II SA/Ol 624/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-10-22
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję organu I instancji i orzekła o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jest zgodna z prawem, jeśli nie stanowi żadnego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu I instancji i orzekła o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jest wadliwa, ponieważ nie znajduje oparcia w przepisach Prawa budowlanego regulujących tryb postępowania naprawczego (art. 51). Organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie, którego nie przewiduje wskazana regulacja, co stanowi istotną wadę proceduralną. Ponadto, rozstrzygnięcie to jest mniej korzystne dla strony odwołującej się niż decyzja organu I instancji, co może naruszać zakaz reformationis in peius (art. 139 kpa).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego z przychodnią lekarską, w którym inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, organy nadzoru budowlanego kolejno uchylały decyzje i nakazywały zaniechanie robót. Ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zakazu reformationis in peius.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 roku sprawy ze skargi Ł. W. oraz M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Ł. W. oraz M. W. solidarnie kwotę 500 złotych (słownie: pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta A zatwierdził na rzecz M. W. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego z przychodnią lekarską w A przy ul. A na działce nr "[...]", obręb A, którą sprostowano postanowieniem z dnia "[...]" w zakresie wskazania prawidłowej nazwy ulicy, na której realizowana jest inwestycja, tj. ulicy A.
Postanowieniem z "[...]" PINB w A, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wstrzymał M. W. roboty budowlane związane z budową budynku jednorodzinnego z przychodnią lekarską w A przy ul. A na działce nr "[...]", obręb A, prowadzone w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazano, iż wykonany zakres robót obejmuje stan surowy zamknięty, prowadzone są roboty wykończeniowe.
Następnie decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na M. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie 30 dni od projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Decyzją z "[...]", działający z upoważnienia Prezydenta Miasta A uchylił z urzędu decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.
W dniu 26 czerwca 2006r. M. W. wystąpił do PINB w A z prośbą o wydanie decyzji pozwalającej na kontynuowanie prac przy budowie, gdyż przedłożył wymagany plan zagospodarowania terenu i wykonał nałożone na niego obowiązki.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta A, w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazał L. W. i M. W. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową domu jednorodzinnego z przychodnią lekarską w A przy ul. A. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją organu nałożono obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Z uwagi na to, że inwestorzy pomimo upływu terminu nie przedłożyli projektu konstrukcji budynku i instalacji wewnętrznych, a jedynie rysunki z 2000r. dotyczące architektury budynku, inwestor został wezwany do jego uzupełnienia przez projektanta wniesionej dokumentacji. Wobec nieuzupełnienia braków organ orzekł zaniechanie dalszych robót.
Następnie M. W. złożył pismo do organu I instancji, w którym wystąpił o unieważnienie decyzji wskazując, że została ona skierowana do M. W., nie będącego stroną tej decyzji. Ten sam błąd organ uczynił przy wydaniu decyzji z "[...]", doręczając ją M. W.. Zarzucił, iż w dniu 31 lipca 2006r. przedstawił wszystkie wymagane projekty, co potwierdził organ kwitując ich odbiór.
Postanowieniem z dnia "[...]" PINB w A sprostował wydaną decyzję wskazując, iż otrzymuje ją: zamiast M. W. – M. W.
Po wyjaśnieniu, iż złożone pismo stanowi odwołanie od decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Od tej decyzji L. W. i M. W. wywiedli skargę do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009r., II SA/Ol 997/09 uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu wobec stwierdzonych naruszeń w zakresie prowadzonego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, które nie zostały dostrzeżone w toku postępowania odwoławczego i nie zostały w nim wyeliminowane, zaś ostateczne rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, należało uchylić skarżoną decyzję, jako wydaną przed jednoznacznym ustaleniem wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Następnie decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję PINB z dnia "[...]" nakazującą L. W. i M. W. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową domu jednorodzinnego z przychodnią lekarską w A przy A.
Pismem z dnia 7 maja 2012r. wezwano inwestora do przedłożenia brakującej dokumentacji, szczegółowo ją wymieniając. Następnie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2012r. wezwanie to zostało ponowione, została również zwrócona inwestorowi dokumentacja celem uzupełnienia.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta A, wskazując na art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał L. W. i M. W. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową budynku jednorodzinnego z przychodnią lekarską, w A przy ulicy A na działce nr "[...]", obręb A. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ opisał tryb legalizacyjny, wynikający z art. 51 ustawy Prawo budowlane. Podkreślono, że nowa dokumentacja projektowa powinna uwzględniać zmiany jakie zaszły na skutek dokonania istotnych lub nieistotnych odstępstw od projektu. Postępowanie naprawcze zaś ma na celu wytworzenie przez inwestora nowej dokumentacji, w tym 4 egzemplarzy projektu budowlanego, i jej zatwierdzenie. Zaznaczono, że projekt budowlany powinien zawierać wszystkie elementy określone w art. 34 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Tym samym według organu nie można zatwierdzić projektu budowlanego przedłożonego w jednym egzemplarzu, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. W.. Odwołujący zażądał uchylenia decyzji organu I instancji oraz wydania decyzji o odbiorze budynku i prawie jego użytkowania. Zarzucił także organowi I instancji przewlekłość postępowania. Natomiast w piśmie z dnia 14 lutego 2013 wniósł o jego umorzenie w trybie art. 105 § 2 kpa. W kolejnym piśmie z dnia 19 kwietnia 2013r skarżący zarzucił organowi II instancji brak podstaw do żądania uzupełnienia braków w projekcie budowlanym oraz przedstawił własną interpretację wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2009r. sygn. akt II SA/Ol 997/09. Wskazał również na fakt złożenia w dniu 5 sierpnia 2010r. zawiadomienia o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego przy piśmie z dnia 5 sierpnia 2010r., po którym to PINB dla miasta A postanowieniem z 2010r. zawiesił postępowanie administracyjne w przedmiocie zawiadomienia o zakończeniu budowy. W ocenie odwołującego brak sprzeciwu w terminie 21 dni stanowi dla inwestora źródło nabytych uprawnień. Analogiczne zastrzeżenia zawarte są również w kolejnym piśmie z dnia 8 maja 2013r.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję organu I instancji z dnia "[...]" i orzekł "po bezskutecznym upływie terminu usunięcia nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu z dnia "[...]", o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla budynku jednorodzinnego z przychodnia lekarską przy ul. A na działce nr "[...]" obr. A w A". Organ II instancji w sentencji swojego rozstrzygnięcia powołał się m.in. na art. 51 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. WINB przypomniał w treści uzasadnienia swojej decyzji, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w II instancji, postanowieniem z dnia "[...]" zobowiązano M. W. i L. W. do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, wyznaczając termin wykonania tej czynności na dzień 8 maja 2013r. Zobowiązanym wskazano, iż wykonanie tego obowiązku warunkuje zakończenie postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budynku. Nakładając ten obowiązek zaznaczono, iż do zatwierdzenia mogą być przedłożone egzemplarze projektu dotychczasowego nie objęte odstępstwami.
W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono również, że żądanie i przywołana podstawa prawna wynika wprost z oceny prawnej i wskazań WSA. W postanowieniu tym informowano również o skutkach jakie wynikną z powodu nie wywiązania się z nałożonego obowiązku. W wyznaczonym terminie zobowiązany nie spełnił nakazu określonego postanowieniem. Konsekwencją zaistniałej sytuacji zgodnie z przepisem 51 ust 4 w związku z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, na którym oparto żądanie wyrażone w postanowieniu, może być jedynie odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Skargę na ww. decyzję wywiedli L. W. i M. W., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych .
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
- naruszenie prawa procesowego i materialnego w postaci art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 139 kpa przez przyjęcie, że uchylenie decyzji organu I instancji daje organowi prawo do zreformowania decyzji przez organ odwoławczy i wydania decyzji organu odwoławczego na niekorzyść strony odwołującej się w zakresie, w jakim decyzja organu I instancji w ogóle nie zapadła ponieważ dotyczyła zaniechania dalszych robót budowlanych;
- naruszenie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez podjęcie decyzji niezgodnie ze swoimi kompetencjami jako, że organ odwoławczy nie ma uprawnień, wynikających z ustawy, do orzekania jako organ I instancji w sprawach dotyczących domów jednorodzinnych;
- rażącą przewlekłość postępowania i niezałatwienie sprawy inwestorów w terminach określonych w kpa – art. 35, art. 37 i art. 38, i niepociągnięcie do odpowiedzialności za zwłokę PINB w A.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Na gruncie przedmiotowej sprawy zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji z dnia "[...]"- nakazującą L. W. i M. W. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową budynku jednorodzinnego z przychodnią lekarską w A przy ulicy A, na działce nr "[...]", obręb A - i orzekł "po bezskutecznym upływie terminu usunięcia nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu WINB z dnia "[...]", o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla budynku jednorodzinnego z przychodnią lekarską przy ul. A na działce nr "[...]" obr. A w A.
Bezspornym jest, że organy procedowały w niniejszej sprawie na podstawie art. 51 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 10, Nr 243, poz. 1623), w trybie tzw. postępowania naprawczego.
Wskazać należy, że ideą postępowania naprawczego uruchomionego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W wypadku ustalenia, że nie jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem lub też strona nie przejawia koniecznej w tym kierunku inicjatywy, organ ma obowiązek nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Celem wszystkich powyższych czynności jest zagwarantowanie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom danego obiektu oraz ochrona osób trzecich. Celem zaś samego postępowania legalizacyjnego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co wynika wprost z treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazywana "zgodność z prawem" to również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny. Trzeba przy tym zaznaczyć, że ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 polega na doprowadzeniu wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 kwietnia 2012r., II SA/Go 204/12; wyrok NSA W-wa z 3 lipca 2012r., II OSK 755/11; wyrok NSA W-wa z dnia 26 stycznia 2012r., II OSK 2140/10).
Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 50. Innymi słowy, nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzić danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 (Prawo budowlane, Komentarz, pod red. Andrzeja Glinieckiego, Wydanie 1, Warszawa 2012, str. 491).
Tak więc ratio legis art. 51 ustawy Prawo budowlane polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia prowadzonych lub zakończonych robót do stanu zgodnego
z obowiązującym prawem. Wybór merytorycznego rozstrzygnięcia - spośród możliwych na gruncie wskazanego artykułu - zależy od rodzaju samowoli budowlanej, jej zakresu, skutków i możliwych sposobów uzyskania stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego. W każdym przypadku organ nadzoru budowlanego, po dokonaniu prawidłowych ustaleń jest uprawniony do dokonania wyboru najwłaściwszej formy działań, które doprowadzą do legalizacji stwierdzonej samowoli.
Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane orzekając wobec skarżących o zaniechaniu prowadzenia dalszych robót budowlanych związanych ze sporną inwestycją. Natomiast po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od ww. rozstrzygnięcia przez skarżących organ odwoławczy powołując się m.in. na art. 51 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 3 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla rzeczonego budynku jednorodzinnego.
Przede wszystkim należy zauważyć, że organ II instancji procedując w trybie naprawczym, wynikającym z art. 51 ustawy Prawo budowlane, podjął rozstrzygnięcie, którego nie przewiduje ta regulacja prawna. Decyzja WINB obarczona jest zatem istotną wadą proceduralną, ponieważ nie stanowi żadnego z przewidzianych w art. 51 ust. 1, możliwych rozstrzygnięć. Organ wskazał również na art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6.
Tymczasem w art. 50 ust. 4 został określony dwumiesięczny termin, w którym organ nadzoru budowlanego, w przypadku wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, zobowiązany jest wdrożyć postępowanie naprawcze i wydać stosowną decyzję. Termin ten ulegnie wydłużeniu tylko w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 50a pkt 1 i art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Jak już wspomniano przepis art. 51 ust. 1 przewiduje trzy wzajemnie wykluczające się sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Z pierwszym mamy do czynienia, gdy występuje brak możliwości naprawy (ust. 1 pkt 1) - niedająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części, a w przypadku rozbiórki obiektu (lub części) faktycznym nakazem odbudowy. Decyzja taka kończy postępowanie.
W drugim przypadku następuje nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót (ust. 1 pkt 2) - doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami w sytuacji gdy nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę (najczęściej naruszenie innych przepisów lub warunków bezpieczeństwa) - nie występuje wówczas uchylenie pozwolenia na budowę. Wyznaczony w decyzji termin powinien być możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony. Postępowanie jest wówczas kontynuowane zgodnie z ust. 3 omawianego artykułu.
Trzeci przypadek dotyczy sytuacji, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (ust. 1 pkt 3), o którym mowa w art. 36a. Właściwy organ nakłada wówczas na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (do projektu tego odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące projektu budowlanego), przy czym wydaje się, że możliwe jest w niektórych przypadkach naniesienie odpowiednich zmian na "starym projekcie". Organ może też nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót. Obowiązki powyższe powinny być wykonane w terminie określonym przez organ, a termin ten powinien być możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony. Dalsze postępowanie prowadzone jest zgodnie z przepisami ust. 4 bądź 5. Należy zauważyć, że w opisanym przypadku organ administracji architektoniczno-budowalnej, zgodnie z art. 36a ust. 2, jest zobowiązany do uchylenia pozwolenia, gdy decyzja z art. 51 ust. 1 pkt 3 stanie się ostateczna.
W ust. 3 omawianego artykułu określona została dalsza procedura po wydaniu nakazu na podstawie ust. 1 pkt 2. W razie wykonania obowiązku - po upływie terminu lub na wniosek inwestora - organ wydaje decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku, która to decyzja kończy postępowanie. Natomiast, co ma zasadnicze znaczenie na gruncie niniejszej sprawy, niewykonanie obowiązku w wyznaczonym terminie skutkuje nakazem jak z ust. 1 pkt 1 (patrz: Robert Dziwiński, Paweł Ziemski, Komentarz do art. 51 ustawy Prawo budowlane, publ. Lex Omega).
Reasumując, organ odwoławczy podjął swoje rozstrzygnięcie wadliwie, ponieważ nie znajduje ono oparcia w podstawie prawnej jaka przewidziana jest dla trybu naprawczego, który został uruchomiony w sprawie i w oparciu o którego regulacje prawne organy procedowały.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w zapadłym w uprzednim toku postępowania w sprawie wyroku Sądu z dnia 10 grudnia 2009r., II SA/Ol 997/09, poczyniono jedynie ogólne rozważania odnośnie do art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w kontekście całokształtu postępowania w sprawie, a nie wskazano, że regulacja ta ma być podstawą prawną do wydania przedmiotowej decyzji. Sąd natomiast wyraźnie stwierdził w tym wyroku, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy inwestor wykonał obowiązek nałożony na niego przez PINB decyzją z 2005r., wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Dostrzec również należy, że decyzja organu II instancji podjęta po rozpoznaniu odwołania skarżących jest de facto dla nich mniej korzystna niż rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. To zaś prowadzi do wniosku, że mogło w tej sytuacji dojść do naruszenia nie tylko przepisów ustawy Prawo budowlane ale również wynikającego z art. 139 kpa zakazu reformationis in pius, czyli niedopuszczalności orzekania przez organ odwoławczy na niekorzyść strony odwołującej się.
Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało w pkt 1 uchylić zaskarżoną decyzję - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 2 na podstawie art. 200 ustawy ppsa. Z mocy art. 152 tej ustawy Sąd orzekł w pkt 3, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło