I SA/Bd 392/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-09-25

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy dług celny powstał na skutek czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego, termin na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego wynosi 5 lat, a bieg tego terminu jest zawieszony na czas trwania procedury odwoławczej i sądowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne zasadnie zastosowały pięcioletni termin do powiadomienia dłużnika o kwocie należności celnych, ponieważ dług celny powstał na skutek czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego (art. 221 ust. 4 WKC). Ponadto, sąd stwierdził, że bieg terminu powiadomienia o długu celnym został skutecznie zawieszony na czas trwania procedury odwoławczej i postępowania sądowego, zgodnie z art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC. W konsekwencji, organ celny pierwszej instancji miał podstawy do orzeczenia o powstaniu długu celnego bez naruszenia przepisów o przedawnieniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego stwierdzającą powstanie długu celnego w związku z niezakończeniem procedury tranzytu towaru oraz określającą kwotę długu celnego i zobowiązania podatkowe. Skarżąca spółka zarzuciła m.in. naruszenie terminów przedawnienia długu celnego i zobowiązań podatkowych, a także brak wydania postanowień o zawieszeniu postępowania. Sąd rozpoznał legalność zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. w N. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uregulowania statusu celnego towaru oddala skargę Syg. akt I SA/Bd 392/12 U Z A S A D N I E N I E 1. Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T.z [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego w związku z niezakończeniem procedury tranzytu towaru oraz określenia kwoty długu celnego i wysokości zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług. Decyzję skierowano do H.K.oraz "S." sp. z o. o. w N. (skarżąca). 2. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2004r. H.K. zgłosił do procedury uszlachetniania czynnego w systemie ceł zawieszonych samochód osobowy marki BMW, rok prod. 2000, należący do obywatela Niemiec, Z. B., celem dokonania napraw blacharsko-lakierniczych. Przedmiotowy pojazd 16 listopada 2003 r. został wyrejestrowany z terenu Niemiec. 3. W dniu 17 listopada 2004r. H. K. zgłosił przedmiotowy samochód do procedury tranzytu, co stanowiło zakończenie ww. procedury gospodarczej. Z dniem 24 listopada 2004r upływał termin wyznaczony do zakończenia procedury tranzytu i przedstawienia towaru we właściwym niemieckim urzędzie celnym. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że samochód nie został zgłoszony w urzędzie celnym przeznaczenia a nadto w dniu 22 grudnia 2004r. został sprzedany B.K.. 4. Organ odwoławczy opisał przebieg postępowania w sprawie, w trakcie którego decyzje organu I instancji były kilkakrotnie uchylane przez organ odwoławczy, jak również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w zakresie decyzji organu II instancji z dnia 7 maja 2008r. 5. Ostatecznie decyzją z [..] Naczelnik Urzędu Celnego w T. stwierdził powstanie na podstawie art. 203 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 12 października 1992r. nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1 ze zm. dalej WKC) w dniu 24 listopada 2004r. długu celnego w związku z niezakończeniem procedury tranzytu towaru w postaci samochodu osobowego marki BMW oraz określił H. K. oraz skarżącej kwoty długu celnego i wysokości zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług. 6. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła: 1) brak podstaw do określenia zobowiązań podatkowych oraz orzekania i powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego z uwagi na upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm. dalej O.p. ) oraz art. 221 ust. 2 i 4 WKC z uwagi na niedochowanie zasad proceduralnych postępowania określonych w art. 126 O.p. 2) naruszenie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr nr 54 poz 535 ze zm. dalej ustawa o VAT) przez wezwanie skarżącej do uiszczenia określonych w decyzji zobowiązań podatkowych z zachowaniem terminu, o którym mowa w tym przepisie w sytuacji, gdy skarżąca nie była do tego zobowiązana. 7. Rozstrzygając o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że spór w sprawie zasadniczo koncentruje się wokół kwestii, czy organ celny mógł powiadomić strony postępowania o kwocie należności celnych oraz określić prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, po upływie terminu wskazanego w art. 221 ust. 3, ust. 4 WKC i art. 70 § 1 O.p. Zdaniem organu odwoławczego poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, czy w omawianym przypadku doszło do usunięcia przedmiotowego towaru spod dozoru celnego, jak również, czy organ celny prawidłowo ustalił krąg dłużników. 8. Wskazując przepisy dotyczące przedawnienia kwoty wynikającej z długu celnego organ wskazał, że zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej. Zgodnie zaś z art. 221 ust. 4 WKC jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat. Dyrektor wyjaśnił, że w myśl art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 z 2004r. z późn. zm. dalej PC) w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio. 9. Rozpatrując kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych, organ przywołał regulacje O.p. dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz przesłanki zawieszenia oraz przerwania biegu terminu przedawnienia i odnosząc je do niniejszej sprawy skonstatował, że w sprawie zobowiązanie celno - podatkowe nie uległo przedawnieniu. 10. Dyrektor wskazał, że okres przedawnienia wynosi 5 lat, zarówno w odniesieniu do długu celnego, jak i podatków., co wynika z faktu, że dług celny w niniejszym przypadku powstał na skutek czynu podlegającego w chwili jego popełnienia wszczęciu postępowania karnego. W tym kontekście wskazał na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] o wszczęciu dochodzenia karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 90 § 1 kks wobec jednej ze stron postępowania, tj. H. K. Organ podniósł, że zgodnie z art. 221 ust. 4 WKC, przedłużenie 3 letniego terminu okresu przedawnienia uzależnione jest od popełnienia czynu zaledwie podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych. Organ powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, sądów administracyjnych oraz doktrynę podał, że organy celne są uprawnione do samodzielnego stwierdzenia, czy istnieje związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a popełnieniem czynu podlegającego postępowaniu karnemu, przy czym ustalenia w tym zakresie służą wyłącznie postępowaniu zmierzającemu do określenia należności celnych, zaś w takim przypadku termin na powiadomienie dłużnika o długu celnym zawsze wynosi 5 lat. W konsekwencji do zastosowania art. 221 ust. 4 WKC nie jest koniecznym wszczęcie postępowania sądowego w sprawach karnych, a wystarczy samo popełnienie czynu, który mógłby być podstawą wszczęcia takiego postępowania. Organ podkreślił przy tym, że postanowieniem z dnia 17 stycznia 2006r. wszczęte zostało dochodzenie w sprawie usunięcia spod dozoru celnego przedmiotowego pojazdu i w konsekwencji H.K. wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] uznany został za winnego popełnienia zarzucanemu mu czynu, tj. przestępstwa z art. 90 § 1 kks. 11. Nadto organ wskazał, że w niniejszej sprawie 5 letni termin do powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego był zawieszony na czas procedury odwoławczej (od 29.06.2006r. do dnia 25.08.2006r., od 11.12.2007r. do dnia 14.05.2008r., od 20.01.2010r. do dnia 14.06.2010r., od 18.04.2011r. do dnia 23.08.2011r., od 10.01.2012 do dnia odbioru przez strony niniejszej decyzji) oraz sądowej (od dnia 16.06.2008r. do dnia 14.06.2010r.). W ocenie organu odwoławczego bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został natomiast skutecznie zawieszony na czas prowadzonego postępowania karno-skarbowego (od dnia 17.11.2006r. do dnia 15.08.2007r.) oraz postępowania przed sądem administracyjnym (od 16.06.2008r do 20.01.2010r.). 12. Ponadto, w stosunku do skarżącej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został przerwany wskutek zastosowania wobec niej środka egzekucyjnego w dniu 18 marca 2009r. W związku z powyższym, 5 letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczął wobec skarżącej biec na nowo od dnia 19 marca 2009r. 13. Dyrektor Izby Celnej uznał za bezpodstawny zarzut, że termin przedawnienia w sprawie upłynął w związku z niewydaniem oraz niedoręczeniem przez organ postanowień o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 201 § 2 O.p. w związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 70 § 6 pkt 1 i 2 O.p. oraz art. 221 ust. 4 WKC. Organ wyjaśnił, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje z mocy prawa. Ustawodawca nie nałożył na organ administracji państwowej obowiązku wydania odrębnego postanowienia w tym przedmiocie. 14. Ustosunkowując się do zarzutu, naruszenia art. 33 ust. 4 ustawy o VAT organ uznał go za chybiony, z uwagi na to, że organ orzekający w niniejszej sprawie działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Naczelnik Urzędu Celnego w T. zaskarżoną decyzją określił kwotę podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, podatnik zaś zobowiązany był z mocy prawa do wpłaty kwot obliczonych podatków w terminie 10 dni od dnia powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych. Właściwym organem dla poboru i określania należności podatkowych z tytułu importu towarów jest organ celny i odpowiednio naczelnik urzędu celnego. Natomiast w sprawie zwrotu wcześniej zapłaconych należności z tytułu VAT w związku z uchyleniem decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] właściwym jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę podatnika. W konsekwencji zarzut naruszenia zasady ogólnej postępowania, wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. organ uznał za bezzasadny. 15. Przywołując odpowiednie przepisy prawa celnego Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie nastąpił import towaru i jego usunięcie spod dozoru celnego, a nie wewnątrzwspólnotowe nabycie. Podkreślił, że z przedmiotowy towar, objęty w dniu 17 listopada 2004r. procedurą tranzytu zewnętrznego, winien zostać przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia 24 listopada 2004r. Zgodnie z treścią noty poszukiwawczej TC 20, przekazanej przez niemieckie władze celne, przedmiotowa przesyłka nie została przedstawiona w urzędzie celnym przeznaczenia, nie przedłożono odnośnych dokumentów i brak jest informacji na ten temat. Ponadto, jak wynika z pisma skarżącej z 5 sierpnia 2005r., przedmiotowy towar ostatecznie nie opuścił Polski, lecz 22 grudnia 2004r. został sprzedany B. K. . Potwierdza to kopia deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego wraz z dołączoną do niej kopią zaświadczenia o zapłacie akcyzy z 29 grudnia 2004r. oraz protokół przesłuchania nabywcy w charakterze świadka z 5 kwietnia 2007r. 16. Organ odwoławczy stwierdził także, że prawidłowo ustalony został krąg dłużników; do tego grona została zaliczona skarżąca, od której wymagane było wykonanie obowiązków wynikających ze stosowania procedury wspólnotowego tranzytu. Za dłużnika solidarnego został uznany H. K., będący eksporterem towaru, zgodnie z zapisem widniejącym w polu nr 2 dokumentu MRN, którego podpis znajduje się w polu nr 54 ww. dokumentu, jest podmiotem zobowiązanym do wykonywania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty. Odpowiedzialność ww. podmiotu również ma charakter obiektywny, z uwagi na to, że stał się on dłużnikiem z mocy prawa. Wyjaśniono, że z uwagi na upływ terminów procesowych organ celny nie mógł wszcząć postępowania wobec Z. B., który usunął towar spod dozoru celnego, sprzedając go przed zakończeniem procedury tranzytu oraz A. B., osoby przewożącej towar i współuczestniczącej w jego usunięciu spod dozoru celnego. 17. Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo określił w zaskarżonej decyzji moment powstania długu celnego oraz wysokość kwoty należności celno podatkowych przez zastosowanie w sprawie właściwych elementów kalkulacyjnych mając na uwadze przepis art. 214 ust. 2 WKC. 20. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: -art. 201 § 2 w związku z art. 126 O.p. przez brak dochowania zasady pisemności postępowania administracyjnego, - art. 210 § 1 pkt 4 O.p. przez brak powołania podstawy prawnej w rozstrzygnięciu organu celnego I instancji, tj. brak art. 221 WKC, - art. 221 ust. 3 i 4 WKC poprzez uchybienie terminowi do powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego, - art. 70 § 6 O.p. przez uchybienie terminowi do powiadomienia dłużnika o kwocie zobowiązań podatkowych. 21. Skarżąca podkreśliła, że przedmiotem sporu w sprawie jest działanie organu celnego w zakresie prawidłowości powiadomienia dłużnika o kwotach długu celnego i zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i VAT w kontekście zachowania terminów przedawnienia. Zarzuciła, że organ celny nie wydał w sprawie postanowienia zawieszającego postępowanie celne i podatkowe w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego, co powoduje, że zlekceważył podstawową zasadę postępowania podatkowego, zasadę pisemności wynikającą z art. 126 O.p. W ocenie skarżącej uczestnik postępowania na zasadach strony winien być wyczerpująco informowany przez organ podatkowy o przyczynach i podstawach prawnych zaniechania prowadzenia postępowania w rozumieniu jego zawieszenia, bowiem sytuacja taka rodzi określone skutki prawne. W ocenie skarżącej skoro organ celny uznał, iż w sprawie wypełnione zostały przesłanki zawieszające bieg terminów przedawnienia, to powinien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania celnego i podatkowego. Konkludując stwierdziła, że żadne z prowadzonych przez organ celny postępowań nie daje organowi celnemu przyzwolenia na stosowanie swoistej formy automatyzmu uznawania niedokonanych czynności w tych postępowaniach, jako wynikających w sposób oczywisty z brzmienia art. 221 WKC oraz art. 70 O.p. 22. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 O.p. skarżąca podniosła, że wadliwa konstrukcja decyzji administracyjnej wyrażona brakiem powołania w jej sentencji wymaganych podstaw prawnych powoduje, iż skarżący nie wie, ani też nie może skontrolować faktu, iż wydanie decyzji w oparciu o wskazane mu normy prawne jest zgodne z prawem. 23. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie terminu przedawnienia do możliwości powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego bowiem zgodnie z art. 56 zdanie drugie PC art. 221 ust.3 WKC stosuje się odpowiednio. Ten ostatni przepis stanowi zaś, że bieg terminu na powiadomienie dłużnika o powstałej kwocie długu celnego zostaje zawieszony na czas procedury odwoławczej w sprawie celnej. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych podniosła, że odpowiednie stosowanie art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC oznacza, że zawieszenie biegu terminu na powiadomienie dłużnika następuje na czas procedury odwoławczej w sprawie celnej, nie zaś sprawie karnej. 24. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 25. Skarga nie jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r, poz. 270 dalej ustawa p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. 26. Istotą sporu w sprawie była kwestia terminu przedawnienia zarówno długu celnego jak i zobowiązań podatkowych. Dla rozstrzygnięcia sporu w tym zakresie na wstępie odnieść się należy do kwestii momentu powstania długu celnego, jako daty rozpoczynającej bieg terminu przedawnienia tak kwoty długu celnego jak i zobowiązań podatkowych. 27. Niesporną w sprawie pozostawała okoliczność, że przedmiotowy pojazd objęty był procedurą tranzytu zewnętrznego na podstawie zgłoszenia z 17 listopada 2004r. i powinien zostać przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia do dnia 24 listopada 2004r. Wobec braku informacji o zakończeniu procedury tranzytu zewnętrznego wszczęte zostało postępowanie poszukiwawcze, w wyniku którego ustalono, że towar objęty tą procedurą i stosowne dokumenty nie zostały przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia. Ustalono ponadto, że przedmiotowy pojazd nie opuścił terenu Polski został bowiem sprzedany krajowemu nabywcy. Oznacza to, że procedura nie została zakończona w wymaganym terminie. Zgodnie z art. 203 ust. 1 WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym; powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego – w sprawie 25 listopada 2004r. Skarżąca i uczestnik na podstawie art. 203 ust. 3 WKC uznani zostali za dłużników odpowiedzialnych za ten dług. 28. Uwzględniając trzyletni termin przedawnienia wynikający z art. 221 ust. 3 WKC przedawnienie długu nastąpiło, zgodnie z art. 12 § 4 O.p. 25 listopada 2007r. Do tej daty organ celny powinien zawiadomić skarżącą oraz uczestnika o kwocie należności. Trzyletni termin do powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego w sprawie, określony w art. 221 ust. 3 WKC. nie został zachowany, ponieważ dług celny powstał 25 listopada 2004r. a decyzję organu I instancji wydano 5 grudnia 2011r. 29. Zgodnie z art. 221 ust. 4 WKC jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W takim przypadku termin przedawnienia długu celnego określa art. 56 PC, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio. Jednocześnie w zdaniu drugim art. 221 ust. 3 ustanowiono, że bieg terminu, w którym można powiadomić dłużnika o kwocie długu celnego zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 WKC na czas trwania procedury odwoławczej. Natomiast art. 243 ust. 2 WKC stanowi, że odwołać można się: a) w pierwszej instancji - do organów celnych wyznaczonych przez Państwa Członkowskie, b) w drugiej instancji - do niezależnej instytucji, którą może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ równorzędny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Państwach Członkowskich. W realiach polskich są to odpowiednio: dyrektor izby celnej (pkt a) oraz wojewódzki sąd administracyjny (pkt b) 30. Dla rozstrzygnięcia sporu istotne znaczenie miały dwie okoliczności: czy dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, co skutkowałoby wydłużeniem terminu przedawnienia do 5 lat oraz ustalenie okresu trwania procedury odwoławczej. 31. W ocenie Sądu organy zasadnie dopuściły zastosowanie pięcioletniego terminu do powiadomienia dłużnika o kwocie należności w sprawie spełnieniem przesłanek, z art. 221 ust. 4 WKC. Związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem polegającym na usunięciu towaru spod dozoru celnego (art. 90 ust. 1 kks) i podlegającym wszczęciu postępowania karnego, wynika z tego, że H. K. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ś. z [...] sygn. akt [...] uznany został za winnego popełnienia przestępstwa z art. 90 § 1 kks. Ocena, czy miał miejsce czyn podlegający wszczęciu postępowania karnego, należy do organów celnych. Jak słusznie wskazały to organy wniosek taki płynie z powołanego przez nie wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C – 62/06 z dnia 18 grudnia 2007r, w którym Trybunał dokonał interpretacji pojęcia "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" zawartego w art. 3 akapit pierwszy nieobowiązującego już rozporządzenia Rady (EWG) nr 1697/79 z dnia 24 lipca 1979r w sprawie odzyskiwania po dokonaniu odprawy celnej należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby zobowiązanej do zapłaty za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności (Dz. U. L 197, s. 1). Trybunał stwierdził, że w kontekście powyższego przepisu kwalifikacja czynu, jako podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Z jednej strony z brzmienia tego przepisu wynika wyraźnie, że organami właściwymi do dokonania kwalifikacji czynu jako podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych są te same organy, które ze względu na popełnienie takiego czynu nie uzyskały wymaganych należności celnych i zamierzają w związku z tym dokonać ich retrospektywnego pokrycia. Przepis ten nie wymaga, aby organy ścigania danego państwa członkowskiego rzeczywiście wszczęły dochodzenie karne, które doprowadziło do skazania sprawców danego czynu, ani tym bardziej, by nie nastąpiło przedawnienie ścigania. Jakkolwiek powołany wyrok ETS nie dotyczy wprost art. 221 ust. 4 WKC, jednakże zachowuje aktualność na gruncie analogicznych stanów prawnych. Powyższe stanowisko podtrzymał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 16 lipca 2009r. w połączonych sprawach C-124/08 i C-125/08, Gilbert Snauwaert (i in.) przeciwko państwu belgijskiemu wydanym już na tle art. 221 WKC, gdzie wskazał, że czyn podlegający postępowaniu sądowemu w sprawach karnych obejmuje czyny, które w świetle porządku prawnego państwa członkowskiego, którego właściwe organy żądają retrospektywnego pokrycia należności celnych mogą zostać zaklasyfikowane jako przestępstwa w rozumieniu przepisów krajowego prawa karnego. Z brzmienia i systematyki art. 221 WKC Trybunał wywiódł, że dłużnik może zostać powiadomiony o kwocie należności celnych po upływie trzyletniego terminu, w wypadku, gdy wskutek omawianego czynu organy celne pierwotnie nie mogły określić dokładnej wysokości kwot należności celnych podlegających, zgodnie z prawem, zapłacie, włączając w to sytuację, w której wskazany dłużnik nie był sprawcą tego czynu. Trybunał jednoznacznie stwierdził, że zgodnie z tym przepisem (tj. art. 221 WKC) o należnościach podlegających zapłacie można powiadomić nie tylko dłużnika, który jest sprawcą czynu podlegającego ściganiu. 32. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 221 ust. 4 WKC, uzasadniające zastosowanie przez organy celne dłuższego, pięcioletniego terminu do powiadomienia dłużnika o kwocie należności celnych. W konsekwencji mając na uwadze, że w takiej sytuacji organ celny powinien zawiadomić skarżącą (oraz uczestnika) o kwocie należności do dnia 25 listopada 2009r. ustalić należy okresy trwania procedury odwoławczej w niniejszej sprawie, w czasie której, zgodnie z art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC, bieg terminu w którym można powiadomić dłużnika o kwocie długu celnego zostaje zawieszony. 33. Analiza akt sprawy wskazuje, że okresy, w których trwały w sprawie postępowania odwoławcze oraz postępowanie sądowoadministracyjne łącznie wyniosły ok. 3 lata i 4 miesiące. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji szczegółowo wskazał terminy i określił czas w którym trwało postępowanie odwoławcze oraz sądowoadministracyjne (s. 6 akapit 4 zaskarżonej decyzji), czego skarżąca nie kwestionowała. 34. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organ celny pierwszej instancji miał podstawy, by orzec o stwierdzeniu powstania długu celnego w związku z niezakończeniem procedury tranzytu towaru, stosując pięcioletni termin do powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego wobec spełnienia przesłanek z art. 221 ust. 4 WKC oraz odliczając okresy zawieszenia biegu przedawnienia związane z procedurą odwoławczą w zgodzie z art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC. Tym samym zarzut strony o naruszeniu powyższych przepisów w ocenie Sądu jest bezzasadny. Należy zauważyć, że zarzuty skargi w tym zakresie nie zostały uzasadnione, sądowa kontrola zastosowanych przepisów dokonana została z urzędu. 35. Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty skarżącej, że zawieszenie biegu terminu na powiadomienie dłużnika następuje na czas procedury odwoławczej w sprawie celnej, nie zaś na czas sprawy karnej. Wynikają one z niezrozumienia znaczenia obu postępowań dla sprawy. Organy odnosząc się do okoliczności prowadzenia postępowania karnego zakończonego wydanym w stosunku do H. K. wyrokiem karnym z dnia [...] ustalały, czy nastąpiło przedawnienia długu celnego w kontekście przedłużenia okresu do 5 lat na podstawie art. 221 ust. 4 WKC. Analizując terminy trwania procedury odwoławczej i sądowoadministracyjnej organy miały na celu uwzględnienie okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia. 36. Za bezzasadny Sąd uznał także zarzut skarżącej dotyczący kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście art 70 § 6 O.p. W uzasadnieniu skargi strona upatruje naruszenia prawa w tym zakresie wyłącznie w konsekwencji błędnego uznania zachowania terminu powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego. Jakkolwiek wobec uznania niezasadności zarzutu skarżącej w tym zakresie, traci na znaczeniu zarzut naruszenia powyższego przepisu, Sąd uznał za zasadne odnieść się do niego w szerszym zakresie. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (§ 4). Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zgodnie zaś z art. 70 § 6 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem: 1) wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania; 2) wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Natomiast, zgodnie z § 7 ww. przepisu termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu: 1) prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe; 2) doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności . 37. Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że jak słusznie wskazał organ, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony na czas prowadzonego postępowania karnego skarbowego, tj. od dnia 17 listopada 2006r. do dnia 15 sierpnia 2007r. (art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 pkt 1 O.p.) oraz postępowania prowadzonego przed sądem administracyjnym, tj. od dnia 16 czerwca 2008r. do dnia 20 stycznia 2010r. (art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 O.p). 38. Dodatkowo w stosunku do skarżącej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został przerwany na podstawie art. 70 § 4 O.p. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w dniu 18 marca 2009r. W związku z powyższym, 5 letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczął wobec skarżącej biec na nowo od dnia 19 marca 2009r. 39. Skarżąca naruszenie terminów przedawnia uzasadnia ponadto formułując zarzut naruszenia art. 201 § 2 w związku z art. 126 O.p. przez brak zachowania zasady pisemności postępowania przejawiający się w nie wydaniu przez organ postanowień o zawieszeniu postępowania w związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 70 § 6 pkt 1 i 2 O.p. oraz art. 221 ust. 4 WKC. Praktycznie ten zarzut wypełnił treść uzasadnienia skargi do sądu. 40. W ocenie Sądu zarzut ten jest również bezzasadny. Jak wskazał to organ odwoławczy zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje z mocy prawa. Jest to instytucja prawa materialnego, a zawieszenie postępowania ma charakter procesowy. Ustawodawca nie nałożył na organ administracji państwowej obowiązku wydawania odrębnego postanowienia w tym przedmiocie. Jest on jednak obowiązany uwzględnić przedawnienie jako prawnomaterialną przesłankę rozstrzygnięcia. Analiza uzasadnienia złożonej skargi w tym zakresie w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, że strona skarżąca zdaje mylić pojęcia "zawieszenia postępowania" i "zawieszenia biegu terminu przedawnienia" czy to zobowiązania podatkowego czy uprawnienia organu do powiadomienia dłużnika o kwocie wynikającej z długu celnego. W niniejszej sprawie nie była sporna kwestia zasadności, bądź braku zasadności zawieszenia postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie określenia kwoty długu celnego i zobowiązań podatkowych, lecz ocena upływu terminu przedawnienia zobowiązania (bądź braku przedawnienia) zobowiązania podatkowego czy uprawnienia organu do powiadomienia dłużnika o kwocie wynikającej z długu celnego. Reasumując w ocenie Sadu wydanie decyzji przez organ I instancji w dniu [...] nie nastąpiło w warunkach przedawnienia. 41. W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 O.p. przez brak powołania podstawy prawnej w rozstrzygnięciu organu celnego I instancji, tj. brak art. 221 WKC. Analiza treści ww. decyzji prowadzi do wniosku, że organ I instancji w sposób prawidłowy powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia, przytaczając stosowne przepisy prawa materialnego, dotyczące zakresu odpowiedzialności stron oraz wysokości należności celno - podatkowych. Wskazać jednoczenie należy, że w uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Celnego (s. 8 decyzji organu I instancji) wskazał na art. 221 ust. 4 WKC dający podstawy do uznania adresatów decyzji za dłużników w rozumieniu art. 203 WKC, pomimo upływu terminu do powiadomienia ich o długu celnym wynikającego z art. art. 221 ust. 3 WKC. Organ celny szczegółowo uzasadnił powody, dla których powyższe przepisy znalazły w sprawie zastosowanie. W ocenie Sądu czyni to zarzut sformułowany jako "skarżący nie wie, ani też nie może skontrolować faktu, iż wydanie decyzji w oparciu o wskazane mu normy prawne jest zgodne z prawem" nieuzasadnionym. 42. Wskazać należy, że skarżąca skupiając się w skardze (także w postępowaniu administracyjnym) na kwestii przedawnienia nie kwestionowała ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz nie polemizowała z ustaleniami organu w zakresie materialnoprawnej podstawy określenia adresatom decyzji kwot długu celnego oraz zobowiązań podatkowych. Przedstawiona w uzasadnieniu argumentacja w szerokim zakresie dokonana została na podstawie art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. a nie w odniesieniu do zarzutów skargi. 43. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło