II SA/Po 536/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-08-22

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jeśli osoby zameldowane faktycznie nie zamieszkiwały pod wskazanym adresem w dacie zameldowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może uchylić czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały, jeśli osoby zameldowane faktycznie nie zamieszkiwały pod wskazanym adresem w dacie zameldowania. Zameldowanie musi odzwierciedlać stan faktyczny i nie może służyć celom innym niż ewidencyjne. Wadliwa czynność materialno-techniczna jest nieważna od samego początku (ex tunc) i może zostać anulowana decyzją administracyjną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezydenta Miasta P. o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu zameldowania J. M. i innych osób na pobyt stały. Organ I instancji uznał, że osoby te nie zamieszkiwały pod wskazanym adresem w dacie zameldowania, co czyniło czynność wadliwą. Wojewoda Wielkopolski uchylił tę decyzję, uznając, że ustawa nie przewiduje możliwości uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, a jedynie wymeldowania. Skarżący (zameldowani) podnieśli, że posiadali zgodę na zameldowanie, która została później cofnięta, a dom nie był przystosowany do zamieszkania przez dodatkowe rodziny. WSA uchylił decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi K. K., W. K. W. K., K. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2012r. nr [...] w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę 100zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Prezydent Miasta P. orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 11 października 2011 r. faktu zameldowania J. M., Z. M., A. B. i T. B. na pobył stały przy ul. A. [...] w P.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie J. M., Z. M., A. B. i T. B. z pobytu stałego przy ul. A. [...] w P. zostało wszczęte z urzędu, na skutek pisma K. K., W. K., W. K. i K. S., którzy poinformowali, że wymienieni nie przebywają pod powyższym adresem. W toku postępowania organ zmienił kwalifikację nin. postępowania w ten sposób, iż zamiast postępowania o wymeldowanie, prowadził postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznych polegających na zarejestrowaniu w dniu 11 października 2011 r. faktu zameldowania J. M., Z. M., A. B. i T. B. na pobyt stały przy ul. A. [...] w P.. Prezydent zaznaczył, że zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkania, tzn. najpierw należy zamieszkać w określonym lokalu, a dopiero następnie, przed upływem czwartej doby od dnia przybycia, dokonać zameldowania. Zameldowanie musi odzwierciedlać stan faktyczny i nie może służyć celom innym niż ewidencyjne. Tymczasem w dniu 11 października 2011 r. doszło do zameldowania J. M., Z. M., A. B. i T. B. przy ul. A. [...] w P. choć ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika bezspornie, iż ww. osoby nie zamieszkiwały w domu przy ul. A. [...] w P. w dacie zameldowania. Stwierdzenie wadliwości czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu ww. w przedmiotowym lokalu skutkuje bowiem jej bezwzględną nieważnością. Oznacza to, że od samego początku (ex tunc) była ona nieprawidłowa i nie znajdowała oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Organ wskazał, iż w części orzecznictwa sądów administracyjnych można spotkać pogląd, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie przewiduje możliwości wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, niezależnie od tego, że nastąpiło ono wadliwie. Niemniej Prezydent Miasta P., nie podziela tego poglądu. Podziela natomiast stanowisko wyrażone w pozostałej części orzecznictwa sądów administracyjnych zgodnie, z którym czynność materialno-techniczna jest prawnie regulowaną formą działania administracji, która wywołuje skutki prawne poprzez działanie o charakterze faktycznym. Czynnością taką jest czynność zameldowania polegająca na dokonaniu wpisów w określonej ewidencji. Ustawodawca przewiduje załatwianie spraw administracyjnych w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno-technicznej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność lub anulujące materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawną prawną dla takiego działania organu i wydania decyzji jest art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania. Dalej organ wskazał na szereg orzeczeń sądów administracyjnych potwierdzających to stanowisko. Zdaniem organu dopuszczalność wydania decyzji o uchyleniu czynności zameldowania wynika również z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r. (syg. akt II OPS 1/11) w którym wyróżniono trzy rodzaje spraw indywidualnych rozstrzyganych decyzją administracyjną: sprawy zameldowania, sprawy uchylenia czynności zameldowania, sprawy wymeldowania. Według Prezydenta Miasta P. ustalenia dokonane w toku postępowania prowadzą do wniosku, że potwierdzając na formularzu meldunkowym pobyt J. M., Z. M., A. B. i T. B. przy ul. A. [...] w P., J. M. poświadczyła nieprawdę, ponieważ faktycznie wymienione osoby nie mieszkały w momencie zameldowania, tj. 11 października 2011 r. pod powyższym adresem. Wobec powyższego należało uchylić dokonaną czynność materialno-techniczną polegającą na zarejestrowaniu tego zameldowania. Zameldowanie wymienionych było nieprawne - organ meldunkowy został wprowadzony w błąd, co do prawdziwości danych zgłoszonych przy zameldowaniu i dlatego istnieją podstawy do uchylenia dokonanej w dniu 11 października 2011 r. czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu ww. osób. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. M., Z. M., A. B. i T. B.. Skarżący podnieśli, iż zameldowania dokonali posiadając pisemną zgodę K. K. na wspólne zamieszkanie, która zmieniła zdanie po dokonaniu zameldowania. J. M. zaznaczyła, iż dochodzi do paradoksu, gdyż posiada prawo własności do nieruchomości przy ul. A. [...], a nie może się pod tym adresem zameldować. Oświadczyła również, iż nieprawdą są jej rzekome złe relacje z matką i rodzeństwem. Skarżący podnieśli, iż każdy obywatel ma obowiązek posiadania zameldowania natomiast oni przebywają co dwa – trzy dni pod innym adresem i aby spełnić obowiązek chcieli uzyskać meldunek pod adresem przy ul. A. [...]. Organ orzekający w przedmiotowej sprawie powinien wziąć pod uwagę aktualną sytuację skarżących, a nie jedynie stosować przez analogię przytoczone w decyzji orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego zresztą wynika, że jest ono różnorodne. Decyzją dnia [...] 2012 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał przedmiotową sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w znacznej części. W ocenie organu odwoławczego odwołanie zasługiwało na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez stronę wnoszącą. Doszło bowiem do naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa materialnego – art. 47 ust 2 ustawy o ewidencji ludności. Według Wojewody w myśl art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy po dokonaniu zameldowania w przypadku zgłoszenia danych budzących wątpliwości organ administracji publicznej jest właściwy do orzekania decyzją administracyjną o wymeldowaniu, jeżeli na podstawie wymienionego przepisu została spełnienia przesłanka (np. w dacie zameldowania osoba nie mieszkała w lokalu) do takiego rozstrzygnięcia a podstawową przesłanką, którą organ I instancji winien sprawdzić jest fakt zamieszkania w danym lokalu w dacie dokonania rejestracji zameldowania w nim. Przepis ten stosuje się właśnie w sytuacji, gdy czynność materialno - techniczna rejestracji zameldowania została już wykonana i dopiero po jej zaistnieniu powstały wątpliwości co do prawidłowości danych zgłoszonych na formularzu meldunkowym. Obowiązująca ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie przewiduje możliwości wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania, niezależnie od tego czy było ono prawidłowe, czy też nastąpiło wadliwie. Po dokonaniu zameldowania, możliwe jest właśnie w myśl art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy decyzją administracyjną wymeldowanie (a nie uchylenie), co skutkuje anulowaniem/uchyleniem/skorygowaniem/wyeliminowaniem dokonanej czynności materialno - technicznej zameldowania, gdy w czasie wykonania obowiązku meldunkowego podczas dopełniania rejestracji czynności materialno - technicznej zameldowania zostały podane błędne dane. Organ wskazał przy tym na kilka orzeczeń sadów administracyjnych potwierdzających prezentowany przez niego pogląd. Zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta P. o uchyleniu czynności materialno - technicznej zameldowania wydana została bez podstawy prawnej, gdyż nie przewiduje takiej możliwości art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych a zatem, z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa administracyjnego i materialnego. Powyższe czyniło, zdaniem Wojewody, zasadnym uchylenie decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazani sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. K., W. K., W. K. oraz K. S. podnieśli, iż J. M. wraz z rodziną od 30 lat nie byli zameldowani, nie mieszkali oraz nie partycypowali w kosztach utrzymania domu mieszkalnego przy ul. A. [...] w P.. Nie jest im znana przyczyna zameldowania jej i jej rodziny pod ww. adresem w listopadzie 2011 r. Kwestia zameldowania nie była uzgodniona z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości – nie została przez nich wydana zgoda. Ponadto wskazali, iż dom przy ul. A. [...] nie jest przystosowany do zamieszkania w nim dodatkowych dwóch rodzin. Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach niniejszej sprawy podkreślić trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa procesowego, które mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2012 r. wydana na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 47 § 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r.139, poz. 993 ze zm.) uchylająca decyzję Prezydenta Miasta P. 5 marca 2012 r. w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 11 października 2011 r. faktu zameldowania J. M., Z. M., A. B. i T. B. na pobył stały przy ul. A. [...] w P. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję lub uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, lub umarza postępowanie odwoławcze. Natomiast przepis art. 138 § 2 k.p.a. , będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Analiza treści powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż w pierwszym rzędzie organ odwoławczy powinien dążyć do wydania jednego z rozstrzygnięć określonych w art. 138 § 1 k.p.a. Natomiast uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji powinno być wyjątkiem i następować wyłącznie z przyczyn wskazanych w art. 138 § 2. Decyzję taką można wydać tylko wówczas gdy zostały spełnione dwa warunki - gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W kontrolowanej decyzji Wojewoda Wielkopolski mimo zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. nie wskazał, iż zaszły przesłanki jego zastosowania. Przede wszystkim, organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa materialnego – art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności lecz nie wskazała jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania co mogłoby uzasadniać wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Tym bardziej Wojewoda Wielkopolski nie wykazał, iż zachodzi druga przesłanka wydania decyzji kasacyjnej tzn. iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Również Sąd orzekający w niniejszym składzie nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających wydanie takiego rozstrzygnięcia. Wskazane przez organ II instancji naruszenie przepisów prawa materialnego uzasadniało co najwyżej wydanie przez ten organ rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jakkolwiek powyższe naruszenie przepisów postępowania administracyjnego stanowi już wystarczającą przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji jednakże należy wyjaśnić, iż Sąd nie podziela ustaleń Wojewody Wielkopolskiego co do naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa materialnego – art. 47 ust 2 ustawy o ewidencji ludności. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Tym samym celem postępowania o zameldowanie lub wymeldowanie jest odzwierciedlenie faktu przebywania (stałego lub czasowego) osoby w oznaczonym miejscu, a więc zapewnienie zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a wpisem figurującym w ewidencji ludności. Zameldowanie osoby pod danym adresem (czy to na pobyt stały czy czasowy) stanowi czynność materialno-techniczną polegającą na dokonaniu wpisów do określonej ewidencji. Ustawodawca przewiduje załatwianie spraw administracyjnych w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno-technicznej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawę prawną dla takiego działania organu i wydania decyzji jest art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności, ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego (por. Uchwała 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r. o sygn. akt III AZP 6/91, dostępna na stronie na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 Ustawy ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2008 r. II OSK 1189/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. IV SA/Wr 3/10 oba orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Co do zasady, zgodnie z brzmieniem art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Czynność materialno - techniczna zameldowania będzie prawidłowa i nie budząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu zameldowania z zamiarem stałego zameldowania. Przez pojęcie "pobytu stałego" w myśl art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego. Innymi słowy dla dokonania czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu jako miejscu stałego pobytu ale też faktyczne zamieszkanie w lokalu co winno być dodatkowo potwierdzone na formularzu meldunkowym przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu (art. 29 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Jak bezspornie ustalił organ I instancji w toku postępowania administracyjnego J. M., Z. M., A. B. i T. B. zameldowani w dniu 11 października 2011 r. na pobył stały przy ul. A. [...] w P., od przynajmniej 30 lat, nie przebywali pod tym adresem. Okoliczność ta wynika nie tylko z oświadczeń matki i rodzeństwa J. M., ale także wprost z oświadczeń J. M., Z. M., A. B. i T. B. zwartych w piśmie z dnia 4 lutego 2012 r. oraz odwołania od decyzji I instancji, w których ww. wskazali, iż zameldowali się na pobyt stały w domu przy ul. A. [...] z uwagi na zamiar zamieszkania w tym domu, do czego nie doszło z uwagi na cofniecie zgody przez K. K.. Tym samym zaszły przesłanki do stwierdzenia, iż czynność materialno-techniczna polegająca na zameldowaniu J. M., Z. M., A. B. i T. B. pod wyżej wskazanym adresem była wadliwa (nieważna) od samego początku (ex tunc) i winna zostać uchylona na podstawie art. 47 ust 2 Ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2008r. o sygn II OSK 1672/07 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. IV SA/Wa 827/08 oraz w Opolu z dnia 4 marca 2010 r., sygn. II SA/Op 389/09 dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W tym miejscu odnosząc się do stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego zauważyć, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ ewidencyjny wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Co do zasady, warunkiem wymeldowania osoby w drodze decyzji jest opuszczenie przez nią dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego bez jednoczesnego dopełnienia obowiązku wymeldowania. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, stanowiące przesłankę wymeldowania oznacza, iż dana osoba fizyczna nie przebywa już pod danym adresem i opuszczeniu tego miejsca towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2010 r. o sygn. akt II SA/Po 509/09 oraz z dnia 6 marca 2012 r. o sygn. II SA/Po 1095/11, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Aby zatem dokonać wymeldowania danej osoby konieczne jest aby przebywała ona wcześniej pod danym adresem pod którym była zameldowana na pobyt stały lub czasowy. Natomiast w sytuacji gdy J. M., Z. M., A. B. i T. B. nie mogli zostać skutecznie zameldowani w przedmiotowym domu, bowiem w nimi nie przebywają i nie przebywali w chwili zameldowania, to brak jest podstaw do orzeczenia o ich wymeldowaniu, gdyż nie sposób opuścić miejsca, w którym się nie przebywało. Należy zatem stwierdzić, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tegoż przepisu. Brak było podstaw do uchylenia prawidłowej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. W tym miejscu należy zauważyć, iż anulowanie (uchylenie) czynności materialno-technicznej zameldowania powoduje zaktualizowanie się po stronie organów administracji obowiązku rozpoznania stanowiącego przesłankę tej czynności materialno-technicznej wniosku o zameldowanie danej osoby pod wskazanym adresem na pobyt stały. W tej sytuacji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić wyżej przedstawione rozważania prawne Sądu dotyczące art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności mając na względzie treść art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. O zwrocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Natomiast o wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło