I OSK 2855/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-12-04

Skład orzekający: Barbara Adamiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spór wynikający z umowy cywilnoprawnej dotyczącej usuwania i przechowywania pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 50a Prawa o ruchu drogowym podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Spory wynikające z umów cywilnoprawnych dotyczących usuwania i przechowywania pojazdów, nawet jeśli pojazdy te zostały usunięte na podstawie art. 50a Prawa o ruchu drogowym, należą do właściwości sądów powszechnych. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania tego typu spraw, ponieważ nie wynikają one z zastosowania przepisów prawa administracyjnego, lecz z relacji cywilnoprawnej.
Stan faktyczny
M. i M. Ł. wystąpili do Prezydenta Miasta Lublina o pokrycie kosztów usunięcia i parkowania pojazdu usuniętego na podstawie art. 50a Prawa o ruchu drogowym. Prezydent zwrócił wniosek, uznając sprawę za cywilnoprawną. Po uchyleniu tego postanowienia przez SKO, skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu do WSA. WSA odrzucił skargę, uznając sprawę za cywilną. NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Ł. i M. Ł. [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt III SAB/Lu 12/12 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. Ł. i M. Ł. [...] na bezczynność Prezydenta Miasta Lublina w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie kosztów za usunięcie i dozór pojazdu postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. M. Ł. i M. Ł., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] Spółka cywilna w L., wystąpili do Prezydenta Miasta Lublina o odebranie pojazdu marki F. [...] nr nadwozia [...] oraz o pokrycie kosztów jego usunięcia i parkowania do dnia odbioru. Z treści dyspozycji Straży Miejskiej z dnia 2 sierpnia 2004 r. wynikało, że przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi w trybie art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). M. Ł. i M. Ł. podnieśli, że pismem z dnia [...] września 2011 r. Urząd Miasta L. zaproponował im zawarcie ugody na proponowaną kwotę za usunięcie i parkowanie pojazdu. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r. Prezydent Miasta Lublina – na podstawie art. 66 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego – zwrócił wniosek przedsiębiorcy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu 16 czerwca 2004 r. została zawarta umowa cywilnoprawna pomiędzy Gminą Miasto Lublin a firmą [...], której przedmiotem było świadczenie usług usuwania z dróg miasta Lublina i przechowywania na parkingach strzeżonych, pojazdów określonych w art. 130a i 50a ww. ustawy. W ocenie organu art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie zawiera postanowień w zakresie trybu rozliczeń pomiędzy gminą a podmiotem przechowującym pojazd na parkingu, w szczególności nie przewiduje w tym zakresie wydawania decyzji administracyjnej. Na powyższe postanowienie M. Ł. i M. Ł. wnieśli zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uchyliło zaskarżone postanowienie. Kolegium uznało, że wydanie postanowienia o zwrocie podania było przedwczesne. W ocenie Kolegium wymaga wyjaśnienia, w jakim trybie pojazd został usunięty z drogi, tj. czy w trybie art. 50a czy art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Ponadto zdaniem organu, w sprawie nie ustalono, czy Rada Miasta Lublina podjęła uchwałę o potwierdzeniu przejścia własności przedmiotowego pojazdu z mocy ustawy na rzecz gminy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Prezydenta Miasta Lublina w przedmiocie rozpoznania wniosku o odebranie pojazdu marki F. [...] i pokrycie kosztów jego usunięcia i parkowania, skarżący M. i M. Ł. wnieśli o stwierdzenie bezczynności organu administracji i wyznaczenie Prezydentowi Miasta Lublina dodatkowego terminu na załatwienie sprawy oraz o podjęcie środków zapobiegających naruszaniu w przyszłości terminów załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Lublina wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Podniesiono, że ze względu na zawarcie pomiędzy stronami sporu w dniu [...] czerwca 2004 r. umowy cywilnoprawnej dotyczącej przechowywania pojazdów, ewentualnych roszczeń z tego tytułu należy dochodzić przed sądem powszechnym. W ocenie organu wydane w dniu 4 maja 2012 r. postanowienie Kolegium potwierdza pogląd organu dotyczący trybu załatwienia przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że z treści skargi skierowanej do sądu oraz z akt administracyjnych wynika, że zaskarżona została bezczynność Prezydenta Miasta Lublina, która w ocenie skarżących polega na tym, że organ nie rozpatrzył żądania odebrania i przyznania wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki F. [...], który został usunięty z drogi na podstawie art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Sąd I instancji wskazał, że ustawa – Prawo o ruchu drogowym, wprowadza dwie podstawy prawne usuwania pojazdów z drogi – art. 50a oraz art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Jakkolwiek cel ustawodawcy był w obydwu przypadkach podobny – chodzi o usuwanie pojazdów, które z określonych przyczyn, podyktowanych interesem publicznym i bezpieczeństwem uczestników ruchu drogowego, nie powinny znajdować się na drodze, to treść obydwu przepisów jest jednak zupełnie różna. W ocenie Sądu I instancji w pierwszej kolejności – różne są podmioty, na rzecz których następuje przepadek pojazdów usuniętych, nieodebranych przez właściciela – w przypadku art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest to gmina, w przypadku art. 130a tej ustawy (w aktualnym brzmieniu) – powiat (wcześniej – Skarb Państwa). Dalej należy zwrócić uwagę, że art. 130a powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym wprowadza zasadę, że to sąd orzeka o przepadku pojazdu, natomiast zgodnie z art. 50a ust. 2 zd. 2 tej ustawy, pojazd przechodzi na własność gminy z mocy ustawy, a przepis ten nie daje podstaw do wydania orzeczenia sądu w tym przedmiocie. W przypadku sporów na tle wynagrodzenia za dozór pojazdów, które zostały usunięte z drogi na podstawie art. 130a ww. ustawy i przeszły na własność Skarbu Państwa (obecnie – powiatu), gdyż nie zostały odebrane przez właściciela, w orzecznictwie przyjęto, że podlegają one kognicji sądów administracyjnych (por. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r., III CZP 47/07, OSNC 2008/7-8, poz. 80). Podstawą do takiego wniosku była treść §3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). Przytoczony przepis przewidywał zastosowanie określonych przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), dotyczących przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości, m.in. do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Obecnie rozporządzenie to utraciło moc (art. 15 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 152, poz. 1018), a jak dotychczas Rada Ministrów nie skorzystała z upoważnienia do wydania nowego rozporządzenia w tym przedmiocie. Sąd I instancji stwierdził, że nie ulega jednak wątpliwości, iż nawet przed utratą mocy obowiązującej cytowane rozporządzenie z 2002 r. nie mogło być stosowane do rozliczeń za dozór pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W przypadku tego przepisu przepadek pojazdu następuje z mocy prawa, bez orzeczenia sądu, na rzecz gminy, a nie Skarbu Państwa, czy powiatu. Nie da się zatem zastosować §3 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2002 r. do pojazdów, o których mowa w art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ze względu na odmienne zakresy unormowania. Trybu rozliczeń i rozstrzygania sporów na tym tle nie wskazują akty wykonawcze regulujące postępowanie w sprawie usuwania pojazdów na podstawie art. 50a i art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym – rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji: z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 113), z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377 z późn. zm.) oraz z 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane (Dz. U. Nr 143, poz. 845 z późn. zm.). Rozporządzenia z 2002 r. i 2007 r. wskazywały jedynie, że o przejęciu pojazdu na własność gminy orzeka rada gminy (§8 ust. 2). Nowe rozporządzenie z 2011 r. nie rozstrzyga nawet tej kwestii, a orzekanie o przepadku prawa własności przez radę gminy w tych przypadkach budziło zastrzeżenia co do zgodności z Konstytucją RP (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2008 r., I OSK 792/08). W dalszej kolejności Sąd stwierdził, że strony rozstrzyganego sporu łączy umowa cywilnoprawna zawarta w dniu 16 czerwca 2004 r. Zgodnie z §1 ust. 1 tej umowy, przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług usuwania z dróg miasta Lublina i przechowywania na parkingach strzeżonych, pojazdów określonych w art. 130a i art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 30 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. Co prawda §1 ust. 3 umowy stanowi, że szczegółowy tryb i warunki współdziałania jednostek usuwających pojazdy i prowadzących parkingi strzeżone z podmiotami uprawnionymi do podejmowania decyzji o usunięciu pojazdu określają przepisy zawarte we wspomnianym wyżej rozporządzeniu z 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, jednak jak wskazano wyżej – akt ten nie określał ani zasad rozliczeń wynagrodzenia za dozór, ani trybu rozstrzygania sporów na tym tle. W ocenie Sądu I instancji z powyższych rozważań wynika, że strony sporu łączy ewidentnie stosunek zobowiązaniowy (cywilnoprawny). Spory i roszczenia na tym tle stanowią przedmiot sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Właściwym do ich rozpoznania jest zatem sąd powszechny (cywilny), a nie sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi M. i M. Ł., postanowieniem z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt III SAB/Lu 12/12, na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli M. i M. Ł., zaskarżając je w całości. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia następujących przepisów: 1. naruszenie prawa materialnego a to w szczególności: art. 50a ust. 1,2,3,4,5 pkt 1 i 2, art. 130a w szczególności ust. 5f, 6, 6a, 6b, 6c, 6d, 10, 10a – 10, 11 pkt 1,2,3, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym; §1 pkt 1, §2 pkt 5 i 6, §8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane (Dz. U. z 2011 r. nr 143 poz. 845 ze zm.); §1 ust. 1 pkt 1,2,3,4,5, §2 ust. 1 pkt 6, ust. 2 pkt 5, §3 ust. 1 i 2, §4 ust. 1,2,3, §6 ust. 1 pkt 1, §7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. nr 134 poz. 1133 ze zm.); art. 97 §1, 2, 3, 4a, 4b, 5, art. 98 §1, 2, 3, 4, art. 99 §1, 2, 3, 4, art. 100 §1, 2, 3, 4, art. 101 §1 i 2, art. 102 §1, 2, 3, 4, art. 103 §1 i 2, art. 104 §1 i 2, art. 105 §1, 2, 3, 4, 5, art. 105a §1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, art. 105b §1 i 2, art. 105c §1, 2, 3, 4, 5, art. 105d §1, 2, 3, art. 106 §1 i 2, art. 107 §1, 2, 2a, 2b, 2c, 2d, 3, 4, art. 107a §1, 2, 3, art. 107b §1, 2, 3, 4, art. 107c §1, 2, 3, 4, 5, art. 107d §1 I 2, art. 108 §1, 2, 3, art. 108a, art. 109 §1 I 2, art. 174 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 1991 r. nr 36 poz. 161 ze zm.); §3 pkt 1 lit. a, b pkt 2 lit. b, §4 ust. 1 pkt 1 lit. a – c, pkt 2, §6 ust. 1, §12 ust. 1,2,3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 50 poz. 449); §3 pkt 1 lit.a, b pkt 2, §4 ust. 1 pkt 1 lit. a – c, pkt 2 a i b, §6 ust. 1, §12 ust. 1,2,3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. nr 46 poz. 237); art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 Konstytucji RP; §1 pkt 1 i 2, §2 ust. 1,2,3,4,5, §3 ust. 1,2,3, §4 ust. 1,2,3,4, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz. U. z 2011 r. nr 143 poz. 846) poprzez dokonanie ich błędnej i zawężającej wykładni, wskutek zastosowania jedynie reguł wykładni "gramatycznej" i w konsekwencji nieuzasadnionym uznaniu, że nie mają one zastosowania w sprawie niniejszej, podczas gdy reguły wykładni celowościowej i funkcjonalnej prowadzą do wniosku o niezbędności ich zastosowania i zarazem podleganiu przedmiotowej sprawy kognicji sądów administracyjnych wobec stricte administracyjnoprawnego charakteru spraw dotyczących wynagrodzenia za dozór pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. 2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a to: a) art. 45, art. 54 §2, 106 §2, 133, 134 §1, 135, 141 §4, 166 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na zaniechaniu kompleksowego wyjaśnienia z urzędu wszelkich wątpliwości sprawy, w szczególności na zaniechaniu ustosunkowania się do kwestii podniesionych przez skarżących w piśmie z dnia 4 września 2012 r., oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym przekazanym przez organ, którego skarga dotyczy, z wyłączeniem korespondencji dot. niniejszej sprawy prowadzonej od 2005 r.; jak również konstrukcji uzasadnienia, która nie zawiera wszechstronnego i przekonywującego wyjaśnienia stanowiska sądu administracyjnego odnośnie istotnych dla sprawy okoliczności, nadto nie zawiera oceny wszystkich aktów prawnych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia, co uniemożliwia dokonanie prawidłowej kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia; b) art. 233 §1, art. 227 kpc w związku z art. 134 §1 i art. 106 §3 i §5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na braku wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów skutkujące jej dowolnością, w szczególności w zakresie oceny dowodu z dokumentu z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] poprzez uznanie na jego podstawie, że strony łączy stosunek o charakterze cywilnoprawnym, w sytuacji gdy wszechstronna analiza materiału dowodowego przeczy powyższej konkluzji i wskazuje na to, że ów dokument stanowi przejaw władczego działania organu administracji publicznej kreującego pomiędzy stronami stosunek stricte administracyjny; c) art. 1, 3 §1 i 2 pkt 8 i art. 58 §1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki niedopuszczalności skargi w sytuacji gdy wnikliwa analiza całokształtu materiału dowodowego przeczy powyższemu założeniu i wskazuje na to, że strony łączy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych i podlegający kognicji sądów administracyjnych. Wskazując na powyższe, skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg załączonej faktury. Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, rozpoznanie skargi i dokonanie zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez stwierdzenie bezczynności Prezydenta Miasta Lublina, wyznaczenie możliwie najkrótszego terminu jej załatwienia, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, podjęcie środków zapobiegających naruszaniu w przyszłości terminów załatwiania sprawy ewentualnie stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o odebranie pojazdu marki F. [...] i pokrycie kosztów jego usunięcia oraz parkowania, wyznaczenie możliwie najkrótszego terminu jej załatwienia, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, podjęcie środków zapobiegających naruszaniu w przyszłości terminów załatwiania sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg załączonej faktury VAT. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta Lublina wnosił o jej oddalenie i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej powołanych zostało szereg przepisów postępowania i prawa materialnego, które w ocenie strony skarżącej zostały poddane błędnej wykładni bądź zostały niewłaściwie zastosowane przez Sąd I instancji, co skutkowało dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, błędną wykładnią normy odniesienia - wyznaczającej zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w sprawie. Skoro Sąd I instancji w pierwszej kolejności analizuje i ocenia dopuszczalność skargi, tj. zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, to nie są zasadne zarzuty naruszenia powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które są stosowane przez Sąd po skutecznym wniesieniu skargi w sprawie. Ponadto, uzasadnienie Sądu I instancji zawiera elementy przewidziane przez ustawodawcę w ww. ustawie. Tym samym nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów art. 45, art. 54 §2, art. 106, art. 133, art. 134 §1, 135, art. 141 §4, art. 166 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisów art. 233 §1 i art. 227 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 108 poz. 908) "ust. 1 Pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. ust. Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. (...) ust. 5 Minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierując się zasadą poszanowania prawa własności oraz potrzebą zapewnienia porządku na drogach publicznych, określi, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowy tryb oraz jednostki i warunki ich współdziałania w zakresie usuwania pojazdów bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane; 2) tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na własność gminy". Rozporządzeniem wydanym na podstawie powyższego przepisu jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane (Dz. U. z 2011 r. nr 143 poz. 845 ze zm.). Rozporządzenie powyższe reguluje także tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na własność gminy. Na uwadze należy mieć, że zgodnie z art. 50a ust. 2 powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, uznaje się (nieodebrany) za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi on na własność gminy z mocy ustawy. Tym samym nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używane może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz. U. z 2011 r. nr 143 poz. 846), ponieważ jako wydane na podstawie art. 130a ust. 11 pkt 1 i 2 powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie znajdują zastosowania w sprawie. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 130a powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym, gdyż nie znajduje on zastosowania w sprawie, a Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 50a ww. ustawy. Z powyższych względów nie są ponadto zasadne zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 50 poz. 449), jak i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. nr 46 poz. 237). Przepis §3 tych rozporządzeń, który jest podstawą dla przyjęcia odpowiedniego stosowania przepisów pozostałych rozporządzenia i przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowił i stanowi nadal, że "Przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości: które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie: a) prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, b) przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepojętych depozytów i nieodebranych rzeczy, (...)". Zatem nie może mieć zastosowania w sprawie, gdyż jak wynika z treści art. 50a ust. 2 powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pojazd usunięty na podstawie przepisu art. 50a ust. 1 tej ustawy, przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. Z tego również względu nie są zasadne, podniesione w skardze kasacyjnej, zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie mają zastosowania w sprawie. Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane (Dz. U. z 2011 r. nr 143 poz. 845). Podniesiony zarzut odwołania się przez Sąd I instancji, tylko i wyłącznie do wykładni językowej zakwestionowanych w skardze kasacyjnej przepisów tego rozporządzenia, jest niezasadny. Przepisy wspomnianego aktu wykonawczego wydane zostały na podstawie i w celu wykonania art. 50a powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowy. Ich rozszerzająca wykładnia byłaby przede wszystkim sprzeczna z przepisem art. 50a powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym, który jednoznacznie stanowi m.in., że przejazd porzucony z zamiarem wyzbycia się, przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. Z kolei wykładnia przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, rozszerzająca, przepisów ww. rozporządzenia, prowadziłaby do uznania, że art. 50a powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym, znajduje zastosowanie także w sytuacjach o których mowa w art. 130a tej ustawy. Nie są także zasadne zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (2002 nr 134 poz. 1133 ze zm.). Przepisy te utraciły moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. nr 191 poz. 1377 ze zm.). Jednocześnie w skardze kasacyjnej zakwestionowano szereg przepisów ww. rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r., które nie dotyczą kwestii dochodzenia roszczeń. Kwestionowanie przepisów, które stanowią na przykład, że w postępowaniu w przedmiocie usunięcia pojazdów, określone w tym rozporządzeniu podmioty mają ze sobą współdziałać, jest niecelowe i nie ma jednak znaczenia dla wynagrodzenia za usunięcie pojazdu. W związku z powyższym nie są także zasadne zarzuty naruszenia art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że Prezydent Miasta Lublina zawarł z [...] w dniu [...] czerwca 2004 r. umowę w przedmiocie świadczenia usług usuwania z dróg miasta Lublina i przechowywania na parkingach pojazdów określonych m.in. w art. 50a powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Z tego względu, w okolicznościach tej sprawy Sąd I instancji oceniając dopuszczalność wniesienia skargi prawidłowo stwierdził, że w zakresie roszczeń wynikających z zawartej pomiędzy [...] a Prezydentem miasta Lublina umowy z dnia [...] czerwca 2004 r. w przedmiocie świadczenia usług usuwania z dróg miasta Lublina i przechowywania na parkingach strzeżonych, pojazdów określonych w art. 50a ust. 1 powołanej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, właściwym jest sąd powszechny. Nie są tym samym zasadne zarzuty naruszenia przepisów art. 1, art. 3 §1 i §2 pkt 8 i art. 58 §1 pkt 8 i art. 58 §1 pkt 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęto, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 ww. ustawy) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 tej ustawy. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odrzucenia skargi (por. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło