VI SA/Wa 976/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-04
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Pamela Kuraś-Dębecka, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychody z najmu lokalu, który stanowił składnik majątku związanego z działalnością gospodarczą, należy traktować jako przychód z działalności gospodarczej, rodzący obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, nawet jeśli podatnik wykazywał te przychody jako przychody z najmu, a nie z działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przychody z najmu lokalu, który stanowił składnik majątku związanego z działalnością gospodarczą, należy traktować jako przychód z działalności gospodarczej, rodzący obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Podkreślono, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego jest związany z formalnym prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie tylko z faktycznym uzyskiwaniem przychodów. Ciężar udowodnienia przerwy w prowadzeniu działalności spoczywa na przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Prezesa NFZ o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 1 listopada 1999 r. do 15 listopada 2009 r. Twierdziła, że nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej, a jej przychody pochodziły wyłącznie z najmu części domu mieszkalnego, który nie stanowił składnika majątku firmy. Organy administracji uznały, że przychody z najmu lokalu, który był przeznaczony na ekspozycję mebli (asortymentu objętego wpisem do ewidencji działalności gospodarczej) i znajdował się pod adresem miejsca prowadzenia działalności, należy traktować jako przychód z działalności gospodarczej. Skarżąca podnosiła również, że w 2005 r. zgłosiła w Urzędzie Skarbowym zawieszenie działalności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2012 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ), na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej jako ustawa o świadczeniach, po rozpatrzeniu odwołania D. R. (dalej skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor NFZ) z [...] grudnia 2011 r., którą stwierdzono, że skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 1 listopada 1999 r. do 31 marca 2001 r. (wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem A); od 1 kwietnia 2001 r. do 15 listopada 2009 r. (wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem B).
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W sierpniu 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Inspektorat K. (dalej ZUS) wystąpił do Dyrektora NFZ z wnioskiem o rozstrzygnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia przez skarżącą pozarolniczej działalności gospodarczej. Podał, że skarżąca nie dokonała zgłoszenia do ww. ubezpieczeń od 1 listopada 1999 r.; że w ww. okresie posiadała inne tytuły do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych - od 18 sierpnia 2008 r. z tytułu uprawnień do świadczenia emerytalnego.
Dyrektor NFZ decyzją z [...] października 2010 r. stwierdził, że skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 1 listopada 1999 r. do 31 marca 2001 r. oraz od 1 kwietnia 2001 r. do 15 listopada 2009 r. W uzasadnieniu organ podał, iż skarżąca posiadała dwa wpisy do ewidencji działalności gospodarczej – w formie spółki cywilnej od 1 listopada 1999 r. do 16 czerwca 2005 r., pod nr A oraz w formie jednoosobowej działalności gospodarczej od 1 kwietnia 2001 r. do 15 listopada 2009 r. – jako kontynuacja działalności rozpoczętej 1 listopada 1999 r., pod nr B; przy czym - zgodnie z danymi z ZUS, nie dokonała ona zgłoszenia do ubezpieczeń od 1 listopada 1999 r. z tytułu prowadzenia ww. pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto organ podał, że także z danych właściwego Urzędu Skarbowego wynikało, iż skarżąca od 1 listopada do 28 września 2009 r. figurowała w jego ewidencji jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i uzyskująca z niej przychód do 2008 r. Dyrektor NFZ ustalił także, że skarżąca od 1 stycznia 1999 r. do 17 sierpnia 2008 r. posiadała inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, a od 18 sierpnia 2008 r. podlegała im z tytułu uprawnień do świadczenia emerytalnego. W odniesieniu do powyższych ustaleń Dyrektora NFZ, skarżąca dnia 14 lipca 2010 r. - do protokołu, zeznała, że jej jedynym źródłem przychodów do 2008 r. - wskazanych w zeznaniach podatkowych, było świadczenie usługi najmu. Nadto skarżąca oświadczyła, że w latach 1999-2008 nie prowadziła działalności gospodarczej i wskazała, że w 2005 r. we właściwym Urzędzie Skarbowym zgłosiła zawieszenie działalności gospodarczej, podając jednocześnie, że jej przychód pochodził wyłącznie z najmu. Dyrektor NFZ stwierdził natomiast, że ze znajdujących się w aktach sprawy zeznań podatkowych PIT-36 wraz z załącznikami PIT/B wynikało jednoznacznie, że jako źródło dochodów skarżącej za lata 2006-2008 była wskazana działalność gospodarcza. Jednocześnie organ wskazał, że skarżąca w piśmie z września 2010 r. oświadczyła, że najem był jedynym przychodem spółki od 2005 r., a następnie w piśmie z października 2010 r., podała że wszystkie przychody wynikały tylko z najmu, a w zeznaniach podatkowych za lata 2002-2008 przychody z najmu były omyłkowo wpisane jako przychody z działalności gospodarczej. Na dowód załączyła do akt sprawy umowę najmu z kwietnia 2002 r. oraz zadeklarowała możliwość dokonania korekt zeznań podatkowych. Organ pierwszej instancji badając treść owej umowy najmu stwierdził, że jej przedmiotem była nieruchomość należąca do wynajmującego, a jej adres był tożsamy z adresem miejsca wykonywania ww. działalności gospodarczej, wynikającym z wpisu do ewidencji oraz z adresem zamieszkania skarżącej.
Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w wyniku rozpoznania którego Prezes NFZ wydał decyzję z [...] grudnia 2010 r., którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że co prawda skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie wynikającym z wpisów do ewidencji działalności gospodarczej, niemniej jednak, z uwagi na treść art. 14 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001 r. - uzyskiwany przez nią przychód - z tytułu najmu lokalu, stanowiącego składnik majątku związanego z działalnością gospodarczą, stanowił de facto przychód z działalności gospodarczej. Organ wyjaśnił, że skoro na podstawie ww. umowy najmu, skarżąca oddała w użytkowanie innym podmiotom składniki majątku - nieużywany wprawdzie przez firmę, lecz figurujący w jej ewidencji środków trwałych (przy założeniu, że przedmiot działalności gospodarczej zgłoszony w organie ewidencyjnym nie obejmował świadczenia usług najmu), to najem taki traktowany jest jako najem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Od tej decyzji skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej Sąd) skargę. Sąd wyrokiem z 15 czerwca 2011 r. (sygn. akt VISA//Wa 280/11) uchylił decyzję Prezesa NFZ oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora NFZ i podał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, sprowadza się w głównie do przywołania przepisów prawa, przy czym przesłanki jej podjęcia nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane, co uniemożliwiło zbadanie, czy ocena dokonana przez organ była prawidłowa. Skład orzekający wyjaśnił, że organy dokonując oceny czy dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą, czy też nie, tj. badając przesłankę stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, muszą uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Wobec tego polecił Prezesowi NFZ i Dyrektorowi NFZ, aby rozpoznając ponownie sprawę - stosownie do zasad ogólnych zawartych w k.p.a., odniosły się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzje administracyjne, prawidłowo uzasadnione.
Mając na uwadze wytyczne Sądu Dyrektor NFZ - ponownie rozpoznając sprawę, wezwał skarżącą do:
1. nadesłania dokumentów potwierdzających, że usługa najmu nie była świadczona w ramach działalności gospodarczej oraz że w okresie posiadania wpisów do ewidencji działalności gospodarczej nie prowadziła ona działalności gospodarczej;
2. wyjaśnienia rozbieżności, jakie wynikały pomiędzy jej oświadczeniem o nieprowadzeniu działalności, a informacją z Urzędu Skarbowego, że spółka cywilna, której wspólnikiem była skarżąca, figurowała w ewidencji tego urzędu od 1 listopada 1999 r. do 28 września 2009 r. jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, który wykazywał przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej do 2008 r. włącznie;
3. podania przyczyn konsekwentnego wskazywania przez nią w zeznaniach podatkowych, jako źródła przychodów właśnie działalności gospodarczej lub ewentualnie o nadesłanie korekt owych zeznań;
4. wyjaśnienia rozbieżności wynikających z oświadczenia skarżącej, w którym twierdzi, że najem był jedynym przychodem spółki od 2005 r., a umową najmu, która została zawarta w 2002 r.;
5. nadesłania aktualnego zaświadczenie właściwego Urzędu Skarbowego, potwierdzającego brak dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przed 2002 r., bądź w całym okresie objętym decyzją.
W odpowiedzi skarżąca nadesłała korekty zeznań podatkowych z okresu od 2005 do 2008. Nadto podała, że rozbieżności - pomiędzy tym, że jedynym przychodem spółki od 2005 r. był najem, a datą zawarcia umowy najmu (2002 r.), wynikały z błędnego wykazywania przychodu z najmu, jako przychodu z działalności gospodarczej. Skarżąca nadesłała również zaświadczenie Urzędu Skarbowego, z którego wynika, że w ewidencji tego urzędu figurowała jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od 1 listopada 1999 r. do 28 września 2009 r., przy czym 17 listopada 2009 r. do tego urzędu wpłynęła decyzja o wykreśleniu z dniem 16 listopada 2009 r. wpisu nr B. Z zaświadczenia tego wynika również, że w zeznaniach podatkowych za lata 2004-2008 przychody wykazywane w rubryce jako pozarolnicza działalność gospodarcza, dotyczyły najmu. W załączeniu przekazano korekty zeznań za lata 2005-2008 i podano, dla zeznania za 2004 r. upłynął termin do składania korekt.
Dyrektor NFZ decyzją z [...] grudnia 2011 r. stwierdził, że skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 1 listopada 1999 r. do 31 marca 2001 r. (wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem A) oraz od 1 kwietnia 2001 r. do 15 listopada 2009 r. (wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem B). W uzasadnieniu organ podał, że w okresie objętym decyzją zastosowanie miały przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. 1997 r., nr 28, poz. 153 ze zm.) - art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 (dalej ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym); ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. 2003 r., nr 45, poz. 391 ze zm.) - art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1, zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi (dalej ustawa o ubezpieczeniu w NFZ); ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. - art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz ustawy oświadczeniach w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. - art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Organ wskazał również na treść przepisów art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, stosownie do których obowiązek ubezpieczenia ww. osób powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Stosownie do art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej jako ustawa o systemie, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania działalności. Organ odwoławczy - podzielając stanowisko Dyrektora NFZ stwierdził, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej do 20 września 2008 r. tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r., nr 141, poz. 888), dalej ustawa o zmianie, było stanem faktycznym, a nie prawnym, bowiem takiego zawieszenia nie przewidywały ani przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (DZ. U. 1999 r., nr 101, poz. 1178), ani przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (t.j. Dz. U. 2007, nr 155, poz. 1095), ani też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 51, poz. 307). Dopiero z dniem wejścia w życie art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (DZ. U. 2010 r., nr 220, poz. 1447), dalej jako ustawa o swobodzie, przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników mógł zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że w latach 2004-2008 skarżąca wykazywała jedynie przychody z tytułu najmu, a w 2009 r. nie wykazała żadnych przychodów. Wobec tego skarżąca w latach 2004-2008 nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie wynikającym z wpisów do ewidencji działalności gospodarczej, jednakże w ramach rzeczonej umowy najmu z 2002 r. wynajmowała lokal z przeznaczeniem na ekspozycję mebli, tj. asortymentu figurującego w zaświadczeniach o wpisie do ewidencji działalności, jako przedmiot handlu. Nadto organ ustalił, że lokal ów stanowił część budynku mieszkalnego, którego adres wskazany był jako jedno z miejsc wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej. Jednocześnie organ wskazał, że skarżąca nie udowodniła w toku postępowania, że ów lokal – przedmiot najmu, nie wchodził w skład środków trwałych jej firmy. Mając na uwadze powyższe Dyrektor NFZ przyjął, że wynajęty lokal posiadał charakter składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą, a skoro tak, to najem taki potraktował jako najem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie organ wskazał, że skarżąca nie udowodniła braku przychodów z tytułu wykonywania działalności gospodarczej w latach 1999-2001. Dyrektor NFZ podał również, że w sprawie przyjął domniemanie faktyczne, że data wpisu skarżącej do ewidencji działalności gospodarczej była datą podjęcia przez nią prowadzenia owej działalności, która była prowadzona do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Organ wyjaśnił przy tym, że to na skarżącej ciążył obowiązek udowodnienia w jakich okresach faktycznie prowadziła ona działalność gospodarczą i ciężar obalenie ww. domniemania. Dyrektor NFZ uzasadniając przyjęte w rozstrzygnięciu okresy, odwołał się również do instytucji formalnego zawieszenia działalności gospodarczej. W tym zakresie podał, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca dokonała takiego zawieszenia we właściwym organie ewidencyjnym, dlatego tez pomimo braku przychodów z tytułu najmu w 2009 r. przyjął, że także w 2009 r. podlegała ona obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Od tej decyzji skarżąca w terminie złożyła odwołanie, w którym zarzuciła niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, błędną interpretację przepisów prawa oraz nieuwzględnienie jej wyjaśnień składanych w toku postępowania. Wnosząca odwołanie ponownie podniosła argument, iż spółka cywilna faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej z uwagi na stan zdrowia drugiego wspólnika (męża skarżącej), a jedynym źródłem jej przychodów był wpływ z tytułu najmu lokalu na parterze domu mieszkalnego. Nadto oświadczyła, że lokal ten nie figurował w ewidencji środków trwałych firmy i nie stanowił składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą. Podkreśliła, że przychody pochodziły z najmu części domu mieszkalnego, a nie np. budynku przeznaczonego na prowadzenie działalności gospodarczej.
Prezes NFZ uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora NFZ podał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżąca posiadała dwa wpisy do ewidencji działalności gospodarczej - pierwszy od 1 listopada 1999 r. do 16 czerwca 2005 r., drugi od 1 kwietnia 2001 r. do 15 listopada 2009 r., jako kontynuacja działalności rozpoczętej w dniu 1 listopada 1999 r. Zgodnie z informacją ZUS skarżąca nie dokonała zgłoszenia do ubezpieczeń od 1 listopada 1999 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy czym w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności od 1 stycznia 1999 r. do 17 sierpnia 2008 r. posiadała inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, a od 18 sierpnia 2008 r. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu uprawnień do świadczenia emerytalnego. Nadto skarżąca figurowała w ewidencji Urzędu Skarbowego, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w okresie od 1 listopada 1999 r. do 28 września 2009 r. i wykazywała przychody z tytułu jej prowadzenia do 2008 r. Z wyjaśnień skarżącej wynika natomiast, że jako jedyne źródło przychodów - wykazywanych w zeznaniach podatkowych do 2008 r., wskazała świadczenie usługi najmu, przy czym w latach 1999-2008 działalność gospodarcza nie była prowadzona. Ponadto nadmieniła, że w 2005 r. w Urzędzie Skarbowym zostało zgłoszone zawieszenie działalności gospodarczej wraz z informacją, że przychód pochodzi wyłącznie z najmu. Niemniej, w nadesłanej przez skarżącą dokumentacji w zakresie źródła przychodów, tj. zeznaniach podatkowych PIT-36 wraz załącznikami PIT/B za lata 2006-2008, jako źródło wykazana została działalność gospodarcza. Jednocześnie, w piśmie z września 2010 r., skarżąca oświadczyła, że najem był jedynym przychodem spółki od 2005 r., a w piśmie z października 2010 r., że wszystkie przychody wynikały tylko z najmu. W tymże piśmie skarżąca oświadczyła również, iż w zeznaniach rocznych za lata 2002-2008 przychody z najmu były omyłkowo wpisywane jako przychody z działalności gospodarczej, deklarując możliwość dokonania korekty zeznań podatkowych, co ostatecznie nastąpiło z pominięciem zeznań za 2004 r., z uwagi na upływ czasu. W ocenie organu odwoławczego wynika, że nieruchomość ta stanowi własność wynajmującego, a adres przedmiotu najmu jest tożsamy z adresem miejsca wykonywania działalności gospodarczej, wskazanego w zaświadczeniach o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i zarazem z miejscem zamieszkania skarżącej. Mając to na względzie Prezes NFZ uznał, że Dyrektor NFZ prawidłowo wskazał, iż ze zgromadzonej dokumentacji wynikało, że w latach 2004-2008 skarżąca wykazywała jedynie przychody z tytułu najmu, a w 2009r. nie wykazała żadnych przychodów. Zatem w latach 2004-2008 skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie wynikającym z wpisów do ewidencji działalności gospodarczej, jednakże w ramach umowy najmu wynajęła lokal z przeznaczeniem na ekspozycję mebli, tj. asortymentu figurującego także jako przedmiot handlu w zaświadczeniach o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Nadto lokal ten - będący przedmiotem najmu, stanowił część budynku mieszkalnego, adres którego wskazano jednocześnie jako jedno z miejsc wykonywania działalności gospodarczej. Prezes NFZ uznał więc, że właściwie przyjął organ pierwszej instancji, że wynajęty lokal posiadał charakter składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą, w konsekwencji czego najem taki potraktował jako najem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001 r., "przychodem z działalności gospodarczej są przychody z najmu, (...), składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. Jednocześnie Prezes NFZ uznał, że skarżąca nie udowodniła, iż lokal będący przedmiotem umowy najmu z 2002 r. nie wchodził w skład środków trwałych firmy, brak było zatem przesłanek do jednoznacznego stwierdzenia, że przychód wykazywany przez nią w latach 2004-2008 z tytułu najmu uzyskany był z tytułu najmu świadczonego poza zakresem działalności gospodarczej. Organ odwołał się do pisma skarżącej z października 2011 r., z którego wynika, że w latach 2002-2003 uzyskiwała ona przychody z najmu, zatem także do ww. okresu odnosił się brak dowodów na świadczenie najmu poza zakresem działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo przyjęto w decyzji Dyrektora NFZ, iż pomimo sprzeczności zaistniałej w nadesłanych dokumentach odnośnie okresu uzyskiwania przychodów wyłącznie z tytułu najmu, tj. wskazanego w piśmie z września 2010 r. okresu od 2005 r., a w piśmie z października 2011 r. okresu od 2002 r. do 2008 r., przyjęto - w oparciu o datę zawarcia umowy najmu 2002 r., iż działalność gospodarcza w zakresie najmu była prowadzona w latach 2002-2008, a w konsekwencji istniał w tym okresie obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z powyższego tytułu. Ponadto Prezes NFZ stwierdził, iż skarżąca nie udowodniła braku przychodów z tytułu wykonywania działalności gospodarczej w latach 1999-2001. Słusznie więc wskazał organ pierwszej instancji na treść art. 14 ust. 2 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001 r. Jeśli w ramach umowy najmu wynajęto lokal z przeznaczeniem na ekspozycję mebli, tj. asortymentu figurującego także jako przedmiot handlu w zaświadczeniach o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, to uznać należało, że ów lokal posiadał charakter składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą, a skoro tak to prawidłowo przyjęto, iż usługa najmu przedmiotowego lokalu świadczona była w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Na decyzję Prezesa NFZ skarżąca złożyła do Sądu skargę, w której zarzuciła nieprawidłową ocenę stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżącej w związku z uprawomocnieniem się wyroku o sygn. akt VISA/Wa 280/11 sprawa została zakończona, a zatem organy bezpodstawnie ponownie wszczęły wobec niej postępowanie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w toku postępowania. Podkreśliła, że działalności gospodarczej nigdy nie prowadziła, a przedmiotem najmu była część domu mieszkalnego. Podała, że ów lokal nie figurował w ewidencji środków trwałych spółki cywilnej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła wewnętrzną sprzeczność, wynikająca z jednej strony ze stwierdzenia, że działalności gospodarczej nigdy nie prowadziła, a przychód pochodził z najmu, a następnie przyjęcia, że jej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynikał z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie skarżąca przywołała wyrok Sądu Okręgowego w K., w którym wyrażono stanowisko, że "obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego znika po rzeczywistym zaprzestaniu działalności, a nie dopiero po wyrejestrowaniu".
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując argumentacje zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając przedmiotową skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że jest ona niezasadna.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że istotnie wyrokiem w sprawie VISA/Wa 280/11 Sąd uchylił poprzednie decyzje Prezesa NFZ i Dyrektora NFZ i orzekł, że nie podlegają one wykonaniu, jednakże wyrok ten nie oznaczał, że sprawa objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej została zakończona merytorycznie. Sąd nie wydał bowiem rozstrzygnięcia, czy skarżąca podlega temu obowiązkowi, czy też nie. W uzasadnieniu Sąd polecił jedynie organom, jakie czynności muszą podjąć, ażeby sądowa kontrola sprawy była możliwa. Wobec tego nie ma w niniejszym przypadku mowy o tym, jakoby organy bezpodstawnie wszczęły wobec skarżącej ponowne postępowanie administracyjne. Uchylenie decyzji poprzednich spowodowało jedynie, że Sąd wyeliminował je z obrotu prawnego, ale sprawa administracyjna w sensie merytorycznym pozostała do ponownego rozpoznania, co organy obowiązane były uczynić i uczyniły, czego efektem jest zaskarżona obecnie decyzja Prezesa NFZ.
Przechodząc do meritum Sąd zauważa, że przedmiotem jego kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa NFZ, której podstawą materialnoprawną były przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był obowiązany do dokonania tego pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi Kodeksu postępowania administracyjnego.
Powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na przestrzeni ostatnich lat - obejmujący również okres, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów normatywnych, mianowicie:
1. do 31 marca 2003 r. z art. 8 pkt 1 lit c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność lub osoby z nimi współpracujące;
2. do 30 września 2004 r. z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników (...), które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;
3. do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 it c ustawy o świadczeniach, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;
4. z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 it c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu zmienionym przez art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. 2008 r., nr 164, poz. 1027).
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa - w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji, w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Podobnie kwestię tą regulowały także ww. ustawy wcześniejsze, odpowiednio w art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1.
Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy o zmianie, tj. od 20 września 2008 r. przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2009, nr 205 poz. 1585 tekst jednolity).
Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie. Art. 1 ustawy o zmianie wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (Dz. U. 2007, nr 155, poz. 1095 tekst jednolity), dalej jako ustawa o swobodzie art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.
Z powyższych regulacji wynika więc, że dopiero z dniem 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prawem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Na kanwie niniejszej sprawy należy także wskazać czym jest działalność gospodarcza. W myśl art. 2 ustawy o swobodzie działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Mając wszystkie powyższe regulacje ustawowe na uwadze Sąd zauważa, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały, co do zasady, przez formalne, a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia.
Na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej, ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian - nie tylko prawnych, ale i faktycznych. Skoro tak, to faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności z różnych przyczyn powinno być do ewidencji zawsze zgłoszone i wpisane. Objęcie obowiązkiem ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą uzależnione jest bowiem – na co już wskazano, od jej rzeczywistego prowadzenia na podstawie wpisu do ewidencji.
Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Zatem o prowadzeniu działalności gospodarczej stanowią wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorcę w celu zaistnienia czynności dających przychód. Przesłanka wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły nie może być zatem rozumiana jako konieczność jej wykonywania bez przerwy (przez cały rok, miesiąc, tydzień lub dzień), lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności w odróżnieniu od ich przypadkowości, jednorazowości, sporadyczności lub okazjonalności. Przyjmuje się więc, że działalność gospodarcza z założenia ma być działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres czasu, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego.
Jak wskazano powyżej zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311). Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Nadto zaistnienie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej musi być rzeczywiste, co oznacza, że ubezpieczonego obciąża obowiązek wykazania wystąpienia okoliczności niezwiązanych z warunkami wykonywania działalności gospodarczej. W rezultacie okoliczności takie, jak zły stan zdrowia, nie stanowią przesłanki uzasadniającej uznanie istnienia przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Oznacza to, że przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej, powodująca ustanie obowiązku ubezpieczenia musi być usprawiedliwiona i udokumentowana (wykazana), a nie uzależniona wyłącznie od woli ubezpieczonego, sprowadzającej się do zamiaru czasowego wyłączenia ciążącego na nim obowiązku ubezpieczenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że dla oceny ustalenia okresu podlegania przez skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma znaczenie fakt zarejestrowania przez nią działalności gospodarczej. Jak wynika ze sprawy - co jest okolicznością niesporną, skarżąca od 1 listopada 1999 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, pierwotnie w formie spółki cywilnej, następczo od 1 kwietnia 2001 r. jako jednoosobowa działalność gospodarcza. Z akt sprawy bezsprzecznie także wynika, że dnia 15 listopada 2009 r. działalność gospodarcza skarżącej prowadzona w formie jednoosobowej została wykreślona z ewidencji. Sąd mając to na uwadze zauważa, że zarówno przepisy obowiązujące w dacie rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą – 1 listopada 1999 r.: ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, a następnie ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, jak i obecnie obowiązująca ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wiążą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z ubezpieczeniem społecznym. Temu drugiemu, osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają od dnia jej rozpoczęcia do dnia jej zaprzestania. W tym samym okresie osoby te objęte są także obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zatem bezsporne jest, że od dnia wpisania do ewidencji ww. działalności gospodarczej skarżąca zaczęła podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu jej prowadzenia.
Sporną kwestią w sprawie jest, czy w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji skarżąca podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, bowiem jak twierdzi wnosząca skargę nigdy nie podjęła ona działalności gospodarczej, a przychody pochodziły z najmu części domu mieszkalnego, niewchodzącego w skład majątku trwałego związanego z działalnością gospodarczą. Nadto skarżąca w toku postępowania podniosła, że w 2005 r. w Urzędzie Skarbowym - właściwym dla miejsca prowadzenia działalności, zostało zgłoszone zawieszenie przedmiotowej działalności gospodarczej, z jednoczesnym podaniem, że przychód pochodzi wyłącznie z najmu. Powyższe fakty w ocenie skarżącej powodują, że nie miała ona obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Jak już wskazano powyżej czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy czym od 20 września 2008 r. wyłączeniu od tego obowiązku podlegają osoby, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Do tej daty – 20 września 2008 r., ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie przewidywała możliwości zawieszania prowadzenia działalności, wobec tego również ustawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie miały takich zapisów gdyż regulacje te są spójne - kompatybilne.
Kontrolowana decyzja Prezesa NFZ, jak również decyzją ją poprzedzająca swoim zakresem obejmują dwa okresy: od 1 listopada 1991 r. do 31 marca 2001 r. oraz od 1 kwietnia 2001 r. do 15 listopada 2009 r.
Skarżąca nie zgadzając się z powyższymi okresami podała, że nigdy nie podjęła działalności gospodarczej, a w 2005 r. zgłosiła w Urzędzie Skarbowym jej zawieszenie. Nadto podała, że dochód wskazany w zeznaniach podatkowych za 2004-2008 r. jako przychód z działalności gospodarczej został wskazany omyłkowo, bowiem w rzeczywistości był to przychód z najmu, na dowód czego dokonała korekt zeznań. Odnośnie przedmiotu najmu wyjaśniła, że nie wchodził ona w skład środków trwałych firmy i nie był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały w rozpoznawanym przypadku, że obowiązek wykazania istnienia usprawiedliwionych ewentualnych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej – zawieszenia, obciążał skarżącą. Z akt sprawy wynika, że działalność została wpisana do ewidencji 1 listopada 1999 r., nie wynika, aby została ona kiedykolwiek skutecznie została zawieszona. Sąd zauważa po pierwsze, że w 2005 r. na podstawie ww. przepisów nie istniała instytucja zawieszenia prowadzenia działalności pozarolniczej. Taka możliwość powstała dopiero po 20 września 2008 r., kiedy to weszły w życie zmiany dokonane ustawą z 10 lipca 2008 r., a dotyczące zarówno ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i ustaw: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych. Po drugie, nawet gdyby ww. regulacje ustawowe - obowiązujące przed 20 września 2008 r., przewidywały możliwość zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, to na pewno zgłoszenie w Urzędzie Skarbowym przerw w jej prowadzeniu, nie można by uznać za skuteczne zawieszenie, o którym aktualnie mowa w art. 14a ustawy o swobodzie. Zgodnie z ustawą o swobodzie ażeby zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej należy wystąpić z wnioskiem o jej zwieszenie do właściwego organu ewidencyjnego – tego samego, który dokonał wpisu działalności gospodarczej do ewidencji. Oczywiście jest to możliwość – jak już wskazano, istniejąca od 20 września 2008 r. i nadal, a zatem nieistniejąca w latach 1999 – 2008. Przy czym wykreślenie działalności skarżącej z ewidencji nastąpiło 15 listopada 2009 r.
Z akt wynika – po dokonaniu korekt zeznań podatkowych, że skarżąca w latach 2004-2008 nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie wynikającym z wpisów do ewidencji. Jednakże organy zasadnie uznały, że w ramach umowy najmu wynajęto lokal, posiadający charakter składnika majątku związanego z przedmiotową działalnością gospodarczą. Taki charakter wynika po pierwsze z celu na jaki został lokal wynajęty - cel ten pokrywał się bowiem przedmiotem działalności skarżącej wpisanym do ewidencji, nadto lokal ten znajdował się pod tym samym adresem, co miejsce wykonywania działalności skarżącej. Jak wynika z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej skarżącej jej przedmiot to m.in. handel detaliczny i hurtowy meblami, a miejsce wykonywania działalności to M. ul. S. [...]. Jak wskazano w umowie najmu lokal znajduje się w M. przy ul. S. [...] i został wynajęty w celu ekspozycji mebli i wyposażenia wnętrz. Umowa ta została zawarta na czas nieokreślony począwszy od 1 maja 2002 r.
Reasumując Sąd uznał, że skarżąca w latach 1999-2003 oraz w 2009 r. nie wykazała skutecznie, aby nie prowadziła działalności gospodarczej, wykazała tylko brak przychodów. Wobec tego organy zasadnie przyjęły – odnośnie tych okresów, domniemanie, polegające na przyjęciu, że działalność gospodarcza przez skarżącą była prowadzona od chwili wpisu do ewidencji. Zatem zarówno organ odwoławczy, jak i Dyrektor NFZ właściwie uznały, że skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od chwili wpisania działalności do ewidencji, aż do momentu wykreślenia jej z ewidencji.
Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego. W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organy przeprowadziły właściwe postępowanie dowodowe i odniosły się do wszystkich dowodów przedłożonych przez skarżącą, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza nadto, że posiadanie przez skarżącą innych tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego, nie wyłączyło po jej stronie obowiązku podlegania przez nią ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z obecnie obowiązującym - również obowiązującym przed 20 września 2008 r. w tym samym brzmieniu, art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Podobnie kwestię tą regulowały wcześniejsze przepisy, odpowiednio: art. 22 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i art. 24 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
-----------------------
18
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło