III SA/Wa 2845/11

WyrokWSA w Warszawie2012-07-19

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Marek Krawczak, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, w kontekście wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Badanie tej kwestii stanowiłoby kontrolę wymagalności obowiązku, co jest wyłączone na mocy art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwestie dotyczące doręczenia decyzji podatkowych mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym lub w postępowaniach nadzwyczajnych, a nie w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji podatkowej, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego i administracyjnego poprzez błędne uzasadnienie, w szczególności w zakresie braku obowiązku organu egzekucyjnego do badania prawidłowości doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w oparciu o decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2010 r. wystawił na A.G. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] obejmujący zaległości w podatku od towarów i usług za okres lipiec i sierpień 2005 r. na kwotę 76.075,30 zł należności głównej. Strona przy piśmie z dnia 10 sierpnia 2010 r. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. odwołanie od w/w decyzji. Zawiadomieniem z dnia 26 lipca 2010 r. organ egzekucyjny w oparciu o w/w tytuł wykonawczy, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] . Pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. [...] poinformował, że na rachunku bankowym, którego posiadaczem jest Skarżąca brak jest obecnie środków pieniężnych, co stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego. W dniu 8 marca 2011r wpłynął do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie Strony nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., zgodnie z procedurą wskazaną w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, z późn. zm. – dalej: "O.p."). Stwierdził przy tym, że zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji jest niekompletne i nie odzwierciedla faktycznie zaistniałych okoliczności. Pismem z dnia 21 marca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. zwrócił się z prośbą do wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. - przy piśmie z dnia 8 kwietnia 2011 r. poinformował, iż nie są mu znane przesłanki lub okoliczności stwierdzenia nieistnienia obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., a co za tym idzie tytuł wykonawczy został wystawiony zasadnie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. , opierając się na stanowisku wierzyciela postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony został poprawnie, tj. spełniał wszystkie wymogi z art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954, z późn. zm. – dalej: "ustawa egzekucyjna"). Odnosząc się natomiast do podnoszonych zarzutów, tj. nieprawidłowego doręczenia decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wyjaśnił, iż decyzja oraz potwierdzenie jej odebrania przez Skarżącą nie jest obowiązkowym elementem składowym tytułu wykonawczego. Oznacza to, że badanie czy jest ona wydana zgodnie z prawem i czy jest stronie prawidłowo doręczona byłoby zdaniem organu egzekucyjnego, naruszeniem dyspozycji art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej. Na powyższe postanowienie, Skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W jej ocenie bezspornym jest, iż organ egzekucyjny nie jest władny badać, czy decyzja będąca podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego jest zgodna z prawem czy też nie natomiast obowiązkiem jest badanie czy decyzja została prawidłowo doręczona. Strona podkreśliła, że dopóki decyzja organu podatkowego nie została prawidłowo doręczona, zgodnie z wymogami określonymi w rozdziale 5 działu IV O.p., dopóty tytuł wykonawczy nie może zostać wystawiony, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia egzekucji. Prowadzenie egzekucji bez wcześniejszego doręczenia decyzji na podstawie art. 212 O.p. narusza art. 3 i art. 29 ustawy egzekucyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytaczając treść art. 59 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej, podzielił stanowisko organu egzekucyjnego odnośnie braku uprawnień do badania prawidłowości doręczenia Stronie decyzji wymiarowej, będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dyrektor Izby Skarbowej na poparcie swego stanowiska powołał się na wyrok NSA z dnia z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1378/08, wyrok NSA z dnia 18 października 2006r, sygn. akt II FSK 1302/05 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 112/10. Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 i art. 29 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 212 O.p. stwierdził, że w istocie, dopiero z datą doręczenia decyzji, zaczyna ona wywierać skutki prawne względem strony postępowania. Wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe określone w decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego w sprawie (tj. decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Strony - członka zarządu "A. " Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2005 r.) stało się wymagalne, dopiero gdy decyzja ta stała się ostateczna. Decyzja podatkowa jest ostateczna, jeżeli m.in. strona nie złoży odwołania w przewidzianym przez przepisy prawa terminie od decyzji wydanej w I instancji, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji wynosi 14 dni i rozpoczyna swój bieg od dnia następującego po dniu jej doręczenia. Natomiast z akt sprawy wynika, iż Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a następnie postanowieniem z tego samego dnia stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swoich postanowień wyjaśnił, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2010 r. została doręczona Stronie zastępczo w dniu 26 stycznia 2010 r. w trybie art. 150 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej przedstawiając stan faktyczny sprawy stwierdził, że przedmiotowe odwołanie z dnia [...] sierpnia 2010 r. zostało wniesione 182 dni po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Przyjęcie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. odmiennego, niż w postanowieniu z dnia [...] maja 2011 r. stanowiska oznaczałoby, że organ egzekucyjny przeprowadzałby kontrolę ostatecznej decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, do czego nie jest uprawniony żadnym przepisem prawa. Co więcej, badanie przez organ egzekucyjny skuteczności doręczenia przedmiotowej decyzji mogłoby doprowadzić do rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu kwestii terminu doręczenia decyzji, która została rozpatrzona przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie prawa, tj. art. 3 i art. 29 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 212 O.p. oraz art. 11 w związku z art. 107 § 3 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uzasadnienie postanowienia. Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. oraz wniosła o zasądzenie od kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego doradcy podatkowego według norm przepisanych. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że oba postanowienia organu II instancji z dnia [...] grudnia 2010 r. przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zostały przez Skarżącą zaskarżone do Sądu i zarejestrowane zostały pod sygn. III SA/Wa 945/11 i III SA/Wa 944/11. Sprawy te nie zostały jeszcze rozpoznane. Uzasadnienie organu II instancji opiera się zatem na postanowieniach ostatecznych w administracyjnym toku postępowania, lecz nieprawomocnych. Nadal sporna pozostaje okoliczność prawidłowego doręczenia decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia narusza zatem zasadę przekonywania strony (art. 11 w związku z art. 107 § 3 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego). Nie bez znaczenia dla również jest, iż ww. postanowienia organu II instancji z dnia [...] grudnia 2010 r. rozstrzygały co do istoty sprawy kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nie rozstrzygały natomiast sprawy ostateczności decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego, bowiem ostateczność decyzji powstaje z mocy prawa, a nie na mocy decyzji czy też postanowienia. Skarżąca podniosła, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest nielogiczne. Z jednej strony organ II instancji wskazał, iż kwestie dotyczące doręczenia decyzji podatkowych mogą być weryfikowane jedynie w postępowaniu nadzwyczajnym a z drugiej strony twierdzi, iż faktycznie dopiero z datą doręczenia decyzji zaczyna ona wywierać skutki prawne względem strony postępowania. Decyzja, która nie została doręczona nie może być przecież weryfikowana w postępowaniu nadzwyczajnym, bowiem zarówno wznowienie postępowania jak i stwierdzenie nieważności decyzji może dotyczyć jedynie decyzji ostatecznych (art. 128 zd. drugie i art. 240 § 1 i art. 247 § 1 O.p.). Z kolei decyzją ostateczną, w świetle art. 128 O.p., jest decyzja od której nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zatem jeżeli nie nastąpi skuteczne doręczenie decyzji, zgodnie z procedurą uregulowaną w rozdziale 5 działu IV O.p., to decyzja nie jest decyzją ostateczną a organ nie jest nią związany (art. 212 O.p.). Od takiej decyzji nie służy stronie ani odwołanie do organu wyższego stopnia, ani tryb nadzwyczajny jej wzruszenia. Strona ponadto zauważyła, że powołanie się przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 marca 2010 r. sygn. I SA/Ol 112/10 jest niewłaściwe. Ww. orzeczenie jest nieprawomocne, bowiem wniesiona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, po drugie zaś, powołany przez organ II instancji fragment uzasadnienia wyroku dotyczy decyzji ostatecznej, a więc skutecznie doręczonej stronie, pozostającej w obrocie prawnym. Skarżąca podkreśliła, że z datą doręczenia decyzji i wobec braku jej zaskarżenia przez osobę uprawnioną w ustawowym terminie wiąże się też jej ostateczność (art. 128 w zw. z art. 212 O.p.), która daje legitymację do ewentualnego jej wzruszenia w trybie nadzwyczajnym. Uznanie przez organ podatkowy (wierzyciela) decyzji za decyzję ostateczną jest jednostronną czynnością administracyjną, która nie wymaga wydania aktu administracyjnego. Adresat takiej decyzji nie jest informowany przez organ podatkowy o fakcie uznania decyzji za ostateczną. Uznaniu decyzji za ostateczną nie towarzyszy również wydanie decyzji lub postanowienia, zatem stronie nie służy tryb odwoławczy. W przypadku uznania przez organ podatkowy decyzji za ostateczną, pomimo braku jej skutecznego doręczenia, stronie nie służy tryb nadzwyczajny wzruszenia decyzji bowiem dotyczy on jedynie decyzji ostatecznych, a więc doręczonych. Ostateczność decyzji następuje z mocy prawa, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji organu podatkowego w przedmiocie stwierdzenia ostateczności decyzji. Okoliczność prawidłowego doręczenia decyzji powinna zatem być weryfikowana z urzędu w postępowaniu egzekucyjnym, w którym może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia tego postępowania (art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej) i podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy). Skarżąca wskazała, że bezspornym jest, iż organ egzekucyjny nie jest władny badać, czy decyzja będąca podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego jest zgodna z prawem czy też nie. Skarżąca nie prosiła organu egzekucyjnego ani organu odwoławczego o zbadanie decyzji organu podatkowego pod kątem zgodności z prawem. Jednakże co do obowiązku zweryfikowania przez organ egzekucyjny, czy decyzja będąca podstawą do wydania tytułu wykonawczego została prawidłowo doręczona Skarżąca ma odmienne zdanie od organów obu instancji. W ocenie Skarżącej badanie czy decyzja została prawidłowo doręczona jest obowiązkiem organu egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy egzekucyjnej, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. Stosownie zaś do art. 212 O.p. organ podatkowy (w tym przypadku wierzyciel) jest nią związany od chwili jej doręczenia. Zatem dopóki decyzja organu podatkowego nie została prawidłowo doręczona, zgodnie z wymogami określonymi w rozdziale 5 działu IV O.p. , dopóty tytuł wykonawczy nie może zostać wystawiony a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia egzekucji. Badanie przez organ egzekucyjny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego nie narusza art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej (orzeczenie NSA z dnia 23 sierpnia 1996 r. sygn. III SA 684/96, publ. CBOSA). Prowadzenie egzekucji bez wcześniejszego doręczenia decyzji na podstawie art. 212 O.p. narusza art. 3 i art. 29 ustawy egzekucyjnej. W odniesieniu do braku skutecznego doręczenia decyzji będącej podstawą tytułu egzekucyjnego Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte we wniosku o umorzenie egzekucji z dnia [...] marca 2011 r. Nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu II instancji, iż badanie przez organ egzekucyjny skuteczności doręczenia decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego mogłoby doprowadzić do rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu kwestii terminu doręczenia decyzji, która została rozpatrzona przez organ II instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Uzasadniając swoje stanowisko wyjaśniła, że ostateczność decyzji powstaje z mocy prawa a nie na mocy postanowienia organu. Ponadto ww. postanowienie dotyczyło stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, w którym to postanowień organ II instancji wyraził jedynie swój pogląd w kwestii doręczenia decyzji a nie nadanie decyzji statusu decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie ma podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem. Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji (postanowień), to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i postanowień. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"-"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej: "P.p.s.a."). W następstwie kontroli zaskarżonego aktu Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. jest niezgodne z prawem. Sąd wyjaśnia, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne i fakultatywne. W pierwszym przypadku wystąpienie określonych w ustawie okoliczności rodzi obowiązek umorzenia postępowania, w drugim zaś, zaistnienie przesłanek wskazanych w ustawie, jedynie uprawnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej zawierającym obligatoryjne przesłanki umorzenia, postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Stosownie do art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, iż umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie (por.: P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2008, s. 203). W niniejszej sprawie istota sporu dotyczy kwestii, czy rozpatrując w postępowaniu egzekucyjnym zarzut oparty na podstawie nieistnienia obowiązku, w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny uprawniony jest do badania prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej, będącej podstawą egzekwowanego tytułu wykonawczego. Sąd podziela stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. oraz Dyrektora Izby Skarbowej w W. odnośnie braku uprawnień do badania prawidłowości doręczenia Stronie decyzji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Strony jako członka zarządu "A. " Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2005 r., będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Zgodnie z treścią art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Sąd w pełni akceptuje stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1378/08, stwierdzającym, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności ("zasadności") decyzji wymiarowej, ani też "wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego". Ta ostatnia przesłanka wiąże się natomiast m. in. z kwestią prawidłowego doręczenia decyzji. Niewątpliwie bowiem dopiero z datą doręczenia decyzji zaczyna ona wywierać skutki prawne względem strony postępowania. Jednakże analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, oznacza w konsekwencji badanie tego czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym czy zobowiązanie w kwocie nią określonej stało się wymagalne. Badanie zatem tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o "nieistnieniu obowiązku" stanowiłoby w istocie kontrolę "wymagalności obowiązku" objętego tytułem wykonawczym, czego zabrania cytowany wyżej art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej. Istotą normy prawnej wskazanej w art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej jest zatem aby organ egzekucyjny nie wkraczał w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1302/05). Sąd stwierdza, że w postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają badaniu i rozstrzyganiu kwestie związane z odrębnym postępowaniem podatkowym, w tym dotyczące doręczenia decyzji podatkowych. Prowadziłoby to do traktowania organu egzekucyjnego jako swoistej trzeciej instancji rozpatrującej sprawę podatkową. Tego rodzaju kwestie mogą być weryfikowane ewentualnie w postępowaniu nadzwyczajnym, nie stanowią zaś podstawy skutecznego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (prowadzącego do umorzenia tegoż postępowania). Wyjątek od zasady określonej w art. 29 ustawy egzekucyjnej, związany z badaniem kwestii istnienia obowiązku podatkowego, nie może być interpretowany rozszerzająco. Sąd zwraca uwagę, że podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, który w wyroku z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 112/10 stwierdził, że "w postępowaniu egzekucyjnym dłużnik nie może kwestionować skuteczności doręczenia decyzji administracyjnej. Decyzja ostateczna jest wykonalna, a organ administracyjny może taką decyzję wzruszyć tylko w sytuacjach i na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej. Dopóki decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, pozostaje w obrocie prawnym, wywołuje skutki prawne wobec jej adresatów, jak również wobec innych uczestników obrotu prawnego. Postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego i nie służy weryfikacji decyzji administracyjnych". Trafność powyższego rozstrzygnięcia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1434/10, utrzymującym w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Sąd pragnie pokreślić, że twierdzenie o niedoręczeniu stronie ostatecznej decyzji może być weryfikowane przez właściwy organ podatkowy (wierzyciela) w ramach przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1pkt 4 O.p., a nie w postępowaniu egzekucyjnym (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 103/11). Reasumując dotychczasowe ustalenia i wywody, Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło