IV SA/Wa 731/12
WyrokWSA w Warszawie2012-07-18
Skład orzekający: Anna Szymańska, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wydanie zezwolenia na unieszkodliwianie odpadów zakaźnych metodą inną niż termiczne przekształcanie, jeśli metoda ta stanowi jedynie etap pośredni prowadzący do osiągnięcia celu określonego w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędna jest wykładnia przepisów ustawy o odpadach przez organy administracji, która zakładała, iż wszystkie procesy unieszkodliwiania odpadów zakaźnych muszą być prowadzone w ramach jednego zakładu i prowadzić do bezpośredniego osiągnięcia celu obniżenia zawartości ogólnego węgla organicznego do 5%. Sąd stwierdził, że prawodawca dopuścił stosowanie innych metod niż termiczne przekształcanie, a cel wskazany w art. 42 ust. 1a ustawy należy rozumieć jako docelowy, który może być osiągnięty w dalszym etapie procesu, nawet jeśli wstępna obróbka odbywa się w innym miejscu. Ograniczanie działalności gospodarczej na podstawie niejednoznacznych przepisów narusza zasadę państwa prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. R. na decyzję Ministra Środowiska utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa odmawiającą udzielenia zezwolenia na unieszkodliwianie zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych przez autoklawowanie. Organ uznał, że metoda ta nie prowadzi bezpośrednio do osiągnięcia celu określonego w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach (obniżenie zawartości ogólnego węgla organicznego do 5%). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na błędną wykładnię przepisów oraz możliwość stosowania metod pośrednich.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa, zasądzając jednocześnie od Ministra Środowiska na rzecz K. R. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2012 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na unieszkodliwianie odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz K. R. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2012 r. Minister Środowiska, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2012 r., którą odmówiono p. K. R. (prowadzącemu firmę pod nazwą [...]) udzielenia zezwolenia na unieszkodliwianie zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych przez ich autoklawowanie (metoda D-9) w zakładzie zolalizowanym przy ul. [...] w Z.
W uzasadnieniu przywołano treść art. 42 ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.). Wskazano, iż przepisy obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 8, poz. 104, ze zm.) należy wykładać w kontekście wskazanej regulacji, a więc wymienione w akcie wykonawczym procesy mogą być prowadzone, o ile skutkują osiągnięciem celu opisanego w art. 42 ust. 1a ustawy – obniżenie zawartości ogólnego węgla organicznego do 5 % w unieszkodliwianych odpadach. Stasowanie określonej metody wymaga funkcjonowania instalacji, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), a więc urządzenia lub ich zespołu położonych na terenie jednego zakładu. Dopuszczalne jest stosownie wielu procesów, lecz w ich efekcie w ramach czynności objętych pozwoleniem musi być osiągnięty cel, wskazany w art. 42 ust. 1a.
W danej sprawie cel nie zostanie osiągnięty. Odpady po autoklawowaniu mają być przekazane innym podmiotom, które dopiero spowodują osiągnięcie skutku, wskazanego w art. 42 ust. 1a. W tej sytuacji nie ma pewności, co do spełnienia wymagania, bowiem musiałoby to być badane w ramach analizy kolejnego procesu. Sama instalacja, której dotyczyć ma zezwolenie, nie powoduje osiągnięcia wymaganego efektu. Proces sterylizacji nie może być dopuszczony, jako zgodny z wymaganiami przepisów o odpadach.
W skardze na decyzję p. K. R., zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; w wyniku tego uznano, iż zaproponowana przez skarżącego metoda pośrednia unieszkodliwiania odpadów jest niezgodna z wymaganiami przepisów o odpadach, pomimo iż, jak organ stwierdził "cel dotyczący obniżenia zawartości węgla organicznego do 5 % w odpadach pozostaje nieznany" (str. 3 zaskarżonej decyzji);
- art. 8 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. tj. nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji poprzez:
- brak analizy na tle stanu faktycznego sprawy, czy łączenie dwóch metod unieszkodliwiania odpadów zakaźnych w dwóch różnych instalacjach, zaproponowanych przez skarżącego doprowadzi do osiągnięcia celu przewidzianego w art. 42 ust. 1a. ustawy o odpadach;
- brak odniesienia się przez organ II. instancji do podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. co stanowi naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I. instancji, pomimo naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy o odpadach poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej wydania zezwolenia na unieszkodliwianie odpadów, w sytuacji
w której zamierzony przez wnioskodawcę sposób gospodarki odpadami jest zgodny z wymaganiami przepisów o odpadach, jak i nie będzie powodował zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska;
- art. 42 ust. la. ustawy o odpadach w zw. z § 1 ust. 1, la i 2 rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż nie jest dopuszczalne łączenie dwóch metod unieszkodliwiania odpadów zakaźnych w dwóch instalacjach (w celu obniżenia zawartości ogólnego węgla organicznego do 5 %).
Uzasadniając skargę przywołano następujące okoliczności:
- organ nie wyjaśnił właściwie sprawy wskazując, iż nie jest jasne, czy cel określony w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach zostanie osiągnięty – nie jest dopuszczalne przerzucanie ciężaru dowodu na stronę,
- zakładany proces autoklawowania prowadzi do pozbawienia odpadów właściwości zakaźnych, co potwierdzają stosowne badania,
- z wniosku wynika, iż metoda pośrednia (D 9) ma być prowadzona wyłącznie w celu dezaktywacji odpadów, aby przygotować je do transportu do instalacji prowadzących ich unieszkodliwienie procesem D 10, który gwarantuje osiągniecie celu wskazanego w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach; miałoby się to odbywać m.in. przy pomocy instalacji zlokalizowanej w T. (należąca do tego samego podmiotu), skarżący wnosił, aby w zezwoleniu nałożono obowiązek ostatecznego poddania odpadów unieszkodliwieniu metodą D 10,
- z art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach ani rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych nie wynika zakaz stosowania dwu lub więcej metod unieszkodliwiania odpadów,
- chybiony jest argument organu I. instancji,, iż poddanie odpadów wstępnej obróbce będzie skutkować powstaniem nowej kategorii odpadów (kod 19 80 01), których nie będzie dotyczył zakaz wskazany w art. 42 ust. 1a ustawy, a więc dopuszczenie do tego prowadziłoby do obejścia prawa –
zdaniem Strony będzie chodzić nadal o te same odpady a obowiązek ich unieszkodliwienia przez spalenie będzie zrealizowany przez nałożenie obowiązków we wnioskowanym zezwoleniu – o ile nie będzie on przestrzegany, zezwolenie może być cofnięte,
- autoklawowanie jest procesem skutecznie pozbawiającym odpady cech zakaźnych - likwiduje zakażenia infekcyjne jak i substancje toksyczne w przypadku odpadów z patologii (tkanka), pozwala w jednym procesie skutecznie unieszkodliwić wszystkie zagrożenia,
- na terenie województwa [...] nie ma instalacji do unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych a instalacja do spalania odpadów w W. – unieszkodliwia wyłącznie odpady medyczne inne niż niebezpieczne i odpady po autoklawowaniu,
- w "Krajowym planie gospodarki odpadami 2014", jako jeden z wariantów postępowania z zakaźnymi odpadami, wskazano ich współspalanie w spalarniach np. odpadów komunalnych po wcześniejszej dezaktywacji,
- po zmianie ustawy o odpadach i wprowadzeniu zakazu unieszkodliwiania odpadów zakaźnych inaczej niż w spalarniach, organ prezentował stanowisko, iż nie oznacza to zakazu wykorzystywania autoklawów, jako metody dezaktywacji (stanowisko na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska).
Skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Zwrócono uwagę, iż w świetle przepisu przejściowego, zamieszczonego w ustawie z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 145), zwanej dalej nowelą 2010, podmioty, które prowadziły działalność w zakresie unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych innymi metodami niż termiczne przekształcanie odpadów, były obowiązane dostosować warunki techniczne prowadzenia działalności do nowych przepisów oraz uzyskać niezbędne decyzje w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie noweli (art. 10).
Na pytanie Sądu, organ wskazał, iż rządowy projekt noweli ustawy o odpadach nie zawierał regulacji zawartej obecnie w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach w postaci obowiązku obniżenia zawartości ogólnego węgla organicznego do 5 % w unieszkodliwianych odpadach, wyjaśnił, iż nie są znane inne niż spalanie odpadów metody osiągnięcia celu, o którym mowa w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach (k 32 i 37).
Na rozprawie ustawiony Pełnomocnik skarżącego – radca prawny - poniósł dodatkowo, iż obecnie tylko województwa: [...] zapewniają unieszkodliwianie odpadów zakaźnych przez spalenie. Wyjaśnił, iż stosowanie procesu autoklawowania zapewnia zmniejszenie masy odpadów i w tej sytuacji możliwe jest ich spalenie, sumując możliwości instalacji na terenie Polski. Po pozbawieniu odpadów właściwości zakaźnych jest możliwe także ich współspalanie z innymi odpadami i tym samym wykorzystanie potencjału spalarni komunalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Sąd z kolei nie jest związany granicami i zarzutami skargi – art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wydając zaskarżoną decyzję jak i ją poprzedzającą naruszono przepis prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej jego wykładni – co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy – odmowę wydania zezwolenia.
Trafnie wywiedziono w skardze, iż przyjęte przez organy administracji obu instancji rozumienie art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach, jako rodzącego obowiązek osiągnięcia wskazanego celu obniżenie zawartości ogólnego węgla organicznego do 5 % odpadach, w ramach procesów unieszkodliwiania na terenie jednego zakładu, nie jest prawidłowy. Tego rodzaju rozumienie regulacji jest jednym z możliwych przy zastosowaniu wyłącznie reguł wykładni językowej. Poprzestanie na tego rodzaju sposobie objaśniania treści normatywnej przepisu jest jednak
dopuszczalne wyłącznie, gdy jego treść jest jednoznaczna, w tym zrozumiała także w kontekście systemu norm prawnych.
W danym przypadku sytuacja taka nie ma miejsca.
Należy mieć na uwadze następujące uwarunkowania faktyczne i prawne:
- ustanowioną regulacją zastąpiono przepisy nakazujące unieszkodliwiania odpadów zakaźnych metodą termiczną – art. 42 ust. 1a wprowadzony ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 75, poz. 1458); jednocześnie brak innego uzasadnienia noweli 2010 niż projekt rządowy, nie sformułowano innych przesłanek niż z niego wynikające, gdzie wskazano, iż celem zmiany jest m.in. dopuszczenie do stosowania innych niż spalanie metod unieszkodliwiania odpadów, lepszego monitorowania procesów (w tym alternatywnych metod do spalania) oraz wykluczenie możliwości składowania odpadów zakaźnych – patrz druk 2002 sejmu VI kadencji; pomimo, iż przyjęte przez Parlament regulacje różnią się od projektu rządowego niewadliwie celem zmiany jest odmienne ukształtowanie stanu prawnego (założenie racjonalności prawodawcy),
- domniemaną intencję prawodawcy potwierdza wprost to, iż wprowadzając art. 42 ust. 1a w obecnym brzmieniu uszczegółowiono upoważnienie co do ustalenia w akcie wykonawczym sposobu unieszkodliwiania odpadów zakaźnych wskazując expressis verbis w wytycznych, iż wydając rozporządzenie należy kierować się koniecznością skuteczności unieszkodliwiania odpadów zakaźnych także metodami innymi niż termiczne (art. 42 ust. 4 pkt 2),
- w świetle informacji przekazanych przez organ, brak jest innych niż termiczne metod przekształcania odpadów prowadzących do osiągnięcia celu wskazanego w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach po nowelizacji.
Wskazane uwarunkowania nie pozwalają uznać, aby wolą prawodawcy stanowiącego art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach w aktualnym brzmieniu było wyłączenie możliwości prowadzenia innych procesów unieszkodliwiania odpadów
zakaźnych niż ich termiczne przekształcenie. Przeczy temu usunięcie z treści ustawy wyrażonego expressis verbis nakazu w tym zakresie.
Skoro niewątpliwie wolą prawodawcy było dopuszczenie innych metod niż termiczne przekształcania odpadów, wskazany cel wyrażony w art. 42 ust. 1a należy rozumieć, jako docelowy - jak wynika z informacji od organu, możliwy do osiągnięcia wyłącznie poprzez ostateczne spalenie odpadów mających wyjściowo cechy zakaźnych.
W tej sytuacji dywagacje organu iż z treści regulacji wynika jakoby wszystkie procesy miały być realizowane na terenie jednego zakładu są wyłącznie jedną z możliwych interpretacji. Nie można wykluczyć, iż za tego rodzaju wykładnią przemawiać mogą pewne względy utylitarne np. możliwości skuteczniejszego nadzoru nad obiegiem odpadów tak, aby zapewnić ostatecznie realizację celu wskazanego w ustawie. Jednakże, o ile taka byłaby wolą prawodawcy musiałby zostać wyrażona wprost. W judykaturze podkreśla się, iż nie jest dopuszczalna interpretacja przepisów prowadząca do ograniczenia możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, o ile zakaz nie został wyrażony wprost. Trafnie wskazuje się, iż "w praworządnym (art. 7 Konstytucji RP) i demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) nałożenie na stronę obowiązku może nastąpić tylko na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego. Jednocześnie, co silnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, od samego początku jego istnienia, obowiązku obciążającego stronę nie można domniemywać, gdyż to godzi w bezpieczeństwo obrotu prawnego. System obowiązujących przepisów prawnych powinien być czytelny dla jednostki, tak aby mogła ona racjonalnie pokierować swym postępowaniem. W szczególności nie można obciążać jej sankcją za niedopełnienie domniemywanego obowiązku. Organy władzy, w tym organy administracji publicznej nie mogą bowiem obarczać jednostki skutkami popełnionych przez siebie błędów, np. w procesie legislacyjnym" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2012 r. - sygn. akt II OSK 1136/12 dostępny w CBOSA).
Uznanie w rozpoznawanej sprawie za trafną interpretacji organu prowadziłoby, w myśl art. 10 noweli 2010 do braku możliwości dalszego wykorzystania urządzeń, które - co nie jest w sprawie kwestionowane - mogą
spełniać użyteczną rolę w procesie unieszkodliwiania odpadów – prowadzą do pozbawienia ich właściwości zakaźnych, co poszerza możliwość ich unieszkodliwienia w spalarniach (nie muszą być dostosowane do odpadów zakaźnych), zmniejsza masę odpadów, które trzeba unieszkodliwić, w końcu zmniejsza potencjalne zakażenia związane z transportem zakaźnych odpadów na znaczne odległości - jak podnoszono, nie istnieje wiele instalacji bezpośrednio unieszkodliwiających odpady zakaźne.
Wyprowadzenie zakazu prowadzenia określonej działalności przez przedsiębiorcę, który zaangażował określone środki w jej zorganizowanie wyłącznie z nie jednoznacznych norm prawnych, naruszałoby zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji R.P.) w szczególności wywodzoną z niej zasadę prawidłowej legislacji. Dodać wypada, iż regułą konstytucyjną jest dopuszczalność ograniczenia swobody działalności gospodarczej wyłącznie względami ważnego interesu publicznego (art. 22), którym obejmuje m.in. względy ochrony środowiska, zdrowia czy życia ludzi. W danym przypadku, z dostępnego uzasadnienia przyjętych regulacji nie wynika, aby prawodawca artykułował jakiekolwiek względy przemawiające za wprowadzeniem wywiedzionego przez organ administracji z art. 42 ust. 1a ograniczenia - braku możliwości prowadzenia procesu częściowego unieszkodliwienia odpadów zakaźnych poza miejscem ich docelowanego spalenia. Przemawia to także przeciw uznaniu, iż wykładnia, która legła u podstaw zaskarżonego orzeczenia jest prawidłowa.
Hipotetyczne przyjęcie przez prawodawcę koncepcji, iż wszystkie procedury związane z unieszkodliwianiem odpadów zakaźnych mają się obywać na terenie jednego zakładu - poprzez bezpośrednie spalenie w dostosowanej do tego rodzaju odpadów instalacji lub poprzez poddanie ich wstępnej obróbce (np. autoklawowania) a następnie spalenie w tym samym miejscu – wymaga stosownego czasu i środków na zorganizowanie niezbędnej infrastruktury a więc zaplanowania stosownie długich okresów przejściowych. Odnotować trzeba, iż dostępne uzasadnienie rządowego projektu ustawy nie zawiera żadnych wskazań, co do potrzeby realizacji nowych przedsięwzięć – patrz ocena skutków regulacji dla sektora finansów publicznych, rynku pracy oraz konkurencyjności gospodarki.
Na tym tle wypada zauważyć, iż nowela 2010 zakłada czas obowiązywania zezwoleń na unieszkodliwianie odpadów zakaźnych na dotychczasowych warunkach jedynie poprzez 12 miesięcy (art. 10). Należy odnotować, iż przepis ten jest przykładem niestarannej legislacji, bowiem pojęciowo nie nawiązuje do regulacji wprowadzonych samą nowelą 2010 – odwołano się do określenia termiczne przekształcanie odpadów zakaźnych (usuniętego z art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach), gdy w znowelizowanej ustawie odwołano się do skutku - obniżenia zawartości ogólnego węgla organicznego do 5 %. Jednocześnie obowiązek dostosowania się do warunków technicznych wynikających z ustawy nie może być rozumiany, jako konieczność osiągnięcia celu wskazanego w art. 42 ust. 1a w ramach metod alternatywnych, skoro nie jest sporne, iż nie może być on osiągnięty innymi metodami niż spalenie odpadów. Tego rodzaju interpretacja byłaby sprzeczna z założeniem racjonalności prawodawcy. Wobec tego również i w tym kontekście ustanowiona nowelą 2010 norma nie może stanowić podstawy do jednoznacznego wyinterpretowania zasady, iż wolą prawodawcy było zniesienie możliwości stosowania, jako etapu przejściowego, innych niż spalanie sposobów unieszkodliwiania odpadów zakaźnych w instalacjach zlokalizowanych poza terenem docelowej obróbki termicznej.
Nie sposób z kolei wywodzić, iż zakaz prowadzenia procesu unieszkodliwienia metodą D 9 (wg klasyfikacji załącznika nr 6 do ustawy o odpadach) w odrębnych zakładach może wynikać wyłącznie z uwarunkowań pośrednich - o charakterze formalnoprawnym tj. samej procedury wydania zezwoleń w tym zakresie. Istotnie, zasada jest ich wydanie dla działań realizowanych na terenie określonego zakładu, w rozumieniu przywołanych wcześniej przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska. Tego rodzaju okoliczność faktyczna nie pozwala wywieść tak daleko idącego wniosku, iż wolą prawodawcy było dopuszczenie jedynie do łącznego prowadzenia różnych procesów unieszkodliwiania odpadów zakaźnych, tak, aby w przypadku wydania każdego pozwolenia ostatecznie zrealizowany był cel wskazany w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach. Tego rodzaju interpretacja jako zbyt daleko idąca jest niedopuszczalna o ile miałaby prowadzić w praktyce do uznania, iż wykonywanie określonej działalności gospodarczej jest zabronione.
Wskazane przez organ administracji uwarunkowania, trudności zagwarantowania osiągnięcia wymaganego w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach celu, mogą być zwalczone - jak trafnie podniesiono w skardze - poprzez ustanowienie odpowiednich wymagań w zezwoleniu służących zapewnieniu, aby odpady wstępnie przetworzone (tu autoklawowane) trafiały wyłącznie do instalacji gwarantujących osiągnięcie założonego ustawą celu (np. określenie konkretnej instalacji, spełniającej wymagania lub ich grupy, zgodnie z zasadą bliskości z art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach).
Przeszkodą nie może być również okoliczność, iż odpady zakaźne, po wstępnym unieszkodliwieniu, stanowią odrębną grupę, w myśl klasyfikacji ustanowionej rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206), i nie miałaby do nich zastosowania reguła wskazane w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach (dotyczy ona wyłącznie zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych). Obowiązek, wynikający z ustawy o odpadach doprowadzenia do skutków wskazanych w art. 42 ust. 1a dotyczy konkretnej partii odpadów od ich powstania do całkowitego unieszkodliwienia. Stąd nawet w przypadku potrzeby ich odrębnej klasyfikacji na poszczególnych etapach procesu unieszkodliwiania, z ustawy wynika jednoznacznie, iż muszą one zostać ostatecznie spalone (jak wskazano, aktualnie brak innego sposobu osiągnięcia celu wskazanego w ustawie). Gwarantować to mogą odpowiednie zastrzeżenia zawarte w zezwoleniu na proces unieszkodliwienia (metodą D 9) poprzedzający dalszą obróbkę służącą osiągnięciu ostatecznie wymaganego celu.
Jak wskazano błędna wykładnia wskazanej normy prawa materialnego (art. 42 ust. 1a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach), skoro prowadziła do orzeczenia o odmowie wydania zezwolenia miała istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ analogiczną wadliwością były dotknięte orzeczenia obu instancji, mając na uwadze potrzebę rozpatrzenia sprawy przy właściwie ustalonym stanie prawnym w dwu instancjach (art. 15 K.p.a.), wyeliminowano z obrotu także decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2011 r..
Rolą organu orzekającego ponownie w sprawie będzie wobec tego rozważenie, czy nie istnieją inne przeszkody dla wydania zezwolenia oraz - o ile nie, jakie warunki należy w nim zawrzeć, aby mógł zostać osiągnięty cel wskazany art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach.
Natomiast szereg zarzutów skargi nie jest zasadnych.
Dla poszukiwania właściwej wykładni art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach w obecnym brzmieniu nie ma istotnego znaczenia treść normatywna rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych z 2002 roku. Przepis ten, rangi ustawowej, nie może być interpretowany przez pryzmat aktu wykonawczego wydanego pod rządami wcześniejszej regulacji. Norma rangi ustawowej ma bowiem pierwszeństwo przez przepisem wykonawczym.
Chybione są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania - braku właściwego wyjaśnienia sprawy, co do osiągnięcia celu wskazanego w art. 42 ust. 1a ustawy o odpadach. Organ oparłszy się na wadliwej wykładani trafnie wszak skonstatował, iż w ramach realizacji zakładanego procesu (autoklawowanie) cel ostateczny nie będzie osiągnięty, z czego jednakże wadliwie wywiódł, iż powinno być to przeszkodą dla wydania zezwolenia na prowadzenie wstępnego unieszkodliwienia odpadów tą metodą. Odrębną kwestią jest natomiast określenie warunków, które zagwarantują ostateczne osiągnięcie wskazanego celu. Wbrew wywodom skargi z kolei decyzja została prawidłowo uzasadniona – wyjaśniono bowiem, jakimi przesłankami kierował się organ orzekający, a wydane rozstrzygnięcie – utrzymanie w mocy decyzji o odmowie zezwolenia dla strony było logicznym następstwem uzasadnienia. W tym kontekście nie naruszono przywołanych norm postępowania. Wadliwość wyeliminowanego z obrotu orzeczenia była następstwem naruszenia przepisów prawa materialnego – poprzez ich błędną wykładnię.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji. Orzekając w punkcie II wyroku o zwrocie kosztów Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2
ustawy zasądzono na rzecz Skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi – 500 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego skarżącego – 240 zł. Wysokość wynagrodzenia dla pełnomocnika ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Orzekając ponownie w sprawie, organ I. instancji będzie miał na uwadze ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło