VIII SA/Wa 334/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński, sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. 1. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: organ) z [...] lutego 2012 r., znak [...] stwierdzające, że odwołanie z dnia [...].10.2011r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2010 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Decyzją nr [...] z dnia [...].11.2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy październik 2005 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej przez Pocztę Polską S.A. w trybie art. 150 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa w dniu [...].12.2010 r., tj. po dwukrotnym awizowaniu w dniu [...].12.2010r. i w dniu [...].12.2010 r., co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy adnotacji pocztowych. W dniu [...].10.2011 r. do Urzędu Celnego w R. (data nadania w Urzędzie Pocztowym R. [...]:[...].10.2011 r.) wpłynęło odwołanie złożone przez pełnomocnika skarżącej z dnia [...].10.2011 r. Do odwołania dołączony był również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i przy piśmie nr [...] z dnia [...].10.2011 r. przekazał do Dyrektora Izby Celnej w W. ww. odwołanie wraz z aktami sprawy. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2012r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż Podatnik nie spełnił kumulatywnie wszystkich przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2012 r. Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, iż odwołanie z dnia [...].10.2011 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2010 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że warunkiem skuteczności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa stosownie do postanowień art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W myśl art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 228 § 2 ww. ustawy postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne. Jak wynika z potwierdzenia odbioru, decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...].11.2010 r. została doręczona pełnomocnikowi podatnika w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu [...].12.2010 r. Zgodnie z art. 223 § 1, § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej Podatnik miał prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Celnej w W., za pośrednictwem organu podatkowego I instancji, w terminie 14 dni licząc od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji, a więc do dnia [...].01.2011 r. Sposób obliczania terminów w postępowaniu podatkowym oraz warunki ich dochowania zostały uregulowane w art. 12 ustawy Ordynacja podatkowa. Jak wynika z akt sprawy odwołanie datowane na dzień [...].10.2011 r. zostało nadane w Urzędzie Pocztowym [...], w dniu [...].10.2011 r., a więc zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, co również nie jest kwestionowane przez Pełnomocnika Podatnika. Jednocześnie wraz z odwołaniem Pełnomocnik Podatnika złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który był przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...].02.2012 r., w którym Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że Podatnik nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi. W związku z niespełnieniem wszystkich wymaganych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu organ podatkowy zobowiązany był wydać postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ powołał się na wyrok z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt I FSK 534/06, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko był uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej". 2. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162, art. 163 i art. 164 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłową, sprzeczną z prawdą obiektywną ocenę, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy Podatnika. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z winy Podatnika czy też Pełnomocnika. Organ podatkowy II instancji nieobiektywnie uznał, że brak zachowania terminu spowodowany był niedbalstwem Pełnomocnika. Pełnomocnik podniósł, że w jego biurze odbiór korespondencji zorganizowany został w prawidłowy sposób, a on sam nie miał interesu w uchylaniu się od odbioru przesyłki. Brak odbioru przesyłki nie był spowodowany nieprawidłowościami w odbiorze, ale brakiem świadomości pełnomocnika o przesyłce. Do kancelarii pełnomocnika napływa dziennie kilkadziesiąt przesyłek poleconych i doręczyciel nie spisuje z osobna awiza na każdą przesyłkę, ale robi to w sposób "hurtowy". W sprawie musiało zatem dojść do sytuacji, w której po wypisaniu awiza, przesyłka nie została następnie wydana pełnomocnikowi w urzędzie pocztowym. Nie można zatem przyjąć niedbalstwa pełnomocnika, skoro nie miał on wiedzy o przesyłce. Te okoliczności świadczą o braku winy pełnomocnika, a także podatnika, w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania, co podnosząc Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów postępowania. 3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, co do zasady powtarzając wcześniej zaprezentowaną argumentację. Dodał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej wskazanej w art. 228 §1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. 4.2. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z potwierdzenia odbioru oraz z adnotacji pocztowych na znajdującej się w aktach sprawy kopercie, z powodu niemożności doręczenia decyzji adresatowi, w dniu [...].12.2010 r. przesyłka została awizowana i pozostawiona w urzędzie pocztowym do dyspozycji adresata na okres 14 dni. W dniu [...].12.2010 r. powtórnie zawiadomiono Pełnomocnika o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Następnie z powodu niepodjęcia w terminie, przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję w dniu [...].12.2010 r. została zwrócona do Urzędu Celnego w R.. Stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 tej ustawy w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, że decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. została skarżącej doręczona w sposób zastępczy w dniu [...] grudnia 2010 r., a więc termin na wniesienie odwołania upływał [...] stycznia 2011 r. Ponieważ odwołanie zostało złożone w dniu [...] października 2011 r. doszło do uchybienia terminowi do jego wniesienia. Dyrektor Izby Celnej miał obowiązek stwierdzić tę okoliczność, postanowieniem wydanym w trybie art. 228 Ordynacji podatkowej. Należy przy tym zauważyć, że w istocie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie kwestionuje uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, skoro składając odwołanie jednocześnie (w osobnym piśmie) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Celnej działał zgodnie z prawem – art. 228 Ordynacji podatkowej, przyjmując ustalenia wynikające z dokumentów. Zarzut naruszenia art. 162, 163 i 164 Ordynacji podatkowej dotyczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wobec czego w tej sprawie zostaje pominięty. Na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia nie miał wpływu stan świadomości pełnomocnika skarżącej, czy też kwestia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, które to okoliczności oceniane będą na gruncie sprawy dotyczącej postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.