III SA/Kr 1183/11

WyrokWSA w Krakowie2012-08-30

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy autobus komunikacji miejskiej, wykorzystywany do regularnego specjalnego przewozu dzieci do szkoły, musi być wyposażony w koło zapasowe i bagażnik, nawet jeśli nie jest używany w komunikacji miejskiej?
Ratio decidendi
Autobus wykorzystywany do regularnego specjalnego przewozu dzieci do szkoły, nawet jeśli jest to autobus typu komunikacji miejskiej, musi spełniać wymogi techniczne określone dla tego rodzaju przewozu, w tym posiadać koło zapasowe i bagażnik. Zwolnienie z tych wymogów dotyczy wyłącznie autobusów używanych w komunikacji miejskiej lub miejskiej i podmiejskiej. Organy administracji prawidłowo nałożyły karę pieniężną za naruszenie tych przepisów.
Stan faktyczny
Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że autobus należący do A Sp. z o.o. w B, którym wykonywano regularny specjalny przewóz dzieci do szkoły, nie posiadał koła zapasowego ani bagażnika. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka skarżyła decyzję, argumentując, że autobus komunikacji miejskiej nie musi posiadać tych elementów, a także że nie ma przepisu zakazującego używania takich autobusów do przewozu dzieci.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA/Kr 1183/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner, Sędziowie WSA Maria Zawadzka, WSA Janusz Kasprzycki (spr.), , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012 r., sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B, na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, z dnia 22 lipca 2011r. Nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 22 lipca 2011 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k,.p.a.), art. 18 b ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym), § 18 ust. 1 pkt 6 i 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.) - utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2011 r. nr [...] o nałożeniu na A Sp. z o.o. w B kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 21 marca 2011 r. w miejscowości W dokonano zatrzymania pojazdu na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości M. Pojazdem kierował J. W. w imieniu A Sp. z o.o. w B. Pojazdem wykonywano regularny specjalny transport drogowy – przewóz dzieci do szkoły. Podczas kontroli stwierdzono, że transport drogowy odbywa się autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób zgodnie z treścią art. 18b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, bowiem przewóz regularny dzieci do szkoły odbywał się autobusem przystosowanym do transportu miejskiego. Organy kontroli stwierdziły brak koła zapasowego oraz bagażnika. Wobec powyższych ustaleń organ I instancji - Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - wydał w dniu [...] 2011 r. decyzję nr [...] o nałożeniu na A Sp. z o.o. w B kary pieniężnej w wysokości 500 zł. W odwołaniu od tej decyzji A Sp. z o.o. w B podniosło, że organ I instancji zarzucając użycie niewłaściwego środka transportu nie wskazał w jakim przepisie znajduje się zakaz przewożenia dzieci do szkół autobusem komunikacji miejskiej. Odwołujący podniósł także, że wykonywany transport odbywał się w zakresie realizacji umowy zawartej z dyrektorem Gimnazjum nr [...] w B będącej następstwem wygranego przez odwołującego przetargu. Specyfikacja warunków przewozu nie przewidywała innych zastrzeżeń poza tym, że usługa ma być wykonywana pojazdami autobusowymi o pojemności 80 osób oraz autobusem typu mikrobus o pojemności 15 -20 miejsc. Organ nie wziął także pod uwagę, że strona odwołująca wykonywała transport autobusem przewożącym zorganizowaną grupę dzieci, a nie autobusem szkolnym, a zatem nie musiała posiadać ogumionego koła zapasowego oraz bagażnika. Ponadto strona odwołująca zwrócił uwagę, że ustawodawca zwolnił autobusy komunikacji miejskiej z obowiązku posiadania bagażnika gdyż są w nich nieprzydatne a także z koła zapasowego bo praktycznie się z niego nie korzysta. Skoro ten sam ustawodawca nie zabronił tymi autobusami wykonywać przewozów regularnych specjalnych to należy przyjąć że mogą one również służyć do przewozu dzieci do szkół. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie uwzględnił tego odwołania i 22 lipca 2011 r. wydał opisaną na wstępie decyzję, nr [...]. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ujawnione kontrolą braki stanowią bezsprzecznie naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.). Organ odwoławczy wskazał przy tym, że nie sposób jednocześnie uznać, iż organ I instancji nie wykazał w jakim przepisie prawa znajduje się zakaz przewożenia dzieci do szkół autobusem komunikacji miejskiej, albowiem zakaz taki nie istnieje, a organ I instancji nie był w żadnej mierze zobowiązany do jego wykazywania. Strona odwołująca przyznała, że w dniu 21 marca 2011 r. wykonywano regularny specjalny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym, za pomocą autobusu przystosowanego do transportu miejskiego. Okoliczność ta, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym i wyjaśnień samej strony pozostaje zatem bezsporna. Zgodnie z art. 18 b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według zasady mówiącej, że do przewozu używane są wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. W przedmiotowym przypadku rodzaj wykonywanego przewozu jest bezsporny, albowiem to regularny specjalny transport drogowy osób, czyli niepubliczny przewóz określonej grupy osób. Jednoznacznie organ wskazał, że skontrolowany przewóz nie był przewozem wykonywanym w ramach komunikacji miejskiej. Wykonywanie specjalnego regularnego przewozu osób autobusem miejskim, jednakże nie używanego w ramach komunikacji miejskiej lub miejskiej i podmiejskiej, wymaga ażeby takowy autobus spełniał wymagania określone w § 18 ust. 1 pkt 6 i 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.). W skardze wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 22 lipca 2011 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A Sp. z o.o. w B zarzuciło naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 92 ust. 1, 2 i 4 ustawy o transporcie drogowym, a w konsekwencji przyjęcie, że przewóz dzieci do szkoły musi odbywać się w pojeździe zaopatrzonym w bagażnik i ogumione koło zapasowe, a także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu. Strona skarżąca podniosła, że organ odwoławczy sam przyznał w wydanej decyzji, że przepis zakazujący przewożenia dzieci do szkół nie istnieje. Tym nałożył karę bez wskazania konkretnej normy którą naruszono. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że podczas kontroli drogowej w dniu 21 marca 2011 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości M zatrzymano do kontroli pojazd – autobus marki [...] o nr rej. [...]. Sporną kwestią jest natomiast konieczność wyposażenia przedmiotowego autobusu wykonującego przewóz dzieci do szkoły w ogumione koło zapasowe i bagażnik. W ocenie Sądu organy administracji dokonały prawidłowej w tej sprawie oceny zgromadzonego w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego. Nie można więc im postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania – artykułów 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k,.p.a.), w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza bowiem wypisu nr [...] z zezwolenia nr [...] potwierdza prawidłowość stanowiska organów, że autobusem marki [...] o nr rej. [...] był wykonywany przewóz regularny specjalny w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity, Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym). Ugruntowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd (vide: wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1274/06, wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2007 r., I OSK 1306/06, wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 82/08), że przewóz regularny specjalny, to przewóz niepubliczny dotyczący określonej grupy osób z wyłączeniem innych osób, posiadający cechy przewozu regularnego określone w art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym. Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie także podziela. Wskazany wypis z udzielonego zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów w transporcie drogowym nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości, że był to przewóz cykliczny, z wiadomymi godzinami odjazdu i określonymi przystankami. Zwrócić należy też uwagę, że znaczenie użytego przez ustawodawcę pojęcia "przewóz regularny" w obu wskazanych przepisach – art. 4 pkt 7 i pkt 9 jak i innych ustawy o transporcie drogowym – jest tożsame (vide: wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1274/06). Skoro tak, to jak stanowi art. 18b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym są wykonywane według następujących zasad, określonych w tym przepisie, w tym, jak wynika z pkt 1 ust. 1 art. 18b ustawy o transporcie drogowym, do przewozu używane są wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu, co najistotniejsze, na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Autobus powinien być zatem wyposażony, m.in. w ogumione koło zapasowe i bagażnik urządzony w taki sposób, aby umieszczony w nim bagaż był zabezpieczony przed wypadnięciem, uszkodzeniem lub zanieczyszczeniem, jak wynika z treści pkt 6 i pkt 11 § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; tekst jednolity, Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm., zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym). Wobec zatem treści art. 18b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w którym prawodawca nacisk położył na rodzaj przewozu, argumentacja strony skarżącej, że z żadnego przepisu nie wynika, aby do tego rodzaju transportu, jak wykonywany w niniejszej sprawie, nie mógł być wykorzystywany autobus komunikacji miejskiej, jest nietrafna. Może być on wykorzystany (jako rodzaj pojazdu), ale pod warunkiem, że będzie wyposażony w te elementy, które wskazane zostały w § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.). Przedmiotowy autobus, jak poprawnie ustaliły organy, nie był bowiem wykorzystywany w komunikacji miejskiej lub miejskiej i podmiejskiej, do której nie stosuje się m.in. wymogu posiadania w pojeździe ogumionego koła zapasowego w myśl pkt 6 § 18 wskazanego wyżej rozporządzenia, lecz do regularnego przewozu specjalnego dzieci do szkoły. Przywołany przez stronę skarżącą art. 57 ustawy Prawa o ruchu drogowym normuje kwestie specjalnych oznaczeń autobusu szkolnego, co w żaden sposób nie zwalniało wykonującego regularny przewóz specjalny dzieci do szkoły z wymogu wyposażenia autobusu w ogumione koło zapasowe i bagażnik, skoro ustawodawca nie zdecydował się z wyłączenia z obowiązku wyposażenia w te elementy tego rodzaju pojazdu. Zrobił to tylko w odniesieniu do komunikacji miejskiej lub miejskiej i podmiejskiej. Argumentacja strony skarżącej, że w tego rodzaju przewozie zarówno koło zapasowe jak i bagażnik są niepotrzebne jest chybiona. W procesie wykładni przepisów mających zastosowanie w tej sprawie nie sposób pominąć zapisu art. 66 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym "Pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: 1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę; 2) nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych; 3) nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych; 4) nie powodowało niszczenia drogi; 5) zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu; 6) nie powodowało zakłóceń radioelektrycznych w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych." Wobec powyższego, skoro organy stwierdziły wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, jak stanowi art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, władne były w drodze decyzji orzec o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w określonej w niej wysokości. W myśl l.p. 2.5 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, stanowiącym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, kara za wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób (w tym wypadku, wskazanych w art.18b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z § 18 pakt 6 i 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.), wynosi 500 zł. Wbrew zatem twierdzeniom zawartych w skardze organy orzekające wskazały normy prawne, które wykonujący przewóz naruszył, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Także zarzuty nie ustosunkowania się do kwestii podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie są zasadne skoro dotyczyły one konieczności wyposażenia przedmiotowego autobusu w ogumione koło zapasowe i bagażnik, a do których to organ odwoławczy wyraźnie się odniósł. Nie zostały też naruszone przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, skoro dokonana przez organy ich wykładnia jest prawidłowa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając kontrolowane decyzje za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło