I SA/Wr 907/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-09-26
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Annetta Chołuj, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym podatnik nie został poinformowany, może skutecznie zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, nie może skutecznie zawiesić biegu tego terminu. Działanie takie narusza zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP), co potwierdził Trybunał Konstytucyjny. W związku z tym, decyzje wydane po upływie terminu przedawnienia, mimo rzekomego zawieszenia biegu terminu, podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która uchyliła do ponownego rozpoznania decyzję Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. określającą spółce podatek dochodowy od osób prawnych za 2003 r. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego, argumentując, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego w dniu 12 października 2009 r. nie mogło skutecznie zawiesić biegu terminu przedawnienia, ponieważ spółka nie została o tym poinformowana. Organy podatkowe twierdziły, że wszczęcie dochodzenia zawiesiło bieg terminu przedawnienia, a zmiana siedziby spółki nie wpłynęła na właściwość organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W., stwierdził, że akty te nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Katarzyna Radom – sprawozdawca, Protokolant: Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi spółki A spółka z o.o. z/s w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r.: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] listopada 2010 r. o nr [...], II. stwierdza, że wskazane w pkt I akty nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej spółki A spółka z o.o. w G. kwotę 757 zł. (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. uchylił do ponownego rozpoznania decyzję Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia 30 listopada 2010 r. nr [...] określającą spółce A. sp. z o.o. z/s w G. kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r.
Jak wynikało z akt sprawy powołane orzeczenie organu I instancji zostało wydane w związku z uchyleniem przez organ II instancji uprzednio wydanego orzeczenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy stwierdził, że skarżąca zaniżyła należne zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za badany okres rozliczeniowy poprzez odniesienie w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków niespełniających takich cech.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej we W. uchylił po raz kolejny decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W uzasadnieniu, odnosząc się do zarzutów odwołania, stwierdził, że objęte rozstrzygnięciem zobowiązanie uległoby niewątpliwie przedawnieniu przed dniem wydania orzeczenia organu I instancji, jednakże skutek ten nie nastąpił a to z uwagi na zaistnienie okoliczności zawieszających bieg termin przedawnienia - opisanych w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej powoływana jako O.p.) tj. wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe związane z niewykonaniem ciążącego na stronie zobowiązania podatkowego. W dnu 12 października 2009 r. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. wszczął dochodzenie w sprawie podania przez skarżącą nieprawdy w zeznaniu podatkowym w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. i uszczuplenia należności w tym podatku, co stanowi przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. kodeks karny skarbowy (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 111, poz. 756 ze zm. – dalej k.k.s.). Czynność ta, zgodnie z powoływanym przepisem art. 70 § 6 pkt 1 O.p. zawiesiła bieg terminu przedawnienia z dniem jej dokonania, co umożliwiało dalsze procedowanie w tej sprawie. Powołując się na przepisy k.k.s. oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm. – dalej powoływana jako k.p.k) organ podatkowy podkreślał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie jest uzależnione od doręczenia postanowienia o jego wszczęciu, gdyż wszczęcie następuje w sprawie (in rem), a nie przeciwko konkretnej osobie (in personam).
W dalszych wywodach organ odwoławczy odniósł się do istoty sprawy stwierdzając, że przeprowadzone postępowanie wymaga znaczącego uzupełnienia, bowiem organ I instancji nie wykonał zaleceń zawartych w poprzedniej decyzji organu II instancji, wydanej w trybie art. 233 § 2 O.p. Uznając, że zakres czynności dowodowych, które wymagają uzupełnienia wykracza poza granice opisane w treści art. 229 O.p., uchylił orzeczenie organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wskazał na zakres czynności podlagających uzupełnieniu tj. konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków (G. S. i U.G.) oraz analizę tych dowodów w kontekście argumentacji przestawionej przez stronę w toku postępowania.
W skardze strona wnioskując o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzuciła naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 O.p poprzez uznanie, że wydanie w dniu 12 października 2010 r. postanowienia o wszczęciu postępowania karnoskarbowego w sprawie podania nieprawdy w zeznaniu dotyczącym podatku dochodowego za 2003r. wywołało skutek w postaci zawieszenia biegu przedawnienia. Podniosła też zarzut niezastosowania art. 233 § 1 pkt 2 a O.p. oraz art. 233 § 2 O.p. w związku z art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O. p. i procedowanie w sprawie, w której nastąpiło przedawnienie. Ponownie wskazując na przepis art. 233 § 2 O.p., tym razem w zw. z
art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s. (w brzmieniu obowiązującym przed nowelą z dnia 28 lipca 2005 r., w związku z art. 2 § 2 kodeksu karnego w związku z art. 113 k.k.s.) wskazała, że zobowiązanie objęte decyzją uległo przedawnieniu wobec upływu terminu karalności czynu.
W uzasadnieniu strona powołując się na przepisy dotyczące postępowania karnego i karnoskarbowego zarzuciła, że organ podatkowy dokonał nieuprawnionej ich wykładni pozwalającej na przeciąganie postępowań podatkowych bez konsekwencji ich przedawnienia. W przyjętym przez organ podatkowy rozumieniu ww. norm strona nie wie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co wyklucza możliwość obrony jej praw. W rozpoznawanej sprawie poza wydaniem postanowienia wszczynającego postępowanie karne skarbowe w sprawie (w dniu 12 października 2009 r.) organ podatkowy nie podjął żadnych czynności związanych z tym postępowaniem. W ocenie strony organ podatkowy mając świadomość upływu terminu przedawnienia zobowiązania, którego nie był w stanie zweryfikować w toku prowadzonego przez blisko pięć lat postępowania, dokonał czynności procesowej zawieszającej bieg przedawnienia nie zawiadamiając o niej nikogo, w tym strony. Istotne jest to, że w dacie wydawania postanowienia "w sprawie" organ podatkowy wiedział, kto jest podejrzanym (kto złożył deklarację), a zatem winien wszcząć postępowanie wobec tej osoby doręczając jej stosowne orzeczenie. Nie dokonując tej czynności organ podatkowy naruszył przepisy Konstytucji oraz ustaw kodeksu karnego skarbowego i kodeksu postępowania karnego. W tych okolicznościach podjęte przez organ podatkowy czynności nie wywołują skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Z treści tego przepisu, zdaniem strony, wynika, że zawiesić bieg przedawnienia może jedynie postępowanie wszczęte przeciwko osobie, co wynika z wykładni historycznej oraz orzecznictwa sądów administracyjnych. Niezależnie od tych argumentów nie można dokonać wymiaru zobowiązania za badany rok rozliczeniowy bowiem doszło do przedawnienia karalności czynu na który w swoim postanowieniu powołuje się organ podatkowy. W tym zakresie strona powołała się na przepisy intertemporalne zawarte w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. zmieniającej ustawę Kodeks karny skarbowy oraz niektóre inne ustawy. Należało zatem umorzyć postępowanie wobec bezprawność jego dalszego prowadzenia. W sytuacji gdy dany czyn przestaje być penalizowany z mocy prawa skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia również wygasa albowiem postępowanie prowadzone przez organ podatkowy nie ma związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa skarbowego, gdyż z mocy prawa czyn ten nie jest już karalny ze względu na upływ czasu. Ponadto strona wskazywała, że od dnia 19 października 2009 r. tj. uchylenia przez organ odwoławczy poprzednio wydanej decyzji organu I instancji nie mogło się toczyć jakiekolwiek postepowanie karne skarbowe, a to wobec braku decyzji określającej zobowiązanie za 2003 r., które wówczas wynikało ze złożonej przez stronę deklaracji CIT -8.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia karalności czynu, co miałoby wpływać na prawo do wymiaru zobowiązania podatkowego, stwierdził, że organy podatkowe nie są uprawnione do interpretacji przepisów karnych.
W piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2011 r. stanowiącym uzupełnienie skargi strona podniosła zarzut naruszenia art. 17 O.p. w związku z art. 18a i art. 18b O.p. poprzez naruszenie właściwości miejscowej organu II instancji, który wbrew ww. przepisom rozpoznał odwołanie, choć strona zmieniła miejsce siedziby z dniem 13 maja 2010 r. Okoliczność ta pozostawała bez wpływu na właściwość organu I instancji z uwagi na przepis art. 18b O.p., który jednak nie miał zastosowania do postępowania prowadzonego w instancji odwoławczej.
Odpowiadając na ten zarzut Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zmiana adresu strony, mająca miejsce po wszczęciu postepowania ale przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, nie wpływa na zmianę właściwości zarówno organu I jak i II instancji, co wyprowadził z treści art. 18b O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona, w szczególności tej jej zarzut, który podnosił naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. i bezpodstawność orzekania w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją.
Nadmienić jednak trzeba, że zarzut dokonania błędnej wykładni przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nie może być formułowany wobec organów podatkowych, które kierując się przepisem art. 7 Konstytucji i art. 120 O.p. dokonały jego wykładni w ramach przyznanych im uprawnień nakazujących działanie i stosowanie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Wadliwość działania organów podatkowych w rozpoznawanej sprawie była wynikiem błędów legislacyjnych, co jednoznacznie stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. o sygn. akt P 30/11 (sentencja orzeczenia opublikowana została w dniu 24 lipca 2012 r. w Dz. U. z 2012 r. poz. 848, zaś uzasadnienie w OTK nr 81/7/A/2012).
Przypomnieć trzeba, że w związku z wątpliwościami dotyczącymi konstytucyjności wskazanego już przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p., które powziął Naczelny Sąd Administracyjny, czemu dał wyraz w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2011 r. występując z pytaniem prawnym "czy art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, do momentu uznania go za podejrzanego – jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?". (sygn. akt I FSK 525/10, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego)
Odpowiadając na tak sformułowane zagadnienie powołanym wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – O.p. oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP".
W uzasadnieniu ww. orzeczenia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż niezgodność przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa polega na tym, że skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia następuje z mocy prawa, tj. z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w sprawie (in rem). W związku z czym podatnik nie ma wiedzy o podjęciu czynności, która w tak istotny sposób wpływa na zakres jego praw. Powoływana zaś wyżej konstytucyjna zasada ochrony zaufania obywatela do państwa wymaga aby obywatel - podatnik nie był zaskakiwany działaniami organów administracji państwowej niosącymi dla niego niekorzystne skutki podatkowe, jak i nie tkwił w stanie niepewności przez bliżej nieokreślony czas. W tym zakresie winna istnieć transparentność działań organów podatkowych. Jednocześnie wyjaśnił, że naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa nie polega na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Co więcej, organy skarbowe w trakcie pięcioletniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu pięcioletniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. (podkreślenie Sądu).
Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne jest również, że orzeczenie Trybunalskie, co jasno wynika z jego uzasadnienia i samej sentencji, rozstrzyga w przedmiocie stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 1 września 2005 r. Podkreślić jednak trzeba, na co także zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny, że treść ww. normy w zakresie objętym istotą zapytania nie uległa zmianie wraz z kolejną nowelizacją ww. przepisu, tj. z dniem 30 czerwca 2005 r., która weszła w życie z dniem 1 września 2005 r. (ustawa o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 143, poz. 1199). Zmiana brzmienia omawianej normy dokonana na mocy wskazanej ustawy stanowiła w istocie doprecyzowanie art. 70 § 1 pkt. 1 O.p. poprzez dodanie po części wstępnej tej jednostki redakcyjnej, mówiącej o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, po przecinku, o tym, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Nie może zatem budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny cecha niekonstytucyjności odnosi się także do przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 września 2005 r., a zatem także w dniu 12 października 2009 r. (tj. w dacie wydania przez Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. postanowienia wszczynającego dochodzenie sprawie podania nieprawdy w zeznaniu o wysokości dochodu CIT – 8 za 2003 r.).
W tej sytuacji, także na gruncie stanu prawnego obowiązującego po dniu 1 września 2005 r. (a zatem poza zakresem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego), należy przepisowi art. 70 § 6 pkt 1 O.p. postawić zarzut sprzeczności z art. 2 Konstytucji w zakresie opisanym w wyroku Trybunalskim, gdyż także w tym stanie prawnym zasada konstytucyjnej ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa nie została zachowana. W opinii Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie istniały zatem podstawy do formułowania kolejnego zapytania w przedmiocie zgodności z konstytucją omawianego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dacie po dniu 1 września 2005 r., w tym względzie Sąd winien dokonać prokonstytucyjnej wykładni ww. przepisu, stosownie do wskazań opisanych przez Trybunał Konstytucyjny w powołanym orzeczeniu z dnia 17 lipca 2012 r. Uzasadniając swoją kompetencję, poza przepisem art. 8 Konstytucji powołać trzeba uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2006 r. (sygn. akt I FPS 2/06, publ. ONSAiWSA 2007/1/3) stwierdzająca mi.ni., że oczywistość niezgodności powoływanego przepisu z Konstytucją wraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. W tak oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, by sądy uruchamiały procedurę pytań prawnych. Takie działanie byłoby w tym przypadku nieracjonalne i naruszałoby prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
W tych okolicznościach tezy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt P 30/11 należy odnieść także do stanu prawnego obowiązującego po dniu 1 września 2005 r., co oznacza, że opisane w przepisie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. czynności przerywające bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego winny być oceniane z uwzględnieniem art. 2 Konstytucji i tego czy podatnik miał wiedzę o ich wdrożeniu, a w istocie o tym, że zobowiązanie podatkowe, którym jest obciążany nie uległo przedawnieniu na skutek zawieszenia jego biegu.
W takim właśnie aspekcie należy ocenić zaistniały w sprawie stan faktyczny i podjęte przez organy podatkowe czynności, które w ich ocenie miały przerwać bieg terminu przedawnienia zobowiązania skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych z 2003 r.
Jak wynikało z niespornego między stronami stanu faktycznego, opisanego w treści zaskarżonej decyzji, nominalnie zobowiązanie podatkowe objęte wymiarem przedawniłoby się w z końcem 2009 r. W sprawie zaistniały jednak przyznane przez stronę okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 O.p., tj. wniesienie skargi do sądu. Jak wynikało z akt obecnie badane orzeczenie organu II instancji jest drugim wydawanym w tej sprawie, pierwsze rozstrzygnięcie – także kasacyjne - z dnia 19 października 2009 r. zostało przez stronę zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r. skargę spółki odrzucił (sygn. akt I SA/Wr 1917/09). Powołany wyżej przepis art. 70 § 6 pkt 2 O.p. przewidywał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Stosownie zaś do art. 70 § 7 pkt 2 O.p. termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Strony zgodne były zatem co do tego, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania wynikającego z treści zaskarżonej decyzji został zawieszony z dniem 27 listopada 2009 r. (data wpływu skargi do organu podatkowego) i rozpoczął bieg na nowo od dnia 29 kwietnia 2010 r. Tym samym upływ terminu przedawnienia zobowiązania określonego zaskarżoną decyzją na skutek zawieszenia został przedłużony i upływał, jak to stwierdziły zgodnie strony sporu, pod koniec czerwca 2010 r., a zatem przed dniem wydania decyzji organu I instancji, tj. przed dniem 30 listopada 2010 r..
Uzasadniając prawo do wydania decyzji w tej dacie organy podatkowe powołały się na art. 70 § 1 pkt 6 O.p. i dokonaną w dniu 12 października 2009 r. czynność wszczęcia dochodzenia w sprawie podania nieprawdy w zeznaniu o wysokości dochodu CIT -8 za 2003 r., wywodząc, że stosownie do powołanego przepisu, stanowi ona okoliczność zawieszającą bieg terminu przedawnienia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, co w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiło. Swój pogląd wsparły na literalnej i jasno brzmiącej treści art. 70 § 1 pkt 6 O.p.
Odnosząc się do przywołanych rozważań i faktów stwierdzić trzeba, że w sprawie nie jest sporne, iż przed dniem upływu przedłużonego (w związku z zawieszeniem na podstawie art. 70 § 1 pkt 2 O.p.) terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. do strony nie dotarła żadna informacja o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązania z uwagi na wszczęcie wobec niej postępowania (dochodzenia) w sprawie popełnienia przestępstwa skarbowego. W tym zakresie czasowym nie dotarła też do strony sama informacja o wszczęciu i prowadzeniu względem niej postępowania karnoskarbowego. Okoliczność ta podnoszona była przez stronę w toku prowadzonego postępowania i nie negował jej organ podatkowy, znajduje także odzwierciedlenie w aktach sprawy przedłożonych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę. Problematyka dotycząca przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy spór pojawiła się po raz pierwszy (jak wynika z akt sprawy) z inicjatywy skarżącej, w piśmie z dnia 8 listopada 2011 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie w trybie art. 200 O.p., tj. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Zarzut ten pozostał bez komentarza ze strony organów podatkowych, z resztą jak wynika z przywołanego zestawienia terminów przedawnienia jakakolwiek informacja w przedmiocie czynności wpływających na możliwość procedowania przedstawiona wówczas stronie nie spowodowałaby skutku przerywającego jego bieg z uwagi na fakt, że termin ten upłynął już, jak zgodnie twierdzą strony, z końcem czerwca 2010 r. Zarówno w toku postępowania podatkowego jak i po jego zakończeniu organy podatkowe nie wskazały aby podjęto jakiekolwiek działania w wyniku, których strona została poinformowana o podjętych wobec niej czynnościach mających wpływ na bieg terminu przedawnienia.
W tych okolicznościach, mając na uwadze powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzić trzeba, że w sprawie nie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia w związku z dokonaną w dniu 12 października 2009 r. czynnością procesową, o której podjęciu bądź skutkach strona nie została powiadomiona, co powoduje, że już decyzja organu I instancji z dnia 30 listopada 2010 r. została wydana w warunkach przedawnienia.
Stwierdzenie to skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji, a to z uwagi na naruszenie art. 70 § 1 O.p. w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Jak bowiem wyjaśniono ww. przepis tj. art. 70 § 6 pkt 1 O.p., także w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP i jako taki nie może być podstawą prawną jakichkolwiek aktów administracji publicznej.
O ile uwzględniono zarzuty skargi podnoszące naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., o tyle nie podziela Sąd zarzutów powoływanych w piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2011 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, wskazujących na naruszenie art. 17 w zw. z art. 18a i art. 18b O.p.. W tym względzie racje ma organ podatkowy twierdząc, że zmiana siedziby podatnika w toku prowadzonego postępowania nie wpływa na zmianę właściwości miejscowej i instancyjnej, którą zawsze determinuje właściwość organu I instancji, co prawidłowo wywiedziono z brzmienia wskazywanych przez stronę zapisów. Jak bowiem wynika z akt sprawy postępowanie wobec strony (mającej wówczas siedzibę w okręgu podległym Naczelnikowi D. Urzędu Skarbowego we W.) wszczęto w dniu 18 czerwca 2007 r., pierwsza decyzja (w I instancji) została wydana w dniu 5 czerwca 2009 r. i uchylona do ponownego rozpoznania decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 19 października 2009 r. Ponowne rozstrzygnięcie organu I instancji było datowane na dzień 30 listopada 2011 r. i zostało uchylone do ponownego rozpoznania przez zaskarżoną obecnie decyzję. Strona zaś zmieniła swoja siedzibę w dniu 13 maja 2010 r. a zatem w toku prowadzonego postępowania, po jego wszczęciu (18 czerwca 2007 r.) a przed wydaniem decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 18b O.p. organy podatkowe właściwe w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej pozostają właściwe w sprawie, której to postępowanie lub kontrola dotyczy, chociażby w trakcie postępowania lub kontroli nastąpiło zdarzenie powodujące zmianę właściwości. Racje ma zatem organ podatkowy, że właściwym do wydania decyzji w sprawie rozliczenia strony był Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W., zaś do rozpoznania odwołania, zgodnie z właściwością instancyjną, był upoważniony Dyrektor Izby Skarbowej we W.
W związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2010 r. poz. 270 – powoływana jako p.p.s.a.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w. ustawy, zaś o wstrzymaniu wykonania decyzji na mocy art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło