II SA/Wa 746/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-26
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powierzenie prowadzenia biblioteki szkolnej pracownikom zewnętrznego centrum kultury, zamiast zatrudniania nauczycieli-bibliotekarzy przez szkołę, stanowi naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty, uzasadniające wydanie przez kuratora oświaty decyzji nakazującej usunięcie tych naruszeń?Ratio decidendi
Powierzenie prowadzenia biblioteki szkolnej zewnętrznej jednostce organizacyjnej, która zatrudnia własnych pracowników, stanowi naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty, w szczególności art. 67 ust. 1 pkt 2, który nakłada na szkołę obowiązek zapewnienia uczniom możliwości korzystania z biblioteki jako pracowni szkolnej, prowadzonej przez wykwalifikowanego nauczyciela-bibliotekarza. Działanie takie narusza również zasady nadzoru pedagogicznego, ponieważ dyrektor szkoły nie sprawuje nadzoru nad pracownikami zewnętrznej jednostki.Stan faktyczny
Gimnazjum im. [...] w C. zawarło porozumienie z Centrum Kultury w C. w sprawie prowadzenia biblioteki szkolnej przez pracowników Centrum. Kurator Oświaty uznał to za naruszenie ustawy o systemie oświaty i nakazał szkole przywrócenie prowadzenia biblioteki. Minister Edukacji Narodowej utrzymał tę decyzję w mocy. Gimnazjum wniosło skargę do WSA, argumentując, że zapewniona jest możliwość korzystania z biblioteki, a forma zatrudnienia pracowników nie narusza prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant asystent sędziego Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi Gimnazjum im. [...] w C. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia naruszeń ustawy poprzez przywrócenie prowadzenia biblioteki szkolnej - oddala skargę -
Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] nakazującą Gimnazjum im. [...] w C. usunięcie naruszeń ustawy z dnia 7 września 1991 r o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.).
W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Edukacji Narodowej podniósł, że w prowadzonym przez wojewódzki organ oświatowy postępowaniu ustalono, iż w dniu [...] marca 2011 r. Dyrektor Gimnazjum w C. podpisał porozumienie z Dyrektorem [...] Centrum Kultury w C. w sprawie prowadzenia biblioteki szkolnej i zajęć świetlicowych w szkole. Na podstawie tego porozumienia szkoła zleciła [...] Centrum Kultury w C. prowadzenie w siedzibie szkoły biblioteki szkolnej i zajęć świetlicowych przez pracowników Centrum. Osoby prowadzące bibliotekę szkolną i zajęcia świetlicowe w szkole miały być zatrudnione przez Dyrektora Centrum na podstawie umów o pracę na czas nieokreślony, miejscem świadczenia przez nie pracy miała być siedziba szkoły, a zakres ich czynności miał opracować Dyrektor Centrum. [...] Kurator Oświaty uznał, że takie działanie szkoły narusza przepisy ustawy o systemie oświaty i na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, w drodze decyzji, nakazał szkole usunięcie tych naruszeń poprzez przywrócenie prowadzenia biblioteki szkolnej przez Gimnazjum w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Dyrektor Gimnazjum im. [...] w C. wskazując, że decyzja [...] Kuratora Oświaty została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 34 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Według Dyrektora Gimnazjum, organ nadzoru powinien był wskazać sprzeczność działań szkoły z przepisem art. 67 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, a nie z innymi przepisami, jak chociażby z aktami wykonawczymi do ustawy w postaci rozporządzeń, czy statutami szkoły. W ocenie Dyrektora Gimnazjum, art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty określa zadania statutowe szkoły jedynie w sposób postulatywny, nakładając na szkołę powinność zapewnienia uczniom możliwość korzystania z biblioteki. Istotne jest zatem, czy uczniowie mają możliwość korzystania z biblioteki czy nie; szkoła w przedmiotowej sprawie zapewnia taką możliwość. Odwołujący się zarzucił ponadto w odwołaniu, że:
- oczywiście błędnym jest stanowisko organu, w którym stwierdza się, że faktycznym skutkiem dokonanej reorganizacji jest likwidacja biblioteki szkolnej prowadzonej w dotychczasowej formie jako pracownia szkoły. Organ nadzoru nie jest uprawniony do badania skutków czynności, ponieważ zabrania mu tego art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty pozwalający jedynie na badanie jej legalności, czyli zgodności działania szkoły z normą ustawową;
- wbrew stanowisku Kuratora Oświaty z treści art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie wynika przecież konieczność prowadzenia biblioteki jako pracowni szkolnej, przepis ten określa jako zadanie statutowe tylko możliwość korzystania przez ucznia z biblioteki, nie określając ani formy w jakiej to ma nastąpić, ani formy zatrudnienia pracownika biblioteki. Tym samym nie mieści się w normie art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty podniesiony w uzasadnieniu zarzut obejścia prawa. Ustalenie to jest niepoparte jakąkolwiek argumentacją prawną;
- nie jest rzeczą organu nadzoru ingerencja w formę zatrudnienia pracowników prowadzących bibliotekę szkolną tzn. czy są to nauczyciele, czy pracownicy jednostki organizacyjnej gminy;
- zmiana organizacyjna nie naruszyła również statutu szkoły dopuszczającego zatrudnienie w bibliotece szkolnej pracownika jednostki organizacyjnej gminy;
- zaskarżona decyzja nie mieści się w zakresie nadzoru pedagogicznego, lecz wkracza w kompetencje organu prowadzącego szkołę, do którego należy, stosownie do art. 34a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły. Tego typu rozstrzygnięcie, jako dotyczące organizacji szkoły, mógłby więc wydać na podstawie art. 34a w związku z art. 5c ustawy o systemie oświaty wyłącznie Burmistrz C.;
- decyzja narusza prawo również w ten sposób, iż nakazuje podjęcie działania nie mieszczącego się w zakresie art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, tj. prowadzenia biblioteki szkolnej przez szkołę, skoro przepis ten nakazuje tylko zapewnienie możliwości korzystania z biblioteki.
Zdaniem odwołującego się, w działaniu Gimnazjum nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o systemie oświaty, w związku z czym decyzja powinna zostać uchylona, a postępowanie umorzone.
Minister Edukacji Narodowej, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, rozstrzygnięciem z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż kwestię funkcjonowania bibliotek szkolnych należy rozpatrywać uwzględniając przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. Nr 85, poz. 539 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 ze zm.).
W ustawie o systemie oświaty, w art. 67 ust. 1 pkt 2 wskazano, że szkoła publiczna dla realizacji celów statutowych powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania z biblioteki. Użyte w tym przepisie "powinna" nie oznacza fakultatywności tylko obowiązek. Gdyby nie miałby to być obowiązek, a jedynie możliwość, to wzorem art. 67a ust. 1 ustawodawca zamiast określenia "powinna" użyłby określenia "może" (vide: wyrok NSA ośrodek zamiejscowy we Wrocławiu z 28 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA/Wr 991/98, OwSS 200/4/103/103, Lex nr 44125). O tym, że spełnianie warunków określonych w art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty jest obowiązkiem szkoły publicznej świadczy również brzmienie ust. 2 tego artykułu, stanowiącego, że niektóre wymagania określone w ust. 1 nie muszą być spełnione w szkołach dla dorosłych, co nie powinno pozostawiać żadnych wątpliwości, że w pozostałych szkołach publicznych wymagania te muszą być spełnione. W tym zakresie zatem wywody odwołującego się są nietrafne. Biblioteka szkolna jest pracownią szkolną służącą realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli, a także realizacji potrzeb i zainteresowań uczniów, zadań dydaktyczno-wychowawczych szkoły, doskonaleniu warsztatu pracy nauczyciela, popularyzowania wiedzy pedagogicznej wśród rodziców oraz w miarę możliwości wiedzy o regionie. Tak więc definicja biblioteki szkolnej opiera się na dwóch kryteriach: funkcjonalnym i organizacyjnym; tylko łączne ich pojmowanie daje możliwość zaliczenia biblioteki do kategorii bibliotek szkolnych (vide: powołany wyrok NSA oddział zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA/Wr 991/98). Skutkiem działań podjętych przez szkołę jest niewątpliwe likwidacja biblioteki szkolnej jako pracowni szkolnej, a nawet więcej - jako części składowej szkoły - a także zaprzestanie zatrudniania nauczycieli-bibliotekarzy.
Zdaniem organu II instancji, nie ma również racji odwołujący się kwestionując zasadność wskazania przez organ nadzoru sprzeczności działań szkoły z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Wymienione rozporządzenie jest aktem wykonawczym do art. 60 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Przez określenie "przepis ustawy" należy rozumieć nie tylko przepis określonej ustawy, ale również przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zawartych w ustawie. Zatem [...] Kurator Oświaty zasadnie odwołał się także do przepisów powołanego rozporządzenia dotyczących postanowień statutu szkoły regulujących funkcjonowanie biblioteki szkolnej i zadań nauczycieli-bibliotekarzy.
Odnośnie twierdzeń odwołującego się odmawiających Kuratorowi Oświaty prawa oceny formy zatrudnienia pracowników prowadzących bibliotekę szkolną tzn. czy są to nauczyciele, czy pracownicy jednostki organizacyjnej gminy, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, każda szkoła publiczna jest obowiązana zatrudniać nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach (tj. w ustawie — Karta Nauczyciela oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli). Zatem w celu prowadzenia biblioteki szkolnej w szkole publicznej powinien być zatrudniony nauczyciel-bibliotekarz posiadający kwalifikacje określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. Działanie Gimnazjum spowodowało sytuację, w której w szkole prowadzi bibliotekę inna jednostka organizacyjna przy pomocy zatrudnionych przez siebie osób. Dyrektor szkoły nie jest przełożonym służbowym tych osób, ani też nie sprawuje wobec nich nadzoru pedagogicznego zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Odnosząc się do zarzutu, że decyzja Kuratora Oświaty została wydana z przekroczeniem jego kompetencji, organ II instancji zwrócił uwagę, iż przepis art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, upoważniający kuratora do wydawania, w drodze decyzji, poleceń usunięcia naruszeń przepisów ustawy nie wyłącza z zakresu tego upoważnienia spraw, o których mowa w art. 34a ust. 1 tej ustawy. Kompetencje Kuratora Oświaty obejmują zatem możliwość wydawania dyrektorowi szkoły poleceń usunięcia uchybień wszystkich przepisów ustawy, bez względu na to jakich spraw dotyczą. Ocena stanu i warunków działania działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, mieści się w zakresie nadzoru pedagogicznego. Zatem kwestia prawidłowości prowadzenia biblioteki szkolnej podlega tej ocenie.
Decyzja Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Dyrektora Gimnazjum im. [...] w C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podnosząc zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 67 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Dyrektor Gimnazjum podniósł, że Minister Edukacji Narodowej nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, w związku z czym decyzja nie została wydana w oparciu o wszechstronną analizę podniesionych zarzutów. Ponadto skarżący przywołał argumentację zbieżną z powołaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślił, iż art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty w sposób postulatywny (szkoła "powinna") określa zadania statutowe szkoły w ten sposób, że nakłada na szkołę powinność zapewnienia uczniom możliwości korzystania z biblioteki. Jedynym kryterium oceny prawidłowości działania szkoły jest zatem ustalenie czy uczniowie mają możliwość korzystania z biblioteki po dokonanej reorganizacji czy też takiej możliwości nie mają. Uczniowie korzystają z biblioteki szkolnej nieprzerwanie i bez żadnych przeszkód. Zadania służące realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej, informacyjnej dzieci i młodzieży, kształcenia i doskonalenia nauczycieli, realizacja potrzeb i zainteresowań uczniów, popularyzowanie wiedzy pedagogicznej są wykonywane w sposób niezakłócony. Zatem nie znajduje jakichkolwiek podstaw prawnych stanowisko, iż skutkiem działań podjętych przez szkołę jest likwidacja biblioteki.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz przywołał argumentację wskazującą na niezasadność zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawę materialnoprawną skarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 34 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.).
Zgodnie z art. 34 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli szkoła lub placówka albo organ prowadzący prowadzi swoją działalność z naruszeniem przepisów ustawy, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić, w drodze decyzji, usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie, z zastrzeżeniem ust. 5 (wyłączenie nie ma zastosowania w sprawie). W świetle art. 31 ust. 1 ww. ustawy, kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności: 1) sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami oraz placówkami doskonalenia nauczycieli, w tym nad niepublicznymi placówkami doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym, które znajdują się na obszarze danego województwa; 2) wydaje decyzje administracyjne w sprawach określonych w ustawie.
Zakres sprawowanego przez kuratora oświaty nadzoru pedagogicznego określa natomiast art. 33 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, iż nadzór pedagogiczny polega m.in. na: 1) ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli; 2) analizowaniu i ocenianiu efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek. W zakresie wymienionym w ust. 1 pkt 1 i 2 nadzorowi (o czym stanowi ust. 2 powołanego artykułu) podlega m.in. w szczególności: 1) zgodność zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami; 2) realizacja podstaw programowych i ramowych planów nauczania; 3) przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach; 4) zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.
W świetle powyższych przepisów nie budzi wątpliwości, iż kurator oświaty w ramach sprawowanego nadzory pedagogicznego jest uprawniony do wydawania decyzji zobowiązujących określone podmioty do usunięcia prawa, jeżeli działalność szkoły (placówki lub organu prowadzącego) pozostaje w wyraźnej sprzeczności z postanowieniami ustawy o systemie oświaty. Przy czym posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "prowadzenia działalności" wskazuje na pewien stan ciągłości. Chodzi przy tym o takie naruszenie przepisów ustawy, które jest istotne, nie ma charakteru jednorazowego, incydentalnego i trwać przez pewien czas. Zatem jeśli w obszarze m.in. stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, w tym zgodności zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami oraz przestrzegania praw ucznia dochodzi do istotnych naruszeń prawa, organ oświatowy posiada kompetencje do władczej (decyzyjnej) formy usuwania stwierdzonych istnych uchybień i nieprawidłowości. Do tej kategorii naruszeń prawa należy, w ocenie Sądu, uchybienie postanowieniom art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Przepis art. 67 ust. 1 stanowi, iż do realizacji zadań statutowych szkoła publiczna powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania z: 1) pomieszczeń do nauki z niezbędnym wyposażeniem; 2) biblioteki; 3) świetlicy; 4) gabinetu profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej; 5) zespołu urządzeń sportowych i rekreacyjnych; 6) pomieszczeń administracyjno-gospodarczych. Ustęp 2 ww. artykułu wskazuje, iż wymagania określone w ust. 1 pkt 3-5 nie muszą być spełnione w szkołach dla dorosłych.
Ustawodawca nie bez przyczyny posłużył się pojęciem "powinna zapewnić" możliwość korzystania. Pojęcie "powinien, powinna, powinno" (w Nowym Słowniku Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003) zostało zdefiniowane jako: "1. w użyciu orzecznikowym w połączeniu z bezokolicznikiem – a) podmiotem do którego się odnosi wyraz powinien jest osoba, która ma obowiązek coś zrobić, która musi coś zrobić, b) podmiotem jest osoba, z którą ktoś wiąże jakieś nadzieje, po której się czegoś spodziewa, c) podmiotem jest coś, co musi spełniać pewien warunek, zachować się w pewien określony sposób, d) wyraz powinien nadaje bezokolicznikowi cechę prawdopodobieństwa; 2. w konstrukcjach nieosobowych wyrażających pewne normy moralne, społeczne, itp.". natomiast "powinność" to konieczność, obowiązek natury moralnej. Dla właściwego zinterpretowania powyższej normy prawnej ust. 1 ww. art. nie może być odczytywany w oderwaniu od ust. 2, albowiem ten pierwszy ustala zasady, natomiast ten drugi wyjątki od zasad. Przepis art. 67 ust. 1 ustawy, określa standardy wyposażenia szkół publicznych w urządzenia służące do realizacji zadań statutowych. Zapewnienie ich realizacji stanowi minimum wymagane od tego typu placówek. Nie można więc przy realizacji ww. obowiązków stosować wykładni rozszerzającej powołanego przepisu. Pomieszczenia do nauki, biblioteka, świetlica, gabinet profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej, zespół urządzeń sportowych i rekreacyjnych i pomieszczenia administracyjno-gospodarcze stanowią jedną nierozerwalną całość i tylko w ujęciu kompleksowym, w ramach jednej struktury organizacyjno – technicznej (w jednym budynku) szkoła w sposób oczekiwany przez prawodawcę realizuje zadania edukacyjne, wychowawcze i opiekuńcze.
W doktrynie przyjmuje się (patrz Komentarz do ustawy o systemie oświaty, Mateusz Pilich, publik. LEX), że art. 67 ustawy o systemie oświaty, jest przede wszystkim źródłem norm o charakterze programowym, które wyznaczają organom prowadzącym kierunki podejmowanych działań w ramach prowadzenia lokalnej polityki oświatowej (np. przez stopniowe wyposażanie szkół, budowę sal gimnastycznych, organizowanie zbiorczego korzystania z odpowiednich urządzeń lub pomieszczeń w niektórych szkołach lub placówkach itp.). Mylne jednak byłoby przypisywanie komentowanemu przepisowi ustawy wyłącznie takiego znaczenia, które w zasadzie pozbawiałoby go realnej treści. Trafnie podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny, negując w swoim orzecznictwie możliwość podjęcia przez radę gminy uchwały o połączeniu biblioteki szkolnej z filią gminnej biblioteki publicznej. Zdaniem sądu, przepis art. 22 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. Nr 85, poz. 539 ze zm.) w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty daje podstawę do przyjęcia, że biblioteka szkolna jest pracownią szkoły, a jej organizacja i stworzenie uczniom możliwości korzystania z niej są obligatoryjne. Jakkolwiek art. 13 ustawy o bibliotekach daje uprawnienia organizatorowi biblioteki do dokonania jej połączenia, podziału lub likwidacji oraz nakłada na niego obowiązki, które musi wykonać, wydając akt o połączeniu, podziale lub likwidacji biblioteki, to przepis ten w ust. 6 stanowi, że jego przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do bibliotek szkolnych i pedagogicznych, co jest równoznaczne z wyłączeniem możliwości objęcia biblioteki szkolnej aktem połączenia, podziału lub likwidacji.
Powyższe stanowisko skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Szczególnego podkreślenia wymaga, iż biblioteka szkolna jest pracownią szkoły, a przez to organizacja i stworzenie uczniom możliwości korzystania z niej są obligatoryjne. Skoro biblioteka szkolna jest jej pracownią, to nie może budzić wątpliwości, iż winna się ona zawierać w strukturach technicznych (budynku) i organizacyjnych szkoły - powinna być odpowiednio wyposażona pod kątem realizacji programu nauczania, zajęć dodatkowych i zaspokajania potrzeb i zainteresowań uczniów, a przede wszystkim, prowadzona przez osobę posiadającą do tego wymagane kwalifikacje, tj. nauczyciela–bibliotekarza.
Powierzenie obowiązków prowadzenia biblioteki szkolnej Miejskiemu Ośrodkowi Kultury, choć zapewne uzasadnione wynikiem ekonomicznym, nie zagwarantuje uczniom prawidłowej realizacji ich potrzeb uczniowskich, przede wszystkim w zakresie opieki pedagogiczno-wychowawczej, przez to wyłamuje się z podstawowych standardów nauczania stosowanych w Polce. Biblioteka szkolna w takiej formie będzie funkcjonować poza strukturą organizacyjną szkoły, a przede wszystkim zerwana zostanie więź podległości służbowej dyrektora szkoły z bibliotekarzem realizującym zadania wobec uczniów, przez co nie będzie możliwy do realizacji nadzór pedagogiczny.
Przedmiotem zainteresowania kuratora oświaty, jako organu nadzoru pedagogicznego, jest niewątpliwie jakość pracy szkoły, w tym właściwe funkcjonowanie biblioteki szkolnej jako pracowni oraz zatrudnienie nauczycieli posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe, a także dbałość o przestrzeganie praw ucznia. Zatem w kontekście uprawnień nadzorczych kuratora oświaty, określonych w art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, nie można uznać zarzutu skargi, iż podjęta przez [...] Kuratora Oświaty decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. o nakazaniu przywrócenia prowadzenia przez Gimnazjum im. [...] biblioteki szkolnej w terminie 3 miesięcy, wykracza poza zakres kompetencji tego organu.
Reasumując, nie można podzielić zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przez Ministra Edukacji Narodowej przepisów prawa materialnego. Sąd także nie dostrzegł istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a tylko takie naruszenie mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło