I SAB/Wa 155/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. C. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie wywłaszczenia nieruchomości 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania orzeczenia w postępowaniu o wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...], dzielnicy [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0689 ha, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej T. C. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa prawnego. Pismem z dnia 21 marca 2012 r. T. C., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu o wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...], dzielnicy [...], oznaczonej na mapie w obrębie [...] jako dz. ew. nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2007 r., w związku z budową drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] na odcinku: [...] Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] postanowił o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, uznając ją za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], orzekł o nabyciu przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości oraz ustalił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł, zobowiązując jednocześnie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do złożenia odszkodowania w depozycie sądowym na okres 10 lat. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli F. K., F. D. i T. C., wskazując na nieprawidłowości w kwalifikacji przez organ wywłaszczonej nieruchomości jako posiadającej nieuregulowany status prawny. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] Minister Infrastruktury uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał na nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Minister podkreślił, że z odpisu aktu notarialnego z dnia [...] maja 1961 r. wynika, że właścicielami przedmiotowej nieruchomości byli F. K. (która nabyła udział wynosi 3,8%) oraz J. D. i H. D., po których zgodnie z załączonymi postanowieniami spadkowymi dziedziczą F. D. i T. C. Wobec powyższego, Minister Infrastruktury uznał, że stan prawny przedmiotowej nieruchomości jest uregulowany, a wskazane osoby są stronami postępowania wywłaszczeniowego. Wojewoda [...], ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu uzgodnienia księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym oraz zobowiązał współwłaścicieli ujawnionych w ww. księdze wieczystej do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Powyższe orzeczenie zostało uchylone postanowieniem Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] i przekazane organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Minister uznał bowiem, że choć Wojewoda prawidłowo zawiesił postępowanie z uwagi na konieczność weryfikacji zgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, to uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 i art. 28 kpa, nie zapewniając wszystkim osobom będących stronami czynnego udziału w postępowaniu. Odpis powyższego postanowienia został przesłany do Wojewody [...] w dniu [...] stycznia 2012 roku. Pismem z dnia 20 marca 2012 r. T. C. wniosła do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zażalenie na bezczynność Wojewody [...]. W tym czasie organ zaczął podejmować działania zmierzające do ustalenia stron w niniejszym postępowaniu. W dniu 28 marca 2012 r. Wojewoda [...] wystąpił do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o udostępnienie danych meldunkowych C. C., J. B., Z. P., L. C., M. S. i H. R. Jednocześnie organ wystąpił z wnioskiem do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych o wydanie odpisu zupełnego ksiąg wieczystych prowadzonych dla przedmiotowej nieruchomości. Wobec uzyskania z Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych informacji o zgonie J. B., C. C. i Z. P., Wojewoda [...] podjął kroki zmierzające do pozyskania skróconych odpisów aktów zgonu oraz informacji z sądów powszechnych dotyczących ewentualnych postępowań spadkowych po ww. osobach. W związku z uzyskaniem z Centrum Personalizacji Dokumentów MSW informacji o śmierci kolejnych stron postępowania, w dniu [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] wystąpił do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z wnioskami o wydanie odpisów skróconych aktów zgonu pozostałych stron postępowania L. C., J.B., H.R. i M.S. oraz wystąpił z wnioskami do Prezesów Sądów Rejonowych dla [...], [...], [...] i [...] o udzielenie informacji, czy przed ww. sądami były lub są prowadzone postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po wskazanych osobach. Dnia 17 kwietnia Wojewoda [...] otrzymał od Urzędu Stanu Cywilnego dla [...] odpisy skróconych aktów zgonu M. S., H. R., L. C. i C. C. Z kolei w dnia 19 kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] wystąpił do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z wnioskiem o wydanie odpisu skróconego aktu zgonu L. C. Skargę na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu o wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...], dzielnicy [...], oznaczonej na mapie w obrębie [...] jako dz. ew. nr [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. C. Skarżąca wniosła ponadto o orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Organ podniósł, że w toku przedmiotowego postępowania przystąpił do ustalania stron postępowania, wobec powyższego zarzut bezczynności należy uznać za bezzasadny. W dniu 25 czerwca 2012 r. do Sądu wpłynęło pismo ustanowionego przez skarżącą pełnomocnika radcę prawnego T. K., w którym wskazano, że z uwagi na błędy organów przy prowadzeniu postępowania wywłaszczeniowego, toczy się ono już od 4 lat. W ocenie pełnomocnika organ zmierza do ustalenia stron postępowania jednakże robi to opieszale, przez co nie zachowuje terminów określonych w art. 36 Kpa. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że nie sprzeciwia się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270, powoływana dalej jako "ppsa") – Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony w terminie 14 dni nie zażądają przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, Wojewoda [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że od momentu złożenia przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosku o wywłaszczenie ww. nieruchomości upłynęło ponad 5 lat, co zdaniem Sądu było wystarczającym okresem do zebrania całości materiału dowodowego, właściwego przeprowadzenie postępowania wywłaszczeniowego i wydanie orzeczenia. Z analizy zgromadzonej dokumentacji wynika wprawdzie, że organ wydawał w sprawie orzeczenia, jednakże były one uchylane przez organ drugiej instancji. Z kolei od momentu otrzymania od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowienia z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylającego postanowienie o zawieszeniu z dnia [...] września 2011 r. tj. od dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewoda choć podejmował działania mające na celu ustalenie wszystkich stron postępowania, nie mniej jednak nie wydał w sprawie orzeczenia. Ponadto ani razu nie poinformował stron postępowania w trybie art. 36 kpa o przyczynach niezałatwienia sprawy, nie podał przyczyn zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają uznanie przez Sąd, że organ naruszył art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 kpa, gdyż nie rozpoznał wniosku o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości w ustawowym terminie. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność aczkolwiek naganna, to nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy, od dnia wpłynięcia wniosku skarżących, do dnia wyrokowania organ podejmowała działania zmierzające do wydania orzeczenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 120 ppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.