IV SA/Gl 891/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-07-05
Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy schorzenie powstałe w wyniku wypadku przy pracy, które miało miejsce w krótkim czasie i było związane z ekspozycją na substancję szkodliwą, może zostać zakwalifikowane jako choroba zawodowa, jeśli nie wykazano narażenia na tę substancję w normalnych warunkach pracy?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów administracji, uznając, że błędnie zakwalifikowano schorzenie jako chorobę zawodową. Kluczowe było ustalenie, że choroba zawodowa jest skutkiem stałego narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy lub w związku ze sposobem jej wykonywania, podczas gdy w analizowanej sprawie schorzenie było następstwem nagłego wypadku przy pracy, a nie udowodniono narażenia na czynniki szkodliwe w normalnych warunkach pracy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu u pracownicy choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Pracownica była zatrudniona w A Sp. z o.o. i w trakcie pracy uległa wypadkowi przy pracy, polegającemu na inhalacyjnym zatruciu oparami izocyjanianów. Organy administracji stwierdziły chorobę zawodową, opierając się na orzeczeniu lekarskim, które wskazywało na związek przyczynowy między zatruciem a chorobą. Pracodawca (skarżący) kwestionował te decyzje, zarzucając organom niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, brak wykluczenia pozazawodowych przyczyn schorzenia oraz błędne ustalenie okresu i stopnia narażenia zawodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r., nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u J.J. chorobę zawodową – astmę oskrzelową –wymienioną w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, iż J.J. była zatrudniona w latach 2008-2010 w A Sp. z o.o. w T. na stanowisku montera. W orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. nr [...] rozpoznano u niej astmę oskrzelową pochodzenia zawodowego. Dalej organ wskazał, że J.J. w dniu 18 sierpnia 2009 r. w trakcie pracy uległa [...], które to zdarzenie zostało zakwalifikowane jako wypadek przy pracy. W dniach od 19 sierpnia 2009 r. do 28 sierpnia 2009 r. była leczona w Oddziale Toksykologii Klinicznej Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wypisana została z rozpoznaniem: "[...] w miejscu pracy – wypadek. [...]". Następnie była hospitalizowana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w październiku i listopadzie 2009 r. oraz w dniach 28 czerwca - 2 lipca 2010 r. W trakcie ostatniej hospitalizacji stwierdzono między innymi dodatni wynik próby farmakodynamicznej z histaminą, który potwierdził utrzymywanie się nieswoistej nadreaktywności skurczowej oskrzeli. Następnie, za orzeczeniem lekarskim, stwierdził, że biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, ścisłą korelację czasową – kilkugodzinny okres pomiędzy potwierdzonym zatruciem czynnikiem drażniącym – izocyjanianami w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy higieniczne w miejscu pracy a początkiem choroby, a także brak danych o istnieniu przewlekłej choroby oskrzeli w okresie poprzedzającym to zdarzenie, brak cech atopii oraz utrzymującą się wysoką nadreaktywność skurczową oskrzeli, istnieją podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem astmy oskrzelowej o typie nieimmunologicznym pod postacią zespołu reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych.
Podniósł także, iż z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika, że podczas zatrudnienia we wskazanym zakładzie pracy od 1 maja 2008 r. J.J. była eksponowana na [...]. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy pozwala na uznanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą.
Odwołanie od wyżej opisanej decyzji złożył pełnomocnik pracodawcy A Sp. z o.o. w T. Rozstrzygnięciu temu zarzucono naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodnego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia J.J., przyczyn wystąpienia u niej opisanego schorzenia i chwili jego powstania. Podniesiono przy tym, iż organ I instancji zaniechał uwzględnienia okresu narażenia spowodowanego wykonywaniem pracy u innych pracodawców, sporządzenia karty narażenia zawodowego uwzględniającego rzeczywisty stan faktyczny, gdyż rzeczywisty okres narażenia zawodowego wynosił 10 minut i był wynikiem wypadku przy pracy. Organ zaniechał także wystąpienia z wnioskiem do lekarza orzecznika o zebranie i dołączenie do akt sprawy dokumentacji medycznej J.J. z lat 1982-2009, celem ustalenia przyczyn powstania stwierdzonej u niej astmy oskrzelowej oraz ustalenia, czy choroba ta była związana wyłącznie z wykonywaną pracą, okresu, w którym schorzenie to powstało i czy nie ujawniło się ono przed podjęciem pracy u odwołującej się. Zarzucono również naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., że praca w odwołującej się spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej u tego pracownika, braku wykazania związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy oraz braku wykluczenia pozawodowych przyczyn wystąpienia schorzenia.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej względnie o uzupełnienie materiału dowodowego i wydanie decyzji, "która odpowiada prawu", bądź o uchylenie tego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania zaakcentowano, że w prowadzonym równolegle postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej u J.J. w postaci zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. nr [...] stwierdzono, iż "w normalnych warunkach pracy na stanowisku J.J. nie występuje narażenie na izocyjaniany, a zatem warunki pracy nie stwarzały możliwości powstania choroby zawodowej", co pozostaje w sprzeczności z decyzją wydaną w niniejszym postępowaniu. Wskazano, że rzeczywisty okres narażenia zawodowego wynosił 10 minut i był wynikiem wypadku przy pracy. Wyciek szkodliwej substancji trwał 1 minutę, a w jego trakcie pracownicy zostali wyprowadzeni na zewnątrz budynku. W ocenie pełnomocnika odwołującej niemożliwym jest, aby na skutek tego zdarzenia można było stwierdzić u pracownika chorobę zawodową w postaci astmy oskrzelowej. W związku z tym żądano uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez sporządzenie prawidłowej karty narażenia zawodowego a nadto dołączenie do akt dokumentacji jednostki orzeczniczej, wskazującej na zapoznanie się przez zespół orzekający z pełną dokumentacją medyczną J.J. Zawnioskowano także o zbadanie innych czynników mogących mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u J.J. oraz uzupełnienie orzeczenia lekarskiego o wymagane przez art. 84 k.p.a. uzasadnienie. Wskazano, że tylko w oparciu o pełny materiał dowodowy może dojść do ustalenia związku przyczynowego między schorzeniem, a zatrudnieniem i warunkami pracy.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że J.J. pracowała od 1 maja 2008 r. w A Sp. z o.o. w T. na stanowisku monter (operator linii automatycznej), gdzie była eksponowana na [...] w dopuszczalnych stężeniach poniżej normy. W dniu 18 sierpnia 2009 r. w trakcie pracy uległa inhalacyjnemu zatruciu oparami [...] w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy higieniczne, które to zdarzenie zakwalifikowano jako wypadek przy pracy. Dalej organ stwierdził, że ww. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...]), gdzie lekarze orzekli o rozpoznaniu u niej choroby zawodowej astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Lekarze, biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, ścisłą korelację czasową – kilkugodzinny okres pomiędzy potwierdzonym zatruciem czynnikiem drażniącym – izocyjanianami w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy higieniczne w miejscu pracy a początkiem choroby, a także brak danych o istnieniu przewlekłej choroby oskrzeli w okresie poprzedzającym to zdarzenie, brak cech atopii oraz utrzymującą się wysoką nadreaktywność skurczową oskrzeli, stwierdzili, że istnieją podstawy do rozpoznania, z przeważającym prawdopodobieństwem, astmy oskrzelowej o typie nieimmunologicznym pod postacią zespołu reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych.
Zdaniem Inspektora brak podstaw by orzeczenie to, oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich (w tym w Oddziale Toksykologii Klinicznej IMPiZŚ w S.), zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi, kwestionować. Brak również podstaw by skierować pracownika na wniosek zakładu na kolejne badanie w jednostce orzeczniczej, bowiem przepis § 7 ust. 1 wskazanego rozporządzenia stanowi, że wyłącznie pracownik jest podmiotem upoważnionym do wystąpienia z takim wnioskiem.
Organ odwoławczy wskazał również, że ustawodawca w art. 235¹ K.p. pozwala na ustalenie nie tylko bezspornego, ale także z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej J. J., potwierdza fakt inhalacyjnego zatrucia oparami izocyjanianów, a lekarze rozpoznali u niej astmę oskrzelową pochodzenia zawodowego. Reasumując organ stwierdził, że biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczenia WOMP nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją pełnomocnik pracodawcy A Sp. z o.o. w T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając rozstrzygnięciu organu odwoławczego naruszenie przepisów postępowania, a to:
- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodnego, wyrażające się zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z dnia [...]r., w którym lekarze nie wykluczyli pozazawodowej etiologii schorzenia oraz zaniechaniem przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, którego celem byłoby ustalenie przybliżonego stężenia izocyjanianów w powietrzu w chwili zajścia z dnia 18 sierpnia 2009 r., a tym samym stwierdzenie, czy zostało przekroczone najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh),
- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej u J.J. na podstawie orzeczenia lekarskiego z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje w nim zawarte, bez wyraźnego wykluczenia pozazawodowej etiologii schorzenia oraz wyrażające się w błędnym przyjęciu, że zostały przekroczone dopuszczalne normy higieniczne stężenia izocyjanianów, podczas gdy żaden pomiar nie został wykonany.
Pełnomocnik zarzucił również naruszenie prawa materialnego, a to:
- § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych poprzez wydanie decyzji na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby oraz błędne określenie narażenia zawodowego,
- § 8 ust. 2 rozporządzenia poprzez zaniechanie wystąpienia do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, a także poprzez niepodjęcie innych czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego.
Na tej podstawie domagano się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej względnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania "decyzji odpowiadającej prawu".
W obszernym uzasadnieniu skargi zasadniczo powtórzono wywody zawarte uprzednio w odwołaniu. Zakwestionowano ustalenie organu, że okres narażenia zawodowego trwał od 1 maja 2008r. do nadal, gdyż J.J. zatrudniona była w spółce do dnia 31 maja 2010r, a rzeczywisty okres narażenia zawodowego wynosił około 10 minut i był wynikiem wypadku przy pracy, co potwierdza protokół powypadkowy oraz karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 28 sierpnia 2009r. Nie zgodzono się również ze stwierdzeniem, iż ww. pracownica w trakcie pracy uległa inhalacyjnemu zatruciu oparami [...] w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy, wobec braku wykonania pomiaru tych stężeń. Zwrócono uwagę na pozazawodową etiologię schorzenia, w szczególności w postaci stwierdzonej u J.J. nadwagi. Powtórzono, iż warunki pracy nie stwarzały możliwości powstania u niej choroby zawodowej. Wskazano, że dopiero wypadek przy pracy i chwilowa ekspozycja na substancję szkodliwą przy wysokim prawdopodobieństwie wcześniejszego zachorowania na astmę oskrzelową doprowadziły do wzmocnienia istniejącego już schorzenia. Nadto podniesiono, że ustalenie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a zatrudnieniem i warunkami pracy może nastąpić jedynie w oparciu o pełny materiał dowodowy. Dodano, że lekarze orzecznicy nie wykluczyli w sposób jednoznaczny pozazawodowych przyczyn powstania choroby. Podkreślono, że organy administracji nie przeprowadziły wszystkich niezbędnych dowodów pozwalających na wydanie decyzji zgodnej ze stanem faktycznym, w tym w szczególności na podstawie pełnej wiedzy o stanie zdrowia oraz w oparciu o ustalenie rzeczywistego wpływu stężenia [...] w powietrzu na ewentualny rozwój choroby zawodowej J.J.
W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej w skrócie P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Jednocześnie po myśli art. 134 §1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, zatem skargę należało uwzględnić.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Choroba zawodowa jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Choroby zawodowe właśnie z tego powodu, że są związane z warunkami wykonywania pracy, gdzie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia pracownika są przewidywalne, co oznacza, że z góry można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołują te czynniki. Toteż schorzenia, które mogą wystąpić w następstwie występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych (np. praca w hałasie, w ekspozycji na substancje chemiczne itp.) umieszczone zostały w wykazie chorób zawodowych, określonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Umieszczenie schorzenia w wykazie ma ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz rozpoznał chorobę, która została tam zamieszczona, zaś inspektor sanitarny w wyniku dochodzenia epidemiologicznego stwierdził, że pracownik wykonywał pracę będąc narażony na szkodliwe działanie czynników występujących w środowisku pracy pracownika wywołujących to schorzenie, to takie schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała wymienione wyżej rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105. poz. 869), zwane dalej "rozporządzeniem", którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r.
Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Organy obu instancji jako podstawę stwierdzenia u J.J. choroby zawodowej przyjęły jej rozpoznanie przez uprawnioną placówkę medyczną. W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. nr [...] rozpoznano u ww. astmę oskrzelową pochodzenia zawodowego. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano natomiast, że ww. w dniu 18 sierpnia 2009 r. uległa inhalacyjnemu ostremu zatruciu oparami [...], które zostało zakwalifikowane jako wypadek przy pracy w związku z czym była leczona w Oddziale Toksykologii Klinicznej Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz hospitalizowana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W konkluzji uznano, że całokształt obserwacji klinicznej, ścisła korelacja czasowa – kilkugodzinny okres pomiędzy potwierdzonym zatruciem czynnikiem drażniącym – izocyjanianami w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy higieniczne w miejscu pracy a początkiem choroby, a także brak danych o istnieniu przewlekłej choroby oskrzeli w okresie poprzedzającym to zdarzenie, brak cech atopii oraz utrzymującą się wysoką nadreaktywność skurczową oskrzeli, istnieją podstawy do rozpoznania, z przeważającym prawdopodobieństwem, astmy oskrzelowej.
W tym miejscu należy podnieść, że kompetencja jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie rozpoznanie stanu chorobowego i jego przyczyn. O stwierdzeniu choroby zawodowej, decyduje natomiast organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego obejmującego orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych, jak również wyniki oceny narażenia zawodowego. Organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie organy orzekające w istocie oparły swoje rozstrzygnięcie na opinii lekarzy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., którzy rozpoznali u J.J. chorobę zawodową w postaci astmy oskrzelowej. Jednakże rozpoznanie to nie jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej bowiem, jak już wskazano, istotne było również ustalenie, czy pracowała ona w warunkach stwarzających ryzyko powstania tego schorzenia. Tymczasem z materiału dowodowego nie wynika, aby J.J. w okresie wykonywania pracy u skarżącej na stanowisku montera (operatora linii automatycznej na wydziale produkcji zagłówków) była narażona na działanie [...], stawarzajacych ryzyko powstania choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej. W aktach znajduje się wyłącznie karta oceny narażenia zawodowego sporządzona przez lekarza zgłaszającego podejrzenie choroby zawodowej, w którym stwierdzono narażenie na substancje chemiczne w dopuszczalnych stężeniach poniżej normy. Natomiast organ inspekcji sanitarnej w toku postępowania w przedmiocie choroby zawodowej w ogóle nie dokonał ustaleń w kwestii narażenia tego pracownika na działanie czynników chemicznych – [...], pomimo obowiązku przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego, określonego w § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, co stanowi także naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zatem za niemające wsparcia w materiale dowodnym należy uznać stanowisko organu odwoławczego, iż ocena narażenia zawodowego daje podstawy do uznania u ww. choroby zawodowej. Co więcej, organ odwoławczy, pomimo zawartych w odwołaniu twierdzeń skarżącej, że zaniechano dokonania oceny narażenia zawodowego, że rzeczywisty okres narażenia trwał kilka minut i był związany z wypadkiem przy pracy, a w prowadzonym równolegle postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej w postaci zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym u tegoż pracownika organ inspekcji sanitarnej w decyzji nr [...] stwierdził, że "w normalnych warunkach pracy na stanowisku J.J. nie występuje narażenie na [...], a zatem warunki pracy nie stwarzały możliwości powstania choroby zawodowej" do kwestii tej się nie odniósł.
Natomiast z materiału dowodowego znajdującego się w aktach (protokół nr [...] z [...] r.) w istocie wynika, że zdarzenie, w którym J.J. była narażona na ekspozycję inhalacyjną [...], mające miejsce w dniu 18 sierpnia 2009 r., miało charakter krótkotrwały i przypadkowy związany z uszkodzeniem się węża doprowadzającego [...] do głowicy robota, w wyniku czego nastąpił jego wyciek trwający ok. 1 min. Było to więc zdarzenie mające cechy wypadku przy pracy. Na to właśnie zdarzenie powoływały się jednostki medyczne, w których pracownica była hospitalizowana oraz Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. w wydanym orzeczeniu, a w konsekwencji również organy.
Tymczasem wypadek przy pracy i choroba zawodowa to dwa różne pojęcia prawne na oznaczenie skutków zadziałania na pracownika przyczyny zewnętrznej, związanej z pracą. Choroba zawodowa pozostaje w związku przyczynowym z samą pracą, jej rodzajem, charakterem, warunkami jej wykonywania. Do uznania schorzenia (urazu, uszczerbku na zdrowiu) za chorobę zawodową istotne znaczenie ma zatem rodzaj, stopień, czas narażenia na czynnik szkodliwy występujący w środowisku pracy. Wypadek zaś jest zdarzeniem nagłym, a więc mającym miejsce w krótkim czasie wywołanym przyczyną zewnętrzną, pozostającym w związku z pracą (art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.) Różny jest więc charakter związku zachorowania z pracą. Choroba zawodowa jest zawsze skutkiem samych warunków pracy, a nie jakiejkolwiek innej przyczyny pozostającej w związku z wykonywaniem pracy.
Błędne jest więc stanowisko organu, wobec poczynionych w sprawie ustaleń, że stwierdzone u J.J. schorzenie, będące następstwem zdarzenia mającego cechy wypadku przy pracy, można jednocześnie zakwalifikować jako chorobę zawodową. Tylko bowiem ustalenie, że pracownica pracowała w warunkach, w których występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia mogące spowodować powstanie choroby zawodowej - astmy oskrzelowej, dawałoby podstawy do jej stwierdzenia, takich jednak ustaleń w sprawie nie dokonano.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię prawnego pojęcia choroby zawodowej, przy jednoczesnym braku ustalenia, że skarżąca pracowała w narażeniu na czynnik szkodliwy dla zdrowia w postaci izocyjanianów. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia wyroku.
Ponadto Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, rozstrzygając w tym zakresie na podstawie art. 152 wyżej wymienionej ustawy. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a, na które składają się koszty zastępstwa procesowego, obejmujące wynagrodzenie ustalone w stawce minimalnej wynoszącej 240 zł, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło