II OSK 2999/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-20

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Andrzej Jurkiewicz, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy raport o oddziaływaniu na środowisko, który nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, spełnia wymogi art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku?
Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Pominięcie lub niepełne przedstawienie tych wariantów stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy raport spełnia ustawowe wymogi formalne co do jego zawartości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy dwóch kurników. Organ pierwszej instancji wydał pozytywną decyzję, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że raport o oddziaływaniu na środowisko nie spełnia wymogów prawnych, ponieważ nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził solidarnie od J. G. i J. G. na rzecz Z. R. i T. A. solidarnie kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. G. i J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 490/12 w sprawie ze skargi Z. R. i T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza solidarnie od J. G. i J. G. na rzecz Z. R. i T. A. solidarnie kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 490/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi Z. R. i T. A., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2012 r., Wójt Gminy G., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt. 1, art. 75 ust 1 pkt. 4, art. 80 ust 1, art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. i § 2 ust. 1 pkt. 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), po rozpatrzeniu wniosku J. i J. G., zam. Ż., ul [...], [...] G. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowego funkcjonowania, na działce rolniczej nr [....] w miejscowości Ż. gmina G. i po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko, orzekł pozytywnie o realizacji przedsięwzięcia i określił warunki tej realizacji biorąc pod uwagę uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Kaliszu oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Opinią sanitarną z dnia 9 stycznia 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kaliszu zaopiniował raport pozytywnie i przedstawił uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu, wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków w raporcie oddziaływania na przedsięwzięcie oraz wystąpił do Wójta Gminy G. z zapytaniem o przynależność terenu do określonej grupy w celu rozpatrzenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Wójt Gminy G. udzielił pisemnej odpowiedzi, zaliczając teren wokół inwestycji do terenów zabudowy zagrodowej. Po uzupełnieniu przez wnioskodawców braków raportu, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. przekazał pozytywne uzgodnienia do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W trakcie postępowania administracyjnego wpłynęły uwagi i wnioski T. A., Z. R., w których sprzeciwili się powstaniu w/w inwestycji ze względu: na nieprzyjemne zapachy wydostające się z obecnie prowadzonej hodowli, z uwagi na zbyt bliską odległość działki sąsiadującej z planowaną budową domu mieszkalnego z inwestycją. Wpłynęły też dwa pisma mieszkańców z prośbą o odstąpienie od wydania decyzji z uwagi na nieprzyjemne zapachy wydostające się z obecnie już prowadzonej hodowli. Kwestia nieprzyjemnego zapachu oraz wpływu przedsięwzięcia na stan powietrza została szczegółowo omówiona w "Raporcie Oddziaływania Przedsięwzięcia na Środowisko" z września 2011 r. Wyniki analizy z uwzględnieniem najbardziej niekorzystnych parametrów wykazały, że nie ma obawy przekroczenia dopuszczalnych poziomów stężeń gazów i pyłów poza teren, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Kontrola nad ilością wprowadzanych gazów i pyłów do powietrza będzie wynikała z pozwolenia zintegrowanego wydanego przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego. Dodatkowo Wójt Gminy G. nałożył na inwestora obowiązek nasadzenia pasa zieleni wokół granicy swojej działki. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. A. i Z. R. Wnieśli o uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazali, że art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku zawiera obligatoryjne elementy, jakie powinien zawierać zgodny z prawem raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - m.in. opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru, a tego w przedmiotowym raporcie brak. Jako wariant alternatywny rozważyć należało zmianę lokalizacji inwestycji (na zachodni kraniec działki [...]) i to byłby jednocześnie wariant najkorzystniejszy dla środowiska biorąc pod uwagę rozprowadzanie wód opadowych. Przedstawiony wariant alternatywny zakładający zmianę lokalizacji planowanej inwestycji umożliwiałby bezpośredni dojazd do planowanej inwestycji zlokalizowanej w zachodniej części działki, dodatkowo byłby oddalony od zabudowy jednorodzinnej i sąsiadowałby z istniejącym zakładem produkcyjnym (tartak) - mapa nr 2. Odwołujący podnieśli, że raport pomija fakt, że dla terenu, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja obowiązuje Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G. przyjętego uchwałą nr 74/XI/99 zmienionego uchwałą nr XLV/221/10 z dnia 9 listopada 2010 r., zgodnie, z którym działka nr [...] na której planowana jest inwestycja, stanowi tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową. Ponadto raport wspomina o zwartej zabudowie Wsi Ż., pomijając fakt, że w odległości ok. 300 m od planowanej inwestycji w kierunku północnym zlokalizowane jest osiedle mieszkaniowe (powyżej 30 domków jednorodzinnych i dalszych kilkadziesiąt niezabudowanych działek z planowaną zabudową jednorodzinną). Z uwagi na przeważający kierunek wiatrów (południowo-zachodni) lokalizacja planowanej inwestycji naraża osiedle domków jednorodzinnych na uciążliwości zapachowe (odory). Odwołujący wskazali też, że budowa kurników, dróg dojazdowych i dodatkowych powierzchni utwardzonych naruszy istniejące stosunki wodne. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ I instancji prawidłowo powołał się na pozytywne uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kaliszu, w świetle których zrealizowanie inwestycji z uwzględnieniem warunków określonych w raporcie nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska i nie będzie ujemnie oddziaływać na tereny sąsiednie. Nadto organ podkreślił, że planowane przedsięwzięcie nie będzie wymagało utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w trybie art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska i stosownie do przedłożonego raportu wszystkie uciążliwości związane z prowadzeniem tej działalności będą się zamykać w granicach działki, do której inwestor posiada tytuł prawny. Ponadto, decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia jest jednym z etapów procesu inwestycyjnego, a tym samym na tym etapie inwestycyjnym nie narusza żadnych praw osób trzecich. Miejsce lokalizacji przedsięwzięcia nie jest objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec tego usytuowanie obiektu na wskazanym terenie zostanie ustalone w decyzji o warunkach zabudowy, a szczegółowa ocena czy inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich będzie przedmiotem oceny w postępowaniu związanym z udzieleniem pozwolenia na budowę. Dopiero bowiem w tym postępowaniu, ocenie będzie podlegał konkretny projekt budowlany, a co za tym idzie ocena czy w związku z inwestycją nie zostaną naruszone istniejące stosunki wodne. Skargę na powyższą decyzję złożyli Z. R. i T. A. zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a polegający na uznaniu, że utrzymana w mocy decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa, podczas gdy za podstawę rozstrzygnięcia służył raport niespełniający wymogów z art. 66 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziału społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko; naruszenie prawa procesowego tj.: art. 7, 77, 80, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie wskazuje faktów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których nie uwzględnił zarzutów odwołujących; naruszenie prawa materialnego tj.: art. 66 ust.1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli te same argumenty, co w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowaną wcześniej argumentację. W wyroku uwzględniającym skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagany jest raport o oddziaływaniu na środowisko zalicza się m.in. chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) – § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem słusznie organ zlecił wykonanie raportu w niniejszej sprawie. Obligatoryjne składniki raportu o oddziaływaniu na środowisko określone zostały w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziału społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.1227). Przepis ten, w ust. 1 pkt. 5, określa jeden z obligatoryjnych elementów, jaki powinien zawierać zgodny z prawem raport, a zatem opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie organ II instancji nie dostrzegł, że w raporcie zaniechano opisu przedsięwzięcia alternatywnego wobec proponowanego, choć na mapie poglądowej dołączonej do akt administracyjnych przed rozprawą administracyjną wyznaczoną w celu rozpoznania odwołania skarżących taki wariant został wskazany. W raporcie przygotowanym dla planowanej inwestycji (pkt. 2.3 Raportu - s. 11 i nast.) wskazano trzy warianty – "zerowy", "I inwestorski" i wariant II. W analizowanym raporcie wnioskodawca zamiast alternatywnego wariantu - wymaganego przez prawo - wskazał inną wersję tego samego wariantu, różniącą się od wersji "inwestorskiej" np. poprzez wprowadzenie pasa zieleni lub brak konfiskatora na padłe sztuki. Sąd podkreślił, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach raport o oddziaływaniu na środowisko pełni istotną rolę. Waga raportu w postępowaniu dotyczącym oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, jak się podkreśla w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest niebagatelna, jako że stanowi on podstawowy dokument, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Tym samym, więc winien on być rzetelny, spójny i wolny od niejasności i nieścisłości. Zaaprobowanie przez organy, na jakimkolwiek etapie postępowania raportu, co do którego istnieją wątpliwości i brak podjęcia próby wyeliminowania wadliwości, poprzez chociażby szczegółowe uzasadnienie stanowiska, stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu znacznym, mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów związanych z kwestią dotyczącą prawidłowości sposobu wyliczenia obszaru rozprowadzenia wód opadowych (brak odniesienia się do przedstawionych obliczeń). W skardze kasacyjnej J. G. i J. G. zaskarżyli powyższy wyrok w całości. Wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj.: art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 122) tj. przez uznanie, że raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawiera obligatoryjnych składników; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ingerencję przez Sąd I instancji w merytoryczne rozstrzygnięcie organu administracji i naruszenie zasady kontroli legalności wydawanych decyzji; b) art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej Instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że wskazanego wariantu nie można uznać za pozorny, a wskazaną alternatywną możliwość inwestycji, należy zaklasyfikować, jako wymagany przepisami ustawy inny wariant. Ustawa nie zawiera wymagań w zakresie treści raportu o oddziaływaniu na środowisko w kwestii dotyczącej odróżnienia jednego wariantu od drugiego. Jeśli wnioskodawca przedstawia kilka wersji planowanej inwestycji, nawet jeśli nie są one od siebie zupełnie inne, należy przyjąć że ustawowy obowiązek został spełniony. Skarżący podkreślili, że w niniejszej sprawie przedstawiona została wersja alternatywną dla inwestycji, a subiektywne stwierdzenie, że wariant alternatywny nie różni się w dostateczny sposób od innych wersji nie jest zgodny z ustawą i jest nieuzasadniony. Skarżący zarzucili, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji przekroczył granicę badania legalności wydanej decyzji i przystąpił do merytorycznej analizy treści raportu o oddziaływaniu na środowisko sugerując, że najkorzystniejszym dla środowiska rozwiązaniem byłaby zmiana lokalizacji planowanej inwestycji w obrębie tej samej działki. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. R.i i T. A. wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uczestnicy postępowania kasacyjnego w pełni podzielili stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowego funkcjonowania, na działce rolniczej nr [...] w miejscowości Ż. gmina G. W rozpoznawanej sprawie istniał obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z zakresem ustalonym w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze. zm. – dalej: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku"). Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Z postanowień powołanego przepisu wynika zatem ustawowy nakaz przedstawienia w raporcie trzech wariantów, to jest: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Raport o oddziaływaniu na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Stanowi on zasadniczy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia. W konsekwencji, organy administracji mają obowiązek ocenić, na podstawie art. 80 k.p.a., jego wartość dowodową. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych. Zaznaczyć przy tym należy, że raport jest wprawdzie dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Jego wyjątkowy charakter wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych i organizacyjnych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Tym bardziej organ administracji powinien rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny raportu przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Aby takie wymagania mogły być określone, raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. II OSK 639/13, [w:] CBOSA). Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał w sposób prawidłowy kontroli działania organu, a także oceny podanej w raporcie wariantowości, jak i przewidywanego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Wbrew zarzutom skargi Sąd trafnie skonstatował, że organ II instancji nie dostrzegł, że w raporcie zaniechano opisu przedsięwzięcia alternatywnego wobec proponowanego, choć na mapie poglądowej taki wariant został wskazany. W raporcie przygotowanym dla planowanej inwestycji wskazano trzy warianty – "zerowy", "I inwestorski" i "wariant II". W analizowanym raporcie wnioskodawca zamiast alternatywnego wariantu - wymaganego przez prawo - wskazał inną wersję tego samego wariantu, różniącą się od wersji "inwestorskiej". Akceptacja raportu, co do którego istnieją wątpliwości, stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu znacznym, mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Trzeba przy tym zaznaczyć, że chodzi tutaj przecież o ocenę oddziaływania określonego przedsięwzięcia na środowisko stanowiące dobro publiczne, zaś jego ochrona, zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP, jest obowiązkiem władz publicznych. Dlatego inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Kryterium ekonomiczne może stanowić element uzasadnienia wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia pominięcia w raporcie, co do zasady, analizy racjonalnego wariantu alternatywnego, jak również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Należy zatem stwierdzić, że takie przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego, jak zostało to uczynione w rozpoznawanej sprawie, niewątpliwie nie może być uznane za spełniające normatywne wymagania określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. II OSK 1238/11, [w:] CBOSA). Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 3 P.p.s.a. poprzez ingerencję przez Sąd pierwszej instancji w merytoryczne rozstrzygnięcie organu administracji i naruszenie przez to zasady kontroli legalności wydawanych decyzji. Należy podkreślić, że sąd administracyjny pierwszej instancji kontroluje ustalenia stanu faktycznego dokonane przez właściwe organy, lecz sam nie może jego ustalać, tym bardziej, kiedy wymaga to wiedzy specjalistycznej. W realiach sprawy oznacza to, że Sąd pierwszej instancji nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści przedmiotowego raportu gdyż wymaga to wiadomości specjalnych. Ocena przez Sąd pierwszej instancji raportu dotyczy natomiast w szczególności kwestii czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania, co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zweryfikował legalność zaskarżonej decyzji i trafnie stwierdził, że ocena stanu faktycznego w niej ustalonego, narusza dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. Sąd nie dokonał własnych, nowych ustaleń faktycznych. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na formalne braki raportu w kontekście wypełnienia ustawowej przesłanki określonej w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło