V SA/Wa 2273/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, , Protokolant specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia ... stycznia 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych; - stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. T. jest postanowienie Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych nr ... z dnia ... stycznia 2011r. odmawiające przyjęcia odwołania od orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w K. z dnia ... sierpnia 2010r., w sprawie sygn. akt ... . W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej znalazły się dwie różne daty odbioru – ... października 2010r.(wpisana przez obwinionego ) i ... października 2010r. (odcisk datownika placówki oddawczej). Wobec zaistniałych rozbieżności wystąpiono z reklamacją usługi do właściwego urzędu pocztowego, który w odpowiedzi, potwierdził, iż przesyłka pocztowa zawierająca orzeczenie wraz z uzasadnieniem została odebrana przez adresata ....10.2010 r. Wobec tego, że doręczenie orzeczenia organu pierwszej instancji miało miejsce ....10.2010r. czternastodniowy termin na złożenie odwołania upływał dla skarżącego ... października 2010r., tymczasem odwołanie wpłynęło bezpośrednio do Regionalnej Komisji Orzekającej ... października 2010r., a więc po terminie. Dlatego na podstawie art. 139 ust. 1 w związku z art. 149 ustawy z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ( Dz.U. z 2005r. Nr 14, poz. 114 ze zm.) należało odmówić przyjęcia odwołania. Od tego orzeczenia skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wniósł J. T. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że zostało oparte na błędnych ustaleniach, dokonanych w oparciu o zapytanie wystosowane jedynie do placówki pocztowej i bez pytania jego. Przyjmując za pewnik wyjaśnienia Poczty Polskiej pozbawiono go prawa do rozpatrzenia zażalenia na orzeczenie wydane w pierwszej instancji. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu rozpatrzenia odwołania od orzeczenia komisji orzekającej w pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że nie może się ono ostać gdyż dotknięte jest wadą nieważności. Jak wskazano w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, zostało ono wydane na podstawie art. 139 ust. 1 w zw. z art. 149 ustawy z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ( Dz.U. z 2005r. nr 14 poz. 114 ze zm. na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ) dalej: ustawa. Zgodnie z brzmieniem artykułu 139 ust. 1 – w dacie wydania postanowienia – Rzecznik dyscypliny lub Główny Rzecznik, który wydał zaskarżone postanowienie, a w pozostałych przypadkach - przewodniczący komisji orzekającej, po otrzymaniu środka zaskarżenia: 1) wydaje postanowienie o odmowie jego przyjęcia, jeżeli został on wniesiony po terminie lub przez osobę nieuprawnioną, albo 2) przekazuje je niezwłocznie, wraz z aktami sprawy, do rozpoznania w drugiej instancji. Już wówczas nie budziło wątpliwości, że "zgodnie z ogólną zasadą decyzja w przedmiocie przyjęcia środka zaskarżenia albo odmowy jego przyjęcia należy zawsze do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w pierwszej instancji, tj. do przewodniczącego komisji orzekającej, gdy środek zaskarżenia dotyczy orzeczenia, lub do rzecznika dyscypliny finansów publicznych lub Głównego Rzecznika w razie zaskarżania wydanych przez nich postanowień" ( Ludmiła Lipiec Warzecha " Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Komentarz. Oficyna 2008, wydanie I , komentarz do art. 139). W niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania zamiast przewodniczącego regionalnej komisji orzekającej, która orzekała merytorycznie w sprawie w pierwszej instancji, wydał Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych, a więc organ niewłaściwy. Stosownie do treści art. 151 ust. 1 pkt. 2 ustawy stwierdza się nieważność prawomocnego postanowienia lub orzeczenia , wydanego przez organ orzekający w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jeżeli orzekała komisja niewłaściwa w sprawie. Należy podkreślić, że przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a komisje orzekające badają swoją właściwość z urzędu ( art. 111 ust 1 ustawy). W orzecznictwie NSA wskazuje się, iż "naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia"( wyrok NSA z 7.10.1982r., II S.A. 1119/82 opubl. ONSA 1982, Nr 2, poz. 95). W niniejszej sprawie doszło do naruszenia właściwości instancyjnej organu przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie mogło zmienić właściwości instancyjnej przewodniczącego komisji orzekającej w pierwszej instancji powołanie się na art. 149 ustawy, zgodnie z którym w zakresie nieuregulowanym przepisami o postępowaniu przed Główną Komisją Orzekającą stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed komisją orzekającą. Ze względu na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów o właściwości nie może być mowy o zmianie tej właściwości poprzez "odpowiednie stosowanie" przepisów o postępowaniu przed organem niższej instancji. W sprawie nie doszło również do wyłączenia organu od rozpoznania niniejszej sprawy. Podane w piśmie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w K., z dnia ...11. 2010r. przyczyny dla których przewodniczący tej komisji orzekającej zaniechał wydania postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania ( w odwołaniu zarzucono ograniczenie prawa do obrony skarżącego) nie stanowią o wyłączeniu przewodniczącego komisji orzekającej w pierwszej instancji. Nie wynika ponadto z okoliczności sprawy, aby do takiego wyłączenia doszło na podstawie przepisów ustawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 §1pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 157 ust. 1 pkt.2 ustawy orzeczono jak w wyroku.