II SA/Sz 478/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-12-09
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Grzegorz Jankowski, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do stwierdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy wystarczające jest stwierdzenie braku sprzeczności z planem?Ratio decidendi
Organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wystarczające jest, aby przeznaczenie terenu w planie było identyczne z planowaną działalnością, a nie tylko brak sprzeczności z planem. Brak zgodności z planem, który nie przewiduje działalności związanej z wydobywaniem kopalin, obliguje organ do wydania decyzji odmownej.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie koncesji na wydobywanie ropy naftowej w celu uwzględnienia gazu ziemnego jako kopaliny współwystępującej. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, uznając planowane przedsięwzięcie za niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasad postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 26 marca 2010r Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 4 i art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) - po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Burmistrza [...] z dnia 1 lutego 2010 r. nr [...] ), odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie koncesji nr [...] z dnia 12 grudnia 1995r. na wydobywanie ropy naftowej ze złoża "[...] " w części dotyczącej uwzględnienia gazu ziemnego jako kopaliny współwystępującej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy,
z którego wynikało, że decyzją z dnia [...] r. Burmistrz , działając na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz
art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko - po rozpatrzeniu wniosku [...] z dnia [...] r. (uzupełnionego w dniu [...] r.) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie koncesji nr [...]
z dnia [...] r. na wydobywanie ropy naftowej ze złoża "[...] " w części dotyczącej uwzględnienia gazu ziemnego jako kopaliny współwystępującej - odmówił wydania ww. podmiotowi decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ I instancji ustalił, że obszar i teren górniczy "[...] " obejmuje działki
z obrębów [...] , [...] i [...] , przy czym dla działek o numerach: [...] z obrębu [...] oraz dla działek o numerach: [...] z obrębu [...] obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr XLVII/339/09 Rady Miejskiej w [...] z dnia 25 września 2009r. w sprawie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Parku Siłowni Wiatrowych "[...] " (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 76, poz. 2027).
Dla wskazanych wyżej działek postanowienia planu przewidują następujące rodzaje przeznaczenia terenu:
- tereny użytków rolnych z zakazem zabudowy mieszkaniowej, oznaczone symbolem 24R,
- tereny zabudowy zagrodowej oznaczone symbolem 29RM - części działek siedliskowych z zakazem zabudowy mieszkaniowej,
- droga krajowa istniejąca, oznaczona symbolem 33KD1,
- teren użytków rolnych z zakazem zabudowy mieszkaniowej oznaczone symbolem 25R.
Jednocześnie w treści decyzji organ powołał się na przepis art. 80 ust. 2 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku (...) stanowiący, iż właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Mając na uwadze wskazane wyżej ustalenia planu obowiązującego dla obszaru, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie w części obszaru i terenu górniczego "[...] " organ uznał, iż planowane do realizacji przedsięwzięcie jest niezgodne z ustaleniami wskazanego planu.
[...] wniosło odwołanie od decyzji Burmistrza [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] .
W odwołaniu Spółka zarzuciła organowi wydającemu decyzję naruszenie art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) oraz art. 7, 9, 11 i art. 107
§ 1 i § 3 Kpa wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu i o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia, ewentualnie
o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi
I instancji.
Zdaniem wnoszącej odwołanie brak zgodności realizacji przedsięwzięcia
z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinien przejawiać się w stwierdzeniu sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia
z postanowieniami planu. W ocenie Spółki, pojęcie "stwierdzenie zgodności z planem zagospodarowania" należy rozumieć odmiennie, w zależności od tego jaki rodzaj działalności będzie realizowany przez przedsiębiorcę w oparciu o udzieloną koncesję. W przypadku prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności górnictwa otworowego do uzgodnienia projektu decyzji wystarczające jest, aby planowana działalność nie była sprzeczna z planem miejscowym, a więc aby dała się pogodzić z przeznaczeniem terenu. Na poparcie powyższego Spółka powołała się na stanowisko sądów administracyjnych rozpoznających sprawy uzgodnień koncesji z miejscowym planem - na podstawie art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. W ocenie Spółki, miejscowy plan nie przewiduje działalności sprzecznej z możliwością wydobywania kopalin, a prowadzona działalność wydobywcza nie koliduje z wykorzystywaniem nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem, określonym w miejscowym planie. Spółka wskazała ponadto, że obecnie inwestor prowadzi wydobycie jedynie na terenie przeznaczonym pod Ośrodek Produkcyjny [...] oraz strefę przyodwiertową "[...] -1" o łącznej powierzchni 9050 m2 - nie objętym ustaleniami planu. Plan obejmuje jedynie niewielką część obszaru i terenu górniczego [...] , na której nie prowadzi się faktycznej działalności wydobywczej.
Wnosząca odwołanie zarzuciła organowi, iż wydana decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 i § 3 Kpa,
a nadto wskazała, iż plan sporządzony został naruszeniem art. 9 ust. 4 i art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej w dalszej części decyzji ustawą "o udostępnianiu informacji o środowisku" – stwierdziło, że decyzja, której wydania domaga się Spółka, określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie tej decyzji jest wymagane, między innymi, dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a jej wydanie następuje przed uzyskaniem jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ww. ustawy -w tym przed uzyskaniem koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż (art. 72 ust. 1 pkt 4).
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w związku z pisemnym wnioskiem, złożonym przez [...]
w [...] w dniu [...] r., w którym podmiot ten domagał się wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, polegającego na zmianie koncesji nr [...] z dnia [...] r. na wydobywanie ropy naftowej ze złoża [...] w części dotyczącej uwzględnienia gazu ziemnego jako kopaliny współwystępującej.
Realizacja ww. inwestycji zaliczona została przez inwestora, na co wskazuje treść złożonego wniosku, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) stanowiącym, iż przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, które może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest wydobywanie kopalin ze złoża metodą podziemną, w zakresie niewymienionym w § 2 ust. 1 pkt 26 lit. b rozporządzenia lub metodą otworów wiertniczych, w zakresie niewymienionym w § 2 ust. 1 pkt 24, ww. aktu prawnego.
Z treści karty informacyjnej przedsięwzięcia dołączonej do wniosku strony, określającej planowane roczne wydobycie ropy naftowej i gazu ziemnego wynika,
iż skala wydobycia kopalin w poszczególnych latach od 2009 roku do 2012 roku nie przekroczy w skali roku wielkości wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 24 ww. rozporządzenia, tj. będzie wynosiła rocznie mniej niż 18.000 ton ropy oraz mniej niż 70.000.000 m3 gazu (zgodnie z Tabelą nr 1), a wydobywanie wskazanych wyżej kopalin odbywać się będzie odwiertem "[...] -1".
W ocenie organu odwoławczego inwestor zasadnie zakwalifikował planowaną
do realizacji inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art 71 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 173 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Ponadto, jak wskazano w treści Karty informacyjnej przedsięwzięcia, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest niezbędne inwestorowi do ubiegania się o wydanie przez właściwy organ koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż - poprzez, jak wskazuje inwestor, zmianę posiadanej już koncesji nr [...] na wydobywanie ropy naftowej ze złoża "[...] ", z dnia
12 grudnia 1995r. udzielonej na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo w [...] [...] Zakład Górnictwa Nafty
i Gazu - przy czym zmiana koncesji ma polegać na uwzględnieniu gazu ziemnego jako kopaliny współwystępującej. Spełniony zatem został również drugi warunek, pozwalający inwestorowi na wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, a wynikający z art. 72 ust. 1, zgodnie z którym wydanie przedmiotowej decyzji następuje przed uzyskaniem jednej z decyzji wskazanej w ww. przepisie - w tym przed uzyskaniem koncesji na wydobywanie kopalin (art. 72 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy).
Pomimo spełnienia przez Spółkę wymogów formalnych, pozwalających na wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - organ I instancji zasadnie odmówił wydania przedmiotowej decyzji dla planowanego przedsięwzięcia, powołując się na treść art. 80 ust. 2 ustawy. Zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony; nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin oraz dla inwestycji w zakresie terminalu. Powyższy przepis, poza wskazanymi wyjątkami, jednoznacznie stanowi, że organ jest uprawniony do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z treści uzasadnienia wydanej decyzji wynika, że planowane do realizacji przedsięwzięcie, związane z wydobywaniem gazu ziemnego jako kopaliny współwystępującej - obok ropy naftowej -realizowane będzie w strefie obszaru i terenu górniczego "[...] ", odwiertem "[...] - 1" (Karta informacyjna, strona 1). Obszar
i teren górniczy "[...] " obejmuje, jak ustalił organ I instancji, działki z trzech obrębów geodezyjnych:
1) obręb [...] w - działki nr: [..]
2) obręb [...] - działki nr: [..]
3) obręb [...] - działka nr [...] .
Dla części działek położonych w obrębie ewidencyjnym [...] oraz [...] obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Nr XLVII/339/09 Rady Miejskiej w [...] z dnia
25 września 2009r. w sprawie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Parku Siłowni Wiatrowych "[...] " (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 76, poz. 2027). Zgodnie z treścią planu:
1) działki z obrębu ewidencyjnego [...] nr [...] oraz działki
nr [...] z obrębu [...] są położone na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 24R, oznaczającym teren z funkcją rolniczą, dopuszczającą uprawy ogrodnicze i hodowlane (do 49 d.j.p.), bez prawa zabudowy mieszkaniowej
i przeznaczonej na stały pobyt ludzi (zgodnie z §8 ust. 2 uchwały w sprawie planu),
2) działka nr [...] z obrębu [...] położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 29RM - określającym fragmenty istniejących działek siedliskowych, przeznaczonym do zachowania, bez prawa zabudowy związanej ze stałym pobytem ludzi, w tym i mieszkaniowej (§ 8 ust. 3 uchwały),
3) działki nr [...] z obrębu [...] i działka nr [..] z obrębu [...] - usytuowane są na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem 33KD1, stanowiących fragmenty istniejącej drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] - [...] przeznaczonej do zachowania, z możliwością dokonywania jej przebudowy
w istniejących, zmiennych (30,K34,0 m), szerokościach linii rozgraniczenia (§ 8 ust. 6 uchwały),
4) działki oznaczone nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...] położone są na terenach oznaczonych na rysunku plany symbolem 25R, dla których postanowienia planu przewidują funkcję rolniczą z dopuszczeniem wprowadzenia upraw ogrodniczych i hodowlanych (do 49 d.j.p.), bez prawa zabudowy mieszkaniowej i przeznaczonej na stały pobyt ludzi (§ 8 ust. 2 uchwały).
Powyższe ustalenia planu miejscowego dla części działek (wskazanych powyżej), położonych w granicach obszaru i terenu górniczego "[...] "- położenie działek w obrębie ww. obszaru potwierdza również wnioskodawca, określając granice ww. obszaru na przedłożonej organowi w dniu [...] r. mapie ewidencyjnej - nie przewidują przeznaczenia terenów wymienionych działek na wskazany cel, tj. cel związany z prowadzeniem działalności polegającej na wydobywaniu kopalin. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) w planie miejscowym określa się obowiązkowo - między innymi - przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (pkt 1), granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych (pkt 7), a także szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy (pkt 9). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Nr XLVII/339/09 Rady Miejskiej
w [...] z dnia 25 września 2009r. nie dopuszcza na terenie działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie związane z wydobywaniem gazu jako kopaliny współwystępującej - lokalizacji obszarów górniczych, w granicach których następuje wydobywanie kopalin, jak również terenów górniczych, stanowiących przestrzeń objętą przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego.
Organ odwoławczy stwierdził, że ani w części tekstowej planu, ani też
w załącznikach graficznych do niego nie zostały przewidziane ustalenia dla wskazanych wyżej terenów i obszarów.
Powyższe przesądza, iż organ I instancji nie miał podstaw prawnych do stwierdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu,
o której mowa w art. 80 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku.
Kolegium ustosunkowując się do treści wniesionego odwołania od decyzji wskazało, że zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu oznacza, iż przeznaczenie terenu w planie musi być identyczne z planowaną działalnością na tym terenie, nie wystarczy jak wskazała Spółka, aby planowana działalność była niesprzeczna z planem miejscowym, tj. dała się pogodzić z przeznaczeniem terenu. W ocenie organu odwoławczego uzgodnienie, o którym mowa w art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oznacza, iż dla pozytywnego uzgodnienia koniecznym jest stwierdzenie zgodności ustaleń planu miejscowego z działalnością, która ma być przedmiotem koncesji (tak: w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 17 września 2008r., sygn. akt III SA/Gl 800/08).
Ustalenia planu miejscowego będącego aktem prawa miejscowego są wiążące zarówno dla organów, jak i innych osób, w tym przedsiębiorców ubiegających się
o wydanie koncesji na prowadzenie określonej działalności na terenie objętym ustaleniami planu, a zgodność lokalizacji przedsięwzięcia ustaleniami planu oznacza, że planowana działalność na danym terenie musi odpowiadać przeznaczeniu danego terenu określonego w planie. W niniejszej sprawie nie jest dopuszczalne prowadzenie działalności, związanej z wydobywaniem kopalin na terenach przeznaczonych w planie jako tereny rolnicze, tereny działek siedliskowych, czy drogi wojewódzkiej.
Kolegium odnosząc się do wskazanego w odwołaniu od decyzji naruszenia - przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - przepisów art. 9 ust. 4 i art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdziło, że właściwym do stwierdzenia nieważności uchwały w powyższym zakresie jest Wojewoda .
[...] w [...] wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] domagając się:
1. uchylenia w całości zaskarżonej decyzji jako sprzecznej z prawem,
2. zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Skarżąca Spółka zarzucała decyzji Kolegium:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227, z późn. zm., zwanej dalej u.i.o.ś.), poprzez nieprawidłową wykładnię przepisu,
2/ naruszenie przepisów postępowania:
- wydanie decyzji niezgodnie z treścią art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak ustalenia stanu faktycznego, w tym brak oceny zgodności działalności skarżącego z zapisami studium i planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w Gminie .
W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosłą, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało błędnej wykładni art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. Z praktyki orzeczniczej sądów wynika, że pojęcie "stwierdzenia zgodności z planem" powinno być różnie rozumiane, w zależności od rodzaju prowadzonej działalności górniczej. I tak
w przypadku prowadzenia działalności polegającej na wydobyciu kopalin metodą odkrywkową, działalność taka powinna być zgodna z planem miejscowym (mpzp), tzn. że musi być bezwarunkowo uwzględniona w planie miejscowym. Natomiast
w przypadku wydobycia kopalin metodą otworową (taką metodą skarżący wydobywa kopaliny przez co posiada interes prawny w tej sprawie), wystarczające jest aby taka działalność nie była sprzeczna z planem miejscowym, tj. nie była wprost zakazana
w planie miejscowym i dała się pogodzić z przeznaczeniem terenu. Stanowisko takie zostało wyrażone zarówno w doktrynie, jaki i orzecznictwie sądów administracyjnych
(w związku z udzieleniem koncesji uzgodnieniem jej z mpzp na podstawie art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego) m.in. w wyrokach: WSA w Bydgoszczy z dnia
2 lipca 2008 r., sygn. akt: II SA/Bd 315/08 -w odniesieniu do kopalin wydobywanych metodą odkrywkową planowana działalność powinna być zgodna z planem miejscowym, co oznacza, że przeznaczenie terenu w planie miejscowym musi być identyczne z planowaną działalnością na tym terenie. Nie jest zatem wystarczające, aby planowana działalność była niesprzeczna z planem miejscowym, tj. dała się pogodzić z przeznaczeniem terenu, jak w wypadku działalności polegającej na wydobywaniu kopalin metodą podziemną" oraz WSA w Gliwicach z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt: III SA/GI 800/08. Tożsame stanowisko zajmuje wybitny znawca przepisów Prawa geologicznego i górniczego prof. dr hab. A. Lipiński. W komentarzu do prawa geologicznego i górniczego (Dom Wydawniczy ABS z 2008 r.) stwierdził, że "w odniesieniu do wydobywania tych kopalin, których złoża znajdują się poza granicami przestrzennymi nieruchomości gruntowych, a zatem wydobywanych metoda otworową oraz podziemną (dotyczy to także podziemnego magazynowania oraz składowania) wypada przyjąć, że przedmiotem uzgodnienia powinno stać się ustalenie czy zamierzona działalność nie koliduje z ustalonym w opisany wyżej sposób przeznaczeniem nieruchomości."
Uznać należy zatem, iż wydobywanie kopalin drogą otworową lub podziemną nie zagraża stateczności powierzchni, tak jak ma to miejsce w przypadku górnictwa odkrywkowego (np. węgiel kamienny). W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przytoczyło rozstrzygnięcie WSA w Gliwicach z dnia
17 września 2008 r., sygn. akt: III SA/GL 800/08, które odnosi się stricte do wydobycia węgla kamiennego, a więc górnictwa odkrywkowego, które w znaczący sposób przyczynia się do pogorszenia stanu gruntów (leje depresyjne, zapadliska kopalniane, osiadanie gruntu).
Skarżąca podnosi ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 88 ust. 2 u.i.o.ś., poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie, tj. skutków wydobycia gazu ziemnego na zagospodarowanie terenu. Tymczasem, jak to już zostało podniesione w odwołaniu do SKO z dnia
[...] r. oraz powyżej, wydobycie kopalin metodą górnictwa otworowego nie powoduje naruszenia powierzchni terenu pod którym położone są złoża węglowodorów odmiennie od ewidentnych negatywnych naruszeń powierzchni eksploatowanego terenu, jakie mają miejsce w górnictwie odkrywkowym.
Skarżąca nadmienia również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w części Gminy [...] nie przewiduje działalności sprzecznej z możliwością wydobywania kopalin, która de facto odbywa się na tym terenie od kilkudziesięciu lat, na podstawie dotychczasowej koncesji nr [...]
z dnia [...] r. ustanawiającej obszar i teren górniczy, a który uwzględniony został w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] " przyjętym uchwałą nr XXXIX z dnia 21 września 2006 r. Ponadto działalność wykonywana przez skarżącego (wydobywanie gazu i ropy naftowej) nie koliduje w żaden sposób z wykorzystaniem nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem (tereny rolnicze i hodowlane) ponieważ złoże ropy naftowej oraz współwystępującego gazu ziemnego zalega na głębokości ponad 2600 metrów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 P.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego
i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tego powodu stwierdził, że wniesiona skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem niniejszego postępowania było badanie legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.
w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego zmianie koncesji nr [...] z dnia [...] r. na wydobywanie ropy naftowej ze złoża "[...] " w części dotyczącej uwzględnienia gazu ziemnego jako kopaliny współwystępującej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 80 ust. 2 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.1227), zwana dalej ustawą " o udostępnianiu informacji o środowisku".
Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012 oraz, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin oraz dla inwestycji w zakresie terminalu.
Punkt wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie stanowił wniosek skarżącej spółki o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie koncesji nr [...] z dnia [...] r. na wydobywanie ropy naftowej ze złoża "[...] " w części dotyczącej uwzględnienia gazu ziemnego jako kopaliny współwystępującej.
Poza sporem jest posiadanie przez stronę skarżącą koncesji, udzielonej na [...] lat, na wydobywanie ropy naftowej ze złoża "[...] ", wydanej w dniu [...] r. przez Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Nie budzi również wątpliwości zarówno skarżącej jak i organu, że wydobywanie gazu ziemnego jako kopaliny współwystępującej jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust.1 pkt 40 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu
o oddziaływaniu na środowisko - Dz. U. Nr, 257, poz.2573 ze zm.). Konsekwencją tego jest – zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku- konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
Przepis art. 72 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy stanowi, że wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem koncesji
na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, na wydobywanie kopalin ze złóż,
na bezzbiornikowe magazynowanie substancji oraz składowanie odpadów
w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze. Należy również dodać, że zgodnie z art. 16 ust. 5a tej ustawy, do zmiany koncesji stosuje się odpowiednio przepisy o udzielaniu koncesji.
Właściwy organ- w tej sprawie Burmistrz [...] - wydaje, zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, decyzję
o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012 oraz dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin.
Niewątpliwie przedsięwzięcie, które zamierza realizować skarżąca nie zostało przez ustawodawcę wyłączone z obowiązku stwierdzenia jego zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem koncesja, której zmiany się domaga dotyczy wydobywania kopalin.
Zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle przytoczonego przepisu kryterium podstawowym oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zgodność z planem jako podstawowe kryterium stanowi istotę sporu w tej sprawie, albowiem skarżąca nie zgadza się z literalną wykładnią przepisu i twierdzi,
że pozytywną przesłankę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może stanowić stwierdzenie braku sprzeczności z planem. Podkreśla przy tym, że tak dokonana ocena planu wiąże się z metodą wydobywania kopaliny- w tym przypadku otworową lub podziemną, która nie zagraża stateczności powierzchni jak to ma miejsce przy zastosowaniu metody odkrywkowej.
Dla obszaru, na którym zlokalizowany jest m.in. obszar i teren górniczy [...] , obejmujący działki trzech obrębów geodezyjnych [...] , [...] i [...] , Rada Miejska w [...] uchwaliła w dniu 25 września 2009 r. plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego Parku Siłowni Wiatrowych "[...] " (Dz. Urz. Woj. Zachodniopom. Nr 76, poz. 2027), dotyczący m.in. części obrębów ewidencyjnych [...] i [...] . Przeznaczenie poszczególnych terenów jest następujące:
1) działki z obrębu ewidencyjnego [...] nr [...] oraz działki nr [...] z obrębu [...] są położone na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 24R, oznaczającym teren z funkcją rolniczą, dopuszczającą uprawy ogrodnicze i hodowlane (do 49 d.j.p.), bez prawa zabudowy mieszkaniowej
i przeznaczonej na stały pobyt ludzi (zgodnie z § 8 ust. 2 uchwały w sprawie planu),
2) działka nr [..] z obrębu [...] położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 29RM - określającym fragmenty istniejących działek siedliskowych, przeznaczonym do zachowania, bez prawa zabudowy związanej ze stałym pobytem ludzi, w tym i mieszkaniowej (§ 8 ust. 3 uchwały),
3) działki nr [...] z obrębu [...] i działka nr [..] z obrębu [...] - usytuowane są na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem 33KD1, stanowiących fragmenty istniejącej drogi wojewódzkiej nr 107 relacji [...] - [...] przeznaczonej do zachowania, z możliwością dokonywania jej przebudowy
w istniejących, zmiennych (30,K34,0 m), szerokościach linii rozgraniczenia (§ 8 ust. 6 uchwały),
4) działki oznaczone nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...] położone są na terenach oznaczonych na rysunku plany symbolem 25R, dla których postanowienia planu przewidują funkcję rolniczą z dopuszczeniem wprowadzenia upraw ogrodniczych i hodowlanych (do 49 d.j.p.), bez prawa zabudowy mieszkaniowej i przeznaczonej na stały pobyt ludzi (§ 8 ust. 2 uchwały).
Powyższe ustalenia planu miejscowego dla części działek (wskazanych powyżej), położonych w granicach obszaru i terenu górniczego "[...] ", nie przewidują- jak słusznie zauważył organ II instancji - przeznaczenia terenów wymienionych działek na cel związany z prowadzeniem działalności polegającej na wydobywaniu kopalin ani to metodą odkrywkową, ani to podziemną bądź otworową.
Z treści art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika wprost, że planowane przedsięwzięcie powinno być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, że przeznaczenie terenu w planie miejscowym winno być identyczne z planowaną działalnością na tym terenie.
Skoro plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod wydobywanie kopalin, to organ miał obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną. Nie ma przy tym znaczenia, czy wydobycie kopalin następuje metodą podziemną czy odkrywkową.
Zauważyć należy, że wydobywanie kopaliny bez spowodowania ujemnych oddziaływań na środowisko nie jest możliwe. Zdaniem Sądu, to właśnie na etapie przygotowywania planu zagospodarowania przestrzennego należy ustalić, czy zamierzona działalność w zakresie wydobywania kopalin, z uwzględnieniem metod wydobycia, nie koliduje z przeznaczeniem nieruchomości.
Sąd nie podziela przy tym twierdzenia skargi, iż wystarczające jest stwierdzenie braku sprzeczności planowanej lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem taka interpretacja art. 80 ust. 2 byłaby sprzeczna z ratio legis tego przepisu. Prowadziłaby bowiem do niczym nie uzasadnionej i nadmiernej swobody interpretacji przepisów miejscowych planów zagospodarowania.
Wspomnieć przy tym należy, że procedura przygotowywania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest jawna i skarżący jako prowadzący działalność gospodarczą na terenie objętym planem "[...] " mógł
w stosownym czasie zgłaszać wnioski do planu.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi podkreślić należy, że Sąd rozpoznający skargę na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, nie bada legalności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z którym to planem w toku postępowania badano zgodność planowanego przedsięwzięcia.
Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, a zatem zawiera normy powszechnie obowiązujące na obszarze, którego dotyczy. Zapisami planu są związane wszystkie osoby fizyczne i prawne oraz organy administracji publicznej. Dopóki uchwała, na mocy której przyjęto miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zostanie wzruszona w sposób przewidziany prawem, istnieje domniemanie jej legalności.
Sąd – wbrew twierdzeniom skargi nie dopatrzył się również naruszenia art. 6
i art. 7 Kpa, albowiem organ dokonał oceny działalności skarżącego z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez uznanie braku zgodności planowanej przez skarżącą działalności na obszarze górniczym [...]
z ustaleniami planu "J[...] ".
Dodać również należy, że nie można utożsamiać – jak to uczyniono w skardze – badania zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na etapie prowadzenia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
(art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku) z uzgodnieniami dokonywanymi w związku z ubieganiem się o koncesję (art. 16 ust.5 ustawy z dnia
4 lutego – Prawo geologiczne i górnicze).
To przy dokonywaniu uzgodnień w trybie ustawy z 4 lutego 1994r. – Prawo geologiczne i górnicze, organ ma prawo badać zgodność lub brak sprzeczności
z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub w razie jego braku – studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Postępowanie, które było przedmiotem rozpoznania przez Sąd – co już wyżej wskazano – było prowadzone w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji
o środowisku i z tego powodu Sąd badał legalność decyzji wydanych w tym postępowaniu. Kwestia uzgodnień z właściwym wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta dotyczy dalszego etapu postępowania o wydanie koncesji na wydobywanie kopalin lub jej zmianę.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] , wobec uznania, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku, na podstawie art. 151 ustawy- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło