II SA/Kr 812/12

WyrokWSA w Krakowie2012-09-05

Skład orzekający: Mirosław Bator, Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego jest zasadne, gdy nie można jednoznacznie ustalić daty jego budowy ani wykazać braku wymaganego pozwolenia na budowę z uwagi na upływ czasu i brak dokumentacji?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego jest zasadne, gdy mimo podjętych starań nie można jednoznacznie ustalić daty jego budowy ani wykazać braku wymaganego pozwolenia na budowę z uwagi na upływ czasu i brak dokumentacji. Samowoli budowlanej nie można domniemywać, a brak pozwolenia na budowę w zasobach archiwalnych nie jest równoznaczny z jego brakiem wydania, zwłaszcza gdy przepisy obowiązujące w okresie budowy nie nakładały obowiązku przechowywania dokumentacji przez właściciela.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się rozbiórki budynku gospodarczego, twierdząc, że został on wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji umorzyły postępowanie, wskazując na niemożność ustalenia daty budowy oraz brak dowodów na brak pozwolenia na budowę z uwagi na upływ czasu i brak dokumentacji archiwalnej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa do czynnego udziału oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi A.W. i J.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 marca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z 15 listopada 2011 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w J.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż postępowanie zostało wszczęte z urzędu w dniu 2 września 2010r. w związku z pismem A. i J. W. z 1 lutego 2010 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, iż na działce nr [...] w m. J. zlokalizowany jest parterowy budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej z drewnianym dachem dwuspadowym, pokrytym dachówką cementową o układzie kalenicy wschód-zachód, o wymiarach zewnętrznych 5,70 x 6,10 m oraz 7,00 x 2,45 m. Wysokość budynku gospodarczego w kalenicy wynosi 4,70 m. Budynek użytkowany jest jako gospodarczy (inwentarski). Nie stwierdzono, aby w ostatnim czasie w budynku wykonywane były jakiekolwiek roboty budowlane. Właścicielką działki nr [...] jest od 31 marca 1998 r. M. K.. Organ wskazał, iż postępowanie administracyjne w sprawie wykonania w 2004 r. przez M. i J. K. robót budowlanych w ww. budynku gospodarczym polegających na wymianie pokrycia dachowego na dachówkę cementową oraz wykonaniu obróbek blacharskich z blachy ocynkowanej i rur spustowych (dwóch) z PCV (nie stwierdzono wymiany elementów konstrukcyjnych budynku) zakończyło się ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. znak: [...] z 28 kwietnia 2005 r. odmawiającą Inwestorom nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ ustalił, iż na planie sytuacyjnym z pieczątką Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. i numerem L.p. [...] na działce W. W. (obecnie dz. nr [...]) jest zaznaczona stajnia, ale w innym miejscu niż budynek gospodarczy stanowiący przedmiot niniejszego postępowania. W dniu 8 października 1965r. rep. [...] A. i W. W. darowali A. G. działki budowlane nr [...], [...] oraz działki gruntowe [...] i [...]. Część składową powyższych działek stanowił dom drewniany o dwóch izbach, komorze, sieni wraz z spiżarką, kryty dachówką, który został wybudowany przez A. W., stajnia z kamienia kryta dachówką oraz stodoła drewniana, kryta słomą. W akcie notarialnym widnieje oświadczenie A. G. o przeprowadzeniu na własny koszt remontu budynku mieszkalnego i stajni w latach [...] i [...].Decyzją z 19 kwietnia 1966r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. zatwierdziło projekt stodoły i ogrodzenia dla A. G. (dz. nr [...]). Na planie sytuacyjnym projektu zaznaczony jest jako istniejący budynek murowany, pokryty dachówką o wymiarach 5,60 x 13,50m. Budynek położony jest przy granicy z działką F. K. (obecnie działka nr [...]), jego usytuowanie odpowiada obecnemu położeniu budynku stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania w stosunku do budynku murowanego pokrytego dachówka na dz. nr [...]. M. K. oświadczyła, że budynek gospodarczy był budowany w latach 1956-1957r., natomiast budynek ten był remontowany w 1959 r. A. W. oświadczyła, że budynek powstał w 1962r, a J. W., że w II połowie lat 60-tych. W postępowaniu prowadzonym pod znakiem: [...], w ocenie technicznej podano, że budynek ten został wybudowany w 1958r. Organ ustalił, że budynek gospodarczy na dz. nr [...] w J. istnieje na mapach od ich założenia, tj. od 31 lipca 1976r. Urząd Gminy w [...] nie posiada w zasobach archiwalnych żadnych dokumentów związanych z budową powyższego obiektu. Rejestry pozwoleń na budowę z lat 1953-1963 wydawane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej zostały przekazane do Archiwum Państwowego w B.. Gmina prowadzi ewidencję ruchu budowlanego, w której odnotowane są pozwolenia na budowę, ale dopiero od 1973r. Archiwum Państwowe w K., Oddział w B. nie posiada pozwolenia na budowę stajni w J., której Inwestorami byli A. i W. W.. Przechowuje tylko akta pozostałe po Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B., Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z lat 1955 - 1969 o sygnaturach [...]. Archiwum nie posiada również dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę stodoły i stajni na dz. nr [...] w J., której Inwestorem był F. K.. W archiwum znajdują się jedynie przykładowe, typowe projekty budowlane stodół czy stajni. Postanowieniem z 28 kwietnia 2008r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. dokonał rozgraniczenia m.in. działek nr [...] i [...] w J.. Wg szkicu granicznego, sporządzonego przez geodetę, oba budynki nie są usytuowane bezpośrednio w granicy, przy czym budynek gospodarczy na dz. nr [...] znajduje się dalej od granicy, niż budynek na sąsiedniej działce. F. K. wyraził zgodę na budowę przez W. W. stajni w granicy. Własnoręczność podpisu F. K. pod odpowiedzialnością karną potwierdziło Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w R.. Oświadczenie nie jest opatrzone datą. Również archiwum Starostwa Powiatowego w B. nie przechowuje dokumentów pozwolenia na budowę powyższego budynku. Organ wskazał, iż żądanie J. i A. W. dotyczące rozbiórki budynku zostało zgłoszone w stosunku do trzeciego już w kolejności właściciela obiektu. Obecny właściciel obiektu nie jest jego inwestorem. Ze względu na znaczny upływ czasu, nie ma też możliwości przesłuchania osób, które prawdopodobnie były inwestorami budynku. Także dokumentacja mogąca mieć znaczenie dla ustalenia tych okoliczności jest szczątkowa i niekompletna. Na podstawie zgromadzonych dowodów, organ ustalił, iż budynek powstał przed 1966 r. Potwierdza to projekt budowy stodoły i stajni z 19 kwietnia 1966 r., na którym budynek jest już zaznaczony. Obiekt figuruje również na mapie ewidencji gruntów z 31 lipca 1976r. Jednocześnie w oparciu o przedłożony przez J. i A. W. plan sytuacyjny dotyczący robót budowlanych prowadzonych na dz. nr [...], uznać można, że budynek nie powstał w latach 1956-1957. Na planie tym pochodzącym z 1959 r. budynek stajni zaznaczony jest w innym miejscu niż obecnie, tuż przy budynku mieszkalnym. To potwierdza oświadczenie A. W. o rozbiórce starej stajni i budowie nowego obiektu w innym miejscu. Jednakże ze względów wskazanych wyżej nie można podzielić tezy J. W. o powstaniu obiektu w II połowie lat 60-tych. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ przyjął, że obiekt powstał w latach 1959 - 1966. W tym okresie obowiązywały dwa akty prawne regulujące działalność budowlaną; rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 16. 02. 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939r. Nr 34, poz. 216 ze zm.) i ustawa z 31. 01. 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, póz. 46 ze zm). W rozporządzeniu o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli w art. 332 wprowadzono wymóg uzyskania pozwolenia właściwej władzy na wykonanie robót budowlanych wyszczególnionych w art. 333 i 334, o ile roboty te nie dotyczą budynków państwowych. W art. 333 w/w rozporządzenia określono budynki wymagające uzyskania pozwolenia na budowę oraz przedstawienia przez budującego projektu (planu) do zatwierdzenia. Dotyczyło to m.in. wznoszenia nowych budynków stałych i tymczasowych. Jednak z wyjątkami określonymi w art. 334 pkt a, z mocy którego z obowiązku przedstawienia projektu (planu) zwolnione zostało wznoszenie nowych parterowych budynków gospodarczych w miejscowościach wiejskich poza obszarem województw: poznańskiego i pomorskiego. Natomiast ustawa z dnia 31. 01. 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, póz. 46 ze zm.) w art. 36 ust. 1 określała, że przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27. 07. 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 36, póz. 197). Wśród tych wyjątków, zawartych w § 4 w/w rozporządzenia nie wymieniono budowy budynków gospodarczych o powierzchni przekraczającej 12m2. Organ konkludował, że budowa przedmiotowego budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, w okresie obowiązujących obu tych aktów prawnych, z tym, że w okresie obowiązywania rozporządzenia, nie było obowiązku przedstawiania projektów do zatwierdzenia. Na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można - zdaniem organu - ustalić, by przedmiotowy obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dokumenty dotyczące realizacji tej inwestycji mogły zostać zagubione czy zniszczone (przepisy archiwalne przewidują tzw. brakowanie, czyli niszczenie dokumentów po upływie określonych terminów). Obecny właściciel obiektu nie był jego Inwestorem. Organ nie może zatem ponownie rozstrzygać sprawy już poprzednio zakończonej inną decyzją ostateczną. Organ podkreślił, iż nie można przyjąć że nieposiadanie dokumentu -pozwolenia na budowę przez obecnych właścicieli obiektu świadczy o tym, iż takie pozwolenie nie zostało wydane. Z samego faktu niemożności odnalezienia decyzji o pozwoleniu na budowę nie można wnosić, że takiego pozwolenia nie było. Na uzyskanie pozwolenia na budowę stajni może wskazywać oświadczenie F. K. - właściciela sąsiedniej działki, wyrażające zgodę na budowę stajni w granicy. Odwołanie od powyższej decyzji organu l instancji wnieśli A. i J. W.. Skarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 79 § 1 kpa wskazując, że nie zostali zawiadomieni o terminie wizji lokalnej w dniu 2 września 2010 r. Nadto organ nadzoru budowlanego nie wyjaśnił wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Podkreślili, że przedmiotowy budynek gospodarczy był budowany w II połowie lat 60-tych i zostało to już ustalone w poprzedniej decyzji organu. Nie ma żadnych dokumentów, które wskazywałyby ma to, aby inwestor przedmiotowego budynku – A. G. uzyskała pozwolenie na jego budowę. Nieprawdziwe jest również stwierdzenie organu, iż żądanie dotyczące rozbiórki zostało zgłoszone w stosunku do trzeciego już w kolejności właściciela obiektu. Ponadto jako spadkobiercy po F. K. oświadczyli, że poprzedni właściciel działki nie wyraził zgody na takie wykonanie i usytuowanie obecnego budynku stajni na działce sąsiedniej. Zarzucili wreszcie, iż organ nie dokonał sprawdzenia czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz czy znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami był przeznaczony pod tego typu zabudowę, a także czy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla mienia. Nie sprawdził ponadto czy wybudowany obiekt spełnia warunki zawarte w art. 277 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 16. 02. 1928 r. o prawie budowłanem i zabudowaniu osiedli w zakresie minimalnych odległości budynków od granic sąsiadów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 21 marca 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż organ l instancji na podstawie zgromadzonych dowodów przyjął, że budynek ten powstał pomiędzy rokiem 1959 a 1966, a jego inwestorem była A. G. - matka obecnej właścicielki działki nr [...] w J.. Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniem, iż przed 1959 r. przedmiotowego budynku jeszcze nie było. Fakt ten potwierdza przedłożony przez J. i A. W. plan sytuacyjny dotyczący robót budowlanych prowadzonych na dz. [...] w J. zatwierdzony w 1959 r. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Architektury w B. Jednocześnie jednak WINB w K. nie podzielił zdania organu l instancji, że obiekt ten powstał na pewno przed r 1966 r.. Według organu odwoławczego plan sytuacyjny dołączony do projektu stodoły i ogrodzenia dla A. G., zatwierdzony decyzją z 19 kwietnia 1966r. na który jako ostateczny dowód powołuje się PINB w B., nie jest na tyle dokładny, aby jednoznacznie stwierdzić, że znajdujący się tam zaznaczony jako istniejący, budynek murowany, pokryty dachówką o wymiarach 5,60 x 3,50 m to bezsprzecznie przedmiotowy w niniejszym postępowaniu budynek gospodarczy, pomimo, że położony jest przy granicy z działką F. K. (obecnie działka nr [...]), a jego usytuowanie w stosunku do budynku murowanego pokrytego dachówką na dz. [...] w dużym stopniu odpowiada obecnemu położeniu budynku stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji bardziej prawdopodobny wydaje się być termin podany przez A. i J. W., że przedmiotowy obiekt - budynek gospodarczy zlokalizowany na działce nr [...] w J. powstał w II połowie lat 60-tych, a jego inwestorem była A. G.. Potwierdził to PINB w B. podczas prowadzonego przez siebie wcześniej w latach 2004-2005 postępowania administracyjnego znak: [...] dotyczącego robót remontowych przy przedmiotowym budynku. Bezspornym natomiast pozostaje fakt, że obecnie istniejący na działce nr [...] w J. budynek gospodarczy powstał przed 1976 r., skoro budynek gospodarczy na dz. nr [...] w J. istnieje na mapach od ich założenia tj. od 31 lipca 1976 r. Wobec powyższego, zdaniem WINB w K., należy przyjąć, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przedmiotowy obiekt na pewno powstał pomiędzy rokiem 1959 a 1976. Analizując obowiązujące w tym okresie akty prawne regulujące działalność budowlaną tj: rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 16. 02. 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939r. Nr 34, poz.216 ze zm.) -art. 332, art. 333, art. 334, ustawę z 31. 01. 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U.Nr 7, poz 46 ze zm.) - art. 36, ustawę z 24. 10. 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229 ze zm.) - art. 28 organ stwierdził, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu l instancji, że faktu iż nie odnaleziono pozwolenia na budowę nie można traktować równoznacznie ze stwierdzeniem, że była to samowola budowlana, samowoli budowlanej nie może bowiem domniemywać. Poza tym żaden z w/w aktów prawnych nie nakładał obowiązku przechowywania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego przez okres istnienia obiektu dokumentacji budowy, w tym pozwolenia na budowę. Czyni to dopiero obecnie obowiązująca ustawa z 7.07.1994r. Prawo budowlane w art. 63 ust. 1. Nadto organ II instancji nie zgodził się z zarzutem, iż organ l instancji nie zagwarantował czynnego udziału stronom w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie zawiadomił A. i J. W. o terminie wizji lokalnej w terenie ustalonej na dzień 2 września 2010r. gdyż mimo to brali oni udział w oględzinach. Ponadto organ l instancji zadośćuczynił również zasadzie wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut dotyczący braku zgody F. K., poprzedniego właściciela działki nr [...] w miejscowości J., na usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego w granicy działek nr [...] i [...] w dacie budowy, zdaniem organu odwoławczego jest bezzasadny, bowiem przepisy ustaw z 1961 r. i 1974 r. - Prawo budowlane nie uzależniały usytuowania budynku w granicy działki od zgody sąsiada. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli A. W. i J. W.. Zaskarżonej decyzji zarzucili: ,,- wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, poprzez pobieżne rozpatrzenie złożonego odwołania, czego wyrazem jest uzasadnienie decyzji będące w większości powtórzeniem argumentów zawartych w uzasadnieniu decyzji organu instancji, lekceważenie zawartych w odwołaniu zarzutów, czego wyrazem jest zlekceważenie zarzutu o naruszeniu prawa strony do czynnego udziału w czynnościach podejmowanych przez organ, poprzez uznanie, że niezawiadomienie stron skarżących o wizji lokalnej wyznaczonej na dzień 2 września 2011 r. nie ma żadnego znaczenia, podczas gdy wolą i zamiarem organu l instancji było pozbawienie strony możliwości udziału w czynności; - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. poprzez posługiwanie się w uzasadnieniu decyzji głównie orzeczeniami sądów administracyjnych, które nie stanowią prawa; - lekceważenie terminów załatwienia sprawy przez organ l instancji oraz posługiwania się nieprawdą, czego organ odwoławczy nie zauważył i nie chciał zauważyć - organ l instancji po wydaniu postanowienia z 6 czerwca 2011 r. i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 12 sierpnia 2011 r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w dniu 19 lipca 2011 r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, pomimo nie przeprowadzenia żadnych wyjaśnień , o których mowa w postanowieniu, a decyzja została wydana dopiero w dniu 15 listopada 2011 r.; - wydanie decyzji z naruszeniem przepisów Rozdziału 4 k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego, a w szczególności z naruszeniem art. 75 § 1 i art. 79 § 1 tej ustawy oraz poprzez niedbałe chociaż długotrwałe prowadzenie postępowania dowodowego co doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z przebudową budynku gospodarczego, czasem jej dokonania i do formułowania na tej podstawie fałszywych wniosków - dowody nawet w postępowaniu administracyjnym z zakresu prawa budowlanego to nie tylko dokumenty, ale np. zeznania świadków, czego w tej sprawie nie próbowano zrobić aby należycie wyjaśnić sprawę; - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. o czym świadczy zupełna dowolność w ocenie zebranych dowodów i wyciągane z tych dowodów wnioski, dotyczy to w szczególności oceny faktu nie posiadania zezwolenia na budowę budynku gospodarczego przez obecnego właściciela oraz braku tego pozwolenia zarówno w ewidencji Urzędu Gminy w R., jak również w Archiwum Państwowym w K. Oddział w B. i wyciągnięcie z tego wniosku, że nie można domniemywać braku pozwolenia na budowę; * nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, co dotyczy istnienia budynku gospodarczego, jego rozmiarów obecnych i poprzednich, miejsca jego posadowienia - organ odwoławczy dał wyraz swoim wątpliwościom dotyczącym posadowienia budynku gospodarczego na str. 4 swojej decyzji kwestionując zdanie organu l instancji, ale równocześnie nie podejmując kategorycznych ustaleń zarówno w kwestii terminu powstania budynku, jak również jego umiejscowienia na działce nr [...] - zdaniem skarżących nie można w decyzjach posługiwać się sformułowaniem prawdopodobne, albo okoliczność została udowodniona, albo też nie, * naruszenie art. 6, 7 i 8 kpa poprzez wydanie decyzji, która jest co najmniej wątpliwa pod względem ustaleń faktycznych, nie uwzględnia słusznych interesów skarżących i powoduje utratę zaufania skarżących do organów Państwa." Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji od powiadają prawu. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do tego, czy budynek gospodarczy na działce nr [...] w J. został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę tj. jako samowola budowlana. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 21 marca 2012 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z 15 listopada 2011 r. na mocy której umorzono postępowanie w sprawie legalności budowy ww. obiektu budowlanego. Na wstępie należy zauważyć, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a., a następnie do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. A to z kolei zapewnia realizację zasady wyjaśniania zasadności przesłanek wyrażoną w art. 11 k.p.a. Organy uczyniły zadość ww. przepisom. Sąd podziela ustalenia organów obydwu instancji, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał przed 1976 r. Fakt ten wynika z pisma Starostwa Powiatowego w B. z 23 listopada 2010r. znak: [...], gdzie wskazano, że budynek gospodarczy istnieje na mapach od ich założenia tj. od 31 lipca 1976r. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można jednoznacznie ustalić daty jego budowy. Niewątpliwie, skoro obiekt ten nie był uwidoczniony na przedłożonym przez J. W. i A. W. planie sytuacyjnym dotyczącym robót budowlanych na działce [...] w J. zatwierdzonym w 1959 r. to wówczas obiekt ten jeszcze nie istniał. Z kolei plan sytuacyjny dołączony do projektu stodoły i ogrodzenia dla A. G. zatwierdzony decyzją z 19 kwietnia 1966r. znak : [...] przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z naniesionym na nim budynkiem gospodarczym uprawdopodabnia, że powstał on przed 1966 r. Przyjęcie możliwie najszerszego okresu w jakim budynek mógł powstać tj. lat od 1959 do 1976 oznacza, że zastosowanie w sprawie mogły mieć następujące akty prawne: rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939r. Nr 34, poz.216 ze zm.), ustawa z 31. 01. 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) i ustawa z 24. 10. 974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229 ze zm.). Wg każdej z powyższych regulacji budowa przedmiotowego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu organ l instancji przedsięwziął wszelkie możliwe środki dowodowe zmierzające do wykazania, czy przedmiotowy budynek gospodarczy powstał na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. W trakcie tego postępowania zwrócono się do Starostwa Powiatowego w B., Urzędu Gminy w R., Archiwum Państwowego w K. - Oddział w B. oraz archiwum Starostwa Powiatowego w B.. Na podstawie uzyskanych odpowiedzi ustalono jedynie, że budynek gospodarczy na dz. nr [...] w J. istnieje na mapach od ich założenia, tj. od 31 lipca 1976r. (pismo Starostwa Powiatowego z dnia 23 listopada 2010 r. ); Urząd Gminy w R. nie posiada w zasobach archiwalnych żadnych dokumentów związanych z budową powyższego obiektu (przy czym Gmina prowadzi ewidencję ruchu budowlanego, w której odnotowane są pozwolenia na budowę, ale dopiero od 1973r, rejestry pozwoleń na budowę z lat 1953-1963 wydawane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej zostały przekazane do Archiwum Państwowego w B.). Brak jest również przedmiotowego pozwolenia na budowę w Archiwum Państwowym w K., Oddział w B., co istotne jednak w piśmie tego organu z 29 sierpnia 2011 r. podano także, że w archiwum znajdują się jedynie przykładowe, typowe projekty budowlane stodół czy stajni. Oświadczenia stron postępowania w zakresie legalności zrealizowanej budowy były całkowicie sprzeczne. Podkreślenia wymaga, że przepisy aktów prawnych mogących mieć w sprawie zastosowanie nie przewidywały obowiązku przechowywania przez właściciela obiektu budowlanego dokumentacji związanej z realizacją obiektu, jak to czyni obecnie obowiązujący art. 63 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Nie można stracić dodatkowo z pola widzenia faktu, że M. K. nie była inwestorem, jest jedynie jego następcą prawnym. Z samego zatem faktu, iż właściciel nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt budowlany wybudowany kilkadziesiąt lat wcześniej nie jest w stanie okazać pozwolenia na budowę nie można wysuwać twierdzenia, że powstał on jako samowola budowlana. Ponadto w zasobach archiwalnych Archiwum Państwowego nie ma kompletnych dokumentów dotyczących wydawania pozwoleń na budowę z tego okresu co wyklucza ustalenie - wobec odmiennych twierdzeń M. K. - że takowa dokumentacja w ogóle nie istniała. Niemożność odnalezienia pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanej w tak odległym czasie nie jest wystarczająca dla uznania, że budynek powstał bez tego pozwolenia. Dokumentacji budowlanej spornej zabudowy nie odnaleziono, ale jednocześnie nie można stwierdzić, że takiej dokumentacji nie było. Żaden z dowodów przeprowadzonych w sprawie na taką okoliczność nie wskazuje. Sąd przychyla się do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie, że samowoli budowlanej nie można domniemywać (por. wyrok WSA w Białymstoku z 18. 12. 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 739/07). Oczywistym jest, że wobec braku możliwości odnalezienia dokumentacji okoliczność ta winna być przedmiotem ustaleń organu dokonanych na podstawie wszelkiego dostępnego materiału dowodowego mogącego przyczynić się do ustalenia powyższej okoliczności. W ocenie Sądu prowadząc postępowanie wyjaśniające w tej sprawie organ wyczerpał możliwe środki dowodowe. Pomimo podejmowanych czynności nie odnalazł jednak jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej spornego budynku z daty jego realizacji. Ponadto, z uwagi na brak w aktach sprawy zeznań świadków i stron postępowania, Sąd rozważył, czy w realiach niniejszej sprawy można uczynić z tego zarzut organowi. Z racji upływu czasu, zdaniem Sądu nakazanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania ewentualnych świadków byłoby niecelowe. Trudno bowiem oczekiwać, aby jakiekolwiek osoby niezaangażowane w proces budowlany posiadały informacje na temat legalności inwestycji zrealizowanej kilkadziesiąt lat wcześniej. Niczego nowego nie wniosłyby również do sprawy wyjaśnienia stron złożone w trybie art. 86 k.p.a. skoro żadna z osób nie była właścicielem nieruchomości w czasie budowy obiektu, a strony w toku postępowania składały sprzeczne oświadczenia w tym przedmiocie. A zatem w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że postępowanie w sprawie wybudowania opisanego na wstępie budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie nie ustalono, aby budynek powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a to oznacza, że brak było podstaw do podejmowania czynności legalizacyjnych czy naprawczych w sprawie. Powyższe rozważania stanowią w dużej mierze odpowiedź na zarzuty odwołania. Sąd nie podziela stanowiska skarżących co do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 79 § 1 a także 107 § 3 kpa. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, pozwalający na dokonanie ustaleń w sprawie. Podkreślić należy, że skarżący kwestionując ustalony stan faktyczny nie wskazali żadnych nowych dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W szczególności, mimo aktywnego udziału w postępowaniu, nie podali świadków (o których mowa w skardze), którzy mogli posiadać wiedzę w przedmiotowej sprawie. Wbrew stanowisku skarżących uzasadnienie organu II instancji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Organ odniósł się również wyczerpująco do zarzutów odwołania. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają zarzuty przedłużania postępowania, gdyż naruszenie terminów procedowania przez organ l instancji nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1lit. c p.p.s.a.), a zatem nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Ponadto w sytuacji, gdy organ pozostaje bezczynny, bądź dopuszcza się przewłoki postępowania ustawodawca przewidział w art. 37 k.p.a i ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instrumenty jakimi strona może temu przeciwdziałać. Podstawy dla uchylenia decyzji nie może stanowić również pominięcie skarżących w zawiadomieniu o terminie przeprowadzonych w dniu 2 września 2010 r. oględzin, gdyż w ostateczności wzięli oni w nich udział. Umożliwiono im także, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (zawiadomienie organu l instancji z 19 lipca 2011 r., doręczone skarżącym 21 lipca 2011 r.), a zatem Sąd nie stwierdził naruszenia art. 10 k.p.a. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło