I SA/Wa 838/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-25
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Gabriela Nowak, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, która pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie ubiegającej się o nie, jeżeli sama legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatkowo, świadczenie to nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wystąpienie którejkolwiek z tych przesłanek skutkuje odmową przyznania świadczenia.Stan faktyczny
M. S. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką J. S. Prezydent odmówił przyznania świadczenia, wskazując na znaczną niepełnosprawność wnioskodawczyni oraz fakt, że jej matka jest zamężna, a jej mąż nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, powołując się na nowelizację ustawy o świadczeniach rodzinnych z 2011 r. M. S. wniosła skargę do WSA, kwestionując wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), Sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - oddala skargę -
I SA/Wa 838/12
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] odmawiającej przyznania świadczenie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną osobą J. S. – zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalania faktyczne i prawne:
W dniu 30 grudnia 2011 r. M. S. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. S.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] odmówił M. S. przyznania świadczenia z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką J. S.
Organ ustalił, na podstawie zaświadczenia z dnia [...] lutego 2010 r., ze J. S. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Jest zamężna, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności.
Organ ustalił, w oparciu o zaświadczenie z dnia [...] listopada 2011 r., że jej córka M. S. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności.
Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992) świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, ze współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom na których ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Prezydent W., w oparciu o wskazane wyżej przepisy, odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tego względu, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, a także dlatego, że M. S. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] - zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
Organ odwoławczy podtrzymał argumentację przedstawioną przez Prezydenta W. oraz dodatkowo wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 pkt 6 lit a ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212) wprowadzono zmiany art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W świetle tej nowelizacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym, niż matka i ojciec osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59), ciąży obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto stosownie do art. 1 pkt 6 lit. b ustawy powołanej ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. przepis art. 17 ust 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba ze współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Organ odwoławczy wyjaśnił, ze ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. stosownie do art. 5, wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. z wyjątkiem art. 1 pkt 6, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Ustawa została ogłoszona w dniu 29 września 2011 r. wobec czego art. 1 pkt 6 wszedł w życie w dniu 13 października 2011 r. Oznacza to, że w dniu złożenia przez M. S. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. S. tj. w dniu 30 grudnia 2011 r. obowiązywał art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Organ odwoławczy mając na uwadze, że M. S. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, a jej matka J. S. pozostaje w związku małżeńskim, zaś jej mąż M. S. nie jest osobą niepełnosprawną, nie stwierdził wadliwości zaskarżonej decyzji Prezydenta W.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. S.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, ze nieuprawniona jest wykładnia art. 17 ust 5 pkt 2a w związku z art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl której osoba sprawująca opiekę na której ciąży obowiązek alimentacyjny, traci prawo do świadczenia z uwagi na fakt pozostawania osoby, nad którą sprawuje opiekę w związku małżeńskim. Oznacza to, ze pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie wyklucza możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przez inną osobę zobowiązaną do alimentacji.
Skarżąca podkreśliła, że jej stan zdrowia nie wyklucza pełnienia opieki nad matką. Niepełnosprawność nie wynika z dysfunkcji narządów ruchowych i mowy i nie przeszkadza skarżącej w opiekowaniu się matką.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
W pierwszej kolejności wskazać należy na dyspozycję znowelizowanego przepisu art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W świetle tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym, niż matka i ojciec osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz na dyspozycję art. 17 ust 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych który stanowi, iż świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba ze współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Oczywistym jest, że przesłanki wskazane w powyższych przepisach nie muszą występować łącznie. Już w przypadku wystąpienia przesłanki obejmującej dyspozycję jednego ze wskazanych przepisów, świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie ubiegającej się o to świadczenie.
Odmowa przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanego przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego została należycie umotywowana.
Odmawiając przyznania świadczenia organy należycie uzasadniły swoje stanowisko.
Przepis art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jest jednoznaczny i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych.
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie przysługuje osobom o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca, co jest bezsporne legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym bez znaczenia jest przyczyna niepełnosprawności tj. czy dotyczy ona narządów ruchu lub mowy, czy też jest wynikiem innego schorzenia. Ustawodawca nie rozróżnia przyczyn niepełnosprawności, nie wskazuje, że jeżeli niepełnosprawność jest wynikiem danego schorzenia to osoba nią dotknięta może sprawować opiekę, natomiast gdy jest wynikiem innego schorzenia to już takiej opieki sprawować nie może. Istotne jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a takim orzeczeniem legitymuje się skarżąca. Już z uwagi na tą jedną przyczynę orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jest prawidłowe. Jak zwrócił uwagę organ, art. 17 ust 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Małżonek J. S. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co oznacza, że ma obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej żony i z tego również względu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje skarżącej.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło