II SA/Wa 966/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego - oddala skargę - Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2012 r. J. Z. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. organ poinformował J. Z., że w świetle przepisu art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) nie jest uprawniona do otrzymywania świadczenia mieszkaniowego. Organ wyjaśnił, że z treści tego przepisu wynika, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek (...) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Oznacza to, że przepis ten nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, takich jak czas nabycia (przed zawarciem związku małżeńskiego lub po jego zawarciu), czy sposobu nabycia (do majątku wspólnego lub odrębnego). Jedynym kryterium jest fakt nabycia lokalu mieszkalnego przez małżonka. Ponadto organ podkreślił, że realizację prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego określa się według stanu istniejącego w dacie złożenia wniosku. Jeżeli zatem w dacie złożenia wniosku żołnierz pozostawał w związku małżeńskim z osobą, która nabyła lokal mieszkalny z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, to przyjmuje się spełniona została przesłanka z art.21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Pismem z dnia 5 kwietnia 2011 r. J. Z. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Kolejnym pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. Dyrektor Pionu Mieszkaniowego WAM [...] ponownie poinformował J. Z., że nie jest uprawniona do otrzymywania świadczenia mieszkaniowego. Pismem z dnia 15 czerwca 2011 r., skierowanym do Prezesa WAM, J. Z. złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, poprzez wypłatę świadczenia albo wydanie decyzji. Pismem z dnia 15 lipca 2011 r. organ poinformował J. Z., że przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dla jednych form realizacji prawa do zakwaterowania w sposób wyraźny wskazują na decyzyjny charakter załatwiania tych spraw, natomiast jeśli chodzi o wypłatę świadczenia mieszkaniowego to przepisy nie określają w jakiej formie powinno nastąpić rozstrzygnięcie w tym zakresie. Wskazał też, że wypłata świadczenia następuje niewątpliwie w formie czynności materialno-technicznej, jaką jest wypłata określonej kwoty świadczenia. Skoro zatem ustawodawca wyraźnie nie przewidział dla tego rodzaju rozstrzygnięć formy decyzji to wydanie jej było by wadliwe. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 13 ust. 6 w związku z art. 21 ust. 1 i 2 oraz ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM [...] , odmówił dokonania J. Z. wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku ze złożeniem wniosku J. Z. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego ustalił, iż jej mąż nabył lokal mieszkalny od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Organ, powołując się na treść art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wskazał, że prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego realizowane jest poprzez przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego, przydział miejsca w internacie albo w kwaterze internatowej oraz wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Zatem fakt nabycia przez żołnierza zawodowego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia powoduje, że prawo do wypłaty świadczenia mieszkaniowego nie przysługuje. Wskazał, że wprawdzie w chwili wykupu lokalu mieszkalnego J. Z. i jej mąż nie byli małżeństwem, jednakże w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia mieszkaniowego byli małżeństwem. Reasumując wskazał, że jeżeli zatem żołnierz pozostaje w związku małżeńskim, z osobą która nabyła lokal mieszkalny z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, to żołnierzowi temu nie przysługuje świadczenie mieszkaniowe, gdyż spełniona została przesłanka z art. 21 ust 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Od decyzji tej J. Z. złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o wypłacie jej świadczenia mieszkaniowego lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i faktyczną wypłatę świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu podniosła, że stanowisko przyjęte przez Dyrektora Oddziału Regionalnego powoduje w istocie wyłączenie ustawowej możliwości realizacji prawa do zakwaterowania przez osobę uprawnioną. Skoro jedynym z warunków wyłączających możliwość wypłaty świadczenia jest fakt nabycia lokalu mieszkalnego przez małżonka, to winien on najpierw zbadać, kto nabył lokal mieszkalny i czy w momencie nabycia osoba ta była małżonkiem osoby uprawnionej do zakwaterowania, która wystąpiła z wnioskiem o wypłatę. Prezes Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] , utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wskazał, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek (...) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Podał, że powyższy przepis nie precyzuje żadnych okoliczności, na podstawie których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego takich jak czas nabycia (przed zawarciem związku małżeńskiego lub po jego zawarciu) czy sposobu nabycia (do majątku wspólnego lub odrębnego). Jedynym kryterium jest fakt nabycia lokalu mieszkalnego przez małżonka. W ocenie organu II instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM [...] słusznie wywiódł, że brak jakichkolwiek kryteriów poza wskazaniem, iż nabycie lokalu dotyczy osoby posiadającej status małżonka determinuje odmowę wypłaty świadczenia. Organ podkreślił, że w dacie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego J. Z. pozostawała w związku małżeńskim z osobą, która nabyła lokal mieszkalny od Agencji z pomniejszeniem w cenie nabycia, zatem została spełniona przesłanka wynikająca z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1. błędną wykładnię art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; 2. niezastosowanie art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 69 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.). W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zarówno Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, jak i organ I instancji, rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie opierali na brzmieniu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W ocenie obu organów nabycie lokalu przez osobę posiadającą status małżonka żołnierza, w sytuacji gdy ten małżonek jeszcze przed zawarciem małżeństwa ze skarżącą nabył lokal mieszkalny od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, wyczerpuje dyspozycję art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i powoduje, że skarżącej nie należy się świadczenie mieszkaniowe, o którego wypłatę wystąpiła. Podniosła, że stanowisko przyjęte przez oba organy powoduje w istocie wyłączenie ustawowej możliwości realizacji prawa do zakwaterowania przez osobę uprawnioną, tj. skarżącą. Skarżąca podkreśliła, że nie odniosła jakichkolwiek korzyści z faktu nabycia przez jej męża lokalu mieszkalnego przed zawarciem związku małżeńskiego. W sytuacji gdyby nabycie lokalu mieszkalnego od Agencji nastąpiło w czasie trwania związku małżeńskiego, wówczas nabycie tego lokalu nastąpiłoby do wspólnego majątku małżonków. W obecnej sytuacji zaś skarżąca nie może zrealizować swojego uprawnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co spowoduje że skarżąca nie będzie mogła skorzystać z przysługującego jej uprawnienia bez dokonywania zmian w sferze stosunków małżeńskich i rodzinnych. Zdaniem skarżącej, celem regulacji zawartej w art. 21 ustawy było zagwarantowanie żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej prawa do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości, w jednej z form, o których mowa w ust. 2 art. 21 ustawy. Ma to bowiem służyć prawidłowemu wypełnieniu przez żołnierzy zawodowych obowiązków służbowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta ogranicza się do zakresu określonego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej w skrócie jako p.p.s.a.) oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli precyzuje § 2 i 3 powołanego przepisu. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 21 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367). Zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 1 ustawy, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2. przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3. wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W myśl zaś art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Podkreślić należy, że cytowany wyżej przepis nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, takich jak czas nabycia (przed zawarciem związku małżeńskiego czy też po zawarciu tego związku) czy też sposobu nabycia (do majątku wspólnego czy odrębnego). Jedynym kryterium określonym w tym przepisie jest fakt nabycia lokalu mieszkalnego przez małżonka. W rozpoznawanej sprawie mąż skarżącej, zgodnie z aktem notarialnym nr [...] z dnia [...] października 2006 r., nabył na własność prawo do lokalu mieszkalnego położonego w [...] , przy [...] , z pomniejszeniem w cenie nabycia. Faktem jest, że w momencie wykupu lokalu mieszkalnego skarżąca nie pozostawała w związku małżeńskim z J. Z. Nie zmienia to faktu, że okoliczność nabycia na własność prawa do lokalu mieszkalnego przez J. Z., z pomniejszeniem w cenie nabycia wypełnia znamiona przesłanki negatywnej do wypłacenia J. Z. świadczenia mieszkaniowego. Nie ma bowiem znaczenia, że lokal ten został nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącą. Podkreślić należ, że ratio legis przepisu art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów, przewidzianych w cytowanym przepisie. Takie wyjątkowe prawo jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. O tym, jak wyjątkowo dogodne jest to uprawnienie świadczy choćby fakt, że mieszkanie o pow. 66,14 m2 w [...] , przy [...] mąż skarżącej nabył za kwotę 11.879,55 zł (jedenaście tysięcy osiemset siedemdziesiąt dziewięć i 55/100). Tak niska cena mieszkania (lub ujmując kwestię z innej strony - tak wysoka bonifikata w stosunku do rynkowej ceny mieszkania) musi być traktowana jako wyjątkowe uprawnienie, które żołnierz (lub jego małżonek) może wykorzystać tylko raz. Jeżeli z uprawnienia skorzystał małżonek żołnierza (choćby przed wstąpieniem w związek małżeński), to wyczerpana została w ten sposób przesłanka negatywna z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Zgodzić się zatem należy z organem, że wyczerpanie przesłanki z art. 21 ust. 6 pkt 3 ma miejsce również wtedy, gdy do nabycia lokalu mieszkalnego doszło przed zawarciem związku małżeńskiego przez żołnierzy. Tak więc rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe. Wskazać ponadto należy, że podobny pogląd został wyrażony w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturze akt II SA/Wa 2780/11 z dnia 5 kwietnia 2012 r. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził również, że prawidłowe organy uczestniczyły w wydaniu decyzji. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w ramach wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej, Prezes Agencji i dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji wydają decyzje administracyjne w sprawach określonych w przepisach niniejszej ustawy, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W myśl ust. 7, Prezes Agencji jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kpa w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji, a Minister Obrony Narodowej w stosunku do Prezesa Agencji. Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja znajduje potwierdzenie w obowiązujących przepisach prawa materialnego i nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.