II SAB/Gd 44/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-09-05
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Tamara Dziełakowska, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczelnia niepubliczna jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej w zakresie programów studiów, a jeśli tak, to czy skarga na bezczynność organu jest zasadna, gdy organ rozpoznał odwołanie po terminie, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd?Ratio decidendi
Uczelnia niepubliczna, wykonując zadanie publiczne w zakresie oświaty i kształcenia, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Bezczynność organu w rozpatrzeniu odwołania, nawet jeśli nastąpiła po terminie, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd, powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowego w sprawie skargi na bezczynność, co skutkuje jego umorzeniem. W takiej sytuacji sąd nie może zobowiązać organu do dokonania czynności ani stwierdzić rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżąca E. W. wniosła skargę na bezczynność Rektora Wyższej Szkoły "A" w G. w sprawie nierozpatrzenia odwołania od decyzji Dziekana odmawiającej udostępnienia programu studiów. Skarżąca domagała się zobowiązania Rektora do wydania decyzji, ukarania winnego pracownika oraz zwrotu kosztów. Rektor wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że programy studiów są dziełami autorskimi i nie podlegają udostępnieniu, a uczelnia niepubliczna nie wykonuje zadań publicznych. Rektor wskazał również, że ostateczna decyzja została wydana w terminie, a skarga wpłynęła przed jej doręczeniem. Skarżąca podniosła, że uczelnie niepubliczne podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej, a programy studiów stanowią informację publiczną.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie i zasądzono od Rektora A w G. na rzecz E. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 5 września 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Rektora A w G. w sprawie udzielenia informacji publicznej postanawia 1/ umorzyć postępowanie, 2/ zasądzić od Rektora A w G. na rzecz E. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
E. W., reprezentowana przez pełnomocnika S. W., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Rektora Wyższej Szkoły "A" w G. w sprawie nierozpatrzenia odwołania w ustawowym terminie oraz wniosła o zobowiązanie Rektora do wydania decyzji. Nadto wniosła o zobowiązanie organu dyscyplinarnego uczelni do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania..
W skardze wyjaśniono, że w dniu 24 marca 2012r E. W. zwróciła się pisemnie do Dziekana Studiów Europejskich WS "A" w G. o udostępnienie zatwierdzonego programu Studiów dla kierunku administracja publiczna, który obowiązywał w chwili podjęcia nauki przez skarżącą, w roku akademickim 2010/2011. W terminie trzydziestu dni od daty złożenia podania organ wydał decyzję, w której odmówił wydania programu studiów- Dziekan Wydziału Studiów Europejskich nie wydał przedmiotowej dokumentacji. Decyzja ta, jak podniesiono, nie spełnia wymogów art. 107 § 1 i 3 ustawy-Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżąca w dniu 26 kwietnia 2012r. złożyła odwołanie od decyzji Dziekana, które do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpatrzone.
W odpowiedzi na skargę Rektor j Wyższej Szkoły "A" w G. wniósł o jej odrzucenie.
W uzasadnieniu podano, że Dziekan Wydziału wydała decyzję odmowną w dniu 24 marca 2012r., odebraną przez skarżącą w dniu 24 kwietnia 2012r. W dniu 25 kwietnia 2012r. skarżąca wniosła odwołanie do Rektora, który w dniu 11 maja 2012r., a wiec w ustawowym terminie 30 dni utrzymał w mocy decyzję Dziekana o odmowie wydania skarżącej programu kształcenia (studiów) na kierunku Administracja. Wskazano, że programy studiów (kształcenia) są dziełami autorskimi nauczycieli akademickich prowadzących zajęcia (wykłady, seminaria, ćwiczenia) z przedmiotów objętych planem studiów, zawierającymi ustalone tzw. sylabusy oraz zasady obliczeń punktów (ECTS). Programy są uchwalane ostatecznie dla ich obowiązywania przez Radę Wydziału i obowiązują w toku kształcenia. Jako dzieła autorskie nie podlegają udostępnieniu i publikacji. Wprawdzie decyzja Dziekana Wydziału nie spełnia formalnych wymogów przewidzianych przepisami kpa, to ostateczna decyzja Rektora wydana została w przewidzianym ustawowo terminie, zawiera podstawę prawną rozstrzygnięcia i odnosi skutki prawne. Organ podniósł nadto, że skarga wpłynęła do organu w dniu 15 maja 2012r., a więc przed doręczeniem skarżącej decyzji Rektora, który skargę rozpatrzył bez zbędnej zwłoki i wypełnił wymóg przewidziany w art. 35 § 3 kpa.
Organ podniósł, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001r., obowiązującym jest tryb przewidziany w ustawie o szkolnictwie wyższym, regulaminie studiów i kpa. WS "A" nie jest uczelnią publiczną i nie wykonuje zadań publicznych, usługi są odpłatne i ponoszone w całości przez osoby prywatne. Uczelnia nie ma obowiązku zapewnienia powszechnej dostępności usług edukacyjnych - bezpłatnych, nie wykonuje zadań publicznych i nie posiada informacji publicznych.
W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2012 r. odnosząc się do zarzutu dotyczącego praw autorskich i powołując się na wyrok II SAB/Rz 29/11 z dnia 18 lipca 2011r. skarżąca wskazała, że informację publiczną stanowią nie tylko dokumenty wytworzone przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji, ale obowiązek udostępnienia w trybie informacji publicznej informacji – dokumentów dotyczy też dokumentów wytworzonych przez inne podmioty, będące w dyspozycji zobowiązanego do udzielenia informacji, nawet wówczas, gdy w stosunku do nich przysługują inne uprawnienia, w tym prawa autorskie.
Skarżąca podniosła również, że prawo złożenia skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia, a uczelnie niepubliczne podlegają obowiązkowi wynikającemu z ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż uczelnie niepubliczne stanowią część państwowego systemu edukacji i nauki. W zakresie tworzenia i funkcjonowania tych uczelni nie ma dowolności, gdyż do państwa należy ustalanie warunków ich powstawania, funkcjonowania, określa też ono udział władz publicznych w ich finansowaniu. Funkcjonowanie prywatnych szkół wyższych stanowi realizację jednego z konstytucyjnych zadań państwa i spełnia kryterium wykonywania władzy publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przedmiotem skargi jest zarzucana Rektorowi Wyżej Szkoły "A" w G. bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) zw. dalej ustawą.
Bezczynność Rektora zgodnie ze skargą polegała na nierozpatrzeniu w terminie odwołania.
Zgodnie z art. 21 ustawy do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., nr 270).
Zgodnie z art.16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z tym, że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzucała, że jej odwołanie nie zostało rozpatrzone ww. terminie wynikającym z ustawy, tj. w terminie 14 dni.
Rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności należało zatem ustalić czy żądana informacja jest informacja publiczną.
Sąd zważył, że zgodnie z orzecznictwem oświatę oraz kształcenie należy zaliczyć do zadań publicznych, nawet wtedy, gdy są wykonywane przez szkoły niepubliczne (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2011r., sygn. akt I OSK 1630/11 Lex nr 1109517).
Podmiotami zobowiązanymi do udzielania informacji o swej działalności są przede wszystkim organy władzy publicznej, oraz osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego, a także inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy. Stosownie do treści tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Wyliczenie to ma charakter jedynie przykładowy - wskazuje kategorie, których charakter jako informacji publicznej nie budzi wątpliwości, nie stanowi ono zatem podstawy do zawężającej interpretacji pojęcia informacji publicznej. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 3 lit. d, pkt 5 lit. d i g ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują (pkt 2); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw(pkt 3 lit. d); danych publicznych-w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 ust. 1 lit. a); majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w lit.a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach oraz pomocy publicznej (pkt 5 lit. di g).
Wykonywanie zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy dotyczy zatem także zadań o charakterze niewładczym i nie łączących się z koniecznością dysponowania majątkiem publicznym. Użycie spójnika lub oznacza, że wykonywanie zadań publicznych może, ale nie musi być związane z dysponowaniem majątkiem publicznym. Oświata i kształcenie, to zadania publiczne. Uczelnie wyższe, jako wykonujące to zadanie publiczne, zobowiązane są do udostępniania informacji publicznej. Nadto treść przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 572) stanowi, że ustawę stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych.
Reasumując uznać należy, że Wyższa Szkoła "A" w G. jest uczelnią, która mieści się w katalogu podmiotów wykonujących zadania publiczne, które jak to wyżej wskazano, nie muszą łączyć się z koniecznością dysponowania majątkiem publicznym. W konsekwencji na wniosek Uczelnia zobowiązana jest udostępnić dane będące informacją publiczną pozostające w zakresie określonym w cyt. przepisie art. 6 ust.1 ustawy. Wniosek skarżącej dotyczył wydania programu studiów pierwszego stopnia (...). Zatem był to w istocie wniosek o udostępnienie informacji opisanych w art. 6 ust. 1 ustawy, dotyczących programu w zakresie realizacji zadań publicznych, organizacji podmiotu, przedmiotu działalności i kompetencjach, a żądana informacja dotyczyła realizacji powierzonego prawem zadania publicznego, którym jest oświata i kształcenie.
Mając powyższe na uwadze oraz treść wniosku skarżącej złożonego w rozpatrywanej sprawie, Sąd uznał, że żądana informacja jest informacja publiczną a więc postępowanie winno być prowadzone trybie ustawy i w konsekwencji, odwołanie powinno być rozpoznane w ciągu 14 dni
Postępowanie toczące się na skutek opisanej skargi podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Bezczynność organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej na wniosek określonego podmiotu podlega rozpoznaniu na podstawie ustawy, tak jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy od decyzji , o której mowa w ust. 1 stosuje się przepisy kpa, z tym, że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni.
W rozpoznawanej sprawie odwołanie skarżącej od decyzji Dziekana wpłynęło do Rektora w dniu 25 kwietnia 2012r., a wiec 14 dniowy termin na jego rozpoznanie upłynął w dniu 9 maja 2012r. (decyzja został wydana w dniu 11 maja 2012r).Termin więc został przekroczony, jednakże dalsze prowadzenie postępowania sądowego jest w rozpatrywanej sprawie bezprzedmiotowe.
Stosownie do treści art. 161 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3).
Wprawdzie skarżąca nie cofnęła skargi, jak również nie zachodzi przypadek objęty punktem drugim wymienionego przepisu, lecz przedstawione okoliczności wskazują, że w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi odwołanie skarżącej zostało rozpoznane decyzją Rektora z dnia 11 maja 2012r.
W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w powołanym art. 161 § 1 pkt 3 ma miejsce wówczas, gdy stan bezczynności przestaje istnieć w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez ten organ po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd. Należy zważyć, że na podstawie art. 149 ustawy sąd administracyjny w wypadku uwzględnienia skargi na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów, a także do rozstrzygnięcia kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wydanie decyzji przez Rektora wywołuje taki skutek, że w chwili orzekania przez sąd bezczynność Rektora ustała. To zaś oznacza, w świetle treści art. 149 ustawy, że nie można zobowiązać tego organu do dokonania czynności, a więc nie ma podstaw do stwierdzenia jego bezczynności. Fakt dokonania przedmiotowej czynności miał zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie. W takiej bowiem sytuacji postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Tym samym, wobec rozpoznania odwołania skarżącej przed wydaniem orzeczenia przez sąd, nie było możliwe rozstrzyganie na podstawie art. 149 § 1 ustawy. Ponadto należy wskazać, że umorzenie postępowania z uwagi na dokonanie czynności w sprawie uniemożliwia stwierdzenie czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, jak i ewentualne wymierzenie grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy. Te bowiem elementy są niezbędne wówczas, gdy sąd skargę uwzględnia, co oznacza nałożenie obowiązku określonej treści zgodnie z art. 149 § 1 ustawy.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie. Sąd zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania w wysokości uiszczonego w sprawie wpisu sądowego na jego wniosek, z uwagi na treść art. 200 oraz art. 201 § 1 ustawy, zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło