I SAB/Wa 181/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. M. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] róg ul. [...], nr hip. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 13 kwietnia 2012 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] róg ul. [...], hip. Nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy. Wskazana na wstępie nieruchomość, stanowiąca własność S. i F. małż. S., objęta została działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Obecnie grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi część działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]. Aktem notarialnym umowy sprzedaży z [...] czerwca 2000 r. repertorium A nr [...] E. S. i J. K. (spadkobiercy przeddekretowych właścicieli na podstawie postanowień Sądu Rejonowego dla W. z [...] listopada 1960 r. sygn. akt [...] oraz z [...] kwietnia 1983 r. sygn. akt [...]) sprzedały M. M. udział wynoszący 2/10 części z przysługujących im udziałów w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości. Wnioskiem z 7 lutego 2001 r. M. M., w imieniu własnym oraz w imieniu E.S. i J. K., wystąpił o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją Prezydenta W. z [...] marca 2006 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] września 2006 r. nr [...], odmówiono wnioskującym prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Następnie decyzja Wojewody została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1944/06. W związku z powyższym Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2008 r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Akta dotyczące przedmiotowej nieruchomości zostały przekazane Prezydentowi W. przy piśmie z [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Pismem z 3 października 2011 r. M. M. złożył zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie sprawy dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego za grunt przedmiotowej nieruchomości. Zawiadomieniem z 7 grudnia 2011 r., Prezydent W., działając na podstawie art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a."), poinformował skarżącego, że ze względu na konieczność ustalenia czy działka ewid. nr [...] (droga – ul. [...]) z obrębu [...] podlega komunalizacji, o co wystąpiono pismem z 7 grudnia 2011 r., nie było możliwe rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. Wyznaczając jednocześnie termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2012r. W wyniku rozpoznania tego zażalenia, Wojewoda [...] postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. uznał je za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy trzymiesięczny termin załatwienia sprawy, którego bieg rozpoczynał sie od doręczenia postanowienia. Wobec dalszego niezałatwienia sprawy w wyznaczonym przez organ wojewódzki terminie, M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z 7 lutego 2001 r. o ustanowienie prawa użytkowania do gruntu przedmiotowej nieruchomości, podnosząc w niej, że w sprawie nie została wydana decyzja pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że skarżący pismem z 11 maja 2012 r. został poinformowany o tym, że stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. strony postępowania mogą składać pisemne wyjaśnienia, wnioski oraz dowody na poparcie stanowisk, a także zapoznać się z posiadanym materiałem dowodowym zebranym w sprawie – w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia, natomiast po upływie wyznaczonego terminu do zapoznania się z dokumentacją zostanie wydana decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi M. M. jest bezczynność Prezydenta W., polegająca na nierozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] róg ul. [...], hip. Nr [...]. Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej jako: "P.p.s.a."), czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a. (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez M. M. wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, po uchyleniu przez Wojewodę [...] uprzedniio podjętej w sprawie decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2006 r. i przekazanu jej do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (decyzja z [...] listopada 2008 r. nr [...]), do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia, nie został przez Prezydenta rozpoznany. Bezsporne jest również, że akta sprawy wpłynęły do organu w dniu 14 czerwca 2010 r., co wynika z daty prezentaty umieszczonej na piśmie przewodnim, przy którym zostały one przekazane przez Wojewodę [...]. Od tego momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 k.p.a., termin w jakim organ zobowiązany był do rozpoznania sprawy. Zatem nie budzi wątpliwości Sądu, że postępowanie w sprawie winno ulec zakończeniu najpóźniej 14 września 2010 r. Tymczasem, mimo upływu około dwóch lat od zwrotu akt, Prezydent W. nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem M. M. i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. Przy czym, co jest istotne, że jedyną czynnością dokonaną przez Prezydenta, w ramach prowadzonego postępowania, było zwrócenie się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o informację czy działka ewid. nr [...] (droga – ul. [...]) z obrębu [...] podlega komunalizacji (vide: pismo z 7.12.2011 r. nr [...]). Nie ulega wątpliwości, że uczynił to w następstwie złożonego przez skarżącego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (co wynika z zestawienia jego daty – 3 października 2011 r. oraz daty pisma organu – 7 grudnia 2011 r.). Pierwszy raz organ poinformował stronę o dodatkowym terminie załatwienia sprawy dopiero przy piśmie z 7 grudnia 2011 r. nr [...], wyznaczając go wówczas do dnia 31 stycznia 2012 r. Bezskuteczne okazało się wyznaczenie dodatkowego terminu zakończenia postępowania przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] stycznia 2012 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania, zaś kolejne przedłużanie terminu jego zakończenia stanowi nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 k.p.a., zmierzające w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Ponad to organ w piśmie z 11 maja 2012 r. poinformował, że w przedmiotowej sprawie zostanie wydana decyzja po upływie terminu na zapoznanie dla stron postępowania ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.