I GSK 1608/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-28

Skład orzekający: Czesława Socha, Krystyna Anna Stec, Henryk Wach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna zarzucająca naruszenie przepisów postępowania przed sądem administracyjnym jest skuteczna, jeśli nie wskazuje konkretnego przepisu PPSA naruszonego przez sąd I instancji, a jedynie odwołuje się do przepisów Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania przed sądem administracyjnym musi wskazywać konkretny przepis PPSA, który został naruszony przez sąd I instancji. Samo odwołanie się do przepisów proceduralnych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, takich jak Ordynacja podatkowa, nie jest wystarczające do skutecznego sformułowania zarzutu procesowego w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany do samodzielnego wyszukiwania uchybień procesowych sądu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w O. określającej datę powstania długu celnego oraz kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług w związku z nielegalnym wprowadzeniem oleju napędowego na obszar celny Wspólnoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenia przepisów procesowych, w tym dopuszczenie dowodu w postaci telefonicznej informacji i brak pełnej odpowiedzi na pismo. Dyrektor Izby Celnej złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w O. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w O. na rzecz A. S. R. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec Henryk Wach Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt I SA/Ol 361/12 w sprawie ze skargi A. S. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia daty powstania długu celnego, określenia kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w O. na rzecz A. S. R. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 września 2012 r. o sygn. I SA/Ol 361/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] maja 2012 r. o nr [...] w sprawie ze skargi [...] w przedmiocie określenia daty powstania długu celnego, określenia kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług. Określił także o braku wykonania tej decyzji; orzekł także o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji przyjął, że zostały naruszone przepisy procesowe mogące mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie została wyjaśniona a materiał dowodowy jest sprzeczny. Chodzi o naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 122, 181 i 191 Ordynacji podatkowej. W sprawie dopuszczono dowód w postaci telefonicznej informacji, który nie jest dopuszczalny w postępowaniu podatkowym a brak pełnej odpowiedzi na pismo skierowane do [...], potwierdza te wadliwości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, należy podjąć czynności dowodowe z urzędu lub na wniosek skarżącego, o ile okażą się niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Ocena powyższa jest wynikiem następujących okoliczności ustalonych i przyjętych przez organy celne. W dniu [...] października 2011 r. [...] jako kierowca samochodu [...] o nr rejestracyjnym [...] zadeklarował na przejściu granicznym w Bezledach [...] litrów oleju napędowego znajdującego się w zbiornikach samochodu o pojemnościach [...] litrów. Zbiorniki paliwa były niestandardowe, gdyż zgodnie z pismem Spółki [...] samochody typu [...] były fabrycznie wyposażane w jeden zbiornik paliwa o pojemnościach 60 lub 80 litrów. W związku z tym, wwożony na obszar celny Wspólnoty olej napędowy w tych zbiornikach, nie podlegał zwolnieniom celnym i podatkowym. W następstwie tych okoliczności, organy celne określiły kwotę długu celnego w wysokości 0,00 zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości 293,00 zł, kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, kwotę opłaty paliwowej w wysokości 67,00 zł, w związku z nielegalnym wprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty przez przejście graniczne w [...] w dniu [...] września 2011 r. oleju napędowego w ilości [...] litrów w zbiorniku samochodu kampingowego (specjalnego) o wyżej wymienionych danych samochodu. Organy celne powołały jako podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia art. 107 ust. 1 i ust. 2 lit. c/ rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 324 z 10 grudnia 2009 r., str. 41); art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm., tekst jednolity w (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626); art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2571 ze zm.). W ocenie Sądu I instancji, tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny daje możliwość subsumpcji przepisów prawa materialnego. Z przyczyn powyższych skargę uwzględniono. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok w całości złożył Dyrektor Izby Celnej w O. Zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenia kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie prawa materialnego zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 107 ust. 2 lit. c/ rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 324/23); art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.); art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Naruszenie przepisów procesowych jako mających istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podał, że przyjęcie przez Sąd I instancji stanu faktycznego jako niezgodnego z materiałem dowodowym jest wadliwe. Wynika to z przyjęcia istotnego dla sprawy pojęcia "zbiorników standardowych" zawartych w wyżej wymienionych przepisach. Z przepisów tych wynika, że zbiorniki można uznać za takie jedynie wówczas, jeśli zostały zamontowane przez producenta we wszystkich pojazdach mechanicznych takiego samego rodzaju jak dany pojazd. Na wadliwość Sądu I instancji przy ocenie materiału wpłynęła także błędna ocena dowodu, że informacje z rozmowy telefonicznej nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym. Pominięcie przez Sąd I instancji danych dotyczących zbiornika, a wynikających z zebranego materiału dowodowego, stanowi istotne uchybienie, które zadecydowało o wynikach sprawy. Należało brać pod uwagę wszystkie dane dotyczące tego zagadnienia, aby sformułować ostateczne wnioski istotne w sprawie. Informacje z notatki służbowej, a uzyskane w rozmowie telefonicznej, stanowiły także dowód w postępowaniu i odrzucenie ich stanowi naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] wniósł o jej oddalenie. Podał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione a wyrok Sądu I instancji zgodny z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okażą się nieusprawiedliwione. Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa procesowego należy wskazać, że kwestionowanie w ramach tej podstawy zarzutów wymaga bezwzględnego nawiązania do uchybienia przepisom ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest zaś wystarczające samo odwołanie się do naruszenia w sprawie przepisów procesowych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny, przeciwko któremu orzeczeniu skierowana jest skarga kasacyjna, bezpośrednio nie stosuje norm regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Oparcie zatem skargi kasacyjnej na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 powyższej ustawy nie jest możliwe bez wskazania na naruszenie przepisów postępowania związanych z wypełnieniem roli przez sąd administracyjny. Przypomnienie zatem zasad, jakie winny być stosowane przy formułowaniu skargi kasacyjnej, było konieczne, skoro przedstawiony Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w niniejszej sprawie ten środek zaskarżenia rodził na tle tych zasad istotne przy ocenie jego skuteczności zastrzeżenia. Przedmiotowa skarga kasacyjna nie powołała żadnego przepisu postępowania, który został naruszony przez Sąd I instancji. Stwierdzono ogólnie, że doszło do naruszenia art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tak sformułowana podstawa kasacyjna nie spełnia warunków określonych w art. 174 pkt 2 powyższej ustawy w związku z art. 176 ustawy, gdyż jak wyżej stwierdzono nie wskazano konkretnego naruszonego przez Sąd I instancji przepisu postępowania, nie przedstawiono też uzasadnienia zarzutu konkretnego przepisu i nie wykazano, że uchybienie konkretnemu przepisowi mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Argumenty przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej także na to nie wskazują. Samodzielne wyszukiwanie uchybień procesowych stanowiłoby dookreślanie za wnoszącego skargę kasacyjną podstawy kasacyjnej, a to nie należy do zadań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na to, że nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu i kierunków zaskarżania, skoro skarga kasacyjna winna być tak redagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, z tego powodu należało zarzut ten potraktować jako pozbawiony podstaw. Podkreślić jednak należy, że niewątpliwie notatkę służbową należało zaliczyć do dowodów, o których mowa w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Pod pojęciem dowodów w tym przepisie należy rozumieć wszelkie źródło prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie. Oznacza to, że przepis nie zawiera zamkniętego katalogu wyliczenia środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu. Chodzi zatem o wszelkie środki mogące przyczynić się do wykrycia prawdy obiektywnej, aby tylko nie były sprzeczne z prawem. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą zaskarżonego wyroku. W konsekwencji dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Przechodząc do oceny naruszenia przepisów prawa materialnego, kasator zarzuty sprowadził do niewłaściwego zastosowania art. 107 ust. 2 lit. c/ rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 324/23); art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.); art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Podkreślić należy, że żaden wymieniony wyżej przepis prawa materialnego nie podlegał ocenie przez Sąd I instancji, a to oznacza, że nie został naruszony jak błędnie wywiódł kasator. Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn procesowych, przyjmując jednocześnie, że dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny będzie podstawą do oceny przepisów prawa materialnego. Z przyczyn powyższych, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 204 pkt 2 także tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło