II GSK 1954/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 599/12 w sprawie ze skargi D. L. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 599/12 oddalił skargę D. L. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...]. ustalił, że D. L. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 grudnia 2003 r. do 14 marca 2004 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Decyzja została doręczona [...] grudnia 2011 r. w trybie określonym w art. 43 k.p.a. do rąk dorosłego domownika – M. L. (matki D. L.). Okoliczności tej skarżący nie kwestionował. Następnie we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] grudnia 2011 r., skarżący podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, albowiem o nadejściu przesyłki zawierającej decyzję miał zostać poinformowany dopiero w dniu 2 stycznia 2012 r. Matka skarżącego, zapomniała bowiem niezwłocznie poinformować go o odebranej korespondencji. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. wydanym na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 K.p.a. oraz art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), odmówił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podkreślił, że stosownie do stanowiska judykatury, istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu. Organ odniósł się także do uregulowanej w art. 43 K.p.a. instytucji doręczenia zastępczego, by następnie wywieść, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Stwierdził, że doręczenie zastępcze w trybie art. 43 K.p.a. wywołuje takie skutki jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. Niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak adresata decyzji. D. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] stycznia 2012 r., zarzucając naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżącemu można przypisać winę w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd podniósł, że stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Sąd pierwszej instancji zauważył, że zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 43 k.p.a. skutkuje przyjęciem doręczenia pisma adresatowi. W sytuacji doręczenia pisma jednej z kręgu osób wymienionych w tym przepisie brak jest możliwości zakwestionowania prawidłowości takiego doręczenia. Pismo natomiast uznaje się za doręczone jej adresatowi i to niezależnie, czy osoba taka wykonała obowiązek przekazania pisma adresatowi, czy też nie. Zdaniem WSA, dopiero w sytuacji, gdy jedna z osób wymienionych w art. 43 k.p.a., której doręczono pismo napotkała przeszkody w wykonaniu przyjętego zobowiązania oddania pisma adresatowi może okazać się uzasadnione przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż bezspornie matka skarżącego (dorosły domownik) nie przekazała mu przesyłki zawierającej decyzję z [...] grudnia 2011 r. wskutek zapomnienia. W związku z tym Prezes NFZ słusznie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, prawidłowo uznając, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu. D. L. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 58 § 1 k.p.a. w związku z art. 43 k.p.a. i bezzasadne przyjęcie, że skarżący nie spełnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Z. z [...] grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), podniósł zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 k.p.a. w związku z art. 43 k.p.a. W związku z tak sformułowanym zarzutem zauważyć trzeba, że przepisy w nim powołane nie są przepisami prawa materialnego, lecz należą do przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Zgłoszenie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, co do zasady, powinno nawiązywać do przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego, a w związku z tym konieczne jest powołanie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którym uchybił wojewódzki sąd administracyjny. Dodać także trzeba, że zarzut naruszenia przepisów postępowania może być uwzględniony tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie potencjalnego wpływu uchybienia procesowego na wynik sprawy należy do strony wnoszącej skargę kasacyjną. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełnym składzie w uchwale z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSA i WSA 2010 r., nr 1, poz. 1) wyjaśnił, że w przypadku gdy wnoszący skargę kasacyjną poprzestanie na wskazaniu podstawy kasacyjnej obejmującej swym zakresem wyłącznie normy wynikające z przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, dla zachowania rygorów właściwych dla środka odwoławczego, którym jest skarga kasacyjna, niezbędne będzie jeszcze określenie, czy i w jakim stopniu sąd pominął w swojej ocenie przypisywane organowi administracji uchybienie, oraz sprecyzowanie, czy tak pojmowane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podzielając powyższe stanowisko trzeba stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie powołał żadnego przepisu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala jednak na przyjęcie, że mimo niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej, istnieją dostateczne podstawy do identyfikacji zarzutu. W istocie sprowadza się on do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie naruszył art. 58 § 1 w związku z art. 43 k.p.a., a zatem odpowiada zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 58 § 1 i art. 43 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut jest niesłuszny. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że odmowa przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania nie narusza art. 58 § 1 k.p.a. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oparty został na twierdzeniu, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia została doręczona mu 2 stycznia 2012 r., a nie w dniu jej odbioru przez matkę skarżącego tj. [...] grudnia 2011 r. Zdaniem skarżącego, zaniedbanie osoby, która pokwitowała decyzję stanowi o braku jego winy w naruszeniu terminu do wniesienia odwołania. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał to stanowisko za nieprawidłowe. Należy zauważyć, że w sprawie nie były kwestionowane okoliczności związane ze skutecznością doręczenia zastępczego w [...] grudnia 2011 r. (nieobecność adresata w mieszkaniu w czasie doręczania przesyłki, przyjęcie pisma za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi). W tych okolicznościach oddanie przesyłki jej adresatowi (skarżącemu) w późniejszym terminie, niż wynikający z daty umieszczonej na pokwitowaniu, jak trafnie uznał to Sąd pierwszej instancji, nie może prowadzić do obalenia domniemania prawidłowości doręczenia pisma adresatowi. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych i powołany przez Sąd pierwszej instancji, że okoliczność, iż osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia zastępczego, którego warunki określa art. 43 k.p.a. i nie wpływa na bieg terminu do wniesienia odwołania. Sąd pierwszej instancji słusznie podniósł, że jedynie w sytuacji gdy osoba, która odebrała pismo, nie wywiązała się z obowiązku oddania go adresatowi z przyczyn od niej niezależnych można ewentualnie rozważać tę okoliczność jako uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Jak już wspomniano w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż matka skarżącego oddała mu pismo dopiero 2 stycznia 2012 r. wskutek zapomnienia. Wobec nie wykazania przez skarżącego istnienia przesłanki braku winy, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a., Sąd pierwszej instancji słusznie uznał za prawidłowe stanowisko Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.