I OZ 648/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 256/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. C. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Sz 121/11 o odrzuceniu skargi J. C. na bezczynność Burmistrza Ł. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 12 lipca 2012 r., II SA/Sz 256/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Sz 121/11 o odrzuceniu skargi J. C. na bezczynność Burmistrza Ł. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że otrzymywana renta inwalidzka w kwocie 868,48 zł nie wystarcza na utrzymanie i kupno potrzebnych leków. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu, żadnego majątku ani oszczędności. Wezwany do przedłożenia dokumentów źródłowych potwierdzających sytuację materialną, J. C. oświadczył, że podtrzymuje swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, żądanych dokumentów nie przedłożył. Zarządzeniem Sądu z 13 czerwca 2012 r. na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, poprzez nadesłanie: oświadczeń związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego z B. C. oraz z otrzymywaniem korzyści z nieruchomości nr [...]; dowodów potwierdzających dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a także potwierdzających wydatki na utrzymanie mieszkania i leczenie; wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych i wreszcie nadesłanie zaświadczenia z właściwej do spraw pomocy i opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz korzystania z pomocy społecznej. Skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podkreślił, że skarżący w uzasadnieniu złożonego wniosku przede wszystkim nie wskazał udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożył także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie, czy też na etapie złożenia sprzeciwu, chociaż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W realiach niniejszej sprawy, podniesione przez skarżącego okoliczności, na których oparł swój wniosek o przyznanie prawa pomocy (niemożność uiszczenia kosztów postępowania z uwagi na niski dochód), zostały w istocie jedynie opisane, ale nie wykazane, udokumentowane. W zażaleniu z 19 lipca 2012 r., J. C. podkreślił, że w sprawie wydane już zostało postanowienie z 10 maja 2012 r., II SA/Sz 255/12, w którym zwolniono go od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą ogólną postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez strony kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane ostanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że oświadczenie jest niewystarczające do uznania, że zachodzą przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i wezwał dwukrotnie – pismami z 8 maja 2012 r. (k. 27) i z 15 czerwca 2012 r. (k. 42) do jego uzupełnienia. W pismach wyjaśniono, że wezwanie do przedłożenia dokumentów kierowane jest w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i powołano podstawę prawną. Z tego względu wyjaśnienia skarżącego, że złożył formularz (k. 29), wyjaśnił wszystkie okoliczności (k. 45) są niewystarczające. Twierdzenia – w tym, że skarżący cierpi na chorobę psychiczną, jest inwalidą (k. 24 i 45) pozostają nieudokumentowane, tak jak wysokość dochodów, czy koszty utrzymania. Zatem, wbrew opinii skarżącego, nie można przyjąć, że "wyjaśnił wszystkie okoliczności jego dochodów oraz samodzielnego prowadzenia gospodarstwa i egzystencji" (k. 45). Postępowanie o sygnaturze II SA/Sz 255/12 jest odrębnym postępowaniem i Sąd nie jest nim związany w niniejszej sprawie. Skarżący nie ustosunkował się do wezwania Sądu z 15 czerwca 2012 r., tj. nie przedłożył wskazanych w zarządzeniu dokumentów, a tym samym uniemożliwił Sądowi dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a więc, czy wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też należało dojść do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie miał wystarczających podstaw aby uznać jego oświadczenia za uprawdopodobnione (por. też postanowienia NSA z 22 czerwca 2010 r., II OZ 583/10 oraz z 22 lutego 2010 r., I OZ 119/10). W konsekwencji, wniosek J. C. nie mógł zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.