II SA/Wa 2407/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Sławomir Antoniuk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2011 r., na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W motywach uzasadnienia organ podał, że R. J. pełnił zawodową służbę wojskową do 1999 r. Wskazał, że dnia [...] lutego 1999 r. żołnierz wypowiedział stosunek służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej uwzględniając ten fakt, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1999 r., zwolnił R. J. z zawodowej służby wojskowej. Powyższa decyzja (zwolnieniowa) została utrzymana przez organ w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] organ podkreślił, że wniosek z dnia [...] czerwca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji zwolnieniowej jest kolejnym wnioskiem R. J. w tej samej sprawie. Wyjaśnił, że sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji zwolnieniowej – to jest decyzji z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] - została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2007 r., którą utrzymano w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 1999 r., w przedmiocie utrzymania w mocy zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy kadrowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza zawodowego. Organ wskazał, że przedmiotowa sprawa została też rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt. II SA/Wa 2041/07, którym to wyrokiem oddalono skargę R. J. na wspomnianą decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu oficera z zawodowej służby wojskowej. Wyjaśnił również, że zgodnie z treścią art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osadzonej. Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), to moc prawna prawomocnego orzeczenia rozstrzygającego co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Konsekwencją procesową faktu, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. Organ wskazał też, że zgodnie z art. 170 wspomnianej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie również inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi R. J. do tutejszego Sądu. Wnosząc o unieważnienie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] (decyzji zwolnieniowej) na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skarżący podniósł, że w sprawie zaszły nowe okoliczności, albowiem wydane zostały wyroki sądowe w sprawach o sygn. akt II SAB/Wa 87/09 i I OSK 1728/09. Skarżący podkreślił, że zasada res iudicata nie powinna mieć zastosowania do decyzji dotkniętej nieważnością. Przedstawiając stan faktyczny sprawy skarżący wskazał, że w 1999 r. wycofał swoje wypowiedzenie (prośbę) o zwolnienie go ze służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przede wszystkim wskazać należy, że z treści wyroku WSA z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 2041/07 jednoznacznie wynika, że przed tutejszym Sądem zakończyła się tożsama sprawa R. J. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Okoliczność powyższa oznacza powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) – art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) . Wyjaśnić należy, iż powaga rzeczy osądzonej wyklucza możliwość ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Zamyka drogę do ponownego wszczęcia postępowania w tym samym przedmiocie pomiędzy tymi samymi stronami. Wskazać też trzeba, iż prawomocny wyrok, stosownie do treści art. 170 p.p.s.a., wiąże strony, sąd i inne organy. W uzasadnieniu wyroku w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Wa 2041/07, tożsamej z niniejszą sprawą, Sąd wskazał i wyjaśnił skarżącemu, że "skarżący we wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1999 r. nr [...], wskazując na fakt, że organ wojskowy wydając ową decyzję rażąco naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych oraz Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 września 1999 r., sygn. akt II SA 1268/99, oddalił skargę właśnie na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1999 r. nr [...]. Zatem skoro co do powyższych kwestii i o tą samą konkretną sytuację faktyczną rozstrzygnięto już prawomocnym wyrokiem sądowym, to żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w sytuacji, gdy organ jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu, mieści się w kategoriach przesłanki o charakterze przedmiotowym i winno skutkować odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Innymi słowy mówiąc, rozstrzyganie przez organ po raz kolejny tej samej kwestii, byłoby niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu i destabilizowałoby ład oraz porządek prawny, ustalony prawomocnym orzeczeniem Sądu. Wskazać bowiem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając wskazaną już wyżej sprawę, badał nie tylko zarzuty przedstawione przez skarżącego, lecz z urzędu badał decyzję pod kątem wystąpienia w nim wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tzn. badał, czy w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności badanej decyzji. Reasumując, rozstrzygnięcie organu jest zgodne ze stanowiskiem judykatury stwierdzającym, że organ nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem sądu administracyjnego uznana została za zgodną z prawem." Wracając na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić w konkluzji należy, iż organ zasadnie w oparciu o art. 61a w zw. z art. 157 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.