I SAB/Wa 243/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej jako "[...]" dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. M. M. pismem z dnia 18 maja 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul.[...], oznaczonej jako "[...]", której przedwojenną właścicielką była J. K. Jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul.[...], zostało wszczęte wnioskiem H. K. z dnia 15 marca 1993 roku, która obok A. W. była spadkobierczynią J. K. W dniu [...] grudnia 1999 r. H. K. zmarła. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] maja 2001 r. sygn. akt [...] spadek po niej nabyły dzieci R. Z. oraz M. K. Z kolei aktem notarialnym z dnia [...] lutego 2008 r. Rep. [...] r. sporządzonym przed notariuszem M. D., R. Z. oraz M. K. sprzedali M. M. udział wynoszący 1/3 części nabytego po matce spadku. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika W. z dnia [...] czerwca 1974 r. nr [...] ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Z akt sprawy wynika, że powyższa decyzja nie została zaskarżona. W dniu [...] lipca 2011 r. Wojewoda zwrócił akta do Prezydenta W., który podjął działania służące pozyskaniu dokumentacji niezbędnej do zakończenia postępowania. Przy piśmie z dnia 26 sierpnia 2011 r. M. M. przesłał do organu kolejny akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2011 r. Rep. Nr A [...]sporządzony przed notariuszem P. K, z którego wynika, że M. M. nabył od R. Z. oraz M. K. 1/3 części spadku przysługującego im po A. W. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] rozpoznał zażalenie M. M. złożone w trybie art. 37 kpa, wyznaczając jednocześnie Prezydentowi W. czteromiesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu skargi wniesionej do WSA w Warszawie M. M. wskazał, że skarga jego jest zasadne z uwagi na fakt, że Prezydentowi W. w dniu 17 maja 2012 r. upłynął termin wyznaczony przez organ drugiej instancji na wydanie decyzji w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy W. a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14 poz. 130) stał własnością Skarbu Państwa. Organ wskazał również, że prowadzone przed Prezydentem W. postępowanie odszkodowawcze zainicjowane zostało wnioskiem spadkobierczyni byłej właścicielki nieruchomości i toczy się w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania zgromadzono szereg materiałów dowodowych, niezbędnych do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. W chwili obecnej dokonuje zaś analizy zgromadzonej dokumentacji pod kątem określenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczące możliwości przyznania odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji albo innego aktu administracyjnego lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 18 maja 2012 r. wynika, że Prezydent W. dopuścił się naruszenia przepisów art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 kpa, bowiem do dnia wyrokowania, nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie odszkodowania za nieruchomość, co oznacza zasadność skargi. Podkreślić jednakże należy, że wszczęte postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej Naczelnika W. z dnia [...] czerwca 1974 r. nr [...] i wydane rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność tejże decyzji oznacza, że o bezczynności Prezydenta można mówić dopiero od dnia 13 lipca 2011 r. kiedy to Wojewoda [...] zwrócił Prezydentowi akta sprawy, co pozwoliło na prowadzenie postępowania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność aczkolwiek naganna, to nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy i co Sąd podkreślił już powyżej, przez cały czas postępowania organ gromadził materiał dowodowy niezbędny do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Ponadto, co już również wskazano utrudnienia w pozyskaniu dowodów w sprawie wynikały często z przyczyn niezależnych od organu, jak chociażby postępowań toczących się przed innymi organami. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji.