I OZ 684/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia radcy prawnego T. W. – ustanowionego z urzędu pełnomocnikiem S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 646/12 w zakresie odmowy przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 646/12 po rozpoznaniu wniosku radcy prawnego T. W. o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu S. S. w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] - odmówił przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. II SA/Wa 646/12 przyznał skarżącemu S. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. pismem z dnia 22 grudnia 2012 r. wyznaczyła radcę prawnego T. W. do udzielenia pomocy prawnej skarżącemu. Pełnomocnik skarżącego, radca prawny T. W., wniósł w jego imieniu skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi, w której zawarł wiosek o "zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na rzecz pełnomocnika skarżącego". Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 343/13 oddalił skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2012 r. odrzucającego skargę. W uzasadnienia postanowienia stwierdził, że "nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzkie sądy administracyjne w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a." Pismem z dnia 14 maja 2013 r. radca prawny T. W. ponowił wniosek o przyznanie mu kosztów zastępstwa procesowego lecz nie zawarł w nim oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że stosownie do § 16 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony przez radcę prawnego T. W. wniosek, zarówno w skardze kasacyjnej, jak i późniejszy, nie spełnia tych wymogów. W związku z tym Sąd odmówił pełnomocnikowi z urzędu przyznania kosztów zastępstwa procesowego. Sąd wyjaśnił, że z treści przytoczonego przepisu wynika, iż aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Na powyższe postanowienie radca prawny T. W. wniósł zażalenie, w którym zarzucił, że sformułowanie "nieopłaconej pomocy prawnej" jest jednoznaczne ze złożeniem oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W jego ocenie, skoro § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców pranych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu nie przewiduje szczególnej formy oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie, to może ono być złożone w dowolnej formie i treści, a ze sformułowanego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie kosztów "nieopłaconej pomocy prawnej" należy wywieść, że opłaty te nie zostały opłacone w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zgodnie zaś z § 16 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, regulującego wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści tych przepisów wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi, konieczne jest złożenie oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, co pozwala w istocie określić wysokość tego wynagrodzenia. Brak oświadczenia w przedstawionym brzmieniu nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 P.p.s.a., gdyż wniosek radcy prawnego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu świadczonej pomocy prawnej z urzędu nie jest pismem w rozumieniu art. 45 – 48 P.p.s.a. Oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem przedmiotowego wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika z urzędu nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutek w postaci utraty prawa do wynagrodzenia. Z § 16 powołanego wyżej rozporządzenia wynika, że pismo wnoszone w sprawie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nosi nazwę ,,wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej". Jednocześnie ten sam przepis nakłada wymóg, aby pismo takie zawierało oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z akt sprawy wynika, że zawarty w skardze kasacyjnej, jak i w piśmie radcy prawnego z dnia 14 maja 2013 r., wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zawiera oświadczenia w powyższym brzmieniu, co oznacza, że nie podano, czy opłaty z tytułu prowadzonej sprawy zostały zapłacone w całości lub w części, czy też nie. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej pochodzi od profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik ten, posiadając odpowiednią wiedzę powinien dochować należytej staranności nie tylko w sprawie swojego mocodawcy, ale także winien sporządzić wniosek we własnej sprawie z należytą starannością. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, gdyż wniosek radcy prawnego nie zawiera wskazanego oświadczenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.