I SA/Gd 825/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 maja 2012 roku, nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia Zarządu Województwa, uchylił postanowienie organu egzekucyjnego – Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 kwietnia 2012 r., którym uznano za nieuzasadnione zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Na przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niedopuszczalność jej wniesienia. Organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie ma legitymacji do wniesienia skargi w sprawie, która dotyczy postanowienia wydanego przez ten organ w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 tekst jedn.) - dalej w skrócie p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Jak stanowi natomiast art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Należy zauważyć, ze w rozpatrywanej sprawie stroną skarżącą jest jednocześnie organ egzekucyjny, który wydał postanowienie w pierwszej instancji, uchylone następnie przez organ odwoławczy. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalone należy uznać stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy organowi tej jednostki powierzono właściwość do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej. W szczególności wskazać tu należy na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w uchwale składu 7 sędziów NSA z 19 maja 2003 r., OPS 1/03 (ONSA 2003, nr 4, poz. 115), w której sąd ten stwierdził, że: "Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Przyznanie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego". Pogląd ten - został zaakceptowany również w dalszym orzecznictwie sądów administracyjnych (vide post. WSA w Olsztynie z 6 maja 2004 r., I SA/Ol 530/2003 (niepubl.), post. NSA z 16 lutego 2005 r., OSK 1017/2004 ("Rzeczpospolita" 2005, nr 43, s. C2, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2005 r. FSK 2631/2004, postanowienie NSA z dnia 24 maja 2006 r. II FSK 818/2005 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 305/07). W orzeczeniach tych zaznaczano w szczególności, iż za nie do przyjęcia należy uznać stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej. Powyższe zapatrywanie sądów administracyjnych, które niniejszy Sąd w pełni aprobuje, dotyczy wprawdzie skarg wnoszonych przez organy samorządu terytorialnego to jednak z uwagi na analogię do stanu faktycznego, jest w pełni aktualne w przedmiotowej sprawie. Z uwagi bowiem na fakt, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pełniąc funkcję organu egzekucyjnego jest właściwy do orzekania w sprawie indywidualnej, tym samym wyłączona jest możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie ze wskazanym stanowiskiem nie można bowiem przyjąć, że Dyrektor Oddziału ZUS może zajmować w przedmiotowym postępowaniu różną pozycję - raz organu wydającego zaskarżone postanowienie, innym razem strony postępowania. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając niedopuszczalność skargi w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.