I SA/Rz 627/12

WyrokWSA w Rzeszowie2012-09-06

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Jarosław Szaro, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pomimo trudnej sytuacji materialnej spadkobiercy, który odziedziczył długi spadkowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa umorzenia należności z tytułu składek przez ZUS była prawidłowa, ponieważ nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności składek, a majątek spadkobiercy (nieruchomość) umożliwia potencjalną egzekucję. Ponadto, nawet w przypadku wystąpienia przesłanek do umorzenia w ramach uznania administracyjnego, organ nie miał obowiązku uwzględnienia wniosku, a sytuacja finansowa skarżącego, będąca konsekwencją przyjęcia spadku z długami, nie uzasadniała zastosowania ulgi.
Stan faktyczny
R.T., jako spadkobierca zmarłego ojca, odziedziczył długi z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także długi podatkowe. Wartość długów spadkowych znacznie przewyższała wartość czynną spadku. R.T. złożył wniosek o umorzenie należności wobec ZUS, argumentując trudną sytuacją materialną, bezrobociem i złym stanem technicznym odziedziczonej nieruchomości. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na możliwość egzekucji z majątku spadkobiercy oraz brak przesłanek całkowitej nieściągalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie SO. del. Jarosław Szaro WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku R.T. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] odmawiającą wnioskodawcy umorzenia zaległości z tytułu składek: 1. finansowanych przez ubezpieczonego będącego płatnikiem, na : - ubezpieczenie społeczne - za okres 01/1999-09/2007 w łącznej kwocie 88.604,92 zł, - ubezpieczenie zdrowotne - za okres 06/1999-09/2007 w łącznej kwocie 23.574,63zł, - Fundusz Pracy za okres 01/1999-09/2007 w łącznej kwocie 6.486,63zł 2. finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych, na: - ubezpieczenie społeczne - za okres 04/2006-10/2006 w łącznej kwocie 1.176,25 zł, - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 04/2006-10/2006 w łącznej kwocie 135,64zł 3. Odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na: ubezpieczenia społeczne w kwocie 279 zł, naliczonych na dzień złożenia wniosku tj. 30.11.2011r. przypadających od należności z tytułu składek za okres 04/2006-10/2006 w kwocie: 579,55 zł, ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 145 zł, naliczonych na dzień złożenia wniosku tj. 30.11.2011 r. przypadających od należności z tytułu składek za okres 05/2006-10/2006 w kwocie: 295,89 zł. 4. oraz z tytułu składek na: - ubezpieczenia społeczne - za okres 01/1999-09/2007 w łącznej kwocie 88.604,92 zł, - ubezpieczenie zdrowotne - za okres 06/1999-09/2007 w łącznej kwocie 23.574,63zł, - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 01/1999-09/2007 w łącznej kwocie 6.486,63zł Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ przyjął przepisy art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 28 ust. 3a i 3b w związku z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – zwanej dalej ustawa o s.u.s. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365)- zwane dalej rozporządzeniem z 31 lipca 2003r. Z treści zaskarżonej decyzji oraz dokumentów znajdujących się w aktach przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że wnioskodawca R.T. - syn zmarłego w dniu 1 września 2010 r. A.B., wstąpił z tym dniem we wszystkie prawa i obowiązki zmarłego ojca, jako jego jedyny spadkobierca. Postanowieniem z dnia 11 maja 2011r. sygn. akt I Ns 895/11 Sąd Rejonowy w R. stwierdził, iż spadek po A.B. nabył z dobrodziejstwem inwentarza w całości jego syn R.T. . Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w R. ustalił wartość czynną spadku tj. zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w Zwięczycy nr [...], obejmującej działki nr [...] i nr [...] objęte Księgą wieczystą nr [...] - na kwotę na kwotę 213 000 zł. Wartość długów, jakie pozostawił po sobie spadkodawca ustalił natomiast na kwotę 423 845 zł. Wśród długów spadkodawcy są zaległości z tytułu składek wobec ZUS, gdyż A.B. był zgłoszony do ubezpieczenia jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w okresie od 14.07.1989r. - do 25.06.2008r. Decyzją z dnia [...] października 2011r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł o odpowiedzialności spadkobiercy R.T. za zobowiązania spadkodawcy z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie 120 185,51 zł. Jednocześnie, jak wynika z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 20.01.2012r., wnioskodawca posiada również zaległości podatkowe w związku z wydanymi decyzjami w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na spadkobiercę, które na dzień 20.01.2012r. wynoszą: * w zryczałtowanym podatku od przychodów ewidencjonowanych - należność główna 13.106 zł. odsetki - 8.427 zł. * w podatku od towarów i usług - należność główna - 63.986 zł, odsetki - 34.545 zł oraz 3.776 zł, odsetki - 2.621 zł. W tej sytuacji, pismem z dnia 30 listopada 2011r. wnioskodawca R.T. złożył wniosek o umorzenie obciążających go zaległości wobec ZUS argumentując, iż sytuacja materialna w jakiej znalazł się po śmierci ojca, nie pozwala mu na zaspokojenie przedmiotowych zobowiązań w jakiejkolwiek części. W treści wniosku powołał się na trudną sytuację materialną, status osoby bezrobotnej oraz skrajnie nieprzyzwoite warunki mieszkalne panujące w odziedziczonym po ojcu domu pod adresem R., ul. [...] 89, gdzie, jak twierdzi, stale zamieszkuje, pomimo zameldowania do chwili obecnej pod adresem [...] 9 w R. . Wskazał też, że nieuregulowany status prawny dojazdu do odziedziczonej nieruchomości wyklucza jej sprzedaż, wobec czego uregulowanie długów spadkowych w wyniku sprzedaży majątku nie jest możliwe. Badając sytuację majątkową wnioskodawcy, organ ustalił ponadto, że w latach 2004-2010r. wykazywał on dochody w następujących kwotach: - za rok 2005 dochód z działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy o dzieło i zlecenie) w kwocie 320 zł, - za rok 2006 dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie 224,79zł oraz dochód z działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy o dzieło i zlecenie) w kwocie 6.804,49 zł, -za rok 2007 dochód z działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy o dzieło i zlecenie) w kwocie 4.347,3 5zł oraz dochód osiągnięty za granicą w kwocie 66.970,25zł, - za rok 2008 dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie 19.644,49zł - za rok 2009 dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie 30.387,14zł, - za rok 2010 dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie 28.082,13 zł. Z informacji Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że wnioskodawca był zarejestrowany jako bezrobotny w okresach 16.11.2005 -15.01.2006, 24.05.2006 - 17.10.2006 oraz od 16.11.2011 do chwili obecnej. Nabył też prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 15.02.2012r. Wnioskodawca nie figuruje w ewidencji osób korzystających z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Z przedłożonej dokumentacji medycznej nie wynika tez aby był niezdolny do pracy. Jest właścicielem opisanej powyżej, odziedziczonej nieruchomości objętej księgą wieczystą KW [...] położonej przy ulicy [...] 89 w R. , której wartość rynkowa wyceniona została na 213.000 zł. Zgodnie z informacją Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców zobowiązany nie posiada zarejestrowanych pojazdów, jednakże zgodnie z umową z dnia 29.10.2011 r. jest właścicielem samochodu Fiat 126p rok produkcji 1989. Na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na nieruchomości odziedziczonej przez wnioskodawcę o nr [...] dokonano wpisu hipoteki na rzecz: - FUS za okres 01.1999r. - 12.1999r. w kwocie 3.600,40zł oraz za okres 01.2000r.-09.2007r. w kwocie 41.522,10 zł. plus należne odsetki; - FUS za okres 06.1999r. - 12.1999r. w kwocie 517 zł. oraz za okres 01.2000r.-09.2007r. w kwocie 12.149,60zł plus należne odsetki; - FPiFGŚP za okres 01.1999r.-12.1999r. w kwocie 264,90zł, oraz za okres 01.2000r.-09.2007r. w kwocie 3.059,40zł plus należne odsetki Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyżej opisaną decyzją z dnia 1 lutego 2012r. odmówił umorzenia wnioskowanych zaległości, a po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku – opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r - utrzymał w mocy decyzję własną. Uzasadniając przedmiotowe rozstrzygnięcia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że umorzenie należności z tytułu składek jest wyjątkiem, który może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, kiedy przesłanki umorzenia zostały wykazane w sposób niewątpliwy. Przy czym nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia należności organ, w ramach uznania administracyjnego, nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku. Podkreślił też, że zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami, a dodatkowo należności zabezpieczone hipotecznie, jak to ma miejsce w powyższej sprawie, nie ulegają przedawnieniu. Uznał zatem, że istnienie zabezpieczenia na majątku w postaci nieruchomości gruntowej, stanowi podstawę do wnioskowania o skuteczności potencjalnej egzekucji. Organ podniósł, że skarżący R.T. nie figuruje w ewidencji osób korzystających z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ podniósł, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13.X.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r., Nr 205, poz. 1584) należności z tytułu składek mogą być umorzone w całości lub w części przez Zakład, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, które to przypadki określa w sposób wyczerpujący art. 28 ust. 3 tejże ustawy, jednakże w niniejszej sprawie one nie zachodzą. Według organu nie było również podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 wyżej cyt. ustawy z dnia 13.X.1998r. oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. L 2003r. Nr 141, poz. 1365). Analizując sytuację majątkową wnioskodawcy, pod kątem przesłanek wynikających z art. 28 ust 3a wyżej cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. organ zauważył, że przedłożona do akt postępowania kserokopia historii choroby wnioskodawcy obejmuje okres 3/2006-07/2011, kiedy zobowiązany osiągał dochody z tytułu umowy o pracę, umów zlecenie oraz dochody z pracy za granicą, wobec czego można wnioskować że leczenie nie pozbawiło zobowiązanego możliwości świadczenia pracy. Tym samym nie potwierdza jego niezdolności do pracy w chwili obecnej. Wobec tego organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w wymienionym rozporządzeniu i odmówił umorzenia wnioskowanych należności. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które przeznaczane są składki, organ uznał, iż w sytuacji gdy możliwe jest wyegzekwowanie zaległych składek – choćby z majątku pozostawionego przez spadkodawcę - to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie istnieje realne prawdopodobieństwo wyegzekwowania, choćby części zaległych składek, nie ma podstaw do umorzenia zaległości z uwagi na ich nieściągalność. W skardze na powyższą decyzję, wnioskodawca domagał się jej zmiany poprzez uwzględnienie wniosku. Powołał się na tragiczny stan techniczny odziedziczonego domu, który w jego ocenie wymaga natychmiastowego gruntownego remontu, a także własną trudną sytuację majątkową wynikającą z braku zatrudnienia. Podniósł, że o wielkości zadłużenia ojca dowiedział się dopiero po jego śmierci. Na skarżącym po ojcu ciążą jeszcze inne zobowiązania. Nie może liczyć na pomoc matki która była rozwiedziona z ojcem. W odpowiedzi na skargę, organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Zakładu. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 wyżej cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z art. 28 powołanej ustawy Zakład tylko w przypadku całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tegoż artykułu może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek. Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. W uchwale z dnia 6 maja 2004r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec strony skarżącej. W ocenie Sądu prawidłowo ustalono, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, gdyż skarżący posiada majątek umożliwiający prowadzenie ewentualnej egzekucji. W konsekwencji brak było prawnej możliwości – jak wyżej wyjaśniono – umorzenia należności w oparciu o to kryterium. W art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ww. przepis określone zostały w § 3 wyżej cyt. rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego j jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. "uznaniem administracyjnym". Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając sprawę w zakresie zaistnienia w/w przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, należy stwierdzić, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący posiada majątek nieruchomy mogący potencjalnie stanowić źródło dochodów. Jest osobą młodą, zdolną do pracy, wobec czego zasadnym jest oczekiwanie, iż w niedalekiej przyszłości będzie w stanie uzyskać zatrudnienie i poprawić swoją sytuację majątkową. Zasadnym jest zatem oczekiwanie, iż wnioskodawca będzie w stanie w przyszłości choćby w części uregulować ciążące na nim zobowiązanie. Należy w tym miejscu podkreślić, że umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych gdy ze względu na wiek, stan zdrowia i inne względy społeczne jest realnie nie możliwe wywiązanie się z zobowiązań wobec ZUS (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 04. 2007r. sygn. akt V SA/Wa 395/07, Lex nr. 334125). Należy też zauważyć, że sytuacja finansowa, w której znajduje się obecnie skarżący, nie jest wynikiem nadzwyczajnych losowych zdarzeń niezależnych od skarżącego lecz konsekwencją jego świadomej decyzji. Wnioskodawca stał się osobą odpowiedzialną za długi spadkowe ojca, na skutek złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. O ile zatem zaległości spadkodawcy wraz z odsetkami za zwłokę powstały na skutek zdarzeń losowych niezależnych od sposobu działania Wnioskodawcy, to sama odpowiedzialność strony za przedmiotowe zaległości, zależna była od jego woli i sposobu działania. Decydując się na przyjęcie spadku podatnik był świadomy, że oznacza to również przyjęcie wszelkich obciążeń związanych z osobą zmarłego ojca, w tym odpowiedzialności za jego zaległości podatkowe. Miał też świadomość że odpowiedzialność za długi spadkowe ogranicza się do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku, który w przedmiotowej sprawie ustalono na kwotę 213.000 zł. Jak ustalono w przedmiotowym postępowaniu, podatnik miał też wiedzę o toczących się przeciwko ojcu postępowaniach egzekucyjnych, nawet jeśli całkowita wartość obciążających majątek długów nie była mu dokładnie znana. Wobec tego pomimo, iż podatnik nie przyczynił się bezpośrednio do powstania ww. zaległości, to jako spadkobierca z własnej woli odpowiada za zaległości zmarłego ojca. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, stanowisko ZUS, że sytuacja finansowa skarżącego jest trudna, ale zebrany materiał dowodowy nie pozwala zastosowanie ulgi w postaci umorzenia wnioskowanej zaległości – nie jest dowolne. Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie granice uznania administracyjnego – będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania, polegające na przyznaniu tym organom możliwości dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowanych prawnie rozwiązań – nie zostały przekroczone. Uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21.02.2007r. (sygn. akt II GSK 301/06, Lex) wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając sprawę w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne winien rozważyć zastosowanie w takiej sprawie – zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Mając na względzie ten pogląd NSA, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organy orzekające podejmując decyzję w sprawie umorzenia zaległych składek winny uwzględniać i wyważyć nie tylko ważny interes skarżącego lecz również interes społeczny, zapewnienie stabilności Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który przekłada się na interes ubezpieczonych, regularnie płacących składki i nie mogących ponosić konsekwencji za innych nie płacących składek. Zdaniem Sądu w toku postępowania administracyjnego zarówno organ I jak II instancji prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy. Strona miała zapewnioną możliwość wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonych dowodów. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło