I SAB/Wa 187/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2012 r. sprawy ze skargi J. C., J. C. K. C. i M. C., Z. C. i Z. C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących: J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących: J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. kwoty po 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. J. C, J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r. – działając przez pełnomocnika adwokata R. P. - wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul.[...], hip. [...] W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] zostało wszczęte wnioskiem skarżących z dnia [...] stycznia 2012 roku. Wobec bezczynności organu w dniu 9 marca 2012 r. skarżący złożyli do Wojewody [...] zażalenia na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy, który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. uznał je za nieuzasadnione. Skarżący wskazali, że do dnia wniesienia skargi przedmiotowa sprawa nie została zakończona orzeczeniem, co świadczy bezspornie o przedłużającym się i przewlekle prowadzonym postępowaniu, jak również lekceważeniu przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy m. st. Warszawy, a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14 poz. 130) stał własnością Skarbu Państwa. Prowadzone przed Prezydentem W. postępowanie odszkodowawcze zainicjowane zostało wnioskiem spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości i toczy się w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010 . Nr 102 poz. 651 ze zm). Organ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania zgromadzono szereg materiałów dowodowych, jednak z uwagi na złożony charakter postępowania nie było możliwości wydania rozstrzygnięcia, o czym skarżący byli informowani. Ponadto organ wskazał, że Wojewoda [...] w związku z toczącym się postępowaniem zażaleniowym nadal nie zwrócił akt przedmiotowej sprawy. W dniu 14 września 2012 r. do akt sprawy złożono postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2012 r. nr[...], o podjęciu zawieszonego w dniu [...] lipca 2012 r. postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. W ocenie Sądu złożoną w niniejszej sprawi skargę należało uznać za uzasadnioną. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji albo innego aktu administracyjnego lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od dnia 25 stycznia 2012 r., kiedy to wpłyną do niego wniosek skarżących do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności organ podjął dopiero po otrzymaniu zażalenia na niezałatwienie sprawy tj. w dniu 26 marca 2012 r., kiedy to wystąpił do Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, kopii mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntu. W ocenie Sądu dalsze działania organu przebiegały już sprawniej. Świadczą o tym chociażby pisma z dnia 9 maja 2012 r., którymi Prezydent [...] wystąpił do sądu wieczystoksięgowego po zaświadczenia hipoteczne w celu pozyskanie dokumentacji potwierdzającej prawo własności nieruchomości, Archiwum Państwowego o przesłanie dokumentacji związane z zagospodarowaniem nieruchomości i przeznaczeniem jej w ogólnym planie zabudowania W. z 1931 r. oraz do Dzielnicy [...] z wezwaniem o przesłanie informacji niezbędnych do ustalenia daty utraty władania nieruchomością przez byłego właściciela. Nie zmienia to jednak faktu, co dla oceny zasadności skargi na bezczynność najistotniejszą kwestą jest to, że do dnia wyrokowania sprawa nie została zakończona jakimkolwiek rozstrzygnięciem. Zdaniem Sądu przedstawiona przez organ argumentacja, że nie miał on możliwości rozpoznania sprawy z uwagi na fakt, że na czas rozpoznawania zażalenia skarżących akta znajdowały się u Wojewody[...], nie może przemawiać na korzyść organu administracji. Prezydent mógł bowiem sporządzić kserokopię niezbędnych dokumentów i w oparciu o nie prowadzić dalsze postępowanie. Odnosząc się z kolei do faktu zawieszenia postępowania, należy wskazać, że wprawdzie zgodnie z art. 103 kpa, zawieszenie wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, nie mniej jednak okres zawieszenia trwał zaledwie 2 miesiące od dnia 13 lipca 2012 r. do dnia 13 września 2012 roku. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają zatem uznanie przez Sąd, że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku skarżących, czym naruszył przepis art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 kpa. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak już to wyżej wskazano z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia wpłynięcia wniosku skarżących, do dnia wyrokowania organ gromadził niezbędny do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.