I OZ 480/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Burmistrza Gminy T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SO/Wr 4/12 w przedmiocie wymierzenia Burmistrzowi Gminy T. grzywny w sprawie z wniosku D. D. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Gminy T. za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na skutek złożonego przez D. D. wniosku, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2012 r. wymierzył Burmistrzowi Gminy T. grzywnę w kwocie [...] zł za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność tego organu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w przepisanym terminie. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. D. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o wymierzenie powołanemu organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej "P.p.s.a." za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie dotyczącej "nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący kosztów wydania gminnej gazetki", którą wniósł do organu w dniu [...] grudnia 2011 r., w przepisanym w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) terminie. Do wniosku dołączono skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. W odpowiedzi na w/w wniosek organ wnosił o umorzenie postępowania sądowego w przedmiocie wymierzenia grzywny lub o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Uzasadniając swoje stanowisko organ podnosił, że opóźnienie w przekazaniu przedmiotowej skargi, wynikało z omyłki pracownika, który błędnie zinterpretował przepisy regulujące to zagadnienie. Pracownik ten sporządził odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej i przesłał ją stronie w dniu [...] stycznia 2012 r. Wówczas dopiero skarga na bezczynność została przekazana Burmistrzowi, który nakazał niezwłoczne sporządzenie odpowiedzi na nią oraz przesłanie jej wraz z aktami sprawy do Sądu Wojewódzkiego. Zdaniem organu, dopełnienie w/w czynności jeszcze przed otrzymaniem wniosku o wymierzenie grzywny ([...] stycznia 2012 r.), winno było skutkować umorzeniem postępowania w tym przedmiocie. Dopełnienie bowiem niniejszej czynności przed rozpoznaniem w/w wniosku o wymierzenie grzywny, której nałożenie ma charakter wyłącznie dyscyplinujący, powoduje, że doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku stało się zbędne, zaś postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny było bezprzedmiotowe. Odnosząc się z kolei do żądania oddalenia przedmiotowego wniosku, organ podnosił, że samo wymierzenie organowi grzywny – w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. – nie jest obligatoryjne. Opisane zaś wyżej okoliczności i przyczyny opóźnienia, które Sąd był zobligowany wziąć pod uwagę, świadczą o minimalnym stopniu naruszenia ciążących na nim obowiązków oraz braku winy umyślnej w uchybieniu powyższemu terminowi, co uzasadnia odstąpienie od wymierzenia Burmistrzowi grzywny. Wymierzając organowi grzywnę Sąd Wojewódzki stwierdził, że opisana wyżej skarga na bezczynność w sprawie dotyczącej "nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kosztów wydania gminnej gazetki", wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu [...] stycznia 2012 r. Powołując się - na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II GPS 3/09) – Sąd wywodził, że celem instytucji, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a, jest przymuszanie organów do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. przy czym stosujący go Sąd winien ocenić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nie tylko fakt, że do jego naruszenia w ogóle doszło. Do takich okoliczności zalicza się czas jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewykonania wspomnianego obowiązku w terminie, oraz okoliczność realizacji przez organ ciążącego na nim obowiązku w tym zakresie. Ta ostania nie uwalnia jednak - zdaniem Sądu - od konsekwencji wyrażonych w art. 55 § 1 P.p.s.a. Z tego też względu wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania z uwagi na zrealizowanie przez organ ciążącego na nim obowiązku, przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny, jest bezzasadne. Za bezzasadne Sąd Wojewódzki uznał również żądanie oddalenia w/w wniosku. Wnioskodawca złożył bowiem skargę na bezczynność w dniu [...] grudnia 2011 r., zatem termin do jej przekazania upłynął z dniem [...] stycznia 2012 r. Skarżący był zatem po tym terminie uprawniony do żądania ukarania podmiotu zobowiązanego grzywną. Sąd stwierdził przy tym, że określenie terminu do wniesienia w niniejszym przypadku skargi na bezczynność nie mogło budzić wątpliwości skoro przepis art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako przepis szczególny, wyłączył możliwość stosowania art. 54 § 2 P.p.s.a. jednoznacznie określając, że odnosi się on do wszystkich skarg, rozpoznawanych przez sąd administracyjny na gruncie tej ustawy. Sąd poza tym zwrócił również uwagę, że niedomogi organizacyjne obciążają pracodawcę i w żaden sposób nie usprawiedliwiają opóźnienia w przesłaniu skargi. Z kolei na korzyść organu - zdaniem Sądu - przemawiała okoliczność nieznacznego opóźnienia w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Sądu oraz wyjaśnienia jakich udzielił organ. Powyższe uzasadniało wymierzenie grzywny we wskazanej w sentencji postanowienia wysokości. Burmistrz Gminy T. w złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu, wnosił o jego uchylenie oraz o umorzenie w/w postępowania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez odstąpienie od obciążenia skarżącego grzywną, ewentualnie o wymierzenie grzywny w niższej wysokości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powtórzył przytoczone w odpowiedzi na wniosek argumenty przemawiające za umorzeniem przedmiotowego postępowania, z uwagi na przesłanie skargi na bezczynność organu przed rozpoznaniem przez Sąd Wojewódzki wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Żalący się ponownie podkreślił, że niedochowanie terminu do przekazania przedmiotowej skargi wynikało z omyłki pracownika organu, który był przekonany o tym, że termin do przekazania w/w skargi wynikał z przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. Odnosząc się wniosku o zmianę zaskarżonego postanowienia lub o jego uchylenie, skarżący organ identycznie jak w odpowiedzi na wniosek podnosił, że przytaczane przez niego okoliczności uzasadniają nieobciążanie go w/w grzywną. Podkreślił również, że samo wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., nie jest obligatoryjne i pozostaje do uznania Sądu, co skutkuje koniecznością uwzględnienia, przy rozpoznaniu tego rodzaju wniosku, wszystkich okoliczności sprawy. W ocenie organu Sąd Wojewódzki przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku nie wziął pod uwagę okoliczności świadczących o braku winy umyślnej po stronie organu w przekazaniu skargi w raz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, do który należy zaliczyć fakt niezamierzonego opóźnienia w przekazaniu w/w skargi na bezczynność oraz fakt przekazania w/w skargi przed powzięciem informacji o wniosku o wymierzenie Burmistrzowi grzywny, co przemawia za brakiem po stronie organu złej woli w swoim zachowaniu. Burmistrz zwrócił również uwagę, że okoliczność odrzucenia w/w skargi na bezczynność z powodu jej nieopłacenia przemawia na korzyć organu, bowiem oznacza, że skarżący nie był zainteresowany jej rozpoznaniem. W odpowiedzi na zażalenie D. D., wnosząc o jego odrzucenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdził, że podnoszone przez skarżącego w zażaleniu argumenty są bezzasadne, zaś zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, jednak z innych względów, niż w nim podane. Wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż to na stronie ciąży obowiązek jednoznacznego wskazania we wniosku konkretnej skargi, która - jej zdaniem - nie została przez organ przekazana do sądu w przepisanym terminie. Sam zaś sąd, będąc związanym zawartym we wniosku żądaniem w tym zakresie, dokonuje oceny, czy wymieniona przez stronę skarga została przesłana z naruszeniem przepisów regulujących termin do jej przekazania. W niniejszej sprawie wnioskodawca w złożonym przez siebie piśmie wnosił o wymierzenie Burmistrzowi Gminy T. grzywny za nieprzekazanie skargi (wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy) na bezczynność tego organu "w sprawie dotyczącej nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący kosztów wydania gminnej gazetki". Do w/w wniosku została jednak dołączona skarga na bezczynność Burmistrza Gminy T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. Do tej również skargi na bezczynność w odpowiedzi na wniosek oraz zażaleniu odnosił się organ, nie kwestionując jej wniesienia z przekroczeniem zakreślonego do dokonania tej czynności terminu. Organ nie odnosił się natomiast do skargi na bezczynność w sprawie dotyczącej nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej "kosztów wydania gminnej gazetki". Trudno w związku z powyższym uznać, iż nie budzi wątpliwości, że w istocie wymieniona jako ostania w kolejności skarga została wniesiona z naruszeniem przepisu art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, co uzasadniałoby wymierzenie w tym zakresie organowi grzywny. Nie sposób też w związku z powyższym przyjąć, że podnoszona przez organ argumentacja w tym zakresie mogłaby stanowić próbę usprawiedliwienia opóźnienia w przekazaniu w/w skargi. Z tego zatem względu, Sąd Wojewódzki rozpoznając w/w wniosek nie mógł w ogóle brać pod uwagę argumentacji organu w tym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia nie wskazano także, choć okoliczność ta – w świetle treści składanych przez obie strony oświadczeń – mogła budzić wątpliwości, na jakiej podstawie ustalono kiedy, i czy w ogóle, opisana we wniosku skarga została do Sądu Wojewódzkiego przesłana. To zaś podważa stanowisko, że zaistnienie opóźnienia w przekazaniu opisanej we wniosku o wymierzenie grzywny skardze jest niezaprzeczalne. Wprawdzie do wniesionego przez Burmistrza zażalenia dołączono kopię postanowienia o odrzuceniu skargi (sygn. akt IV SAB/Wr 11/12), jednak z treści jego sentencji oraz uzasadnienia nie wynika – zwłaszcza w kontekście treści wniesionych przez organ, odpowiedzi na wniosek oraz zażalenia – czy postępowanie, w który wydano w/w postanowienie dotyczyło skargi na bezczynność w sprawie dotyczącej nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej "kosztów wydania gminnej gazetki", czy też skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił zatem rozbieżności między treścią wniosku, a dołączonej do niego skargi. Powyższe – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - powoduje, że zaskarżone postanowienie, należało uznać za wydane co najmniej przedwcześnie. Z tego też względu Sąd Wojewódzki, ponownie oceniając zasadność złożonego przez D. D. wniosku, zbada i oceni opisane wyżej rozbieżności, uwzględniając przy tym, że organ ustosunkował się do innej, niż wskazana we wniosku, skargi oraz ustali, kiedy skarga ta została wniesiona oraz przesłana przez organ do sądu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - postanowił jak w sentencji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie.