I OSK 2814/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-18
Skład orzekający: Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Marek Stojanowski, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości, organ może ponownie badać merytorycznie ustalenia geodety i przebieg granicy, czy też jego rola ogranicza się do kontroli legalności decyzji?Ratio decidendi
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ma na celu kontrolę legalności tej decyzji, a nie ponowne merytoryczne badanie sprawy. Organ w tym trybie nie gromadzi nowych dowodów ani nie dokonuje nowych ustaleń faktycznych, a jedynie ocenia zgodność decyzji z prawem na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym. Niezadowolenie strony z ustalonego przebiegu granicy nieruchomości nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli ustalenie to nastąpiło zgodnie z zebranymi dowodami i przepisami, a spór graniczny powinien być rozstrzygany w postępowaniu sądowym.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) początkowo umorzyło postępowanie, a następnie uchyliło własną decyzję i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę J. S. na decyzję SKO. J. S. złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz (spr.) Sędziowie NSA Marek Stojanowski del. WSA Iwona Bogucka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 425/12 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 425/12 oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Wnioskiem z dnia 10 lutego 2011 r. J. S. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w części dotyczącej orzeczenia o rozgraniczeniu działki nr ewid. [...] z działką nr ewid. [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy K. w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr ewid. [...] z działką nr ewid. [...], podając w uzasadnieniu, że objęta wnioskiem decyzja nie nabrała waloru ostateczności z uwagi na równocześnie złożony wniosek strony o przekazanie sprawy o rozgraniczenie Sądowi Rejonowemu w R. w trybie art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, co wyklucza prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. S. zwrócił się o uchylenie w całości wskazanej wyżej decyzji oraz o wydanie orzeczenia zgodnego z wnioskiem z dnia 10 lutego 2011 r. W uzasadnieniu podał, że właściwy wniosek o rozgraniczenie z dnia 10 lutego 2011 r. złożono do organu w dniu 11 lutego 2011 r. Pismo z dnia 16 lutego 2011 r. o przekazanie sprawy z ww. wniosku do rozpoznania sądowi powszechnemu J. S. złożył jedynie z ostrożności procesowej, ale w pierwszej kolejności oczekuje wydania orzeczenia w trybie administracyjnym, orzekającego o prawidłowości decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2011 r., a dopiero potem przekazania sprawy do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. należało rozpatrywać jako odwołanie od tej decyzji, ponieważ został wniesiony w terminie otwartym dla odwołania.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., uchyliło własną decyzję z dnia [...] października 2011 r. nr [...] i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr ewid. [...] z działką nr ewid. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności spornej decyzji złożono w dniu 10 lutego 2011 r., zaś wniosek o przekazanie sprawy do sądu powszechnego złożono w dniu 16 lutego 2011 r. Wniosek z dnia 16 lutego 2011 r. nie został przekazany do Sądu Rejonowego w R., a całość akt sprawy przekazano do zbadania przez SKO w R. Organ wskazał, że art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej ustawą, p.g.k., przewiduje, że strona niezadowolona z ustalenia (w drodze decyzji administracyjnej) przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie skierowania sprawy sądowi, co stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 127 § 1 k.p.a. zasady, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W konsekwencji powyższego uregulowania, decyzja w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, wydana w trybie art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. W sytuacji zbiegu dwóch inicjatyw strony, zmierzających do wzruszenia decyzji ostatecznej w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu przed sądem powszechnym przyjmuje się prymat nadzwyczajnego postępowania administracyjnego przed postępowaniem sądowym.
W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji, organ nie może rozpatrzyć sprawy, co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym, ale rozpatruje sprawę w granicach przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a ocena dokonywana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania kwestionowanej decyzji. W badanej sprawie zarzuty rażącego naruszenia prawa przez Wójta Gminy K. podniesione przez wnioskodawcę dotyczą w szczególności wykonanej przez upoważnionego geodetę dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, która stanowiła podstawę wydania decyzji rozgraniczeniowej. Zarzuty dotyczące niepełnego charakteru tej dokumentacji oraz wadliwego ustalenia przebiegu spornej granicy przez geodetę nie mogą wzruszyć decyzji ostatecznej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Kwestia prawidłowej analizy map przez geodetę oraz uwzględnienia innych dokumentów w sprawie, mogły być zgłaszane w toku postępowania rozgraniczeniowego, a w ostateczności strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności organ administracji publicznej nie ma możliwości powtórnego badania zgodności przeprowadzonych prac geodezyjnych z ich odzwierciedleniem w protokole granicznym, gdyż jego rola sprowadza się do kontroli legalności decyzji administracyjnej, czyli jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę J. S. wskazał, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. Takie nadzwyczajne postępowanie zgodnie z art. 16 k.p.a. jest możliwe do prowadzenia, jeżeli od decyzji administracyjnych nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. W ramach tego trybu podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji stanowią przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z przesłanek jest między innymi stwierdzenie istnienia rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), które ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości dotyczy tej przesłanki.
Za słuszne Sąd uznał stanowisko SKO, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji oceniane są zagadnienia czysto prawne, z tego też względu organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznych dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, co oznacza, że badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji weryfikowanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd dodał, ze Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera definicji rażącego naruszenia prawa. Definicja ta została ukształtowana stanowiskiem doktryny i orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Najogólniej rzecz ujmując, "rażące naruszenie prawa" , o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. występuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa (cechą rażącego prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią stosowanego w sprawie prawa, co wynika z prostego ich zestawienia i nie stanowi konsekwencji błędu w wykładni prawa, ale jego przekroczenia w sposób jasny i niedwuznaczny) i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
W niniejszej sprawie SKO w decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2011 r. uznało, że decyzja zapadła zgodnie z art. 33 p.g.k. oraz rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453) zwane dalej rozporządzeniem.
Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniem odpowiednich dokumentów (art. 29 ustawy). Czynności ustalenia granic wykonuje geodeta uprawniony przez wójta, a przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy). Brak wskazanych danych lub ich sprzeczność powoduje, że przebieg granicy ustala się na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (art. 31 ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody, która posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4).
Sąd wskazał, że przepis art. 33 ustawy, który był materialnoprawną podstawą decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2011 r. stanowi, że jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, ustalenie przebiegu granicy następuje na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, przy czym wydanie decyzji poprzedza dokonanie przez organ oceny prawidłowości wykonania przez upoważnionego geodetę czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości, a także zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami (art. 33 ust. 2 pkt 1) oraz włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Sąd za słuszne uznał stanowisko SKO, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest postępowaniem najdalej idącym, gdyż jego skutkiem może być całkowita eliminacja decyzji z obrotu prawnego, a to może powodować bezprzedmiotowość postępowania wszczętego wnioskiem o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu. Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie przekazania sprawy sądowi. Regulacja trybu zaskarżania dotyczy decyzji wymienionej w ust. 1 art. 33 ustawy, to jest decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów. Zatem ustawa wprowadziła wyjątek od konstytucyjnej zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Sąd dodał, że wprowadzenie tego rodzaju wyjątku ma umocowanie w art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady i tryb zaskarżenia określa ustawa.
Za nieuzasadniony Sąd uznał więc zarzut skargi, w którym skarżący domaga się merytorycznego orzekania w trybie instancji, gdy decyzja o rozgraniczeniu została podjęta na podstawie art. 33 ustawy. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy organ wydał decyzję, na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy, o umorzeniu postępowania o rozgraniczeniu i przekazaniu sprawy z urzędu do sądu. W uzasadnieniu uchwały składu 5 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPK 31/02 (ONSA 2003/4/122) NSA wyjaśnił, że z samej treści decyzji administracyjnej nie można wywodzić niedopuszczalności odwoływania się od niej na zasadach ogólnych. Taka niedopuszczalność musi wynikać wprost z ustawy; to przepis ustawy, a nie decyzja organu administracji wydana w indywidualnej sprawie, może wyłączyć dopuszczalność odwołania w administracyjnym toku instancji, co wyraźnie wprowadził art. 33 ust. 1 i ust. 3 ustawy.
Niekwestionowaną w sprawie jest okoliczność, że strony nie zawarły ugody w postępowaniu rozgraniczeniowym, zatem ustalenie granicy mogło nastąpić jedynie na podstawie zebranych dowodów.
Sąd stwierdził, że postępowanie zakończone decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2011 r. zostało przeprowadzone zgodnie z warunkami rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. Potwierdza to dokumentacja sporządzona przez uprawnionego geodetę, czynności ustalenia przebiegu granic były kilka razy powtarzane ze względu na zapewnienie czynnego udziału każdej ze stron postępowania rozgraniczeniowego, każda czynność z ustalenia przebiegu granic została udokumentowana w formie protokołu, który podpisały wszystkie strony postępowania z wyjątkiem W. K. – pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym J. S. Wydanie decyzji przez Wójta Gminy K. było poprzedzone protokołem granicznym z dnia 15 października 2010 r., z treści którego wynika, że w czynnościach rozgraniczających osobiście brał udział W. K. pełnomocnik skarżącego, który nie zgodził się z położeniem okazanego punktu granicznego nr [...]. Do protokołu dołączono jako załącznik stanowisko pełnomocnika skarżącego.
Zdaniem Sądu powyższe dowodzi, że Wójt Gminy K. wywiązał się z obowiązków nałożonych art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy w zakresie oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. Przed wydaniem decyzji nastąpiło też włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wbrew zarzutom skarżącego materiał dowodowy zgromadzony przez Wójta Gminy K. i dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez uprawnionego geodetę był podstawą do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie art. 33 ustawy.
Sąd za zasadną uznał zatem decyzję SKO o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. w części żądanej przez J. S. oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych sprawy zakończonej decyzją, której stwierdzenia nieważności w części domaga się skarżący wynika, że pełnomocnik skarżącego był powiadamiany o każdej czynności prowadzonej przez organ, albo z jego upoważnienia przez uprawnionego geodetę i z możliwości tej korzystał, czego dowodzą załączniki do protokołów rozgraniczeniowych i zgłoszone wnioski, a także wyrażane stanowisko po zapoznaniu się z materiałem dowodowym. Kontrolowana decyzja Wójta Gminy K. prowadzi do wniosku, że nie narusza ona rażąco ani przepisu prawa materialnego, ani postępowania, co obligowałoby SKO do stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i odpowiada warunkom z art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. S., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania mających, jego zdaniem, istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. przez ich niezastosowanie w sprawie,
• art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie,
w wyniku czego Sąd I instancji nie uwzględnił skargi J. S., mimo że w trakcie postępowania administracyjnego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w R. zaszły naruszenia określonych i istotnych przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (prawa proceduralnego) i ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (prawa materialnego), które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. przy ponownym rozpoznaniu sprawy zamiast stwierdzić nieważność decyzji Wójta Gminy w K. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] położonymi w K. gm. K. pow. R. uchyliło własną decyzję z dnia [...] października 2011 r. nr [...] i odmówiło stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji Wójta Gminy w K., czym - zdaniem skarżącego kasacyjnie - naruszyło także art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.;
• art. 134 § 1 p.p.s.a.,
• art. 141 § 4 p.p.s.a.,
bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie:
- nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, błędnie rozstrzygnął w granicach danej sprawy, pomimo podnoszonych w skardze zarzutów istotnego naruszenia przy wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a przez to naruszył interes prawny skarżącego do prawidłowego i zgodnego z przepisami prawa rozpoznania sprawy administracyjnej i sądowoadministracyjnej,
- nie wyjaśnił w pełni w uzasadnieniu skarżonego skargą kasacyjną wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która obejmuje również ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze z dnia 10 marca 2012 r. i wyczerpujące wskazanie dlaczego orzekający sąd administracyjny uznał je za zasadne lub niezasadne, ponieważ w gruncie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jako sąd I instancji przytoczył argumenty podane w decyzjach organów administracji publicznej, zwłaszcza w decyzji organu II instancji z dnia [...] lutego 2012 r., i stwierdził, że podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. przytaczając argumentację podaną przez ten organ, nie będąc przecież związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zamiast jako sąd administracyjny przedstawić własną przekonującą i wyczerpującą argumentację za wydanym orzeczeniem oddalającym skargę.
W wyniku niewgłębienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w całościową istotę zarzutów i wszystkie elementy uzasadnienia skargi, w podawane przez J. S. naruszenia przepisów w zakresie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a to, że w ustalonym stanie faktycznym i przy zebranych w sprawie dowodach nie zaistniały prawne przesłanki do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Sąd I instancji naruszył wskazane wyżej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia w skarżonym kasacyjnie wyroku z dnia 11 lipca 2012 r.
W związku z zaprezentowanymi podstawami i zarzutami kasacyjnymi skarżący kasacyjnie wniósł, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. zwrotu kosztów postępowania za obie instancje sądowoadministracyjne, w tym, za sporządzenie skargi kasacyjnej ze względu na jej obszerność i wkład pracy włożony w jej sporządzenie przez adwokata w wysokości pięciokrotnej stawki minimalnej przewidzianej w odrębnych przepisach.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Gmina K., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 p.g.k. wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Zatem, jeżeli zebrane przez geodetę dowody w ramach wywiadu terenowego oraz analizy dotychczasowych dokumentów opisujących stan ewidencyjny i stan prawny nieruchomości są wystarczające do ustalenia przebiegu granicy, to nawet gdy strony postępowania rozgraniczeniowego nie zgadzają się z ustaleniami geodety, wynik jego pracy jest podstawą do wydania decyzji o rozgraniczeniu. Decyzja ta służy rozstrzygnięciu o przebiegu granicy nieruchomości, jaki wynika ze zgromadzonych dowodów. W takiej sytuacji do wydania decyzji zgoda stron nie jest potrzebna. Celem decyzji bowiem nie jest rozstrzygnięcie ewentualnego sporu granicznego, tylko wykazanie, jaki przebieg granicy nieruchomości wynika z ustaleń geodety. Zaistniały pomiędzy stronami spór graniczny nie ma znaczenia dla dopuszczalności wydania decyzji.
Jednocześnie należy wskazać, że materiałem dowodowym przygotowanym w postępowaniu rozgraniczeniowym przez upoważnionego geodetę jest dokumentacja geodezyjna. Z art. 33 ust. 2 p.g.k. wynika szczególna forma rozpatrzenia materiału dowodowego, którego elementem będzie ocena przeprowadzona w zakresie przewidzianym tym przepisem. Kontrola ta nie obejmuje natomiast specjalistycznych ustaleń geodety w zakresie rozgraniczenia.
Należy mieć na względzie, że sprawa rozgraniczeniowa z istoty prawnej jest sprawą cywilną, gdyż dotyczy ściśle sfery prawa własności. Ustawodawca sprawę rozgraniczenia nieruchomości w pierwszym etapie oddał do rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Rozstrzygnięcie administracyjne stanowi prejudykat, otwierający drogę postępowania przed sądem cywilnym. Z tego względu postępowanie administracyjne, w którym dochodzi do wydania decyzji o rozgraniczeniu jest postępowaniem jednoinstancyjnym, zaś strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, przekazania sprawy sądowi.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2011 r. w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr ewid. [...] z działką o nr ewid. [...]. Fakt, że skarżący nie zgadza się z ustalonym przebiegiem granicy nie oznacza, że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów. Ze skargi kasacyjnej natomiast wynika, że skarżący merytoryczny spór graniczny, który zgodnie z art. 33 ust. 3 p.g.k. może być kontynuowany przed sądem powszechnym, chciałby przenieść na grunt administracyjnego postępowania nieważnościowego. Jak już wyżej zaznaczono celem decyzji ustalającej przebieg granicy nie jest rozstrzygnięcie sporu granicznego, tylko wykazanie, jaki przebieg granicy nieruchomości wynika z ustaleń geodety. Dlatego też skarżący niesłusznie oczekuje, że wszystkie kwestie sporne muszą zostać rozstrzygnięte na etapie postępowania administracyjnego. Nierozstrzygnięcie zaś kwestii spornych na etapie postępowania administracyjnego nie skutkuje nieważnością decyzji wydanej na podstawie art. 33 ust. 1 p.g.k.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, wskazując jednocześnie na czym polega istota rozpoznawanej sprawy, w tym tryb postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.
Wobec powyższego brak było podstaw pozwalających uznać za zasadne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 33 ust. 1 p.g.k., a także art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło