I OSK 3092/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-09
Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Elżbieta Kremer, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu aktualizacyjnym ewidencji gruntów i budynków możliwe jest prostowanie oczywistych błędów w danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działek, nawet jeśli jedna ze stron kwestionuje te zmiany, a organ odwoławczy uznał to za spór o własność?Ratio decidendi
Prostowanie oczywistych błędów w ewidencji gruntów i budynków mieści się w pojęciu aktualizacji tej ewidencji. Błędny wpis, który nie tworzy nowego stanu prawnego, może zostać usunięty, nawet jeśli jedna ze stron kwestionuje korektę, pod warunkiem, że nie prowadzi to do rozstrzygania sporu o własność, który powinien być prowadzony w odrębnym postępowaniu cywilnym. Organ odwoławczy nieprawidłowo uznał istnienie sporu o własność, ignorując oczywisty błąd geodezyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o sprostowanie przebiegu granicy między działkami nr 1766 i 1767 na mapie ewidencyjnej po modernizacji. Starosta dwukrotnie odmawiał, następnie zgodził się na wprowadzenie zmian po analizie dokumentacji geodezyjnej wskazującej na błąd interpretacji danych z 1984 r. podczas modernizacji w 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję starosty, uznając, że spór o granicę wymaga postępowania cywilnego. WSA w Rzeszowie uchylił decyzję inspektora, uznając błąd za oczywisty i możliwy do sprostowania w trybie aktualizacji ewidencji. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Ch., B. Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 647/12 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 27 września 2012 r, sygn. akt II SA/Rz 647/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi J. S. uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. J. S. wystąpił o sprostowanie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1766 i 1767 na mapie po modernizacji ewidencji gruntów obrębu Ł..
Starosta Rzeszowski dwukrotnie odmawiał wprowadzenia wnioskowanych zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu Ł. gmina K. – decyzjami z dnia [...] czerwca 2011 r. i z dnia [...] października 2011 r. Oba te rozstrzygnięcia były uchylane decyzjami Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie – odpowiednio z dnia [...] sierpnia 2011 r. i z dnia [...] listopada 2011 r., a sprawa przekazywana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z zaleceniem dokładnego wyjaśnienia kwestii rozbieżności dotyczących przebiegu granicy działki nr 1766 z działką 1767 między stanem wykazanym na mapie przed modernizacją, a stanem na obowiązującej mapie ewidencji gruntów po pracach modernizacyjnych.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta Rzeszowski decyzją z dnia [...] marca 2012 r. orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu Ł. gmina K. szczegółowo wymienionych w sentencji decyzji.
W uzasadnieniu wskazano, że dla obrębu Ł. obecnie obowiązującą mapą ewidencyjną jest mapa w skali 1:1000, powstała po modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej w 2006 r. Przebieg granic został przyjęty na podstawie istniejących materiałów pomiarowych uzyskanych z bezpośredniego pomiaru wykonanego w 1984 r.
Stosując się do zaleceń organu II instancji zawartych w decyzji kasacyjnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. zgromadzono dodatkowe materiały geodezyjno-kartograficzne dotyczące usytuowania budynku mieszkalnego wnioskodawcy na działce 1766, w szczególności dane pomiarowe z inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku zawarte w operacie technicznym oraz dane z operatu z aktualizacji mapy dla działki nr 1767. Na podstawie analizy dostępnych materiałów stwierdzono, iż zarówno budynek mieszkalny jak i ogrodzenie działki siedliskowej J. S. jest usytuowane na mapie zgodnie ze stanem, jaki jest w terenie. Granica działki nr 1766 z działką nr 1767 na obecnej mapie po modernizacji ewidencji gruntów została wykazana jak większość granic dla całego obiektu na podstawie danych z pomiaru wykonanego w 1984 r. Jednak współrzędne określające przebieg granic działki nr 1766 na mapie i współrzędne uzyskane z obliczeń z pomiaru granic z 1984 r. były rozbieżne, dlatego zostały poczynione próby zgodnego ich ustalenia, które jednak nie przyniosły rezultatu. Ponadto właściciele działek nr 1766 i 1767 oświadczyli do spisanego protokołu na okoliczność przeprowadzonych oględzin w dniu 7 września 2011 r., że ww. granica jest granicą sporną. W związku z powyższym, pierwotnie decyzją z dnia 7 października 2011 r. Starosta Rzeszowski odmówił wprowadzenia zmian w przedmiotowej sprawie.
W wyniku uchylenia przez organ II instancji decyzji Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] października 2011 r. dokonano analizy danych geodezyjnych dotyczących przebiegu kwestionowanego odcinka granicy przedmiotowych nieruchomości. Analiza ta została wykonana w oparciu o następujące dokumenty źródłowe: mapę zasadniczą w skali 1:2000 włączoną do zasobu w 1987 r., modernizację ewidencji gruntów i budynków z 2007 r., pomiar z inwentaryzacji budynku na działce 1766 wykonany w 2011 r., aktualizację mapy dla działki nr 1766 wykonaną w 2011 r. Z treści sporządzonej analizy wynika, iż dane przedstawione na szkicach polowych z pomiaru wykonanego w 1984 r. zostały podczas prac modernizacyjnych błędnie zinterpretowane w części dotyczącej omawianych przebiegów granic. Na ich podstawie należy organ stwierdził, że w trakcie prac modernizacyjnych nastąpiła pomyłka przy przeliczeniu i określeniu współrzędnych załamań granic działki nr 1766 przy drodze powiatowej nr 1654. Dane zawarte w dokumentacji technicznej włączonej do zasobu w dniu 6 marca 2012 r. posłużyły do sporządzenia mapy korygującej błędny przebieg nowych granic i powierzchni, powstały podczas prac modernizacyjnych.
Organ I instancji zaznaczył, że brak zainteresowania stron w postępowaniu modernizacyjnym uniemożliwił wcześniejsze wykrycie i usunięcie zaistniałego błędu. Dokonana obecnie korekta przebiegu granic i powierzchni ww. nieruchomości doprowadza do zgodności obecny stan ewidencyjny ze stanem wykazanym przed pracami modernizacyjnymi na podstawie pomiaru z 1984 r.
Odwołanie od tej decyzji złożyli J. Ch. i B. Ch.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie decyzją z dnia [...] maja 2012 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu Ł. gmina K. dokonanych przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków możliwe jest usuwanie błędnych wpisów w przypadku, gdy błędy te mają charakter oczywisty i wynikają z dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych. W ramach postępowania aktualizacyjnego nie mieści się jednak korekta, która jest kwestionowana a spór wynikły na tym tle dotyczy własności nieruchomości. W tym przypadku musi najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze cywilnego postępowania rozgraniczeniowego, a następnie, na podstawie właściwych dokumentów, możliwe jest ujawnienie zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ma charakter wtórny wobec zdarzeń prawnych. Podniesiono, że Starosta Rzeszowski zbadał szczegółowo okoliczności powstania błędu w danych ewidencyjnych działek nr 1766, 1765, 1767 i 1768, a następnie podjął działania zmierzające do ich wyeliminowania. Jednak z akt sprawy wynika, że strony postępowania kwestionują dokonane ustalenia i nie zgadzają się na przedmiotowe zmiany, co świadczy o występowaniu sporu dotyczącego zasięgu prawa własności na gruncie. W związku z powyższym brak jest podstaw do aktualizacji danych ewidencyjnych dla przedmiotowych działek.
Skargę na powyższą decyzję złożył J. S. i wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd podał, iż będąca przedmiotem niniejszego postępowania ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami. Co do gruntów, zawiera ona informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających (art. 20 cyt. ustawy). Spełnia ona zatem funkcje informacyjno-techniczne, rejestrując stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Ewidencja ta powinna być zachowana w stanie aktualności, co wynika z art. 20 cyt. ustawy w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Aktualizacji danych dokonuje się na podstawie przedłożonych dokumentów: prawomocnych orzeczeń, decyzji, aktów notarialnych, aktów normatywnych ilustrujących stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów (art. 20 w zw. z art. 23 cyt. ustawy i § 46 cyt. rozporządzenia). Ustawa – Prawo geodezyjne i kartograficzne przewiduje też przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów, której tryb szczegółowo reguluje art. 24a oraz § 55 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.
Zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. W razie braku takiej dokumentacji lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia).
Z analizy przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania, uzupełnionego zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzjach kasacyjnych Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie, wynika, że zmiana stanu ewidencyjnego w zakresie wykazania granicy pomiędzy działkami 1766 i 1767 nastąpiła w czasie prac modernizacyjnych w 2006 r. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano, opierając się na operacie technicznym sporządzonym przez uprawnionego geodetę S. K., że dane przedstawione na szkicach polowych z pomiaru wykonanego w 1984 r. zostały podczas prac modernizacyjnych błędnie zinterpretowane w części dotyczącej przebiegu granicy – nastąpiła pomyłka przy przeliczeniu i określeniu współrzędnych załamań granic działki nr 1766 przy drodze powiatowej nr 1654. Biegły geodeta w oparciu o dane pomiarowe z 1984 r. dokonał powtórnego wyliczenia współrzędnych załamań omawianych granic i na ich podstawie określił również nowe powierzchnie działek.
Sąd uznał, że z powyższego wynika, że błąd popełniony podczas prowadzonej w latach 2006–2007 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu spowodował de facto "przesunięcie" granic działek nr 1765, 1766, 1767 i 1768 na mapach sporządzanych w czasie tej modernizacji.
Nadto Sąd podkreślił, że ustalenia organu I instancji w tym zakresie zostały zaakceptowane przez organ II instancji, który wskazał, że opracowana po zakończeniu postępowania dowodowo-wyjaśniającego dokumentacja geodezyjna zawierająca dane do aktualizacji danych ewidencyjnych wymienionych działek została włączona do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Rzeszowie w dniu 6 marca 2012 r. za numerem 713031-12/2012. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że "w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków możliwe jest usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, jest to możliwe w przypadku, gdy błędne wpisy mają charakter oczywisty i wynikają z dokumentów geodezyjnych względnie innych materiałów dowodowych. W ramach postępowania aktualizacyjnego nie mieści się jednak korekta, będąca nawet wynikiem błędu ewidentnie udokumentowanego, (...), jeżeli ta korekta jest kwestionowana, a spór wynikły na tym tle wskazuje na spór o własność nieruchomości". Istnieniem tego rodzaju sporu w przedmiotowej sprawie Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie uzasadnił odmowę wprowadzenia zmian.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie trudno mówić o klasycznym sporze granicznym rozumianym jako spór o zasięg własności. Brak zgody skarżącego na wykazany w ewidencji przebieg granicy został spowodowany omyłką geodetów, kiedy "nowa", naniesiona na mapie na skutek tego błędu granica pomiędzy działkami nr 1766 i 1767 została zaakceptowana przez J. i B. Ch. a zakwestionowana przez skarżącego. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że błędny wpis w ewidencji – dokonany i zawiniony przez organ ma wszystkie cechy omyłki wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – ma charakter oczywisty i wynika z dokumentów geodezyjnych.
Możliwość korekt tego rodzaju nieprawidłowych wpisów przewiduje § 54 ust. 6 w zw. z ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który nakłada na starostę obowiązek zapewnienia przeprowadzenia okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie 1) zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, 2) zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie.
Nieprawidłowości stwierdzone w wyniku tej weryfikacji podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego (§ 54 ust. 6 rozporządzenia.) Sad wskazał, że dokumentacja geodezyjna, która posłużyła organowi I instancji do wprowadzenia zmian w zakresie przebiegu granic została też sporządzona zgodnie z § 36 rozporządzenia z 2001 r. – tj. w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji administracyjnej – i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Przedstawione okoliczności doprowadziły Sąd do uznania, że w rozpoznawanej sprawie organy wyjaśniły sprawę w sposób wnikliwy i dokładny, dotrzymując standardów określonych przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jednakże przyjęcie przez organ II instancji, iż brak akceptacji właścicieli działki nr 1767 na usunięcie błędu powstałego na mapie ewidencyjnej uniemożliwia korektę tego błędu, narusza art. 80 k.p.a, statuujący zasadę swobodnej oceny dowodów.
Jednocześnie Sąd zauważył, że decyzja pierwszo instancyjna wprowadzająca zmiany w ewidencji dotyczy pięciu działek – nr 1765, 1766, 1767, 1768 oraz działki nr 1654 (drogi powiatowa), tymczasem organ II instancji argumentując odmowę wprowadzenia zmian sporem granicznym odnosi się tylko do działek nr 1766 i 1767. Ta okoliczność również wskazuje na naruszenie art. 80 k.p.a., wyrażające się w niepełnej ocenie dowodów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli J. i B. Ch.
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego:
a) § 54 ust. 6 w zw. ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez błędną wykładnię i uznanie, że powyższe przepisy stanowią podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków co do przebiegu granicy w sytuacji występowania sporu co do jej przebiegu;
b) § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że podstawą zmian przebiegu granic działek ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków jest dokumentacja geodezyjna przygotowana w toku administracyjnego postępowania aktualizacyjnego i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;
c) art. 20 i art. 23 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 4 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez błędną wykładnię i uznanie, że podstawą zmian przebiegu granic działek ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków jest dokumentacja geodezyjna przygotowana w toku administracyjnego postępowania aktualizacyjnego i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w sytuacji kiedy ewidencja gruntów i budynków spełnia funkcję informacyjno-techniczne, rejestrując stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy.
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 80 k.p.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji nie uwzględnienia w części podstawowego materiału dowodowego, tj. protokołu z oględzin z dnia 7 września 2011 r., z którego wynika, iż granica pomiędzy stronami jest sporna, przez uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji uznania w zaskarżonym wyroku błędnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego, tj. że pomiędzy stronami nie ma klasycznego sporu o własność skoro materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania potwierdza istnienie sporu co do zasięgu prawa własności pomiędzy właścicielami działek ewidencyjnych nr 1766 i 1767.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego w tym postępowaniu według norm prawem przepisanych.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu.
Bezsporne jest, iż podczas modernizacji operatu geodezyjnego popełniono błąd przy przeliczeniu i określeniu współrzędnych załamań granic działki nr 1766 przy drodze państwowej nr 1654. Wynika to z opracowanego w niniejszym postępowaniu przez uprawnionego geodetę operatu, zawierającego również szczegółowe wyjaśnienie powstałego błędu. Błąd jest oczywisty. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest już pogląd, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów mieści się również prostowanie błędnych wpisów (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 719/07, z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1628/10). Oczywistym jest, że powstanie błędu nie może budzić wątpliwości, a jego sprostowanie nie może tworzyć nowego stanu prawnego, bowiem wpisy w ewidencji gruntu dokumentują określony stan prawny, ale go nie tworzą. Zasadne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie, że w tym trybie nie można dokonywać ustaleń co do zakresu własności nieruchomości, bo temu służą inne tryby postępowania. Jednakże w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie doszło do zmian zasięgu własności. Bezsporne jest, że wpis w ewidencji gruntów nie rozstrzyga o prawie własności danej nieruchomości. Jeżeli więc nastąpił błędny wpis, to wpis ten nie mógł wprowadzić żadnych zmian co do zasięgu własności. Dotychczasowy właściciel ani nie utracił prawa, ani też nie zwiększył swojego prawa własności nieruchomości. To samo dotyczy właścicieli sąsiednich nieruchomości. Co do zasady błąd przy wykreślaniu granic nieruchomości nie spowodował żadnych zmian własnościowych, tak samo jak usunięcie tego błędu. Prawidłowo więc Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił i nie ocenił zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przy czym stanowiskiem tym nie naruszył wskazanych w skardze przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 28 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazać bowiem należy, że organ odwoławczy nie odniósł się do powyższych kwestii i uznał, że powstał spór o granice nieruchomości, którego z oczywistych względów nie można rozstrzygać w trybie aktualizacji ewidencji. Natomiast rozważenie całego materiału dowodowego pozwoli na właściwą ocenę sporu co do granic nieruchomości. Należy bowiem wskazać, że pomiędzy właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka 1766 i 1767 nie było żadnego sporu o granicę w jej przebiegu ujawnionym przed dokonaniem błędnego wpisu w tym zakresie po modernizacji ewidencji gruntów i budynków dokonanej w latach 2006–2007. Wynika to m.in. z zawartej umowy z dnia 21 kwietnia 1998 r. pomiędzy właścicielami działki nr 1766 i 1767 dot. zabudowy działki nr 1766, co winno oznaczać, że po usunięciu błędu, takiego sporu również nie powinno być. Fakt, że następcy prawni właściciela działki nr 1767 dokonali określonych czynności związanych z zabudową nieruchomości opierając się na wpisach, które okazały się błędne, nie oznacza, że brak jest możliwości korekty błędu. Czym innym jest bowiem aktualizacja ewidencji związana z ewidentnym błędem, a czym innym kwestionowanie granic nieruchomości. Należy bowiem brać pod uwagę, że wpisy w ewidencji winy być aktualne i nie powinny zawierać błędów. Jeżeli został już ujawniony oczywisty błąd, to winien być jak najszybciej wyeliminowany aby uniknąć dalszych negatywnych konsekwencji takiego wpisu. Wyeliminowanie zaś błędu nie pozbawia stron możliwości ustalenia przebiegu granic nieruchomości w stosownym trybie. W związku z tym organ II instancji ponownie rozpoznając sprawę winien przede wszystkim dokonać oceny materiału dowodowego pod kątem czy nastąpił błędny wpis w ewidencji gruntów co do przedmiotowych nieruchomości i ewentualnie jaki miał charakter ten błąd. To bowiem będzie determinowało możliwość jego usunięcia w drodze aktualizacji, bądź też zaistnieje konieczność podjęcia stosownych postępowań.
Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło