonego stężenia izocyjanianów w powietrzu w chwili zajścia z dnia 18 sierpnia 2009 r., a tym samym stwierdzenie, czy zostało przekroczone najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh), - art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej u J.J. na podstawie orzeczenia lekarskiego z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje w nim zawarte, bez wyraźnego wykluczenia pozazawodowej etiologii schorzenia oraz wyrażające się w błędnym przyjęciu, że zostały przekroczone dopuszczalne normy higieniczne stężenia izocyjanianów, podczas gdy żaden pomiar nie został wykonany. Pełnomocnik zarzucił również naruszenie prawa materialnego, a to: - § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych poprzez wydanie decyzji na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby oraz błędne określenie narażenia zawodowego, - § 8 ust. 2 rozporządzenia poprzez zaniechanie wystąpienia do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, a także poprzez niepodjęcie innych czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego. Na tej podstawie domagano się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej względnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania "decyzji odpowiadającej prawu". W obszernym uzasadnieniu skargi zasadniczo powtórzono wywody zawarte uprzednio w odwołaniu. Zakwestionowano ustalenie organu, że okres narażenia zawodowego trwał od 1 maja 2008r. do nadal, gdyż J.J. zatrudniona była w spółce do dnia 31 maja 2010r, a rzeczywisty okres narażenia zawodowego wynosił około 10 minut i był wynikiem wypadku przy pracy, co potwierdza protokół powypadkowy oraz karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 28 sierpnia 2009r. Nie zgodzono się również ze stwierdzeniem, iż ww. pracownica w trakcie pracy uległa inhalacyjnemu zatruciu oparami [...] w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy, wobec braku wykonania pomiaru tych stężeń. Zwrócono uwagę na pozazawodową etiologię schorzenia, w szczególności w postaci stwierdzonej u J.J. nadwagi. Powtórzono, iż warunki pracy nie stwarzały możliwości powstania u niej choroby zawodowej. Wskazano, że dopiero wypadek przy pracy i chwilowa ekspozycja na substancję szkodliwą przy wysokim prawdopodobieństwie wcześniejszego zachorowania na astmę oskrzelową doprowadziły do wzmocnienia istniejącego już schorzenia. Nadto podniesiono, że ustalenie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a zatrudnieniem i warunkami pracy może nastąpić jedynie w oparciu o pełny materiał dowodowy. Dodano, że lekarze orzecznicy nie wykluczyli w sposób jednoznaczny pozazawodowych przyczyn powstania choroby. Podkreślono, że organy administracji nie przeprowadziły wszystkich niezbędnych dowodów pozwalających na wydanie decyzji zgodnej ze stanem faktycznym, w tym w szczególności na podstawie pełnej wiedzy o stanie zdrowia oraz w oparciu o ustalenie rzeczywistego wpływu stężenia [...] w powietrzu na ewentualny rozwój choroby zawodowej J.J. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej w skrócie P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Jednocześnie po myśli art. 134 §1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, zatem skargę należało uwzględnić. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Choroba zawodowa jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Choroby zawodowe właśnie z tego powodu, że są związane z warunkami wykonywania pracy, gdzie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia pracownika są przewidywalne, co oznacza, że z góry można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołują te czynniki. Toteż schorzenia, które mogą wystąpić w następstwie występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych (np. praca w hałasie, w ekspozycji na substancje chemiczne itp.) umieszczone zostały w wykazie chorób zawodowych, określonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Umieszczenie schorzenia w wykazie ma ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz rozpoznał chorobę, która została tam zamieszczona, zaś inspektor sanitarny w wyniku dochodzenia epidemiologicznego stwierdził, że pracownik wykonywał pracę będąc narażony na szkodliwe działanie czynników występujących w środowisku pracy pracownika wywołujących to schorzenie, to takie schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała wymienione wyżej rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105. poz. 869), zwane dalej "rozporządzeniem", którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Organy obu instancji jako podstawę stwierdzenia u J.J. choroby zawodowej przyjęły jej rozpoznanie przez uprawnioną placówkę medyczną. W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. nr [...] rozpoznano u ww. astmę oskrzelową pochodzenia zawodowego. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano natomiast, że ww. w dniu 18 sierpnia 2009 r. uległa inhalacyjnemu ostremu zatruciu oparami [...], które zostało zakwalifikowane jako wypadek przy pracy w związku z czym była leczona w Oddziale Toksykologii Klinicznej Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz hospitalizowana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W konkluzji uznano, że całokształt obserwacji klinicznej, ścisła korelacja czasowa – kilkugodzinny okres pomiędzy potwierdzonym zatruciem czynnikiem drażniącym – izocyjanianami w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy higieniczne w miejscu pracy a początkiem choroby, a także brak danych o istnieniu przewlekłej choroby oskrzeli w okresie poprzedzającym to zdarzenie, brak cech atopii oraz utrzymującą się wysoką nadreaktywność skurczową oskrzeli, istnieją podstawy do rozpoznania, z przeważającym prawdopodobieństwem, astmy oskrzelowej. W tym miejscu należy podnieść, że kompetencja jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie rozpoznanie stanu chorobowego i jego przyczyn. O stwierdzeniu choroby zawodowej, decyduje natomiast organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego obejmującego orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych, jak również wyniki oceny narażenia zawodowego. Organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organy orzekające w istocie oparły swoje rozstrzygnięcie na opinii lekarzy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., którzy rozpoznali u J.J. chorobę zawodową w postaci astmy oskrzelowej. Jednakże rozpoznanie to nie jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej bowiem, jak już wskazano, istotne było również ustalenie, czy pracowała ona w warunkach stwarzających ryzyko powstania tego schorzenia. Tymczasem z materiału dowodowego nie wynika, aby J.J. w okresie wykonywania pracy u skarżącej na stanowisku montera (operatora linii automatycznej na wydziale produkcji zagłówków) była narażona na działanie [...], stawarzajacych ryzyko powstania choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej. W aktach znajduje się wyłącznie karta oceny narażenia zawodowego sporządzona przez lekarza zgłaszającego podejrzenie choroby zawodowej, w którym stwierdzono narażenie na substancje chemiczne w dopuszczalnych stężeniach poniżej normy. Natomiast organ inspekcji sanitarnej w toku postępowania w przedmiocie choroby zawodowej w ogóle nie dokonał ustaleń w kwestii narażenia tego pracownika na działanie czynników chemicznych – [...], pomimo obowiązku przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego, określonego w § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, co stanowi także naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zatem za niemające wsparcia w materiale dowodnym należy uznać stanowisko organu odwoławczego, iż ocena narażenia zawodowego daje podstawy do uznania u ww. choroby zawodowej. Co więcej, organ odwoławczy, pomimo zawartych w odwołaniu twierdzeń skarżącej, że zaniechano dokonania oceny narażenia zawodowego, że rzeczywisty okres narażenia trwał kilka minut i był związany z wypadkiem przy pracy, a w prowadzonym równolegle postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej w postaci zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym u tegoż pracownika organ inspekcji sanitarnej w decyzji nr [...] stwierdził, że "w normalnych warunkach pracy na stanowisku J.J. nie występuje narażenie na [...], a zatem warunki pracy nie stwarzały możliwości powstania choroby zawodowej" do kwestii tej się nie odniósł. Natomiast z materiału dowodowego znajdującego się w aktach (protokół nr [...] z [...] r.) w istocie wynika, że zdarzenie, w którym J.J. była narażona na ekspozycję inhalacyjną [...], mające miejsce w dniu 18 sierpnia 2009 r., miało charakter krótkotrwały i przypadkowy związany z uszkodzeniem się węża doprowadzającego [...] do głowicy robota, w wyniku czego nastąpił jego wyciek trwający ok. 1 min. Było to więc zdarzenie mające cechy wypadku przy pracy. Na to właśnie zdarzenie powoływały się jednostki medyczne, w których pracownica była hospitalizowana oraz Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. w wydanym orzeczeniu, a w konsekwencji również organy. Tymczasem wypadek przy pracy i choroba zawodowa to dwa różne pojęcia prawne na oznaczenie skutków zadziałania na pracownika przyczyny zewnętrznej, związanej z pracą. Choroba zawodowa pozostaje w związku przyczynowym z samą pracą, jej rodzajem, charakterem, warunkami jej wykonywania. Do uznania schorzenia (urazu, uszczerbku na zdrowiu) za chorobę zawodową istotne znaczenie ma zatem rodzaj, stopień, czas narażenia na czynnik szkodliwy występujący w środowisku pracy. Wypadek zaś jest zdarzeniem nagłym, a więc mającym miejsce w krótkim czasie wywołanym przyczyną zewnętrzną, pozostającym w związku z pracą (art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.) Różny jest więc charakter związku zachorowania z pracą. Choroba zawodowa jest zawsze skutkiem samych warunków pracy, a nie jakiejkolwiek innej przyczyny pozostającej w związku z wykonywaniem pracy. Błędne jest więc stanowisko organu, wobec poczynionych w sprawie ustaleń, że stwierdzone u J.J. schorzenie, będące następstwem zdarzenia mającego cechy wypadku przy pracy, można jednocześnie zakwalifikować jako chorobę zawodową. Tylko bowiem ustalenie, że pracownica pracowała w warunkach, w których występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia mogące spowodować powstanie choroby zawodowej - astmy oskrzelowej, dawałoby podstawy do jej stwierdzenia, takich jednak ustaleń w sprawie nie dokonano. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię prawnego pojęcia choroby zawodowej, przy jednoczesnym braku ustalenia, że skarżąca pracowała w narażeniu na czynnik szkodliwy dla zdrowia w postaci izocyjanianów. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia wyroku. Ponadto Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, rozstrzygając w tym zakresie na podstawie art. 152 wyżej wymienionej ustawy. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a, na które składają się koszty zastępstwa procesowego, obejmujące wynagrodzenie ustalone w stawce minimalnej wynoszącej 240 zł, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło