I SA/Wa 660/12

WyrokWSA w Warszawie2012-09-20

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Maria Tarnowska, Dorota Apostolidis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przebudowy linii energetycznych, wydana na podstawie specustawy drogowej, może zostać utrzymana w mocy, gdy właściciel nieruchomości kwestionuje sposób przeprowadzenia rokowań i proponowany przebieg infrastruktury?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymóg rokowań został spełniony, gdy inwestor przedstawił ofertę, a właściciel odmówił jej akceptacji, wskazując na rażąco niską cenę i proponując inny przebieg linii. Brak akceptacji oferty przez właściciela uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że przepisy specustawy drogowej należy wykładać ściśle, a organ wydający decyzję o ograniczeniu prawa własności jest związany pozwoleniem na budowę co do urządzenia, które ma być przebudowane i sposobu tej przebudowy. Kwestie dotyczące legalności infrastruktury czy ustanowienia służebności przesyłu nie są przedmiotem postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości (K. Z. i W. Z.) skarżyli decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o ograniczeniu sposobu korzystania z ich nieruchomości w celu przebudowy linii energetycznych wysokiego napięcia w związku z budową drogi ekspresowej. Skarżący zarzucili m.in. pozorność rokowań, rażąco niską ofertę cenową, brak tytułu prawnego do korzystania z linii energetycznej oraz nadmierną ingerencję w prawo własności. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi K. Z. i W. Z. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. Z. i W. Z. wspólników "[...] " s.c., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011r., Nr [...], orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w Dzielnicy [...], obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha (w tym - powierzchnia zajęcia [...] m2) oraz nr [...] o pow. [...] ha (w tym powierzchnia zajęcia [...] m2), stanowiącej własność W. Z. i K. Z. (wspólność łączna wspólników spółki cywilnej), poprzez udzielenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad (dalej jako GDDKiA) zezwolenia na przeprowadzenie prac polegających na przebudowie znajdujących się na ww. działkach linii energetycznych wysokiego napięcia [...] (demontaż i ponowny montaż przewodów [...]) - czas zajęcia [...] dni, zobowiązującej właścicieli do udostępniania przedmiotowej nieruchomości w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń w zakresie opisanej powierzchni nieruchomości, na rzecz każdoczesnego właściciela sieci energetycznej oraz zobowiązującej GDDKiA do przywrócenia ww. nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu wymienionych prac i nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w nastepujacym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r., nr [...], ustalił lokalizację inwestycji polegającej na budowie drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] ([...]) - odcinek: węzeł "[...] " (bez węzła) - węzeł "[...] " (z węzłem) wraz z przebudową infrastruktury technicznej. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji: budowa drogi ekspresowej [...] od węzła "[...] " do węzła "[...] " wraz z odcinkiem drogi ekspresowej łączącej węzeł "[...] " z węzłem "[...] " i węzłem "[...] - odcinek od węzła "[...] " (bez węzła) do węzła "[...] " (bez węzła) - obiekty budowlane kategorii XXV, XXVIII i XXVI. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2011 r. GDDKiA zwrócił się do Wojewody [...] o ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomosci położonej w W., w [...] , obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha stanowiącej własność W. Z. i K. Z. Pismem z dnia 27 stycznia 2011 r., pełnomocnik GDDKiA skierował do właścicieli nieruchomości ofertę udostępnienia przedmiotowej nieruchomości w celu przeprowadzenia wyżej opisanych prac oraz obciążenia działki ograniczonym prawem rzeczowym. W odpowiedzi właściciele skierowali do GDDKiA pismo, w którym nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości oraz na obciążenie jej prawami rzeczowymi. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha (w tym powierzchnia zajęcia [...] m2) oraz nr [...] o pow. [...] ha (w tym - powierzchnia zajęcia [...] m2), stanowiącej własność W. Z. i K. Z. (wspólność łączna wspólników spółki cywilnej), poprzez udzielenie GDDKiA zezwolenia na przeprowadzenie prac polegających na przebudowie znajdujących się na ww. działkach linii energetycznych wysokiego napięcia [...] (demontaż i ponowny montaż przewodów [...] ) - czas zajęcia [....] dni, zobowiązującej właścicieli do udostępniania przedmiotowej nieruchomości w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń w zakresie opisanej powierzchni nieruchomości, na rzecz każdoczesnego właściciela sieci energetycznej oraz zobowiązującej GDDKiA do przywrócenia ww. nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu wymienionych prac i nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnieśli K. Z. i W. Z. Właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na wykonanie projektowanych prac. Wskazali, że planowanie przebudowy znajdujących się na ww. działkach linii energetycznych wysokiego napięcia [...] przez środek ich działki spowoduje zajęcie najbardziej atrakcyjnej części nieruchomości, zniszczy jej charakter i zniweczy plany właścicieli. Teren ten nie będzie mógł być racjonalnie wykorzystywany, ponieważ musi pozostawać do dyspozycji GDDKiA na czas np. konserwacji, co czyni tę działkę nie w pełni wartościową, a nawet uniemożliwi przeprowadzenie zamierzeń budowlanych na gruncie. Zdaniem właścicieli nieruchomości linie energetyczne powinny przebiegać wzdłuż granicy działek. Według K. Z. i W. Z. przez działki nr [...] bezprawnie i bezumownie przebiegają linie energetyczne, ponieważ na działkach nigdy nie zostały ustanowione służebności gruntowe, ani służebności przesyłu, ani jakiekolwiek umowy cywilnoprawne na mocy, których istniałoby zobowiązanie po stronie właścicieli do udostępniania tychże działek na potrzeby przesyłu, nigdy też nie zostało wypłacone jakiekolwiek odszkodowanie bądź wynagrodzenie z tytułu korzystania z prawa odpowiadającego treści służebności przesyłu. W ocenie stron zaskarżona decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i z rażącym naruszeniem przepisów postępowania oraz z rażącym naruszeniem interesów właścicieli. W toku postępowania odwoławczego organ w pierwszej kolejności powołał się na przepis art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., Nr 154, poz. 958) – dalej jako specustawa, oraz przepis art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm.). Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że przepis ten ma zastosowanie do nieruchomości znajdujących się poza pasem drogowym. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) pas drogowy, jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi wyznaczają obszar terenu przeznaczony na cel publiczny jakim jest budowa drogi, zatem nieruchomości znajdujące się na obszarze wyznaczonym decyzją lokalizacyjną nabywane są na rzecz Skarbu Państwa przez GDDKiA. Organ odwoławczy wskazał, że nieruchomości objęte decyzją lokalizacyjną, co do których inwestor uzyskał tytuł prawny są objęte postępowaniem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydaniem pozwolenia na budowę. W decyzji o pozwoleniu na budowę określone są zarówno parametry techniczne budowy samej drogi, jak i infrastruktury technicznej (linii energetycznych, gazociągów, światłowodów, linii telekomunikacyjnych, wodociągów, kanalizacji itd.) wraz z określeniem warunków przyłączenia nowej infrastruktury do już istniejącej. Organ wskazał również, że stosownie do przepisu art. 30 specustawy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości znajdujących się poza pasem drogowym, a zatem na terenie, co do którego GDDKiA nic posiada tytułu prawnego uprawniającego do dysponowania nią na cele budowy polegającej na przełożeniu infrastruktury, następuje w drodze zezwolenia udzielonego przez wojewodę. Obowiązek podjęcia działań na nieruchomości położonej poza pasem drogi publicznej, mających na celu dokonanie przebudowy istniejących urządzeń infrastruktury technicznej znajdujących się dotychczas w wyznaczonym decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej pasie drogowym, musi wynikać z treści decyzji o pozwoleniu na budowę drogi publicznej, na podstawie której wojewoda określa zakres ograniczeń praw właściciela lub użytkownika wieczystego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zauważył, że z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę wynika jednoznacznie, że na działkach nr [...] przewidziano przeprowadzenie prac związanych z przebudową znajdujących się na ww. działkach linii energetycznych wysokiego napięcia [...] (demontaż i ponowny montaż przewodów [...]). W aktach sprawy znajduje się fragment projektu budowlanego przedstawiający sposób przebudowy tych linii na działkach [...]. Powołując się na treść przepisu art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) dalej jako u.g.n. w zw. z art. 30 ust. 1 specustawy organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] lutego 2011 r. K. Z. i W. Z. odesłali inwestorowi proponowane porozumienie w przedmiocie wyrażenia zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...]. K. i W. Z. nie wyrazili zgody na czasowe użyczenie przedmiotowej nieruchomości na warunkach wskazanych przez GDDKiA w przedstawionym porozumieniu. Poinformowali, iż oferta cenowa za obciążenie prawem rzeczowym [...] m2 zamiast [...] m2 działki nr [...] oraz [...] m2 zamiast [...] m2 działki nr [...] jest rażąco niska w relacji do cen stosowanych w dzielnicy za tego rodzaju prawo rzeczowe, a aktualny przebieg linii uniemożliwia korzystanie oraz racjonalną zabudowę działek. Właściciele zastrzegli jednak, że są skłonni wyrazić zgodę na wejście w teren jedynie pod warunkiem doprowadzenia do racjonalnego stanu przebiegu linii elektroenergetycznych, tak by uciążliwość związana z jej przebiegiem była jak najmniej odczuwalna dla właścicieli nieruchomości. W ocenie organu należało uznać, że przedsatwione okolicznosci wypełniają przesłanki określone w art. 124 ust. 3 u.g.n., co oznacza również, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 30 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. do wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie tej nieruchomości. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pouczył również o obowiązkach wynikajacych z treści przepisu art. 124 ust. 4 u.g.n. wkazując, że kwestia odszkodowania za czasowe ograniczenie korzystania z nieruchomości, może być rozpatrywana dopiero po przebudowie linii energetycznych wysokiego napięcia [...], jeżeli okaże się, że w wyniku tych prac nie jest możliwe przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego. Odnosząc się do żądań skarżących dotyczących przesunięcia linii energetycznych wysokiego napięcia [...] na obrzeże nieruchomości należy uznać, iż sprawy z wymienionego zakresu nie są przedmiotem niniejszego postępowania, a o zakresie prac budowlanych na działkach nr [...] przesądza bowiem zatwierdzony projekt budowlany. Mając na uwadze powyższe Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011r., Nr [...]. Na powyższą decyzję K. Z. i W. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie: a) przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w związku z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez utrzymanie w mocy wydanej przez Wojewodę [...] decyzji pozytywnie rozstrzygającej o żądaniu wnioskodawcy wbrew temu, że rokowania przeprowadzone zostały przez GDDKiA w sposób pozorny, b) naruszeniu przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], w której orzeczono o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w sposób nieznany ustawie i z jednoczesnym zignorowaniem braku tytułu prawnego do używania linii energetycznej na terenie nieruchomości po stronie operatora sieci, c) naruszeniu przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], w której orzeczono o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości bez określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności i z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości; d) naruszeniu przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w związku z art. 140 k.c., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], w której orzeczono o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości z nadmierną i nieuzasadnioną ingerencją w treść prawa własności przysługującego skarżącym; e) naruszeniu art. 12 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych przez skarżących w odwołaniu od decyzji Wojewody [...], a w konsekwencji nie rozpoznanie istoty sprawy; f) naruszeniu art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie przeprowadzenie dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, g) naruszeniu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nie spełniającego wymogów wynikających z powołanego przepisu. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczyli, że decyzja organu drugiej instancji w sposób rażący naruszenie przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, bowiem rozstrzyga o żądaniu wnioskodawcy wbrew temu, że rokowania zostały przeprowadzone przez GDDKiA w sposób pozorny. Zdaniem skarżących GDDKiA w istocie nie przeprowadziła negocjacji z właścicielami, złożona oferta w istocie wykonana została w celu stworzenia pozorów podjęcia rokowań. Oferta ta nie obejmowała odszkodowania za ograniczenie prawa korzystania z nieruchomości na całej powierzchni, na której ograniczenie powinno zostać ustanowione gdyż obszar wykorzystywania uprawnień obejmuje cały przebieg linii wysokiego napięcia nad działkami, a jedynie część przebiegu linii energetycznej przez nieruchomość (powierzchnia ta dotyczy mniej niż połowy długości linii). Zatem oferta bazowała na rażąco zaniżonej i nie odpowiadającej rzeczywistym potrzebom powierzchni. Skarżący zarzucili również organom, że oferta złożona przez GDDKiA bazowała na rażąco zaniżonej jednostkowej wycenie wynagrodzenia za ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego. Wskazali na dysproporcje w wycenie między sąsiednimi działkami nr [...]. Podkreślili, że GDDKiA nie podjęła jakichkolwiek negocjacji co do możliwości przeprowadzenia linii energetycznej zgodnie z wnioskiem złożonym przez skarżących, który uwzględniał przebieg mający na celu zmniejszenie uciążliwości wynikającej z posadowienia na nieruchomości urządzeń przesyłowych. K. Z. i W. Z. wskazali również, że w decyzji Wojewody [...] orzeczono o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w sposób nieznany ustawie i z jednoczesnym zignorowaniem braku tytułu prawnego do używania linii energetycznej na terenie nieruchomości po stronie operatora sieci. Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji, przedmiotem decyzji powinno być ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości określonych linii energetycznych. Przepis ten nie stanowi podstawy do wykonywania czynności faktycznych w tym udzielania zgody na faktyczne prace polegające na przebudowie. Zaskarżona decyzja narusza również powołany przepis bowiem utrzymuje w mocy decyzję Wojewody [...], w której orzeczono o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości bez określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności i z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości, gdy tymczasem powinna ona określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres poprzez podanie powierzchni wokół całego przebiegu linii energetycznej w zakresie, w jakim owa linia energetyczna znajduje się nad nieruchomością. Zdaniem K. Z. i W. Z. zaskarżona decyzja w kształcie w jakim została wydana stanowi nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w treść prawa własności, które im przysługuje. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w złożonej skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy, które miałaby wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Powyższe zarzuty przekładają się również na naruszenie przez organy orzekające w sprawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wymogów określonych w art. 12 § 1, 77 § 1 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 30 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – zwanej dalej specustawą, który znajdował w sprawie zastosowanie na mocy art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958). Z przepisu art. 30 specustawy wynika, że jeżeli z decyzji o pozwoleniu na budowę drogi wynika obowiązek dokonania przebudowy istniejących urządzeń infrastruktury technicznej, właściwy wojewoda albo właściwy starosta, na wniosek inwestora, mogą ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. W sprawach tego rodzaju znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy art. 124 ust. 2-7 oraz art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Sądu, z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że przesłanki zastosowania przez Wojewodę [...] tego przepisu zostały spełnione. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] zaopatrzoną w rygor natychmiastowej wykonalności Wojewoda [...] ograniczył właścicielom sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w dzielnicy [...] poprzez udzielenie zezwolenia Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na przeprowadzeniu prac polegających na przebudowie znajdujących się na w/w działkach linii energetycznych wysokiego napięcia [...] ( demontaż i ponowny montaż przewodów [...])-czas zajęcia [...] dni. Z treści pkt 1 decyzji oraz jej uzasadnienia wynika, że w związku z realizacją inwestycji drogowej - budowy drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...], z uwagi na konieczność terminowego ukończenia inwestycji przed Mistrzostwami Europy UEFA EURO 2012 zachodzi konieczność przebudowy linii energetycznej zgodnie z załączonym fragmentem projektu budowlanego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że decyzja ta jest zgodna m.in. z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji: budowa drogi ekspresowej [...] od węzła "[...]" do węzła "[...]" wraz z odcinkiem drogi ekspresowej łączącej węzeł "[...]" z węzłem "[...]" i węzłem "[...]". Z załączonej do akt sprawy " Zestawienia działek przewidzianych do czasowego zajęcia w związku z budową [...]" wynika, że konieczność zajęcia celem przebudowy linii wysokiego napięcia [...] części przedmiotowych działek. Nie budzi zatem wątpliwości, że z decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] wynika obowiązek przebudowy istniejącej infrastruktury technicznej w postaci linii energetycznych wysokiego napięcia oraz że inwestycja ta realizowana jest w ramach inwestycji drogowej (budowa drogi ekspresowej [...]) i obejmuje swym zasięgiem przestrzennym również grunty stanowiące własność skarżących usytuowane poza pasem drogowym , gdzie planowana jest przebudowa linii energetycznych. Poza sporem jest również to, że w dniu [..] stycznia 2011 r. pełnomocnik Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad skierował do skarżących ofertę na odpłatne udostępnienie części działek nr [...] pod realizację przedmiotowej inwestycji (rokowania). Właściciele pismem z dnia 22 lutego 2011 r. odmówili wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości oraz obciążenie jej ograniczonym prawem rzeczowym. Podnieśli, że oferta cenowa jest rażąco niska oraz zgłosili zarzuty dotyczące przebiegu linii energetycznych. W tych okolicznościach Sąd uznał, że wymóg rokowań został w niniejszej sprawie wypełniony, a skarżącym została przedłożona oferta. Natomiast skutkiem braku jej akceptacji jest właśnie niniejsze postępowanie administracyjne. Przepisy u.g.n. nie wymagają żadnej szczególnej formy prowadzenia rokowań. Oznacza to, że o spełnieniu tego wymogu można mówić już wówczas, gdy nastąpi wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Jeżeli jedna ze stron (inwestor) zwraca się do właściciela z propozycją wyrażenia zgody na zajęcie tej nieruchomości na zaproponowanych przez siebie warunkach, a druga strona (właściciel) stanowczo temu się sprzeciwia wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań. (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 2094/11 oraz wyrok WSA w Krakowie sygn. akt IISA/Kr 635/10, wyrok NSA sygn. akt I OSK 1707/09 z dnia 12 października 2010 r.) Taka sytuacja miała miejsce właśnie w niniejszej sprawie , zatem organy administracyjne prawidłowo uznały, że wypełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości, a podniesione w skardze zarzuty, dotyczące braku czy pozorności prowadzonych ze skarżącymi negocjacji oraz brak reakcji na ich stanowisko w sprawie są zdaniem Sądu chybione. Wobec powyższego Wojewoda [...] miał podstawy, aby zastosować przepis art. 30 ust. 1 i 2 specustawy i orzec o ograniczeniu sposobu korzystania z części działek nr [...] o powierzchniach wskazanych w sentencji decyzji organu I instancji, przez zezwolenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na przeprowadzenie prac związanych z przebudową linii energetycznych znajdujących na wyżej wymienionych działkach w okresie [...] dni. Podkreślić w tym miejscu również należy, że przepis art. 30 jak i pozostałe przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (nazwa pierwotna) należy wykładać ściśle, ze względu na szczególny charakter ustawy stanowiącej lex specialis w stosunku do przepisów dotyczących "zwykłego" procesu inwestycyjnego. Unormowania w/w aktu prawa miały na celu skrócenie i uproszczenie procedur planistycznych, podziałowych i nabywania nieruchomości przeznaczonych pod budowę dróg krajowych. Stąd też wynika, że na gruncie przepisu art.30 w/w ustawy przewidziane są tylko dwie przesłanki, których spełnienie warunkuje decyzyjne ograniczenie prawa własności. Pierwsza przesłanka to wynikający z decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązek wykonania przebudowy istniejących urządzeń infrastruktury technicznej i druga to brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na takie działanie. Nie ma uzasadnienia w brzmieniu tegoż przepisu doszukiwanie się innych , dodatkowych przesłanek – w szczególności co do wymogu legalności infrastruktury, która ma być przebudowana. Zaznaczyć należy, że kwestia przebudowy infrastruktury technicznej wynika z innej decyzji (o pozwoleniu na budowę), co tym samym powoduje ten skutek, że organ wydający decyzję o ograniczeniu prawa własności jest związany pozwoleniem na budowę zarówno co do urządzenia, które ma być przebudowane jak i sposobu w jaki ma się ta przebudowa odbyć. W aktualnie prowadzonym postępowaniu powyższe okoliczności nie mają znaczenia i wystarczy lakoniczne odniesienie się organu do funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę. Kwestie związane natomiast z ewentualnym ustanowieniem służebności przesyłu, rozstrzygnięta być może w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt. I OSK 1707/09 ). Nie budzi zastrzeżeń Sądu sformułowanie decyzji dotyczące zobowiązania właścicieli do udostępniania tak opisanej nieruchomości w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń w zakresie opisanej w pkt 1 decyzji powierzchni nieruchomości, na rzecz każdoczesnego właściciela sieci energetycznej. Organ jednocześnie prawidłowo zastosował unormowanie przepisu art. 124 ust. 4 u.g.n., dotyczące obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego , niezwłocznie po przeprowadzeniu prac związanych z przebudową linii energetycznej. Sąd zauważa, że obowiązek taki nakłada na osobę wnioskującą o wydanie zezwolenia właśnie przepis art. 124 ust. 4 u.g.n, stosowany odpowiednio na mocy art. 30 ust. 1 specustawy. Obowiązek ten staje się aktualny niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu przewodów i urządzeń przesyłowych. Przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego z oczywistych względów nie będzie miało na celu likwidacji przebudowanych na przedmiotowych częściach działek o nr [...] linii energetycznych, lecz będzie polegało np. na usunięciu sprzętu budowlanego, zasypaniu wykopów itd. Jeżeli zaś przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, wówczas właścicielowi przysługuje odszkodowanie za powstałe szkody (art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Nie budzi też zastrzeżeń Sądu nadanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] rygoru natychmiastowej wykonalności, skoro z uzasadnienia wniosku GDDKiA z dnia [...] kwietnia 2011 r. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wynikało, że inwestor dysponuje wykonalną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...],a skarżący nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości oraz obciążenie jej ograniczonym prawem rzeczowym Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał je za nieuzasadnione. Dla niniejszej sprawy nie mają znaczenia podnoszone w skardze okoliczności dotyczące takiego, a nie innego usytuowania w terenie projektowanej budowy urządzeń infrastruktury technicznej, ponieważ to zagadnienie stanowiło przedmiot sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. Z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę jednoznacznie wynika, że na działkach nr [...] przewidziano przeprowadzenie prac związanych z przebudową znajdujących się na nich linii wysokiego napięcia, a w aktach znajduje się fragment projektu budowlanego przedstawiający sposób przebudowy tych linii na w/w działkach. To w tym postępowaniu (o wydanie pozwolenia na budowę) należało składać wnioski o zmianę przebiegu linii energetycznych w projekcie budowlanym bądź kwestionować przyjęte przez organ pierwszej instancji ustalenia w odwołaniu. W sytuacji, gdy GDDKiA dysponował zaopatrzoną w rygor natychmiastowej wykonalności decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], to miał prawo na jej podstawie wystąpić o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a Wojewoda [...] miał podstawy aby wydać w tej sprawie decyzję, ponieważ zgodnie z art. 130 Kodeksu postępowania administracyjnego, mimo wniesienia odwołania, decyzja zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności jest decyzją wykonalną. Wobec powyższego nie mogą zdaniem Sądu ostać się zarzuty skarżących tak naruszenia przepisów prawa materialnego (art.30 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych) jak naruszenia przepisów procedury. Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania i w sposób wyczerpujący oraz odpowiadający prawu swoje stanowisko uzasadnił. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło