II GZ 395/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "O." Sp. z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 410/12 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi "O." Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych poza kasynem gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 13 września 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 410/12 i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z 13 września 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 410/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyniku rozpoznania skargi "[...] uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z 30 marca 2012 r. oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w O. z [...] grudnia 2011 r. Jednocześnie zasądził od Dyrektora Izby Celnej w O. na rzecz [...] kwotę 640 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] złożyła zażalenie na zawarte w powyższym wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, zarzucając Sądowi I instancji dokonanie nieprawidłowego wyliczenia kosztów, jakie winny podlegać zwrotowi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) w związku z art, 205 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1348). Chodzi o brak zastosowania i brak uwzględnienia w rozstrzygnięciu o kosztach postępowania kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw skarżącej w postaci kosztów zastępstwa procesowego skarżącej, w sytuacji gdy na koszty postępowania składały się uiszczony przez stronę wpis od skargi, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie adwokata. W ocenie Spółki, Sąd winien zasądzić na rzecz skarżącej Spółki kwotę 2817 zł tytułem kosztów postępowania sądowego. Na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. domagała się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i rozpoznania sprawy na nowo przez WSA w Opolu (winno być Olsztynie) z uwagi na oczywistą zasadność zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę zajmuje wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu kosztów postępowania. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Samo przytoczenie przepisów prawnych lub powołanie się na ich literalne brzmienie nie jest wystarczające. W uzasadnieniu powinno się znaleźć ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie, a więc uzasadnienie powinno zawierać interpretację przepisu w odniesieniu do określonej sprawy. Uzasadnienie powinno również uwidocznić operację logiczną, którą przeprowadził sąd stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. Przechodząc do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że Sąd I instancji orzekając o kosztach postępowania przywołał jedynie w uzasadnieniu wyroku przepis art. 200 p.p.s.a., pomijając argumentację przemawiającą za zasądzeniem kosztów w przyjętej wysokości. Wskazany art. 200 p.p.s.a. określa jedynie, że w razie uwzględnienia, skargi stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Przepis ten nie rozstrzyga samodzielnie o sposobie ustalenia wysokości kosztów, ani nie stanowi podstawy do decyzji sądu związanej z wysokością tych kosztów. Brak uzasadnienia co do elementów składowych kosztów, a także brak szczegółowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tej części wyroku, uniemożliwiają kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca była reprezentowana w postępowaniu przed Sądem I instancji przez adwokata na podstawie pełnomocnictwa udzielonego [...] września 2012 r. (k. 60 akt sądowych). Zakres przedmiotowy pełnomocnictwa obejmował upoważnienie do reprezentowania skarżącej Spółki w postępowaniu przed WSA w Olsztynie sygn. akt II SA/Ol 410/12. Pełnomocnik Spółki pismem z [...] września 2012 r., udzielił następnie substytucji radcy prawnemu do działania w tej sprawie (k. 62 akt sądowych). W skardze sformułowano żądanie zasądzenia na rzecz Spółki kosztów postępowania. Na rozprawie przed WSA w Olsztynie pełnomocnik skarżącej Spółki poparł skargę i wnioski w niej zawarte (k. 67 akt sądowych). W związku z tym, że skarżąca była reprezentowana w postępowaniu sądowym przez profesjonalnego pełnomocnika, ustalenie niezbędnych kosztów postępowania powinno być dokonane przez Sąd I instancji w oparciu o § 2 art. 205 p.p.s.a. Jednakże Sąd nie wskazał w podstawie prawnej rozstrzygnięcia wymienionego wyżej przepisu. Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi (k. 2 akt sądowych) w wysokości [...] zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Taką też kwotę skarżąca uiściła (k. 22). Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu była określona należność pieniężna w wysokości [...] zł. W związku z tym do kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), przewidujący koszty zastępstwa w wysokości wskazanej w § 6 cyt. rozporządzenia, zależnej od wartości przedmiotu zaskarżenia. Stosowanie powyższego rozporządzenia warunkowane jest tym, iż na rozprawie przed WSA w Olsztynie – w imieniu Spółki - występował radca prawny z substytucji adwokata będącego pełnomocnikiem skarżącej Spółki (v: protokół rozprawy z 13 września 2012 r., k. 67 akt sądowych). Powyższe uwagi związane z elementami składającymi się na koszty postępowania mogą być jedynie przedmiotem domniemań, bowiem - jak wyżej zaznaczono - w uzasadnieniu wyroku z 13 września 2012 r. Sąd nie przytoczył pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, wskazując jedynie na ogólny przepis art. 200 p.p.s.a. Uzasadnienie orzeczenia sądowego stanowi odzwierciedlenie procesu stosowania prawa, który doprowadził do ukształtowania treści decyzji oraz powinien uwidocznić operację logiczną przeprowadzoną przez sąd stosujący określone normy prawne. W sprawie, Sąd I instancji nie sprecyzował w wystarczającym stopniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania, co nie tylko stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a, ale i uniemożliwia dokonanie kontroli trafności rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania. Brak powyższych elementów w zaskarżonym wyroku stanowi naruszenie art. 141 § 4 i art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę w zaskarżonym zakresie Sąd I instancji powinien wskazać wszystkie elementy składające się na prawidłowe rozstrzygnięcie o kosztach postępowania - mając na względzie także inne, poza art. 200 p.p.s.a., przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - w przypadku wyroku uwzględniającego skargę. Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.