I OSK 3104/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-10

Skład orzekający: Wiesław Morys, Robert Sawuła, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się nieważności postępowania poprzez niezawiadomienie o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, której interes prawny dotyczy wynik tego postępowania, a która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa, ponieważ nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu sądowym R. N., który w 2007 r. nabył jedną z działek wydzielonych decyzją podziałową, a tym samym posiadał interes prawny w sprawie. Niezawiadomienie tej osoby pozbawiło ją możliwości obrony praw. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości z 2003 r. Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, który ostatecznie został odrzucony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję SKO, stwierdzając rażące naruszenie prawa. M. R., właścicielka nieruchomości, wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. NSA uchylił wyrok WSA z uwagi na nieważność postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Kosińska, Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania, po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 491/12 w sprawie ze skargi Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z 12 września 2012 r., IV SA/Po 491/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) w sprawie ze skargi Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: SKO) z [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odnośnie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości - uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z [...] listopada 2003 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego - Geopoz (dalej: ZGiKM) w Poznaniu z wniosku P. M. – pełnomocnika M. R., zatwierdził przedłożony projekt podziału nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...], obręb [...], ark. mapy 3, działka nr [...] o powierzchni [...] m kw., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] na rzecz M. R. pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonych w wyniku podziału działek "[...],[...],[...]" zostanie zapewniony dla nich dostęp do drogi publicznej polegający na obciążeniu służebnością drogową działki [...] zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. Pismem z 18 czerwca 2010 r. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich (dalej: ZDM) w Poznaniu, podając że działa imieniem Miasta Poznań, złożył do SKO w Poznaniu wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – dalej K.p.a.). W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż rzeczona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. wydana wbrew oczywistemu przepisowi dotyczącemu zasad dokonywania podziału nieruchomości, tym samym decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Jednocześnie zaskarżona decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma mieć charakter trwały. Decyzją z [...] lipca 2010r. nr [...] SKO w Poznaniu odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ZGiKM w Poznaniu z [...] listopada 2003 r., w uzasadnieniu wskazując, że ZDM w Poznaniu nie posiada przymiotu strony. Jednocześnie organ odmówił wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt podziału. Pismem z 6 sierpnia 2010 r. ZDM w Poznaniu złożył do SKO wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Rozpoznając ten wniosek decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] SKO w Poznaniu uchyliło własną decyzję o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Zawiadomieniem 11 kwietnia 2011 r. SKO w Poznaniu poinformowało o wszczęciu postępowania na wniosek ZDM w Poznaniu oraz M. R. w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości - decyzji Dyrektora ZGiKM w Poznaniu z [...] listopada 2003 r. Postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. SKO w Poznaniu wstrzymało wykonanie decyzji Dyrektora ZGiKM w Poznaniu z [...] listopada 2003 r. Decyzją z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] SKO w Poznaniu działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 127 § 2 oraz art. 156 § 1 oraz art. 157 K.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważność decyzji Dyrektora ZGiKM w Poznaniu nr [...] z [...]listopada 2003 r. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., dalej "Ugn", - brzmienie obowiązujące na dzień 18 listopada 2003 r.), podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. W związku z tym, że postępowanie podziałowe jest dwuetapowe, najpierw organ I instancji winien zaopiniować wstępny projekt podziału pod kątem jego zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, następnie, w przypadku pozytywnej opinii, wydać decyzję o zatwierdzeniu sporządzonego przez uprawnionego geodetę projektu podziału. W ocenie SKO w Poznaniu w aspekcie przepisu art. 99 Ugn zawarte w ocenianej decyzji organu I instancji uwarunkowania zastrzeżone mają charakter informacyjny, techniczno-prawny. Być może zawarty w tej decyzji warunek był zbędny, ale Kolegium nie doszukało się w kwestionowanej decyzji rażącego naruszenia prawa. Pismem z 15 września 2011 r. ZDM w Poznaniu złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Decyzją z [...] marca 2012 r. nr sprawy [...] SKO w Poznaniu działając m. in. na podstawie art. 17 pkt 1, art. 104, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 99 Ugn, utrzymało w mocy własną decyzję wydaną w I instancji. Kolegium obszernie odniosło się do pojęcia "rażącego naruszenia prawa", przywołując w tym aspekcie wywody judykatury oraz doktryny. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że niniejsza sprawa nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, tym samym nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności z przepisu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Decyzja została skierowana do strony postępowania, a więc nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy zatwierdzony podział jest wykonalny, a konieczne do jego dokonania wywłaszczenie lub wyburzenie budynku, poprzez który zaplanowano linię podziału nieruchomości, jest kwestią odrębnych postępowań administracyjnych. Dlatego też w ocenie organu nie zachodziła przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a. Ponadto Kolegium nie stwierdziło, że przedmiotowa decyzja zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Skargę na powyższą decyzję złożył ZDM w Poznaniu, domagając się uchylenia decyzji SKO z [...] marca 2012 r. i [...] sierpnia 2011 r. oraz stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ZGiKM w Poznaniu z [...] listopada 2003 r. na mocy art. 156 § 1 pkt 2 i 5 K.p.a. W uzasadnieniu skargi, skarżący powołał te same argumenty, co we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Pismem z 6 września 2012 r. M. R. wniosła o oddalenie skargi. Wyrokiem z 12 września 2012 r. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając od SKO w Poznaniu koszty postępowania na rzecz strony skarżącej. W motywach wyroku stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa w stopniu rażącym, wskazującym na rozważenie przez organ konieczności wyeliminowania decyzji organu I instancji z obrotu prawnego, którego to stanowiska nie podzieliło Kolegium w administracyjnym postępowaniu nieważnościowym. Nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnej, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, zdaniem sądu I instancji wymaga wystąpienia wad kwalifikowanych, takich, które nie są do pogodzenia z zasadą praworządności. Zauważono, że decyzja podziałowa z [...] listopada 2003 r. została wydana w oparciu o przepis art. 96 ust. 1 Ugn, tymczasem nie powołano się na treść art. 98 ust. 1 tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania w sprawie. Przepis ten stanowił, że nieruchomości przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne (czyli drogi gminne, powiatowe, wojewódzkie i krajowe), których podział został dokonany na wniosek ich właściciela stają się własnością gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Zdaniem sądu wojewódzkiego z kontrolowanej decyzji organu I instancji nie wynikało, że działka [...] została wydzielona pod drogę publiczną lub przeznaczona była na poszerzenie drogi publicznej, tym samym prawo własności rzeczonej działki nie przeszło na rzecz Miasta Poznań. Jednocześnie rażącym naruszeniem prawa jest wydanie decyzji podziałowej wbrew oczywistemu przepisowi dotyczącemu zasad dokonywania podziału nieruchomości. Zdaniem sądu a quo podział nie tylko gruntu, ale i budynku mieszkalnego, przeprowadzony został niezgodnie z przepisami obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 25, poz. 130, dalej "rozp. RM z 1998"). Sąd I instancji wskazał, że przepis § 3 ust. 3 pkt 5 tego rozporządzenia stanowi, że jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany podział spowodowałby także podział budynku, wstępny projekt podziału nieruchomości powinien zawierać w szczególności, między innymi linie ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku. Zdaniem WSA w Poznaniu, zatwierdzony decyzją podział nie odpowiadał tym warunkom. Linia podziału przedmiotowej nieruchomości przebiega przez niepodzielny budynek mieszkalny, który fragmentarycznie mieści się na działce nr [...], a w większej części na działce [...]. Podkreślono, że jak wynika też z akt sprawy, konstrukcja budynku nie pozwala na jego częściową rozbiórkę i nie ma żadnego uzasadnienia dla rozebrania całego budynku. Skutki, które wywołuje decyzja uznano za rażąco naruszające prawo, są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Te okoliczności dały asumpt do wywodu o zasadności skargi ZDM w Poznaniu. Skargą kasacyjną M. R.k zaskarżono w całości ww. wyrok zarzucając: I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uznanie skargi ZDM za zasadną w sytuacji braku podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji SKO Poznaniu z [...] marca 2012 r. nr [...], 2) art. 141 § 4, art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 w związku z art. 170 i art. 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieustalenie dokładnego stanu faktycznego sprawy i w efekcie brak uwzględnienia w trakcie orzekania zapadłych w sprawie o przyznanie odszkodowania wyroku WSA w Poznaniu z 14 kwietnia 2011 r., IV SA/Po 65/11 oraz brak oceny wpływu orzeczeń na wynik sprawy, co m. in. spowodowało, że niepowołanie w decyzji "podziałowej" z [...] listopada 2003 r. nr [...] art. 98 ust. 1 Ugn zostało potraktowane jako podstawa do uchylenia zaskarżonej, wydanej w trybie art. 156 § 1 K.p.a., decyzji SKO w Poznaniu, 3) art. 141 § 4, art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie okoliczności, że budynek usytuowany na granicy wydzielonych działek przeznaczony jest w planie zagospodarowania przestrzennego do wyburzenia, II. naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 96 ust. 1 oraz w zw. z art. 98 ust. 1 i 3 Ugn, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i w efekcie uznanie, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem jej treść pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 3 ust. 3 pkt 5 rozp. RM z 1998, poprzez błędną ocenę, że nieuwzględnienie ww. przepisu rozporządzenia w decyzji z [...] listopada 2003 r. stanowi podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, w sytuacji, gdy granica działek przebiega przez "dzielony" budynek przeznaczony - zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego - do rozbiórki, art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 170 i art. 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez orzeczenie nieuwzględniające rozstrzygnięcia zawartego w wyroku WSA w Poznaniu z 14 kwietnia 2011 r., IV SA/Po 65/11 i pominięcie okoliczności prowadzonego zgodnie z ww. wyrokiem postępowania, zwłaszcza, że stan faktyczny i prawny sprawy nie uległ zmianie, 4) art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 i 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 5 K.p.a., art. 96 ust. 1, art. 98 ust. 1 i 3 Ugn, art. 170 i art. 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez dokonanie błędnej kontroli niniejszej sprawy i uznanie skargi za zasadną wbrew wskazanym ww. przepisom prawa. Wskazując na powyższe naruszenia, strona skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Poznaniu w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona wniosła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości od ZDM w Poznaniu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie podzielono poglądu sądu I instancji, że w niniejszej sprawie uprawnione było wywodzenie o rażącym naruszeniu prawa w źródłowej decyzji podziałowej. Zdaniem strony skarżącej niewątpliwie treść decyzji z [...] listopada 2003 r. nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i decyzja ta może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaskarżona decyzja SKO w Poznaniu wydana w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji jest zatem zgodna z prawem. Dokonując oceny prawnej sąd I instancji całkowicie pominął istotne okoliczności sprawy podnoszone przez Kolegium oraz przez M. R., w tym przede wszystkim zgodność dokonanego podziału nieruchomości z uchwalonym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przeznaczenie budynku leżącego na linii podziału, w postanowieniach ww. planu, do rozbiórki. Jedna z wydzielonych w wyniku podziału działek została zbyta w formie aktu notarialnego w 2007 r. Wskazano, że zgodnie z uchwałą nr LXXII/854/III/2001 z 30 października 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Sypniewo - Baraki w Poznaniu Rada Miasta Poznania orzekła, że istniejące budynki mieszkalne i gospodarcze po północnej stronie ul. S. - kZ - wchodzące w nową, projektowaną linię rozgraniczającą ulicy, przewiduje się do likwidacji (§ 6 ust. 5 ustaleń planu). W odpowiedzi ZDM w Poznaniu na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie uznając, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Eksponowano, że orzeczenie wydane w sprawie IV SA/Po 65/11 zapadło w kwestii odszkodowania i nie mogło mieć znaczenia w przedmiotowej sprawie. Natomiast w odpowiedzi SKO w Poznaniu wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej, wskazując że sąd I instancji nieprawidłowo przeprowadził postępowanie sądowoadministracyjne i wydał wyrok w oparciu o nierzetelnie ustalony stan faktyczny, a tym samym, że istnieją podstawy kasacyjne z art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W toku rozprawy M. R. wyjaśniła, że jedną z działek utworzonych w wyniku podziału zbyła na rzecz R. N., a co się tyczy postępowania w sprawie odszkodowania za działkę przeznaczoną pod drogę to zostało ono zawieszone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Zdaniem Sądu, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej, dopatrzyć należy się w przedmiotowej sprawie jednej z przesłanek do stwierdzenia nieważności postępowania. Z mocy art. 33 § 2 Ppsa "Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie". Z kolei z mocy art. 110 Ppsa "Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron". W doktrynie aprobuje się odroczenie rozprawy. Nie jest sporne, że ilekroć w Ppsa jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania (art. 12 Ppsa). Z oświadczenia skarżącej kasacyjnie wynika, że w 2007 r. aktem notarialnym zbyła jedną z wydzielonych decyzją podziałową działek na rzecz R. N.. O tym zbyciu, bez sprecyzowania na czyją rzecz, skarżąca informowała przez rozprawą na piśmie WSA w Poznaniu (k. 32 akt sądu I instancji). Zdaniem Sądu niewątpliwie obecny właściciel działki wydzielonej inkryminowaną decyzją wydaną przez Dyrektora ZGiKM w Poznaniu ma interes prawny w tym, aby zgłosić swój udział w charakterze uczestnika. Nie zawiadamiając o toczącym się postępowaniu osoby, której interesu prawnego niewątpliwe dotyczył wynik postępowania sądowego, skoro wyrokiem uchylono decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej wypowiadając się za stwierdzeniem jej nieważności, sąd wojewódzki dopuścił się nieważności postępowania, albowiem strona została pozbawiona możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa). Na gruncie wzruszania w trybach nadzwyczajnych ostatecznych decyzji zatwierdzających podział nieruchomości w judykaturze wyrażono pogląd według którego nie ulega wątpliwości, że stronami postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji są nie tylko strony postępowania zwykłego, lecz także osoby, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z 15 marca 2013 r., I OSK 326/13, cbosa.nsa.gov.pl). Pogląd ten formułowano na rzecz dopuszczalności ad casum udziału w charakterze strony takiego postępowania administracyjnego właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą decyzją podziałową, zwracając uwagę na konieczność wnikliwego rozważania kwestii zdolności administracyjnoprawnej danej osoby w konkretnym postępowaniu administracyjnym, aby zbyt pochopnie nie wyeliminować z postępowania administracyjnego osób powołujących się na swój interes prawny w tym właśnie postępowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2010 r., I OSK 1288/09, LEX nr 898210). Zdaniem Sądu w realiach przedmiotowej sprawy te same wartości, które legły u podstaw powyższym wywodom na rzecz szerszego konstruowania kręgu podmiotów mających interes prawny w postępowaniach na tle oceny legalności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości, uzasadniają legitymację właściciela działki wydzielonej w wyniku decyzji podziałowej do zgłoszenia swego udziału w postepowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest ocena legalności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji o podziale. Nie ulega przecież wątpliwości, że udział właściciela nieruchomości w postępowaniu dotyczącym bezpośrednio jego praw majątkowych wynika z jego uprawnień do korzystania i rozporządzanie przedmiotem własności przyznanych na mocy art. 140 Kodeksu cywilnego. W postępowaniu administracyjnym udział ten zapewnia art. 28 K.p.a., zaś w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynika on z art. 33 Ppsa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2011 r., I OSK 1874/10, LEX nr 1131490). Nie można byłoby mówić o pozbawieniu strony możności obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa tylko wtedy, gdyby strona zawiadomiona nie zgłosiła udziału w postępowaniu sądowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2006 r., II OSK 786/05, LEX nr 208945). W realiach przedmiotowej sprawy sądowi wojewódzki umknęło uwadze, że uczestnikiem tego postępowania może być także aktualny właściciel jednej z działek wydzielonych w wyniku decyzji podziałowej. Już ta okoliczność nakazuje Sądowi uchylić zaskarżony wyrok, niezależnie od zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Sprawa wymaga ponownego jej rozpatrzenia przez WSA w Poznaniu, to zaś przesądza o tym, że przedwczesne byłoby rozpoznawanie postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Ponownie rozpoznając sprawę sąd wojewódzki zawiadomi R. N. o toczącym się postępowaniu, pouczy go o możliwości złożenia wniosku w trybie art. 33 § 2 Ppsa. Sąd I instancji winien także uzupełnić akta sprawy w aspekcie statusu skarżącego Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu, wywodzącego iż działa imieniem Prezydenta Miasta Poznania, a następnie rozważy jego status jako wnioskodawcy stwierdzenia nieważności źródłowej decyzji podziałowej. Z powyższych przyczyn, na zasadzie art. 185 § 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 207 § 2 Ppsa odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło